Legislator Giurisprudenza & Legislazione
IV KK 288/24 Generato dall'IA

Supreme Court excludes judge by law due to prior ruling in case and nomination by flawed body.

Numero d'incarto IV KK 288/24
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the defense's request to exclude Judge M.B. from the case, ruling she was automatically disqualified by law. The court found that Judge M.B. had previously ruled on the main appeal and was nominated by the National Council of the Judiciary, which the court deemed unconstitutionally structured. Consequently, the judge was excluded from the incidental proceedings regarding her own disqualification.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 40 § 1 pkt 1 i 7 k.p.k.; A judge is automatically disqualified if they previously ruled on the case or if their appointment was made by a body lacking constitutional standing, rendering them unfit to judge.

Parole chiave

Generato dall'IA
automatic disqualification National Council of the Judiciary incidental proceedings unconstitutional appointment judge impartiality retrial proceedings conflict of interest sospensione del procedimento

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Zgodnie z art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. sędzia jest z mocy prawa wyłączony od udziału w sprawie, jeżeli sprawa dotyczy tego sędziego bezpośrednio.
art. 40 § 1 pkt 7 k.p.k.
złożyła oświadczenie, że jest w trybie art. 40 § 1 pkt 7 k.p.k. wyłączona z mocy prawa od rozpoznania kasacji w postępowaniu ponownym w sprawie o sygn.
art. 42 § 1 k.p.k.
z art. 42 § 1 i 4 k.p.k.
art. 42 § 4 k.p.k.
z art. 42 § 1 i 4 k.p.k.
art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Sam fakt brania udziału w orzekaniu osoby powołanej na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami tej ustawy prowadzi do nienależytej obsady sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (zob.
art. 187 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej
art. 200 § 1 k.k
skazanego za przestępstwo z art. 200 § 1 k.k.,‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 29 stycznia 2025 r.‎wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie sędzi Sądu Najwyższego M.B.
art. 542 § 3 k.p.k
IV KO 48/24, na podstawie art. 542 § 3 k.p.k.
art. 40 § 1 pkt 7 k.p.k
złożyła oświadczenie, że jest w trybie art. 40 § 1 pkt 7 k.p.k.
art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Zgodnie z art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

IV KK 288/24 POSTANOWIENIE Dnia 29 stycznia 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Skoczkowska w sprawie M.P. skazanego za przestępstwo z art. 200 § 1 k.k.,‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 29 stycznia 2025 r.‎wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie sędzi Sądu Najwyższego M.B. postanowił: na podstawie art. 40 § 1 pkt 1 i 7 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k. stwierdzić, że sędzia Sądu Najwyższego M.B. jest z mocy prawa wyłączona od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. KRI 540.

UZASADNIENIE

Do Sądu Najwyższego wpłynęła kasacja obrońcy skazanego M.P., którą przydzielono do rozpoznania SSN M.B.. Sąd Najwyższy w osobie sędzi M.B., postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2023 r., sygn. IV KK 64/23, oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. Po sygnalizacji obrońcy skazanego, Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 27 czerwca 2024 r., sygn. IV KO 48/24, na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k., wznowił postępowanie kasacyjne, uchylił postanowienie z dnia 10 sierpnia 2023 r., sygn. akt IV KK 64/23, a sprawę przekazał Sądowi Najwyższemu do ponownego rozpoznania.

W dniu 2 lipca 2024 r. sprawa, celem rozpoznania kasacji obrońcy skazanego, została przydzielona sędziemu Sądu Najwyższego P.K. W dniu 26.07.2024 wpłynął wniosek o jego wyłączenie od rozpoznania sprawy. Sprawę wyłączenia SSN P.K. (KRI 540) przydzielono SSN M.M. Następnie - po jego wyłączeniu od jej rozpoznawania (KRI 564) – SSN A.B., który również został wyłączony od rozpoznania (KRI 633). W dalszej kolejności sprawę w przedmiocie wyłączenia od rozpoznania sprawy IV KK 288/24 przez SSN P.K. przydzielono SSN M.B., po czym złożono wniosek o jej wyłączenie (KRI 723).

Do rozpoznania wniosku wyznaczono SSN B.S. W dniu 16 stycznia 2025 r. sędzia M.B. złożyła oświadczenie, że jest w trybie art. 40 § 1 pkt 7 k.p.k. wyłączona z mocy prawa od rozpoznania kasacji w postępowaniu ponownym w sprawie o sygn. IV KK 288/24, co obejmuje również orzekanie w kwestiach incydentalnych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Zgodnie z art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. sędzia jest z mocy prawa wyłączony od udziału w sprawie, jeżeli sprawa dotyczy tego sędziego bezpośrednio. Z kolei w myśl art. 40 § 1 pkt 7 k.p.k. wyłączenie sędziego od udziału w sprawie następuje, jeżeli brał udział w wydaniu orzeczenia, które zostało uchylone.

W przedmiotowej sprawie kluczowe znaczenie mają okoliczności związane z powołaniem M.B. na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, którą ukształtowano na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3). Sam fakt brania udziału w orzekaniu osoby powołanej na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami tej ustawy prowadzi do nienależytej obsady sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (zob. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22; uchwała Sądu Najwyższego w składzie połączonych 3 Izb z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20).

Z dotychczasowego orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, wynika natomiast, że tego rodzaju wady stwierdzone w postępowaniach nominacyjnych na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego mają charakter systemowy i będą brane pod uwagę w podobnych skargach złożonych w przyszłości do Trybunału (por. m. in. wyroki: z dnia 22 lipca 2021 r., nr 43447/19, Reczkowicz przeciwko Polsce; z dnia 8 listopada 2021 r., nr 49868/19 i 57511/19, Dolińska-Ficek i Ozimek przeciwko Polsce i z dnia 3 lutego 2022 r., nr 1469/20, Advance Pharma Sp. z o.o. przeciwko Polsce).Nie ulega wątpliwości, że orzekanie przez sędzię M.B. co do wniosku o wyłączenie sędziego P.K. od rozpoznania kasacji wniesionej w sprawie IV KK 288/24, z uwagi na tożsame okoliczności związane z powołaniem jej na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie przepisów ustawy o KRS z 2017 r., nie tylko - z uwagi na wątpliwości co do jego bezstronności w tej konkretnej sprawie - powinno skutkować jej wyłączeniem nie tylko jako iudex suspectus, ale wyłączeniem z urzędu na podstawie art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k.W myśl zasady nemo iudex indoneus in propria causa odsuwa się od sprawy sędziego w sytuacji, gdy jej rozstrzygnięcie wpływa na sferę jego praw i obowiązków.

Nie chodzi przy tym jedynie o te ewidentne przypadki, gdy sędzia jest stroną procesową, która ex definitione ma interes prawny w korzystnym dla siebie rozstrzygnięciu, ale o każdy przypadek, gdy sprawa dotyczy sędziego bezpośrednio. W orzecznictwie Sądu Najwyższego podnosi się, że „trudno o bardziej jednoznaczny przypadek tego rodzaju sytuacji niż ten, w którym sędzia Sądu Najwyższego powołany w niekonstytucyjnym trybie, ma orzekać o wyłączeniu od rozpoznania kasacji osoby powołanej również z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa nie będącej organem tożsamym z tym, który przewidziany jest w art. 187 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej” (zob. postanowienie SN z dnia 13 grudnia 2024 r., sygn. akt II KK 311/24).Niezależnie od powyższego w sprawie zaistniała również przesłanka z art. 40 § 1 pkt 7 k.p.k., bowiem SSN M.

B. zasiadała w jednoosobowym składzie Sądu Najwyższego, który kasację w sprawie skazanego M.P. co do przedmiotowego czynu z art. 200 § 1 k.p.k. oddalił jako oczywiście bezzasadną postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2023 r., sygn. akt IV KK 64/23. Postępowanie w sprawie zostało następnie wznowione postanowieniem SN z dnia 27 czerwca 2024 r., sygn. akt IV KO 48/24. Tym samym orzeczeniem postanowienie z dnia 10 sierpnia 2023 r., sygn. akt IV KK 64/23 zostało uchylone, a sprawę przekazano Sądowi Najwyższemu do ponownego rozpoznania. Nie ulega zatem wątpliwości, że SSN M.B. w postępowaniu incydentalnym, jakim jest wyłączenie sędziego, podlega wyłączeniu z mocy prawa także z tego powodu, bowiem dała już wyraz swoim ocenom prawnym i faktycznym w tej sprawie w głównym przedmiocie procesu w postaci rozstrzygnięcia (zob. np. postanowienie SN z dnia 18 marca 2024 r., sygn. akt I KK 28/24).Mając powyższe na uwadze, należało wyłączyć sędzię Sądu Najwyższego M.B. od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn.

KRI 540.[WB][ł.n] ‎