Criminal court order for damages dismissed due to prior civil judgment on same claim under Art. 415 § 5 k.p.k.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court quashed the appellate court's decision ordering the defendant to pay damages for fraud. The lower courts failed to recognize that a final civil judgment had already resolved the victim's claim for the same amount. Consequently, the court held that imposing criminal restitution violated the statutory prohibition against ordering damages when a civil claim is already settled.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 415 § 5 zd. 2 k.p.k.; Art. 72 § 2 k.k.: The prohibition against ordering compensation or damages applies to criminal proceedings if the claim arising from the crime has already been finally adjudicated in another proceeding.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
WYROK Z DNIA 18 CZERWCA 2009 R.
IV KK 145/09
Zakaz wynikający z art. 415 § 5 zd. 2 k.p.k. odnosi się do każdego
określonego w ustawie wypadku orzekania karnoprawnego obowiązku naprawienia szkody, a więc także, określonego w art. 72 § 2 k.k.
Przewodniczący: sędzia SN A. Siuchniński (sprawozdawca).
Sędziowie SN: R. Malarski, T. Artymiuk.
Sąd Najwyższy w sprawie Dariusza D., skazanego za przestępstwa z
art. 286 § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w trybie art.
535 § 5 k.p.k., w dniu 18 czerwca 2009 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w K. z
dnia 24 maja 2007 r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w K. z
dnia 9 lutego 2006 r.,
u c h y l i ł zaskarżony wyrok oraz utrzymany nim w mocy wyrok Sądu Rejonowego w K. z dnia 9 lutego 2006 r. w części dotyczącej zobowiązania skazanego Dariusza D. do naprawienia szkody (pkt III wyroku Sądu Rejonowego
w K.) (...).
UZASADNIENIE
Dariusz D. oskarżony został o to, że „w dniu 14 czerwca 1995 roku w
K., działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadził Jerzego S.
do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci tkanin syntetycznych
wartości 56.859,73 zł za pomocą wprowadzenia go w błąd co do zamiaru zapłaty za w/w towar”, tj. o popełnienie przestępstwa z art. 286 § 1 k.k.
Wyrokiem z dnia 9 lutego 2006 r. Sąd Rejonowy w K. uznał Dariusza D.
za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, ustalając, że wprowadził on
w błąd Marię S., co do zamiaru terminowej zapłaty za odbierany towar i za to
na podstawie art. 286 § 1 k.k. i art. 33 § 1, 2 i 3 k.k. wymierzył mu karę roku
pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wymiarze 50 stawek dziennych,
ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 20 zł. Na podstawie art. 69 § 1 i 2
k.k. i art. 70 § 1 k.k. Sąd wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności
warunkowo zawiesił na okres próby wynoszący 4 lata, zaś na podstawie art.
72 § 2 k.k. zobowiązał Dariusza D. do naprawienia szkody, poprzez zapłatę
kwoty 56 859,73 zł na rzecz Jerzego S., w terminie 2 lat od daty uprawomocnienia się wyroku.
Apelację od tego wyroku wniósł skazany, zarzucając sądowi pierwszej
instancji poczynienie błędnych ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę
wyroku i mających wpływ na jego treść, a nadto obrazę szeregu przepisów
procedury.
Wyrokiem z dnia 24 maja 2007 r. Sąd Okręgowy w K., uznając apelację
obrońcy za oczywiście bezzasadną, utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.
Od tego wyroku kasację wywiódł Prokurator Generalny, zarzucając rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa procesowego, tj. art. 415 § 5 k.p.k., polegające na orzeczeniu wobec skazanego
Dariusza D. na podstawie art. 72 § 2 k.k. zobowiązania do naprawienia szkody, pomimo iż o roszczeniu wynikającym z popełnienia przestępstwa wcześniej prawomocnie rozstrzygnięto w postępowaniu cywilnym.
Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz
utrzymanego nim w mocy wyroku sądu pierwszej instancji w zaskarżonej
części.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja jest oczywiście zasadna.
Rację ma Prokurator Generalny, że zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w K., jak i utrzymany nim w mocy wyrok Sądu Rejonowego w K. w zaskarżonej części zostały wydane z oczywistą i rażącą obrazą art. 415 § 5 zd.
2 k.p.k. Zgodnie z treścią tego przepisu nawiązki na rzecz pokrzywdzonego
lub obowiązku naprawienia szkody bądź zadośćuczynienia za doznaną
krzywdę nie orzeka się, jeżeli roszczenie wynikające z popełnienia przestępstwa jest przedmiotem innego postępowania albo o roszczeniu tym prawomocnie orzeczono. W orzecznictwie wskazano, że zakaz wynikający z art.
415 § 5 zd. 2 k.p.k. odnosi się do każdego określonego w ustawie przypadku
orzekania karnoprawnego obowiązku naprawienia szkody, a więc również
tego, określonego w art. 72 § 2 k.k. (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 2006 r., IV KK 328/06, OSNKW 2007, z. 2, poz. 14).
Sąd Rejonowy w K. skazując Dariusza D. za przestępstwo z art. 286 §
1 k.k., zobowiązał go do naprawienia szkody, poprzez zapłatę kwoty
56 859,73 zł na rzecz Jerzego S., w terminie 2 lat od daty uprawomocnienia
się wyroku. Orzekając o zobowiązaniu Dariusza D. do naprawienia szkody
wyrządzonej popełnionym przez niego przestępstwem, Sąd Rejonowy nie
uwzględnił treści prawomocnego nakazu zapłaty wydanego przez Sąd Rejonowy w K. z dnia 22 października 1997 r., rozstrzygającego prawomocnie o
roszczeniu przysługującym Jerzemu S., pomimo tego, że na rozprawie w dniu
29 listopada 2005 r. Sąd dopuścił dowód z akt tej sprawy (...). Sąd Rejonowy
miał świadomość tego, że Komornik Sądowy Rewiru II przy sądzie Rejonowym w S. prowadził postępowanie egzekucyjne z majątku Dariusza D., które
toczyło się bezskutecznie. W toku tego postępowania egzekucyjnego pełnomocnik pokrzywdzonego zawiadomił prokuraturę o podejrzeniu popełnienia
przestępstwa oszustwa, wskazując okoliczności w jakich doszło do wydania
Dariuszowi D. towarów na szkodę Jerzego S. i podając kwotę, której nie udało się wyegzekwować. Z powyższego wynika, że nałożony na skazanego ob-
owiązek zapłaty kwoty 56 859,73 zł, dotyczy tego samego roszczenia, o którym orzeczono już w postępowaniu cywilnym. Okoliczność, że o roszczeniu
wynikającym z popełnienia przestępstwa już wcześniej prawomocnie rozstrzygnięto, wykluczała możliwość nałożenia na Dariusza D. w postępowaniu
karnym obowiązku naprawienia szkody wyrządzonej przez niego tym przestępstwem. Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z dnia 24 maja 2007 r., utrzymując
w mocy wyrok Sądu Rejonowego w K., nie odniósł się do kwestii zobowiązania orzeczonego na podstawie art. 72 § 2 k.k., pomimo takiej powinności wynikającej z dyspozycji art. 440 k.p.k.
Wobec stwierdzenia rażącego naruszenia art. 415 § 5 k.p.k. oraz niewątpliwego wpływu tego uchybienia na treść rozstrzygnięcia, należało uchylić
zaskarżony wyrok oraz utrzymany nim w mocy wyrok sądu pierwszej instancji
w części dotyczącej zobowiązania skazanego Dariusza D. do naprawienia
szkody.
Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku.