Supreme Court dismisses appeal fee objection for civil cases initiated before March 2007. The court rules that the old fee requirement applies based on the initiation date, not the conclusion date. This decision clarifies the temporal application of civil litigation cost laws. The appellant was required to pay the basic appeal fee despite full cost exemption. The court rejects the argument that new laws apply retroactively to the case's conclusion. The ruling upholds the lower court's dismissal of the appeal due to non-payment. Legal professionals must verify the initiation date to determine applicable fee rules. This case establishes the priority of the initiation date over the conclusion date for fee calculations. The decision ensures consistency in applying transitional provisions of civil cost legislation. Lawyers should check the specific date of case initiation for accurate fee assessment. The court emphasizes that the old fee obligation remains valid for pre-2007 cases. This precedent guides future disputes regarding civil litigation cost exemptions and payment requirements.

Sygn. akt V CZ 103/10

POSTANOWIENIE

Dnia 23 lutego 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Irena Gromska-Szuster

SSN Dariusz Zawistowski

w sprawie z powództwa D. i O. W.

przeciwko J. U.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 23 lutego 2011 r.,

zażalenia powódki D. W. na postanowienie Sądu Apelacyjnego […]

z dnia 27 września 2010 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 27 września 2010 r. Sąd Apelacyjny odrzucił

apelację powódki D. W. od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 10 listopada 2009 r. W

uzasadnieniu wskazał, że ze względu na wszczęcie sprawy przed dniem 10 marca

2007 r., tj. przed wejściem w życie nowelizacji ustawy o kosztach sądowych w

sprawach cywilnych, powódka - korzystająca ze zwolnienia od kosztów sądowych powinna przy wnoszeniu apelacji uiścić opłatę podstawową w wysokości 30 zł (art.

14 ust. 2 i art. 100 ust. 2 in fine ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych

w sprawach cywilnych, Dz. U. Nr 167, poz. 1398 ze zm.). Tym samym

zastosowanie znajduje uchylony z dniem 1 lipca 2009 r. art. 1302 § 3 k.p.c.,

zobowiązujący do odrzucenia nieopłaconej apelacji bez wezwania profesjonalnego

pełnomocnika do dokonania tej czynności.

W zażaleniu powódka zarzuciła naruszenie art. 130 2 § 3 k.p.c. oraz art. 14

ust. 2 i art. 100 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych

w sprawach

cywilnych

przez

zastosowanie

ich

w

dacie,

gdy

już

one

nie obowiązywały. Podniosła, że Sąd Apelacyjny pominął przy rozstrzyganiu treść

art. 149 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych i nie uwzględnił

tego, że sprawa niniejsza została zakończona w pierwszej instancji dopiero

10 listopada 2009 r., co wiązało się z wymogiem zastosowania nowych przepisów

o kosztach sądowych, znoszących obowiązek uiszczenia opłaty podstawowej przy

wnoszeniu apelacji przez stronę w całości zwolnioną od kosztów sądowych.

W konkluzji wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przyjęcie do

merytorycznego rozpoznania odrzuconej apelacji.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie jest bezzasadne.

Zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2006 r. o zmianie ustawy

o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2007 r., Nr 21, poz. 123),

do spraw wszczętych przed dniem 10 marca 2007 r. stosuje się uchylone przepisy

art. 14 ust. 2 i art. 100 ust. 2 in fine ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach

sądowych w sprawach cywilnych, przewidujące obowiązek pobrania opłaty

podstawowej od apelacji mimo zwolnienia strony od kosztów sądowych w całości

(zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 sierpnia 2008 r., V CZ 52/08, nie

publ.). Oznacza to, że przy ocenie dopuszczalności odrzucenia apelacji strony

zwolnionej od kosztów sądowych w całości ze względu na nieuiszczenie opłaty

podstawowej w sprawie wszczętej przed dniem 10 marca 2007 r., okoliczność

w postaci „czasu zakończenia postępowania w danej instancji”, o której mówi art.

149 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, nie ma żadnego

znaczenia. Istotny jest wyłącznie moment wszczęcia sprawy, przez co należy

rozumieć złożenie przez stronę pozwu lub wniosku (zob. postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 2 sierpnia 2007 r., V CZ 78/07, nie publ.).

Skoro sprawa została wszczęta w dniu 27 września 1999 r., to na powódce,

mimo iż korzystała ze zwolnienia od kosztów sądowych, zgodnie z art. 14 ust. 2

i art. 100 ust. 2 in fine ustawy, ciążył obowiązek uiszczenia opłaty podstawowej od

apelacji w wysokości 30 zł.

Odrzucenie apelacji przez Sąd Apelacyjny na podstawie wskazanych

w zaskarżonym postanowieniu przepisów było uzasadnione. Wbrew stanowisku

skarżącej, nie były to przepisy nieobowiązujące. Obowiązywały one w dacie ich

stosowania przez Sąd Apelacyjny, a co więcej zgodnie z wyrokiem Trybunału

Konstytucyjnego, zarówno przepis art. 1302 § 3 k.p.c. w zakresie w jakim

przewiduje, że sąd odrzuca nieopłaconą apelację wniesioną przez adwokata, radcę

prawnego lub rzecznika patentowego bez uprzedniego wezwania do uiszczenia

należnej opłaty, jak i art. 14 ust. 2 i art. 100 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych

w sprawach cywilnych w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy

nowelizującej z 14 grudnia 2006 r., są zgodne z art. 2, art. 31 ust. 3, art. 45 ust. 1,

art. 77 ust. 2 i art. 78 Konstytucji (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia

17 listopada 2008 r., SK 33/07, OTK-A 2008, nr 9, poz. 154).

Wobec powyższego Sąd Najwyższy na podstawie art. 394 1 § 2 i 3 w zw.

z art. 39821 k.p.c. orzekł jak na wstępie.

jz