Supreme Court quashes lower court verdict for omitting mandatory criminal fine under Art. 43a § 4 Criminal Code.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court quashed the lower court's verdict regarding the mandatory criminal measure, remanding the case for a new trial on this specific issue. The defendant was convicted of assault and property damage, but the first-instance court failed to order a mandatory financial contribution to the Victim Assistance Fund as required by law. The General Prosecutor argued this omission violated the Criminal Code, and the Supreme Court agreed that the lower court must now issue the required fine.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 43a § 4 k.k.; Art. 46 § 1 k.k.; In cases of conviction for participation in a brawl or assault, if the court does not impose an obligation or fine under Art. 46 § 1 or 2 k.k., it is mandatory to order a financial contribution to the Victim Assistance Fund and Postpenitentiary Assistance Fund in an amount of at least 5000 PLN.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
IV KK 50/25 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 marca 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk (przewodniczący, sprawozdawca)SSN Jarosław MatrasSSN Zbigniew Puszkarski w sprawie M.J. skazanego z art. 158 § 1 k.k., art. 288 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 12 marca 2025 r. kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanego od wyroku Sądu Rejonowego w Myszkowie z dnia 3 grudnia 2024 r., sygn. akt II K 394/24, uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej braku orzeczenia o obligatoryjnym środku karnym określonym w art. 43a § 4 k.k., i w tym zakresie sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Myszkowie. Jarosław Matras Jacek Błaszczyk Zbigniew Puszkarski
UZASADNIENIE
M.J. został oskarżony o to, że:1.w dniu 24 października 2023 r. w M., woj. [...], działając wspólnie i w porozumieniu z T.S., zadając ciosy rękoma dokonał pobicia M.W. narażając go na bezpośrednie niebezpieczeństwo nastąpienia skutku w postaci ciężkiego lub średniego uszczerbku na zdrowiu lub nastąpienia skutku określonego w art. 157§ 1 k.k.,tj. o czyn z art. 158 § 1 k.k.;2.W dniu 24 października 2023 r. w Myszkowie, woj. [...], działając wspólnie i w porozumieniu z T.S., umyślnie uszkodził rower marki K. oraz kamerę marki G., powodując straty w wysokości 1740 zł na szkodę M.W.,tj. o czyn z art. 288 § 1 k.k. Sąd Rejonowy w Myszkowie wyrokiem z dnia 3 grudnia 2024 r., sygn. akt II K 394/24, orzekł:1.uznał oskarżonego za winnego, tego że w dniu 24 października 2023 r. w Myszkowie woj. [...], działając wspólnie i w porozumieniu z inną ustaloną osobą, zadając ciosy rękoma dokonał pobicia M.W. narażając go na bezpośrednie niebezpieczeństwo nastąpienia skutku w postaci uszczerbku na zdrowiu określonego w art. 157 § 1 k.k., tj. czynu z art. 158 § 1 k.k. i za to na mocy art. 158 § 1 k.k. skazał go na karę 4 miesięcy pozbawienia wolności,2.uniewinnił oskarżonego od popełnienia czynu zarzuconego w pkt 2 aktu oskarżenia i w tej części kosztami postępowania obciążył Skarb Państwa,3. zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa opłaty oraz wydatki poniesione w sprawie.
Wyrok nie został zaskarżony przez żadną ze stron postępowania i uprawomocnił się w dniu 11 grudnia 2024 r. Kasację od tego orzeczenia, na niekorzyść skazanego, wniósł Prokurator Generalny, który zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 43a § 4 k.k., polegające na zaniechaniu orzeczenia wobec oskarżonego M.J., pomimo uznania go w punkcie I części dyspozytywnej wyroku za winnego popełnienia występku z art. 158 § 1 k.k. i jednoczesnym nieorzeczeniu wobec niego obowiązku lub nawiązki na podstawie art. 46 § 1 lub § 2 k.k., środka karnego w postaci świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej, podczas gdy stosownie do treści powołanego przepisu art. 43a § 4 k.k., orzeczenie tego środka w wysokości co najmniej 5000 zł było w tym przypadku obligatoryjne.W oparciu o tak sformułowany zarzut skarżący wniósł o uchylenie ww. wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w Myszkowie do ponownego rozpoznania.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Podniesiony w kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego zarzut rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego jest oczywiście zasadny, co umożliwiło uwzględnienie tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia w całości na posiedzeniu bez udziału stron na podstawie art. 535 § 5 k.p.k.
Zgodnie z treścią art. 43a § 1 k.k. środek karny w postaci świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej orzekany jest w przypadku odstąpienia od wymierzenia kary, a także w wypadkach wskazanych w ustawie, przy czym wysokość tego świadczenia nie może przekroczyć 60.000 zł. Zgodnie z treścią art. 43a § 4 k.k., który wszedł w życie z dniem 1 października 2023 r. na mocy 2 art. 1 pkt 12 ustawy z dnia 7 lipca 2022 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022 r. poz. 2600), w razie skazania za udział w bójce lub pobiciu, o których mowa w art. 158 k.k. lub w art. 159 k.k., sąd orzeka, a jeżeli jednocześnie orzeka obowiązek lub nawiązkę na podstawie art. 46 § 1 lub 2 k.k. - może orzec, świadczenie pieniężne wymienione w art. 39 pkt 7 k.k. na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości co najmniej 5000 złotych.Przepis art. 43a § 4 k.k. obowiązywał zatem zarówno w dacie popełnienia przez oskarżonego występku z art. 158 § 1 k.k., tj. w dniu 24 października 2023 r., jak i w czasie orzekania przez Sąd Rejonowy w Myszkowie, tj. w dniu 3 grudnia 2024 r.W niniejszej sprawie, Sąd I instancji skazując oskarżonego M.J. za udział w pobiciu, tj. za czyn z art. 158 § 1 k.k. jednocześnie nie orzekł nawiązki lub żadnego z obowiązków przewidzianych w art. 46 § 1 lub § 2 k.k. W takiej sytuacji, zgodnie z treścią art. 43a § 4 k.k., Sąd Rejonowy powinien był obligatoryjnie orzec świadczenie pieniężne wymienione w art. 37 pkt 7 k.k. na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości co najmniej 5000 złotych.Opisane uchybienie miało bezspornie charakter rażący, a równocześnie istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, skoro nie orzeczono w nim wobec oskarżonego obligatoryjnego środka karnego w postaci świadczenia pieniężnego określonego w przepisie art. 43a § 4 k.k., a zatem nie poniósł on wszystkich konsekwencji prawnych swojego zachowania (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 grudnia 2022 r., III KK 518/22).Z tych też względów uchylono wyrok w zaskarżonej części i przekazano sprawę w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Myszkowie.Dopuszczalność zaskarżenia orzeczenia, a w konsekwencji uchylenie wyroku w części obejmującej brak określonego rozstrzygnięcia o środku karnym wynika z treści art. 425 § 2 zd. 2 k.p.k.
Jarosław Matras Jacek Błaszczyk Zbigniew Puszkarski[WB][a.ł]