Legislator Giurisprudenza & Legislazione
IV CZ 1/13 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses appeal regarding educational measures against a minor, ruling it does not fall under personal rights law.

Numero d'incarto IV CZ 1/13
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the minor's cassation appeal against a decision applying educational measures, including court-appointed guardianship and driving bans. The appellant argued that such measures violated personal rights and should be subject to the same procedural scrutiny as cases under the Mental Health Protection Act. The court rejected this, stating that the Juvenile Proceedings Act does not regulate personal rights in the legal sense required for cassation admissibility under the Civil Procedure Code.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 59 § 2 u.p.s.n.; Art. 5191 § 1 k.p.c.: Measures applied to minors under the Juvenile Proceedings Act do not constitute personal rights matters and thus do not require special cassation admissibility grounds.

Parole chiave

Generato dall'IA
juvenile proceedings educational measures cassation admissibility personal rights law minor criminal liability

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 59 § 2 of the Act on Juvenile Proceedings
Okręgowy uznał, że zgodnie z art. 59 § 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r.
Art. 5191 § 1 of the Civil Procedure Code
zatem skargi kasacyjnej podlega badaniu w oparciu o podstawy zawarte w art. 5191
Art. 398 § 14 of the Civil Procedure Code
Sąd Najwyższy oddalił na podstawie art. 39814 w związku z art.
Art. 394 § 3 of the Civil Procedure Code
39814 w związku z art. 3941 § 3 i art.
Art. 13 § 2 of the Civil Procedure Code
Sąd Najwyższy oddalił na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 i art. 13 § 2
art. 5191 k.p.c
dopuszczalności skargi kasacyjnej dokonywana jest w oparciu o art. 5191 k.p.c.
art. 5191 § 1 k.p.c
przyjęcie, że nie znajduje zastosowania art. 5191 § 1 k.p.c.
art. 13 § 2 k.p.c
Sąd Najwyższy oddalił na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 i art. 13 § 2

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt IV CZ 1/13

POSTANOWIENIE

Dnia 27 lutego 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Wojciech Katner (przewodniczący)

SSN Maria Szulc

SSN Bogumiła Ustjanicz (sprawozdawca)

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 27 lutego 2013 r.,

sprawy nieletniego R. B.

o czyn karalny z art. 177 § 1 i in. kk.

na skutek zażalenia R. B.

na postanowienie Sądu Okręgowego w L.

z dnia 22 października 2012 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w L. odrzucił skargę

kasacyjną R. B. od postanowienia tego Sądu oddalającego jego apelację od

postanowienia Sądu Rejonowego w R. z dnia 26 czerwca 2012 r., którym

zastosowano wobec niego środki wychowawcze, jako niedopuszczalną. Sąd

Okręgowy uznał, że zgodnie z art. 59 § 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. (j.t.

Dz. U. z 2010 r. Nr 33, poz. 178 ze zm., dalej – „u.p.s.n.”) postępowanie

odwoławcze toczy się na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, z

zachowaniem przepisów tej ustawy o postępowaniu opiekuńczo-wychowawczym,

jeżeli wobec nieletniego zastosowano środek wychowawczy. Dopuszczalność

zatem skargi kasacyjnej podlega badaniu w oparciu o podstawy zawarte w art. 5191

k.p.c. Zaskarżone postanowienie nie należy do kategorii orzeczeń wymienionych w

tym przepisie, nie dotyczy go regulacja objęta § 2, jak też nie ma przepisu

szczególnego,

przewidującego

Przedmiot rozstrzygnięcia nie

dopuszczalność

tego

środka

zaskarżenia.

został objęty zakresem pojęciowym prawa

osobowego.

W zażaleniu skarżący zarzucił obrazę przepisów postępowania przez błędne

przyjęcie, że nie znajduje zastosowania art. 5191 § 1 k.p.c. do postanowień

orzekających o odpowiedzialności nieletnich za zarzucane im czyny i stosujących

wobec nich środki wychowawcze, ponieważ nie mieszczą się one w zakresie

pojęcia spraw osobowych. Domagał się w istocie uchylenia postanowienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.

Wniesiona skarga kasacyjna dotyczy postanowienia oddalającego apelację od

postanowienia Sądu pierwszej instancji w przedmiocie zastosowania wobec

nieletniego środków wychowawczych w postaci nadzoru kuratora sądowego

i zakazu prowadzenia pojazdów na podstawie art. 6 pkt 5 i 7 ustawy z dnia

26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich. Do postępowania

w tego rodzaju sprawie stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania

cywilnego - trybu nieprocesowego, poza wskazanymi w nim kwestiami związanymi

z postępowaniem dowodowym, działaniem obrońcy i postępowaniem poprawczym.

W art. 59 § 2 u.p.s.n. zawarte zostało odesłanie, w zakresie postępowania

odwoławczego, do przepisów kodeksu postępowania cywilnego, z uwzględnieniem

przepisów ustawy o postępowaniu opiekuńczo-wychowawczym. Wymieniona

ustawa nie reguluje problematyki dopuszczalności skargi kasacyjnej, a z art. 58

i następnych przepisów rozdziału siódmego wynika, że postępowanie odwoławcze

dotyczy

postępowania

przed

sądem

drugiej

instancji.

Ocena

zatem

dopuszczalności skargi kasacyjnej dokonywana jest w oparciu o art. 5191 k.p.c.

Unormowanie objęte § 1 dozwala na wniesienie tego środka w odniesieniu do

postanowień orzekających co do istoty sprawy oraz postanowień w przedmiocie

odrzucenia

wniosku

i

umorzenia

postępowania

kończących

postępowanie

w sprawie – w sprawach z zakresu prawa osobowego, rzeczowego i spadkowego,

zastrzegając możliwość wyłączenia jej przepisem szczególnym, co dokonane

zostało w § 4. Nie zostały wymienione w art. 519 1 § 1 k.p.c. sprawy nieletnich,

wobec których zastosowano środki wychowawcze, w związku z popełnieniem

czynu karalnego. W literaturze przyjęte zostało, że pojęcie prawa osobowego

odnosi się do tych dziedzin prawa, które zajmują się osobami fizycznymi

i prawnymi, regulując ich status, zdolność prawną, zdolność do czynności

prawnych, zapewniając ochronę ich dóbr osobistych w ujęciu art. 23, 24 i 43 k.c.

Do spraw z tego zakresu zaliczane są sprawy: o uznanie za zmarłego, stwierdzenie

zgonu, ubezwłasnowolnienie, przewidziane przepisami: ustawy z dnia 19 sierpnia

1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (j.t. Dz. U. z 2011 r. Nr 231, poz. 1375),

ustawy z dnia 26 października 1982 o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu

alkoholizmowi (j.t. Dz. U. z 2007 r. Nr 70, poz. 473 ze zm.), ustawy z dnia

2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim (Dz. U. 2012 Nr 161), jak i poprzednio

obowiązującej ustawy z dnia 15 lutego 1962 r., ustawy z dnia 28 września 1986 r.

Prawo o aktach stanu cywilnego (j.t. Dz. U. z 2004 r. Nr 161, poz. 1688 ze zm.),

ustawy z dnia 17 października 2008 r. o zmianie imion i nazwisk (Dz. U. Nr 220,

poz. 1414). Skoro przedmiotem regulacji ustawy o postępowaniu w sprawach

nieletnich jest zapobieganie i zwalczanie demoralizacji w stosunku do osób, które

nie ukończyły 18 lat, postępowanie w sprawach o czyny karalne oraz wykonywanie

środków wychowawczych lub poprawczych, to nie ma podstaw do uznania, że

reguluje ona materię związaną z prawem osobowym w przytoczonym rozumieniu.

Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym zażalenie podziela trafny pogląd,

wyrażony w tej mierze przez Sąd Najwyższy w postanowieniach z dnia 30 maja

2001 r., III CKN 155/01, OSNC 2002 nr 2, poz. 21; z dnia 17 maja 2002 r., I CZ

46/02, niepubl. Za pozbawione racji uznać trzeba stanowisko żalącego się

o zastosowaniu w odniesieniu do złożonej skargi kasacyjnej analogii do przepisów

ustawy o ochronie zdrowia psychicznego, ponieważ i w tej ustawie zamieszczone

zostało odniesienie do Kodeksu postępowania cywilnego w zakresie toku

postępowania, zaś ochrona dóbr osobistych odnosi się również do nieletniego

wobec którego zastosowano środki wychowawcze. Nie ma podstaw do stosowania

analogii w zakresie dopuszczalności skargi kasacyjnej. Nie decyduje o niej

odesłanie do przepisów regulujących, w ramach postępowania cywilnego,

postępowanie nieprocesowe, skoro art. 5191 k.p.c. uzależnia możliwość wniesienia

skargi kasacyjnej od przedmiotu orzeczenia odnoszonego do wymienionych w § 1

dziedzin prawa materialnego. Nieporozumieniem jest argument, że orzeczenie

o zastosowaniu środka wychowawczego narusza dobra osobiste nieletniego,

a zatem powinno być poddane takiej samej kontroli sądowej, jak ochrona dobra

osobistego na gruncie ustawy o ochronie zdrowia psychicznego, ponieważ są to

zupełnie odmienne regulacje, których porównywanie w rozpoznawanej sprawie nie

jest celowe ani uzasadnione. Sprawy z zakresu ustawy o ochronie zdrowia

psychicznego podlegają rozpoznaniu także w postępowaniu kasacyjnym, bo jej

materialnoprawne uregulowania zaliczane są do prawa osobowego. Podobnie

z resztą jak w sprawie objętej postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia

20 kwietnia 2011 r., I CZ 21/11, OSNC-ZD 2012 nr 2 poz. 32, w której powstał

problem statusu fundacji jako osoby prawnej.

Z powyższych względów zażalenie jako pozbawione uzasadnionych podstaw

Sąd Najwyższy oddalił na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 i art. 13 § 2

k.p.c.

db