Legislator Giurisprudenza & Legislazione
IV CZ 33/19 Generato dall'IA

Appeal dismissed for inadmissibility as the court failed to rule on a specific claim, requiring a request for supplementation instead. The appeal was rejected because the lower court did not decide on the claim for reimbursement of expenses made from personal assets to joint assets. Since the court did not rule on this specific claim, there was no subject matter for appeal, making the appeal inadmissible. The Supreme Court held that the appeal was inadmissible because the lower court did not rule on the claim for reimbursement of expenses made from personal assets to joint assets. The appeal was rejected because the lower court did not decide on the claim for reimbursement of expenses made from personal assets to joint assets. The Supreme Court held that the appeal was inadmissible because the lower court did not rule on the claim for reimbursement of expenses made from personal assets to joint assets.

Numero d'incarto IV CZ 33/19
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the appellant's appeal, ruling that the lower court's failure to address a specific claim rendered the appeal inadmissible. The appellant argued that the lack of a ruling on the reimbursement of personal expenses constituted a negative decision appealable via appeal, while the respondent contended that no such decision existed. The court determined that since the lower court did not rule on the claim, the necessary subject matter for an appeal was absent, necessitating a request for supplementation instead.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 45 § 1 k.r.o.; Art. 567 § 2 k.p.c.: In a joint property division case, the court must rule on claims for reimbursement of expenses made from personal assets to joint assets upon request, and the absence of such a ruling precludes appeal, requiring a request for supplementation instead.

Parole chiave

Generato dall'IA
joint property division personal assets reimbursement inadmissible appeal request for supplementation court obligation to rule subject matter of appeal marital property law ritiro dell'azione di divorzio

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 45 § 1 k.r.o.
13 § 2 k.p.c.).Sąd Okręgowy, powołując się na art. 45 § 1 k.r.o. i art.
Art. 567 § 2 k.p.c.
684 k.p.c., który ma odpowiednie zastosowanie w sprawie o podział majątku wspólnego (art. 567 § 2 k.p.c.), „skład i wartość spadku ulegającego podziałowi ustala sąd”.
Art. 373 k.p.c.
rozstrzygnięcie o nakładach wnioskodawcy z jego majątku osobistego na majątek wspólny, odrzucił apelację wnioskodawcy (art. 373 w zw.
Art. 370 k.p.c.
Art. 321 § 1 k.p.c.
i art. 321 § 1 k.p.c. w zw.
Art. 351 § 1 k.p.c.
W sytuacji, w której sąd nie orzekł o tym żądaniu, uczestnikom postępowania przysługuje wniosek o uzupełnienie zaskarżonego orzeczenia w tym zakresie ‎(art. 351 § 1 k.p.c. w zw.
Art. 325 k.p.c.
Art. 361 k.p.c.
Art. 398 § 1 k.p.c.
Sąd Okręgowy trafnie zatem odrzucił apelację jako niedopuszczalną.Z przytoczonych względów zażalenie podlegało oddaleniu, jako nieuzasadnione (art. 39814 w zw.
Art. 520 § 2 k.p.c.
O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na podstawie art. 520 § 2 w zw.
Art. 391 § 1 k.p.c.
O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na podstawie art. 520 § 2 w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c.aj
Art. 398 § 2 k.p.c.
Sąd Okręgowy trafnie zatem odrzucił apelację jako niedopuszczalną.Z przytoczonych względów zażalenie podlegało oddaleniu, jako nieuzasadnione (art. 39814 w zw.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt IV CZ 33/19 POSTANOWIENIE Dnia 13 września 2019 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący, sprawozdawca)‎SSN Paweł Grzegorczyk‎SSN Anna Kozłowska w sprawie z wniosku P. S.‎przy uczestnictwie R. S.‎o podział majątku wspólnego,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 września 2019 r.,‎zażalenia wnioskodawcyna postanowienie Sądu Okręgowego w L.‎z dnia 25 października 2018 r., sygn. akt II Ca (…); II Cz (…), oddala zażalenie i zasądza od wnioskodawcy na rzecz uczestniczki postępowania kwotę 5 400 (pięć tysięcy czterysta) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.

UZASADNIENIE

Sąd Okręgowy w L. postanowieniem z dnia 25 października 2018 r., stwierdzając, że apelacją zaskarżone zostało nieistniejące w sentencji postanowienia Sądu Rejonowego w L. z dnia 21 grudnia 2017 r. rozstrzygnięcie o nakładach wnioskodawcy z jego majątku osobistego na majątek wspólny, odrzucił apelację wnioskodawcy (art. 373 w zw. z art. 370 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.).Sąd Okręgowy, powołując się na art. 45 § 1 k.r.o. i art. 321 § 1 k.p.c. w zw. art. 13 § 2 k.p.c. stwierdził, że o roszczeniu o zwrot nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny sąd orzeka wyłącznie na wniosek zainteresowanego ‎i w granicach żądania.

Jeśli sąd pierwszej instancji uznał żądanie za niezasadne, ‎to powinien je oddalić w sentencji orzeczenia rozstrzygającego sprawę co do istoty. W sytuacji, w której sąd nie orzekł o tym żądaniu, uczestnikom postępowania przysługuje wniosek o uzupełnienie zaskarżonego orzeczenia w tym zakresie ‎(art. 351 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.). W sprawie wniosek ten nie został złożony.Wnioskodawca w zażaleniu zarzucił Sądowi Okręgowemu naruszenie ‎art. 373 i art. 370 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. przez ich niewłaściwe zastosowanie i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Jego zdaniem niezamieszczenie w sentencji postanowienia podziałowego rozstrzygnięcia o zgłoszonym roszczeniu o zwrot nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny oznacza, że w tym zakresie zapadło rozstrzygnięcie negatywne, co do którego właściwym środkiem zaskarżenia jest apelacja.W odpowiedzi na zażalenie pełnomocnik uczestniczki wniósł o oddalenie zażalenia, podnosząc że sentencja orzeczenia co do istoty sprawy powinna obejmować rozstrzygnięcie o wszystkich zgłoszonych roszczeniach (art. 325 i 361 k.p.c.). Jeśli sąd o nich nie orzekł, nie istnieje substrat podlegający zaskarżeniu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Rozstrzygnięcie zażalenia wymaga odniesienia się do kwestii dopuszczalności zaskarżenia apelacją nieistniejącego w postanowieniu o podziale majątku wspólnego byłych małżonków, rozstrzygnięcia o zgłoszonym żądaniu rozliczenia nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny.W orzecznictwie Sądu Najwyższego w odniesieniu do tej kwestii prezentowany był pogląd, że brak rozstrzygnięcia we wskazanym zakresie nie stanowi przeszkody do wniesienia apelacji, bez konieczności złożenie wniosku o uzupełnienie orzeczenia. W tego rodzaju orzeczeniach sąd zamieszcza w sentencji tylko rozstrzygnięcia pozytywne, natomiast rozstrzygnięcia negatywne zawarte są w nich w sposób dorozumiany.

Za takim stanowiskiem miałaby przemawiać okoliczność, że sprawy te rozpoznawane są w postępowaniu nieprocesowym, do którego na podstawie art. 13 § 2 k.p.c. mają zastosowanie przepisy o procesie stosowane tylko odpowiednio, a nie wprost (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 2 marca 2005 r., III CK 28/05, nie publ., z dnia 28 lutego 2013 r., III CZ 4/13, nie publ., z dnia 27 lutego 2014 r., II CZ 120/13, nie publ., 15 maja 2014 r., II CZ 15/14, nie publ. i z dnia 28 lipca 2017 r., II CZ 32/17 nie publ.).Według drugiego poglądu, jeżeli sąd nie zamieścił w orzeczeniu merytorycznym kończącym postępowanie w sprawie rozstrzygnięcia negatywnego, strona powinna złożyć wniosek o uzupełnienie tego orzeczenia nie zaś apelację, która w istocie skierowana byłaby do nieistniejącego orzeczenia (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia 2014 r., III CZP 94/14, nie publ. oraz postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 11 września 2002 r., V CKN 1165/00, nie publ., z dnia 14 maja 2004 r., IV CK 324/03, nie publ., z dnia 19 lipca 2006 r., I CZ 35/06, nie publ., z dnia 27 czerwca 2012 r., IV CZ 39/12, nie publ., z dnia 18 czerwca 2014 r., V CZ 39/14, nie publ., z dnia 13 sierpnia 2015 r., I CZ 58/15, nie publ., z dnia 7 kwietnia 2017 r., V CZ 30/07, nie publ. z dnia 25 maja 2017 r., II CZ 16/17, nie publ.).W sprawach o podział majątku wspólnego byłych małżonków drugie z powołanych stanowisk znajduje usprawiedliwienie w treści art. 684 i 567 § 2 k.p.c. oraz art. 45 § 1 k.r.o.Zgodnie z art. 684 k.p.c., który ma odpowiednie zastosowanie w sprawie o podział majątku wspólnego (art. 567 § 2 k.p.c.), „skład i wartość spadku ulegającego podziałowi ustala sąd”.

Sąd jest zatem zobligowany do ustalenia składu i wartości majątku wspólnego podlegającego podziałowi, a to oznacza, że – bez względu na aktywność uczestników postępowania – musi ustalić wartość nakładów poczynionych z tego majątku na majątek osobisty. Takim obowiązkiem sąd nie jest obciążony w przypadku zgłoszenia żądania zwrotu wydatków i nakładów, które zostały poczynione z majątku osobistego na majątek wspólny. W takim duchu wypowiedział się Sąd Najwyższy w uchwale stwierdzającej, że w sprawie o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami sąd ustala wartość nakładów poczynionych z majątku wspólnego na majątek osobisty jednego z małżonków bez względu na inicjatywę dowodową uczestników postępowania (uchwała SN z dnia 21 lutego 2008 r., III CZP 148/07, OSNC 2009, nr 2, poz. 23).Regulacje przyjęte w art.684 i 567 § 2 k.p.c. nie są bez znaczenia dla wykładni art. 45 § 1 k.r.o. i art. 567 § 1 k.p.c. w odniesieniu do kwestii, czy sąd powinien w sentencji postanowienia podziałowego orzec o nakładach z majątku osobistego na majątek wspólny w sprawie o podział majątku wspólnego rozwiedzionych małżonków.

Według art. 45 § 1 k.r.o. „każdy z małżonków powinien zwrócić wydatki i nakłady poczynione z majątku wspólnego na jego majątek osobisty”; przepis ponadto przyznaje małżonkowi uprawnienie („może żądać”) do „zwrotu wydatków i nakładów, które poczynił ze swojego majątku osobistego na majątek wspólny”. Drugi z wymienionych przepisów, tj. art. 567 § 2 k.p.c. stanowi, że „sąd rozstrzyga […] o tym, jakie wydatki, nakłady i inne świadczenia z majątku wspólnego na rzecz majątku osobistego lub odwrotnie podlegają zwrotowi”.

Z przepisów tych wynika, że wydatki i nakłady poczynione z majątku wspólnego na majątek osobisty sąd uwzględnia bez osobnego żądania uczestników postępowania, natomiast o zwrocie wydatków o nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny sąd orzeka wyłącznie na wniosek, gdyż roszczenia te nie wchodzą w skład majątku wspólnego małżonków (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 16 października 1997 r., II CKN 395/97, nie publ. z dnia 10 stycznia 2014 r., IV CSK 418/13, nie publ. oraz z dnia 14 lutego 2018 r., I CSK 215/17, nie publ.).W sprawie przedstawionej z zażaleniem zarówno wnioskodawczyni jak i uczestnik zgłosili w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji żądanie rozstrzygnięcia w przedmiocie nakładów uczestnika z jego majątku osobistego na majątek wspólny.

Sąd miał więc obowiązek orzec o tym zgłoszonym roszczeniu. Uchybienie Sądu polegające na nierozstrzygnięciu o nim w sentencji postanowienia podlegało usanowaniu przez złożenie wniosku o jego uzupełnienie, nie zaś przez wniesienie apelacji. Jednym z warunków dopuszczalności środka zaskarżenia jest istnienie orzeczenia podlegającego zaskarżeniu. Brak rozstrzygnięcia w omawianym zakresie oznacza, że nie istnieje orzeczenie (substrat zaskarżenia). Sąd Okręgowy trafnie zatem odrzucił apelację jako niedopuszczalną.Z przytoczonych względów zażalenie podlegało oddaleniu, jako nieuzasadnione (art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 i art. 13 § 2 k.p.c.).

O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na podstawie art. 520 § 2 w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c.aj