Supreme Court denies transfer of custody case due to lack of public impartiality issues and procedural economy grounds.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court refused the Regional Court's request to transfer a custody dispute to another court based on distance and impartiality concerns. The applicant argued that the court's location and the judge's past employment created a conflict of interest, while the respondent highlighted the high travel costs for all parties. The court ruled that these factors do not constitute a public interest violation requiring a transfer, as they relate to individual judges or general logistics rather than the court's institutional impartiality.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 441 § 1 k.p.c.; Art. 45 ust. 1 Konstytucji RP: Transfer of jurisdiction is strictly limited to situations where the local court's institutional impartiality is compromised, not merely due to geographical distance or individual judge history.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt IV CO 241/21 POSTANOWIENIE Dnia 17 grudnia 2021 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Strzelczyk na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 grudnia 2021 r., na skutek przedstawienia akt sprawy Sądu Rejonowego w W.z postanowieniem z dnia 23 września 2021 r. w przedmiocie przekazania innemu sądowi równorzędnemu sprawy sygn. III Nsm […]z wniosku M. S. B.przy uczestnictwie P. J. S.o ograniczenie władzy rodzicielskiej i ustalenie miejsca zamieszkania małoletnich, odmawia przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 23 września 2021 r. Sąd Rejonowy w W. wystąpił na podstawie art. 441 k.p.c. z urzędu do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy z wniosku M. S. B. z udziałem P. J. S. o ograniczenie władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi i ustalenie miejsca zamieszkania tych dzieci.W ocenie Sądu Rejonowego za przekazaniem sprawy przemawiają względy celowości, ekonomii procesowej i potrzeba efektywnego przeprowadzenia postępowania i zmniejszenia kosztów wymiaru sprawiedliwości. Zarówno wnioskodawczyni, jej pełnomocnik jak i uczestnik zamieszkują w znacznej odległości od siedziby Sądu Rejonowego w W..
Wnioskodawczyni, u której obecnie zamieszkuje córka mieszka w K. odległym 76 kilometrów od W., uczestnik, u którego zamieszkują synowie mieszka w C. 46 kilometrów od W., pełnomocnik wnioskodawczyni mieszka w L. 90 kilometrów od W.. Fakt odległego zamieszkiwania, który wiąże się z wysokimi kosztami podróży, stanowi element ekonomii procesowej, a w powiązaniem ze stanem epidemicznym, nie sposób uznać, że konieczność odbycia tak długiej podróży przez uczestników oraz pełnomocnika może być utożsamiana z poczuciem bezpieczeństwa występujących osób.
Poza tym Sąd Rejonowy wskazał, że wnioskodawczyni jest zatrudniona w Sądzie Rejonowym w C. a do 2015 r. wydziały Sądu Rejonowego w W. były wydziałami zamiejscowymi Sądu Rejonowego w C. co wielokrotnie podnosi uczestnik postępowania jako przyczynę bezstronności sądu. Przez to odbiór społeczny może być nieprzychylny.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Artykuł 441 k.p.c., dodany przez ustawę z 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw, wprowadza wyjątek od konstytucyjnej (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) i kodeksowej zasady rozpoznawania sprawy przez sąd właściwy i z tej przyczyny powinien być interpretowany ściśle (np. postanowienia Sądu Najwyższego: z 5 marca 2020 r., IV CO 44/20; z 15 maja 2020 r., II CO 106/20; z 10 września 2020 r., II CO 203/20, z 28 września 2021 r., II CO 72/21).
Do przekazania sprawy do innego sądu może zatem dojść jedynie w razie powstania okoliczności faktycznych odnoszących się do przedmiotowych lub podmiotowych cech konkretnej sprawy, świadczących jednoznacznie o tym, że jej rozpoznanie przez sąd właściwy miejscowo i rzeczowo według przepisów Kodeksu postępowania cywilnego byłoby niezgodne z interesem publicznym i sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości.Przesłanka dobra wymiaru sprawiedliwości ma wprawdzie ocenny charakter, ale z brzmienia art. 441 § 1 k.p.c. wynika, że w rozumieniu tego przepisu składa się na nie "w szczególności" wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, że chodzi przede wszystkim o sytuacje, które mogą wywierać realny wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie (choćby mylne) o braku warunków do rozpoznania w danym sądzie sprawy w sposób obiektywny, przy czym jednocześnie podkreśla się, że chodzi o przeszkody dotyczące danego sądu jako organu wymiaru sprawiedliwości, a nie przeszkody odnoszące się do poszczególnego sędziego, gdyż w tym przypadku do rozwiązania zaistniałych wątpliwości służy instytucja wyłączenia sędziego od orzekania w danej sprawie (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 15 września 2020 r., IV CO 191/20; z 26 czerwca 2020 r., IV CO 108/20; z 7 maja 2021 r., I CO 53/21).Dlatego podane we wniosku okoliczności dotyczące wnioskodawczyni, nie mogą stanowić uzasadnionej przyczyny uwzględnienia wniosku.
Przepis art. 441 § 1 k.p.c. dotyczy takich sytuacji, gdy rozpoznanie sprawy w danym sądzie, bez względu na to przez którego sędziego, godziłoby w dobro wymiaru sprawiedliwości. Chodzi zatem, co do zasady, o tego rodzaju okoliczności, które są powiązane z danym sądem w znaczeniu ustrojowym (instytucjonalnym), a nie z konkretnym sędzią. Podobnie należy ocenić pozostałe okoliczności, na które powołuje się Sąd występujący o przekazanie sprawy. Wzgląd na ekonomię procesową, odległości sądu od miejsca zamieszkania uczestników nie tworzą konieczności przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości zwłaszcza, że w postępowaniu nieprocesowym gdy wymagają tego względy celowości sąd przełożony nad sądem właściwym miejscowo może wyznaczyć inny sąd do rozpoznania sprawy w całości lub w części (art. 508 § 2 k.p.c.).Z tych względów, Sąd Najwyższy na podstawie art. 441 § 1 k.p.c. odmówił przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. jw