Supreme Court dismissed appeal against refusal to accept handwritten renewal application without lawyer. Court upheld mandatory lawyer requirement under Criminal Procedure Code. Handwritten applications are inadmissible without professional representation.

Sygn. akt IV KZ 30/15 POSTANOWIENIE Dnia 26 maja 2015 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Pietruszyński po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 26 maja 2015 r. – w sprawie z wniosku M.J. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 18 października 2013 r., sygn. akt: XXIII Ka 455/13 – zażalenia wniesionego przez wnioskodawcę na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 2 marca 2015 r., sygn. akt: II AKo 21/15, o odmowie przyjęcia osobistego wniosku o wznowienie postępowania p o s t a n o w i ł: zaskarżone zarządzenie utrzymać w mocy.

UZASADNIENIE

Ukarany M.J. złożył własnoręcznie sporządzony wniosek o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 18 października 2013 r., sygn. akt: XXIII Ka 455/13, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Tychach z dnia 2 maja 2013 r., sygn. akt: II W 274/12. We wniosku wskazał na bezpodstawność żądania w przedmiocie sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania przez zawodowego pełnomocnika. Zarządzeniem z dnia 29 stycznia 2015 r. ukarany został wezwany do uzupełnienia braku formalnego wniosku przez sporządzenie i podpisanie wniosku o wznowienie postępowania przez adwokata lub radcę prawnego.

W wyznaczonym terminie ukarany braku tego nie uzupełnił. W tej sytuacji zaskarżonym zarządzeniem odmówiono przyjęcia sporządzonego własnoręcznie przez ukaranego wniosku o wznowienie postępowania.Na to zarządzenie zażalenie wniósł ukarany, postulując uchylenie zaskarżonego zarządzenia i skierowanie wniosku do rozpoznania.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Wnioskodawca w uzasadnieniu skargi szeroko uargumentował, z odwołaniem się do postanowień ustawy zasadniczej, orzecznictwa Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego, pogląd o bezpodstawności żądania sporządzenia i podpisania wniosku o wznowienie postępowania przez adwokata albo radcę prawnego.

Podniósł, że ustanowiony przymus adwokacko-radcowski pozbawia go prawa dostępu do sądu. Argumentacja ta nie jest jednak trafna. Treść przepisu art. 545 § 2 k.p.k. w zakresie przymusu sporządzenia i podpisania wniosku o wznowienie, o ile nie pochodzi od prokuratora, przez profesjonalnego pełnomocnika jest jednoznaczna i odstępstw od tego przymusu nie przewidziano. Reguła ta jest uzasadniona tym, że tylko podmiot dysponujący fachową wiedzą i umiejętnościami, których brak stronie, jest w stanie ocenić warunki do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 maja 2014 r., sygn. akt:

V KZ 19/14, LEX nr 1466247). Wskazane w uzasadnieniu zażalenia postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 marca 2013 r., sygn. akt: IV KZ 13/14, które, w przekonaniu wnioskodawcy, dopuszcza możliwość złożenia osobistego wniosku o wznowienie postępowania, dotyczy innego zagadnienia prawnego, choć powiązanego z postępowaniem w przedmiocie oceny zasadności wniosku o wznowienie postępowania. W realiach tamtej sprawy uchylone zostały decyzje o odmowie przyjęcia osobistego wniosku skazanego o wznowienie postępowania jak i o odmowie ustanowienia skazanemu obrońcy z urzędu w celu sporządzenia wniosku o wznowienia postępowania, z uwagi na uchybienia popełnione przez organy sądowe w kwestii powołania skazanemu obrońcy z urzędu.

W tezie tego orzeczenia nawiązując do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2013 r., sygn. akt: K.30/11, do którego odwołał się też skarżący, wskazano na niekonstytucyjność braku w art. 81 k.p.k. możliwości zażalenia na odmowę ustanowienia oskarżonemu obrońcy z urzędu i stwierdzono, że Sądy dopóki nie dojdzie do odpowiedniej zmiany przepisów, w razie zdecydowania o odmowie powinny wprost stosować przepisy ustawy zasadniczej dotyczące prawa oskarżonego do obrony. Z treści tego orzeczenia nie sposób zatem wywieść wniosku o możliwości złożenia osobistego wniosku o wznowienie postępowania.

Orzeczenie to nie mogło również znaleźć zastosowania w tej sprawie, z uwagi na fakt, że wnioskodawca nie składał wniosku o wyznaczenie mu obrońcy z urzędu w celu sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania.Odnosząc się do podniesionego w zażaleniu ograniczenia prawa do sądu w pojęciu konstytucyjnym, wskutek wydania zarządzenia o odmowie przyjęcia osobistego wniosku o wznowienie postępowania, należało podkreślić, że postępowania sądowe co do zasady jest dwuinstancyjne (art. 176 ust. 1 Konstytucji RP), ale postępowanie w kwestii wzruszenia prawomocnego orzeczenia, świadczącego o prawidłowości ukarania, jako postępowanie nadzwyczajne ma z natury charakter ograniczony.

Wniosek o wznowienie postępowania nie jest kolejnym środek odwoławczym, który został wniesiony na rzecz osoby korzystającej z domniemania niewinności. Warunek formalny wskazany w treści art. 545 § 2 k.p.k. nie zamyka stronie prawa do sądu, która dążąc do wznowienia postępowania może przecież skorzystać z pomocy ustanowionego przez siebie profesjonalnego pełnomocnika. Wniosek o wznowienie może być też ponowiony, jeżeli nie odwołuje się do tych samych podstaw.Z tych względów postanowiono jak na wstępie.