Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CO 1016/24 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses divorce case transfer request as it concerns individual judge disqualification, not court impartiality.

Numero d'incarto III CO 1016/24
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the District Court's request to transfer a divorce case to another court of equal jurisdiction. The District Court argued that the plaintiff's conflict with a retired judge and his son, who is the plaintiff's wife, compromised the court's impartiality. The Supreme Court ruled that these circumstances only justify disqualifying specific judges under Article 49 of the Civil Procedure Code, not transferring the entire case under Article 44¹.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 44¹ § 1 k.p.c.; Art. 49 § 1 k.p.c.: The request to transfer a case to another court of equal jurisdiction is inadmissible if the grounds concern only the disqualification of individual judges, as this requires applying the disqualification procedure rather than transferring the case.

Parole chiave

Generato dall'IA
transfer of case court impartiality judge disqualification civil procedure code divorce proceedings public perception equal jurisdiction parte al procedimento

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 44¹ § 1 k.p.c.
o rozwód wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości ( art. 44¹ § 1 k.p.c.).
Art. 49 § 1 k.p.c.
Okoliczności wskazane w wniosku rozważać by można jako stanowiące podstawę dla wyłączenia poszczególnych sędziów Sądu Okręgowego (art. 49 § 1 k.p.c.).
Art. 44 k.p.c.
ma podstawie art. 44 k.p.c. Okoliczności wskazane w wniosku rozważać by można jako stanowiące podstawę dla wyłączenia poszczególnych sędziów Sądu Okręgowego (art.
Art. 44² k.p.c.
o rozwód wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości ( art. 44¹ § 1 k.p.c.).
Art. 48¹ k.p.c.
48 § 1 pkt 1- 4 k.p.c.) aktualizuje się obowiązek wyznaczenia innego sądu równorzędnego do rozpoznania sprawy z udziałem tego sędziego na podstawie art. 48¹ k.p.c. W takim jednak przypadku wystąpienie należy skierować do sądu przełożonego nad sądem występującym.
art. 44¹ § 1 k.p.c
o rozwód wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości ( art. 44¹ § 1 k.p.c.).
art. 44¹ k.p.c
W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjęto, że przepis art. 44¹ k.p.c.
art. 49 k.p.c
Jednakże w takim przypadku mogą zachodzić podstawy zastosowania przepisu art. 49 k.p.c.
art. 44 k.p.c
ma podstawie art. 44 k.p.c.
art. 49 § 1 k.p.c
Okoliczności wskazane w wniosku rozważać by można jako stanowiące podstawę dla wyłączenia poszczególnych sędziów Sądu Okręgowego (art. 49 § 1 k.p.c.).

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

III CO 1016/24 POSTANOWIENIE 10 października 2024 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Krzysztof Wesołowski na posiedzeniu niejawnym 10 października 2024 r. w Warszawie‎w sprawie z powództwa S. S.‎przeciwko M. S.o rozwód,‎na skutek wystąpienia przez Sąd Okręgowy w Szczecinie‎postanowieniem z 5 sierpnia 2024 r., X RC 1912/20,‎o przekazanie do sądu równorzędnego, odmawia przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z 5 sierpnia 2024 r. Sąd Okręgowy w Szczecinie w sprawie z powództwa S. S. przeciwko M. S. o rozwód wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości ( art. 44¹ § 1 k.p.c.). W uzasadnieniu Sąd Okręgowy wskazał na okoliczności przytoczone przez powoda, a mianowicie, że w sprawie zawnioskowany jest świadek M. S., będący synem sędziego Sądu Okręgowego w S. w stanie spoczynku H. S., a powód pozostaje w konflikcie z M. S. Według powoda, także H.

S. ma do niego pretensje. Pozwana M. S. pozostaje w bliskich relacjach towarzyskich z H. S. H. S. pełnił wieloletnią służbę sędziowską w Sądzie Okręgowym w S., był przez sześć lat Prezesem tegoż Sądu, czyli zwierzchnikiem wielu sędziów, w tym orzekających obecnie w Wydziale, w którym toczy się sprawa stron o rozwód. Bierze on nadal udział (pomimo stanu spoczynku) w spotkaniach sędziów.Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 44¹ § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy może przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z sądem występującym, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego.

O przekazanie sprawy może wystąpić sąd właściwy (§ 2). W postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 2018 r., III KO 54/18 wskazano, że przez "dobro wymiaru sprawiedliwości" należy rozumieć potrzebę ukształtowania w opinii społecznej przekonania o obiektywnym działaniu sądów i zachowaniu bezstronności w rozpoznaniu każdej sprawy. Z uwagi na wyjątkowy charakter instytucji przekazania, stanowiącej odstępstwo od zasady rozpoznawania sprawy przez sąd właściwy, niedopuszczana jest wykładnia rozszerzająca. Nie ulega wątpliwości, chociażby ze względu na przykładowo wskazany w powołanym przepisie "wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego", że omawiana przesłanka powinna być oceniana w odniesieniu do sądu jako takiego, do zbiorowości sędziów danego sądu, a nie do konkretnego sędziego.

Do przekazania sprawy do innego sądu może zatem dojść jedynie w razie powstania okoliczności faktycznych odnoszących się do przedmiotowych lub podmiotowych cech konkretnej sprawy, świadczących jednoznacznie o tym, że jej rozpoznanie przez sąd właściwy miejscowo i rzeczowo według przepisów Kodeksu postępowania cywilnego byłoby niezgodne z interesem publicznym i sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjęto, że przepis art. 44¹ k.p.c. ma na względzie przeszkody dotyczące danego sądu jako organu wymiaru sprawiedliwości, a nie przeszkody odnoszące się do poszczególnego sędziego, czy poszczególnych sędziów, gdyż w tym przypadku do rozwiązania zaistniałych wątpliwości służy instytucja wyłączenia sędziego od orzekania w danej sprawie.

Podstaw stosowania omawianego przepisu nie należy utożsamiać z podstawami wyłączenia sędziego, jeżeli zatem w ocenie sędziego referenta istnieją podstawy do jego wyłączenia, należy wdrożyć odpowiednie postępowanie, pozostawiając ocenę właściwemu sądowi (postanowienia Sądu Najwyższego: z 15 września 2020 r., IV CO 191/20; z 26 czerwca 2020 r., IV CO 108/20; z 7 maja 2021 r., I CO 53/21, z 8 września 2022 r., III CO 540/22). Okoliczności wskazane w postanowieniu zawierającym wniosek o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu nie uzasadniają zastosowania art. 44¹ § 1 k.p.c. Sąd Okręgowy nie przedstawił bowiem przekonującej i szerszej argumentacji wyjaśniającej, dlaczego fakt pozwania przez strony sporu z sędzią w stanie spoczynku i jego synem stanowi o istnieniu przeszkody dla rozpoznawania sprawy, dotyczącej całego sądu jako organu wymiaru sprawiedliwości.

Jak wskazuje się w orzecznictwie, okoliczność, że strona może być osobą osobiście znaną przez niektórych czy większość sędziów orzekających w występującym sądzie może powodować jedynie uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności, dotyczącą konkretnego sędziego lub sędziów. Jednakże w takim przypadku mogą zachodzić podstawy zastosowania przepisu art. 49 k.p.c. Wówczas sprawę rozpoznaje inny sędzia tego samego sądu, a gdyby jego nie było, zachodzi sytuacja, gdy sąd właściwy nie może z powodu przeszkody rozpoznać sprawy i musi wystąpić do sądu przełożonego o wyznaczenie innego sądu równorzędnego, ale wówczas w innym trybie tj. ma podstawie art. 44 k.p.c. Okoliczności wskazane w wniosku rozważać by można jako stanowiące podstawę dla wyłączenia poszczególnych sędziów Sądu Okręgowego (art. 49 § 1 k.p.c.).

O konieczności przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, o którym mowa w art. 44¹ § 1 k.p.c., nie może świadczyć ewentualne zaistnienie przesłanek wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy w stosunku do części, nawet istotnej, sędziów sądu występującego. Podstaw stosowania art. 44¹ § 1 k.p.c. nie należy bowiem utożsamiać z podstawami wyłączenia sędziego (postanowienie Sądu Najwyższego z 19 listopada 2020 r., V CO 213/20, z 28 września 2021 r., II CO 72/21). Przekazania sprawy w trybie art. 44¹ k.p.c. (wyłączenia sądu) nie można także uzasadniać złożeniem wniosku (wniosków) o wyłączenie (wszystkich) sędziów, gdyż w tym aspekcie przepisami szczególnymi, a tym samym wyprzedzającymi stosowanie art. 44¹ k.p.c. i powodującymi bezzasadność wystąpienia sądu o przekazanie sprawy na tej podstawie jest art. 44² i art. 48¹ (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 19 grudnia 2019 r., V CO 294/19, OSNC 2020 Nr 9, poz. 75 i z dnia 30 stycznia 2020 r., III CO 4/20, OSNC 2020 Nr 9, poz. 78).

Jeżeli zatem w sądzie właściwym orzeka sędzia wyłączony z mocy ustawy (art. 48 § 1 pkt 1- 4 k.p.c.) aktualizuje się obowiązek wyznaczenia innego sądu równorzędnego do rozpoznania sprawy z udziałem tego sędziego na podstawie art. 48¹ k.p.c. W takim jednak przypadku wystąpienie należy skierować do sądu przełożonego nad sądem występującym. Adresatem tego przepisu jest więc sąd właściwy do rozpoznania sprawy w pierwszej instancji i sąd nad nim bezpośrednio przełożony, którym w przedmiotowej sprawie nie jest Sąd Najwyższy.Z tych powodów, na podstawie art. 44¹ § 1 k.p.c., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

M.L.[ms]‎