Supreme Court dismisses defense motion to exclude judge based on appointment procedure as inadmissible under special law.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court of Poland dismissed the defense's motion to exclude Judge Igor Zgoliński due to concerns about his impartiality stemming from his appointment process. The defense argued this violated the right to a fair trial, but the court held that such procedural appointment details are explicitly excluded from general exclusion grounds under the High Court Act. Consequently, the motion was declared inadmissible because the specific statute governing the High Court's judges overrides the general criminal procedure code.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 29 § 4 ust. 1 ustawy o Sądzie Najwyższym; Art. 41 § 1 k.p.k.: The High Court Act prevails as lex specialis, prohibiting challenges to a judge's impartiality based solely on the circumstances of their appointment, thereby rendering such exclusion motions inadmissible.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
IV KK 445/24 POSTANOWIENIE Dnia 14 lutego 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Dziergawka w sprawie lustrowanego R. T. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 14 lutego 2025 r., na posiedzeniu bez udziału stronwniosku obrońców lustrowanego o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższegona podstawie art. 29 § 4 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz.U. z 2021 r., poz. 1904 t.j. z dnia 21.10.2021 ze zm.) w zw. z art. 41 § 1 k.p.k. a contrario p o s t a n o w i ł wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Igora Zgolińskiego pozostawić bez rozpoznania jako niedopuszczalny z mocy ustawy.
UZASADNIENIE
Do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek obrońców lustrowanego R. T. w trybie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k. o wyłączenie sędziego SN Igora Zgolińskiego od rozpoznania sprawy o sygn. IV KK 445/24, z uwagi na istnienie obawy co do jego bezstronności, bowiem powołany został na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 8 grudnia 2017 r. Orzekanie w składzie z udziałem takiej osoby, w ocenie wnioskodawców, prowadzi do naruszenia art. 6 EKPC, art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek obrońców lustrowanego należało pozostawić bez rozpoznania jako niedopuszczalny z mocy ustawy. Jedynym argumentem uzasadniającym przedmiotowy wniosek skazanego jest fakt powołania sędziego SN Igora Zgolińskiego na urząd sędziego w trybie przewidzianym w ustawie z 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw.Na wstępie należy podkreślić, że przedstawione przez obrońców lustrowanego okoliczności nie mogły zostać rozpoznane w trybie 41 § 1 k.p.k.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego słusznie podkreśla się, że wątpliwość co do bezstronności sędziego nie może być wywodzona z samych kwestii ustrojowych związanych z jego powołaniem i to niezależnie od tego w jakim okresie i z jakimi ułomnościami w procedurze nominacyjnej doszło to tego powołania (zob. postanowienie SN z dnia 21 czerwca 2023 r., IV KK 460/19; postanowienie SN z dnia 31 października 2023 r., V KK 358/23). Podnoszone zarzuty nie mogą mieć bowiem charakteru abstrakcyjnego i odnosić się do całych grup powołanych sędziów (zob. postanowienie SN z dnia 10 sierpnia 2023 r., V KK 162/22).Powyższe stanowisko potwierdza również wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 marca 2020 r., sygn. akt P 22/19, z którego wynika, że art. 41 § 1 w związku z art. 42 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r.
– Kodeks postępowania karnego, w zakresie, w jakim dopuszcza rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego z powodu wadliwości powołania sędziego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, w skład której wchodzą sędziowie wybrani na podstawie art. 9a ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa, jest niezgodny z art. 179 w związku z art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Także z brzmienia art. 29 § 4 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym, dodanego ustawą z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz.
U. z 2022 r., poz. 1259) wynika, że okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego Sądu Najwyższego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia orzeczenia wydanego z udziałem tego sędziego lub kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności. Skoro zatem ustawa o Sądzie Najwyższym w sposób szczególny reguluje badanie kwestii bezstronności sędziego w kontekście okoliczności towarzyszących powołaniu sędziego oraz jego postępowania po powołaniu (zob. art. 29 ustawy o Sądzie Najwyższym), to w tym zakresie stanowi lex specialis w stosunku do art. 41 § 1 k.p.k., wyłączając możliwość badania określonych w niej przesłanek w ogólnej procedurze (zob. postanowienie SN z dnia 26 stycznia 2023 r., V KK 485/21; postanowienie SN z dnia 3 grudnia 2024 r., III KO 164/24).Konsekwencją tego stanu rzeczy jest konieczność uznania, iż niedopuszczalne jest zastosowanie art. 41 § 1 k.p.k. w sytuacji, gdy z treści wniosku o wyłączenie sędziego wynika, że dotyczy on okoliczności przewidzianych w art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym, a tak właśnie jest w niniejszej sprawie.
Podstawę wniosku stanowiły tu bowiem okoliczności dotyczące powołania sędziego SN Igora Zgolińskiego, a de facto kwestie związane z organem o to wnioskującym, a więc Krajową Radą Sądownictwa, ukształtowaną na drodze nowelizacji z dnia 8 grudnia 2017 r. Takie procedowanie zmierzałoby do obejścia zawartego w art. 29 § 4 ustawy o Sądzie Najwyższym bezwzględnego zakazu, który nie dopuszcza możliwości podważenia orzeczenia wydanego z udziałem sędziego Sądu Najwyższego lub kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności wyłącznie z powodu okoliczności towarzyszących powołaniu tego sędziego.Dodatkowo warto zauważyć, że zgodnie z treścią uchwały Sądu Najwyższego z dnia 10 października 2024 r., w sprawie o sygn.
III CZP 44/23, mającej moc zasady prawnej, żądanie sędziego lub wniosek o wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy oparte wyłącznie na okolicznościach towarzyszących powołaniu tego sędziego nie wywołuje skutków prawnych.W uwarunkowaniach niniejszej sprawy, z uwagi na skład rozpoznający przedmiotowy wniosek, nie dojdzie do złamania zasady nemo iudex in causa sua przez sędziego Sądu Najwyższego powołanego przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. Sędzia powołany na urząd sędziego w takich okolicznościach nie orzeka „we własnej sprawie”, gdyż okoliczności „jego sprawy” nie stanowią przedmiotu postępowania, a wydane przez niego orzeczenie w żaden sposób nie będzie miało wpływu na sferę jego własnych uprawnień, bądź obowiązków prawnych (zob. postanowienie SN z dnia 30 listopada 2023 r., I Zo 75/2; postanowienie SN z dnia 4 września 2024 r., I Zo 144/24; postanowienie SN z dnia 2 października 2024 r., V KK 282/24).
Z powyższych względów wniosek obrońców lustrowanego był niedopuszczalny z mocy ustawy, dlatego Sąd Najwyższy pozostawił go bez rozpoznania. [J.J.][a.ł]