Legislator Giurisprudenza & Legislazione
IV CZ 103/19 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses appeal for divorce asset division due to lack of ruling on personal funds claim.

Numero d'incarto IV CZ 103/19
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the appellant's appeal regarding the division of marital property because the lower court failed to rule on a specific claim for reimbursement of personal funds. The appellant argued that the regional court's partial rejection of her appeal was procedurally flawed, but the Supreme Court held that such a claim requires a specific judicial decision to be appealable. Consequently, the absence of a ruling on this issue meant there was no valid subject matter for the appeal, rendering it inadmissible under the Civil Procedure Code.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 45 § 1 k.r.o.; Art. 567 § 1 k.p.c.; Art. 370 k.p.c.; Art. 373 k.p.c.; Art. 13 § 2 k.p.c.: An appeal is inadmissible if the lower court fails to rule on a specific claim, as there must be an existing judicial decision (substrate) to appeal.

Parole chiave

Generato dall'IA
marital property division personal funds reimbursement inadmissible appeal lack of ruling Civil Procedure Code family law procedural admissibility ripartizione della rendita per coniugi

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 45 § 1 k.r.o.
z art. 45 § 1 k.r.o.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:3.
Art. 567 § 1 k.p.c.
Zarzuciła naruszenie art. 567 § 1 k.p.c. w zw.
Art. 370 k.p.c.
Brak rozstrzygnięcia w postanowieniu Sądu Rejonowego o częściowym oddaleniu wniosku w przedmiocie rozliczenia nakładów oznacza, że nie ma substratu zaskarżenia, co czyni apelację uczestniczki postępowania w tym zakresie niedopuszczalną i z tego powodu podlegającą odrzuceniu z mocy art. 370 k.p.c.
Art. 373 k.p.c.
w związku z art. 373 k.p.c. i art.
Art. 13 § 2 k.p.c.
3941 § 3 i art. 13 § 2 k.p.c.).
art. 370 k.p.c
Brak rozstrzygnięcia w postanowieniu Sądu Rejonowego o częściowym oddaleniu wniosku w przedmiocie rozliczenia nakładów oznacza, że nie ma substratu zaskarżenia, co czyni apelację uczestniczki postępowania w tym zakresie niedopuszczalną i z tego powodu podlegającą odrzuceniu z mocy art. 370 k.p.c.
art. 373 k.p.c
w związku z art. 373 k.p.c.
art. 13 § 2 k.p.c
3941 § 3 i art. 13 § 2 k.p.c.).
art. 567 § 1 k.p.c
Zarzuciła naruszenie art. 567 § 1 k.p.c.
art. 45 § 1 k.r.o
z art. 45 § 1 k.r.o.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:3.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
I CSK 138/11
Supreme Court dismisses appeal for non-appealable damages claim outside civil code's scope in co-ownership termination.
III CZP 148/07
Supreme Court mandates court to determine joint asset expenses ex officio regardless of evidence deadlines.
II CKN 395/97
I CSK 215/17
Supreme Court partially allowed appeal on joint property division, correcting lower court's calculation of spousal contributions and debts.
IV CZ 33/19
Appeal dismissed for inadmissibility as the court failed to rule on a specific claim, requiring a request for supplementation instead. The appeal was rejected because the lower court did not decide on the claim for reimbursement of expenses made from personal assets to joint assets. Since the court did not rule on this specific claim, there was no subject matter for appeal, making the appeal inadmissible. The Supreme Court held that the appeal was inadmissible because the lower court did not rule on the claim for reimbursement of expenses made from personal assets to joint assets. The appeal was rejected because the lower court did not decide on the claim for reimbursement of expenses made from personal assets to joint assets. The Supreme Court held that the appeal was inadmissible because the lower court did not rule on the claim for reimbursement of expenses made from personal assets to joint assets.
III CK 28/05
Supreme Court dismisses appeal regarding inheritance division, upholding lower court's valuation of gifts and application of inheritance law.
IV CK 324/03
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt IV CZ 103/19 POSTANOWIENIE Dnia 20 grudnia 2019 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Beata Janiszewska (przewodniczący)‎SSN Marcin Krajewski‎SSN Joanna Misztal-Konecka (sprawozdawca) w sprawie z wniosku M. Z.‎przy uczestnictwie K. N.‎o podział majątku wspólnego,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 grudnia 2019 r.,‎zażalenia uczestniczki postępowania na rozstrzygnięcie o częściowym odrzuceniu apelacji zawarte w punkcie I postanowienia Sądu Okręgowego w T.‎z dnia 10 września 2019 r., sygn. akt VIII Ca (…), oddala zażalenie.

UZASADNIENIE

1. W punkcie I postanowienia z 10 września 2019 r. Sąd Okręgowy w T., w sprawie z wniosku M. Z. z udziałem K. N. o podział majątku wspólnego, na skutek apelacji uczestniczki postępowania od postanowienia Sądu Rejonowego w T. z 22 marca 2019 r., odrzucił apelację w części dotyczącej rozliczenia nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny. Sąd Okręgowy wskazał, że apelacja uczestniczki postępowania była niedopuszczalna w części dotyczącej nakładów z jej majątku osobistego na majątek wspólny. Sąd Rejonowy, rozstrzygając o tych nakładach, orzekł o uwzględnieniu wniosku uczestniczki postępowania w części, natomiast nie oddalił wniosku o rozliczenie nakładów w pozostałej części.

Uczestniczka wniosła o rozliczenie nakładu poczynionego z jej majątku osobistego w postaci spadku po rodzicach w kwocie 47 000 zł na majątek wspólny i zasądzenie tytułem rozliczenia nakładu kwoty 47 000 zł. Sąd pierwszej instancji zasądził połowę wartości nakładu, to jest kwotę 23 500 zł, nie oddalając jednak wniosku w pozostałej części. Brak rozstrzygnięcia w postanowieniu Sądu Rejonowego o częściowym oddaleniu wniosku w przedmiocie rozliczenia nakładów oznacza, że nie ma substratu zaskarżenia, co czyni apelację uczestniczki postępowania w tym zakresie niedopuszczalną i z tego powodu podlegającą odrzuceniu z mocy art. 370 k.p.c. w związku z art. 373 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c.2.

Uczestniczka K. N. wniosła zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego w T. z 10 września 2019 r. o częściowym odrzuceniu apelacji. Zarzuciła naruszenie art. 567 § 1 k.p.c. w zw. z art. 373 k.p.c. w zw. z art. 45 § 1 k.r.o.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:3. W rozpoznawanej sprawie występuje problem dopuszczalności zaskarżenia apelacją nieistniejącego w postanowieniu o podziale majątku wspólnego byłych małżonków rozstrzygnięcia o zgłoszonym żądaniu rozliczenia nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny.W orzecznictwie Sądu Najwyższego prezentowany był pogląd, że brak rozstrzygnięcia we wskazanym zakresie nie stanowi przeszkody do wniesienia apelacji, a w szczególności nie istnieje konieczność złożenia wniosku o uzupełnienie orzeczenia.

W orzeczeniach działowych sąd zamieszcza w sentencji tylko rozstrzygnięcia pozytywne, natomiast rozstrzygnięcia negatywne zawarte są w nich w sposób dorozumiany. Za takim rozwiązaniem przemawiać ma to, że sprawy działowe rozpoznawane są w postępowaniu nieprocesowym, w którym regulacje procesowe stosuje się odpowiednio, a nie wprost (tak postanowienie Sądu Najwyższego z 2 marca 2005 r., III CK 28/05, niepubl.; postanowienie Sądu Najwyższego z 28 lutego 2013 r., III CZ 4/13, niepubl.).W innych orzeczeniach wyrażono jednakże pogląd przeciwny i wskazywano, iż jeżeli sąd nie zamieścił w orzeczeniu merytorycznym kończącym postępowanie w sprawie rozstrzygnięcia negatywnego, strona powinna złożyć wniosek o uzupełnienie tego orzeczenia nie zaś apelację, która w istocie skierowana byłaby do nieistniejącego orzeczenia (postanowienie Sądu Najwyższego z 14 maja 2004 r., IV CK 324/03, niepubl.; postanowienie Sądu Najwyższego z 14 grudnia 2011 r., I CSK 138/11, OSNC 2012/7-8/89).4.

W sprawach o podział majątku wspólnego byłych małżonków regulacje zawarte w art. 45 § 1 k.r.o. w zw. z art. 684 i art. 567 § 2 k.p.c. uzasadniają przyjęcie poglądu o dopuszczalności zaskarżenia apelacją wyłącznie istniejącego rozstrzygnięcia co do zgłoszonych tzw. roszczeń dodatkowych. Zgodnie z art. 684 k.p.c., który ma odpowiednie zastosowanie w sprawie o podział majątku wspólnego (art. 567 § 2 k.p.c.), skład i wartość spadku ulegającego podziałowi ustala sąd. Sąd jest zatem zobligowany do ustalenia składu i wartości majątku wspólnego podlegającego podziałowi, a to oznacza, że - bez względu na aktywność uczestników postępowania - musi ustalić wartość nakładów poczynionych z tego majątku na majątek osobisty.

Takim obowiązkiem sąd nie jest obciążony w przypadku zgłoszenia żądania zwrotu wydatków i nakładów, które zostały poczynione z majątku osobistego na majątek wspólny. Regulacje przyjęte w art. 684 i 567 § 2 k.p.c. nie są bez znaczenia dla wykładni art. 45 § 1 k.r.o. i art. 567 § 1 k.p.c. w odniesieniu do kwestii, czy sąd powinien w sentencji postanowienia podziałowego orzec o nakładach z majątku osobistego na majątek wspólny. Stanowisko to zostało wprost wyrażone w uchwale Sądu Najwyższego z 21 lutego 2008 r. (III CZP 148/07, OSNC 2009/2/23).Zgodnie z art. 45 § 1 k.r.o. każdy z małżonków powinien zwrócić wydatki i nakłady poczynione z majątku wspólnego na jego majątek osobisty.

Przepis ten ponadto przyznaje małżonkowi uprawnienie do zwrotu wydatków i nakładów, które poczynił ze swojego majątku osobistego na majątek wspólny. Natomiast art. 567 § 2 k.p.c. stanowi, że sąd rozstrzyga o tym, jakie wydatki, nakłady i inne świadczenia z majątku wspólnego na rzecz majątku osobistego lub odwrotnie podlegają zwrotowi. Z regulacji powyższych wynika, że wydatki i nakłady poczynione z majątku wspólnego na majątek osobisty sąd uwzględnia bez osobnego żądania uczestników postępowania, natomiast o zwrocie wydatków i nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny sąd orzeka wyłącznie na wniosek, gdyż roszczenia te nie wchodzą w skład majątku wspólnego małżonków (postanowienie Sądu Najwyższego z 16 października 1997 r., II CKN 395/97, niepubl.; postanowienie Sądu Najwyższego z 14 lutego 2018 r., I CSK 215/17, niepubl.; postanowienie Sądu Najwyższego z 13 września 2019 r., IV CZ 33/19, niepubl.).5.

W niniejszej sprawie uczestniczka zgłosiła w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji żądanie rozstrzygnięcia w przedmiocie nakładów z jej majątku osobistego na majątek wspólny. Sąd miał więc obowiązek orzec o tym zgłoszonym roszczeniu. Uchybienie Sądu polegające na (częściowym) nierozstrzygnięciu o nim w sentencji postanowienia podlegało weryfikacji przez złożenie wniosku o uzupełnienie postanowienia, nie zaś przez wniesienie apelacji. Jednym z warunków dopuszczalności środka zaskarżenia jest istnienie orzeczenia podlegającego zaskarżeniu.

Brak rozstrzygnięcia w omawianym zakresie oznacza, że nie istnieje orzeczenie (substrat zaskarżenia). Sąd Okręgowy trafnie zatem odrzucił apelację jako niedopuszczalną.Z przytoczonych względów zażalenie podlegało oddaleniu, jako nieuzasadnione (art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 i art. 13 § 2 k.p.c.). jw