Supreme Court dismisses defense request to recuse judge based on systemic judicial appointment concerns.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court rejected the defense's request to recuse a judge, ruling that systemic arguments regarding judicial appointments lack the concrete factual basis required for recusal. While the defense cited media reports on potential neglect by judicial authorities, the court held that such abstract views on policy do not create a reasonable doubt about the specific judge's impartiality in this case. Consequently, the request was denied because the judge's general legal opinions and the nature of the case do not constitute grounds for removal under the relevant procedural code.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 41 § 1 k.p.k.; The request to recuse a judge based on systemic or abstract concerns regarding judicial appointments or general policy views is inadmissible unless specific facts demonstrate a reasonable doubt about the judge's impartiality in the specific case.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
IV KK 161/25 POSTANOWIENIE Dnia 11 czerwca 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Bednarek w sprawie M. S. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 11 czerwca 2025 r. na posiedzeniu bez udziału stron wniosku o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Anny Dziergawki na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł odmówić uwzględnienia wniosku o wyłączenie SSN Anny Dziergawki.
UZASADNIENIE
Pismem z 25 kwietnia 2025 r. obrońca skazanego M. S. wniósł o zbadanie spełniania przez Annę Dziergawkę wymogów niezawiłości i bezstronności. Bezstronności w sprawie o sygn. akt sygn. akt IV KK 161/25.Wniosek został zarejestrowany pod sygnaturą IV KB 57/25. Zarządzeniem z 8 maja 2025 r. wniosek został odrzucony. Równolegle obrońca M. S. złożył wniosek o wyłączenie SSN Anny Dziergawki od rozpoznania sprawy kasacyjnej o sygn. akt IV KK 161/25. W treści wniosku jego autor wskazał m.in., że wymieniona sędzia została powołana na urząd sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz, że sprawa która ma być rozpoznawana, należy do spraw, które w przekazie medialnym Ministerstwa Sprawiedliwości i Prokuratora Generalnego Z.Z. miały być rzekomo przedmiotem zaniedbań ze strony przedstawicieli władzy sądowniczej.
Sąd Najwyższy zważył co następuje:
Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienieNa wstępie należy podkreślić, że zasadnicza część przedstawionych przez wnioskodawcę argumentów nie mogła zostać rozpoznana w trybie 41 § 1 k.p.k. W orzecznictwie Sądu Najwyższego słusznie podkreśla się, że wątpliwość co do bezstronności sędziego nie może być wywodzona z samych kwestii ustrojowych związanych z jego powołaniem i to niezależnie od tego w jakim okresie i z jakimi ułomnościami w procedurze nominacyjnej doszło to tego powołania (zob. m.in. postanowienie SN z dnia 21 czerwca 2023 r., IV KK 460/19; postanowienie SN z dnia 31 października 2023 r., V KK 358/23).
Podnoszone zarzuty nie mogą mieć bowiem charakteru abstrakcyjnego i odnosić się do całych grup powołanych sędziów (vide postanowienie SN z dnia 10 sierpnia 2023 r., V KK 162/22). Gdyby zatem autor wniosku poprzestał na argumentach systemowych związanych z powołaniem Anny Dziergawki na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego, należałoby uznać wniosek za niedopuszczalny z mocy ustawy i pozostawić go bez rozpoznania. Niemniej jednak obrońca powołał się również na okoliczności faktyczne, które mogą jego zdaniem stanowić podstawę wniosku o wyłączenie sędziego w trybie art. 41 § 1 k.p.k., co uzasadniało jego merytoryczne rozpoznanie.
Odnosząc się do tych okoliczności, wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 41 § 1 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjęto, że należy ją rozumieć jako obiektywną bezstronność sędziego, w tym zarówno subiektywne poczucie sędziego co do własnej bezstronności, jak i jego bezstronność w odbiorze zewnętrznym, opartą na zobiektywizowanych przesłankach oraz analizowaną przez odwołanie się do oceny sytuacji dokonanej przez przeciętnego, rozsądnie rozumującego obserwatora procesu.
Wątpliwość co do bezstronności sędziego powinna być więc należycie, a zatem wystarczająco „uzasadniona". Instytucja wyłączenia sędziego z powodu istnienia okoliczności mogących wywołać wątpliwości co do jego bezstronności ma bowiem charakter procesowej gwarancji w konkretnym postępowaniu. W konsekwencji zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych mogących mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego w danej sprawie. Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy, wskazać należy, że obrońca nie przedstawił żadnych argumentów wskazujących na to, że w realiach niniejszej sprawy SSN Anna Dziergawka mogłaby naruszyć standard bezstronności, ograniczając się wyłącznie do prezentacji swoich poglądów popartych argumentacją o charakterze abstrakcyjnym.
Nie stanowi bowiem o braku bezstronności ww. sędziego pogląd wnioskującego na politykę Ministerstwa Sprawiedliwości w danej kategorii spraw karnych, w sytuacji, gdy wnioskodawca nie wskazał na jakikolwiek wpływ tych okoliczności na rozstrzygnięcie sprawy przez sędziego o wyłącznie którego wnosi (z wyjątkiem tożsamości ze sprawą rozpoznawaną)Odnosząc się do treści wniosku wskazać należy, że nie mogą być również przyczyną wyłączenia wyrażane przez sędziego ogólne poglądy prawne w poprzednio wydawanych orzeczeniach czy publikacjach naukowych (zob.
D. Świecki (w:) B. Augustyniak, K. Eichstaedt, M. Kurowski, D. Świecki, Kodeks postępowania karnego. Tom I. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2024, art. 41).Wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu przedmiotowego wniosku, w rozpatrywanej sprawie nie ma żadnych podstaw do przyjęcia, jakoby miała zostać naruszona zasada nemo iudex in causa sua. Należy w pełni podzielić pogląd, iż wniosków o wyłączenie usadowionych tylko na podnoszeniu okoliczności o charakterze ustrojowym nie wolno uwzględniać automatycznie z tego tylko powodu, iż przedmiot sprawy znajduje zastosowanie także do osób ją rozstrzygających (zob. postanowienie SN z dnia 16 stycznia 2024 r., III KK 293/23; postanowienie SN z 11 lipca 2024 r., IV KK 142/24).
Bez zindywidualizowania podnoszonych okoliczności w aspekcie konkretnych faktów poddających się ocenie sądu, pozostają one w warstwie wyłącznie teoretycznej, niepowiązanej odpowiednio ani z konkretną sprawą, od udziału w której wniosek o wyłączenie zostaje złożony, ani z określonym sędzią, którego wniosek ten dotyczy (zob. postanowienie SN z 11 października 2024 r., II KO 110/24). Mając powyższe okoliczności na uwadze orzeczono jak w części dyspozytywnej niniejszego postanowienia. [J.J.][a.ł]