Supreme Court dismisses appeal, ruling appeal value is the specific claim amount, not the total property value.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the cassation appeal filed by a co-owner seeking to terminate joint ownership of a property. The appellant argued for a specific appeal value based on the total property worth, while the respondent contended the value should reflect only the disputed expense difference. The court determined that the appeal value must correspond to the specific interest claimed in the cassation, which was limited to the expense discrepancy, thereby rejecting the appellant's higher valuation.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 688 k.p.c.; Art. 5191 § 4 pkt. 4 k.p.c.: In proceedings to terminate joint ownership, the value of the subject matter of appeal is the value of the specific interest claimed by the appellant, not the total value of the property or the appellant's share.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt IV CSK 667/18 POSTANOWIENIE Dnia 11 września 2019 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Roman Trzaskowski w sprawie z wniosku S. P. przy uczestnictwie B. P. o zniesienie współwłasności,na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 11 września 2019 r.,na skutek skargi kasacyjnej uczestniczki postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego w G. z dnia 13 czerwca 2018 r., sygn. akt III Ca (…), odrzuca skargę kasacyjną i ustala, że każdy uczestnik ponosi koszty postępowania kasacyjnego związane ze swym udziałem w sprawie.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 7 listopada 2017 r. Sąd Rejonowy w G. ustalił, że przedmiotem współwłasności wnioskodawcy S. P. i uczestniczki B. P. jest bliżej oznaczony lokal mieszkalny, stanowiący odrębną nieruchomość, dla którego Sąd Rejonowy w G. prowadzi księgę wieczystą nr (…) (dalej – „Nieruchomość”) o wartości 594.105,00 zł, obciążony hipoteką, stanowiącą zabezpieczenie kredytu mieszkaniowego, którego wysokość pozostała do spłaty wynosi 54.857,34 EUR, co stanowi równowartość 232.578,66 zł (pkt 1); ustalił, iż udziały wnioskodawcy i uczestniczki w przedmiocie współwłasności Nieruchomości są równe i wynoszą po ½ (pkt 2); dokonał zniesienia współwłasności Nieruchomości w ten sposób, że przyznał ją na wyłączną własność wnioskodawcy (pkt 3); ustalił, iż wnioskodawca poniósł nakłady na Nieruchomość w wysokości 11.771,88 Euro, co stanowi wartość 49.909,23 zł (pkt 4); ustalił, iż uczestniczka poniosła nakłady na Nieruchomość w wysokości 1.688,48 zł (pkt 5); zasądził od wnioskodawcy na rzecz uczestniczki kwotę 156.562,80 zł z tytułu spłaty jej udziału we współwłasności Nieruchomości oraz rozliczenia nakładów poniesionych przez strony, płatną w 3, bliżej oznaczonych ratach (pkt 6); oddalił wnioski stron w pozostałym zakresie (pkt 7).Postanowieniem z dnia 13 czerwca 2018 r.
Sąd Okręgowy w G., na skutek apelacji wnioskodawcy, zmienił zaskarżone postanowienie w ten sposób, że: w punkcie 1 ustalił, iż przedmiotem współwłasności wnioskodawcy i uczestniczki jest Nieruchomość o wartości 594.105 zł, obciążona hipoteką stanowiącą zabezpieczenie kredytu mieszkaniowego, którego wysokość pozostała do spłaty wynosi 60.265,09 Euro, co stanowi równowartość 258.055,12 zł; w punkcie 4 ustalił, że wnioskodawca poniósł nakłady na Nieruchomość w wysokości 109.909,40 zł oraz 41.571,99 Euro, co stanowi równowartość 178.011,27 zł; w punkcie 6 zasądził od wnioskodawcy na rzecz uczestniczki kwotę 24.908,84 zł z tytułu spłaty jej udziału oraz rozliczenia nakładów poniesionych przez uczestników w terminie do 12 sierpnia 2018 r. wraz z odsetkami ustawowymi w razie opóźnienia; oddalił apelację w pozostałym zakresie.Jako wartość przedmiotu zaskarżenia uczestniczka wskazała w skardze kasacyjnej kwotę 594.105 zł.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Od postanowień sądu drugiej instancji wydawanych w sprawie o zniesienie współwłasności albo w sprawie o dział spadku (por. art. 688 k.p.c.) rozstrzygających spory przewidziane w art. 618 § 1 k.p.c. skarga kasacyjna nie przysługuje, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż kwota określona w art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c. (150.000 zł).
Przesłanka ta dotyczy również rozpatrywanych w postępowaniu o zniesienie współwłasności (dział spadku) sporów o roszczenia współwłaścicieli z tytułu posiadania rzeczy (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2001 r., II CZ 13/01, OSNC 2001, Nr 12, poz. 181, z dnia 14 stycznia 2010 r., IV CZ 112/09, nie publ., z dnia 28 stycznia 2016 r., III CZ 62/15, nie publ., z dnia 14 października 2016 r., IV CSK 135/16, nie publ., z dnia 29 listopada 2016 r., I CZ 88/16, nie publ., z dnia 7 marca 2018 r., I CSK 670/17, nie publ., z dnia 28 lutego 2019 r., II CSK 458/18, nie publ.), do których zalicza się także roszczenie o rozliczenie nakładów na rzecz (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 8 czerwca 1977 r., III CZP 40/77, OSNCP 1978, nr 2, poz. 24 oraz postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 9 września 1976 r., III CRN 83/76, OSPiKA 1977, z. 9, poz. 157, z dnia 16 grudnia 2011 r., V CSK 28/11, OSNC-ZD 2013, z.
B, poz. 24 i z dnia 5 maja 2016 r., II CSK 552/15, nie publ.).Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego w sprawie o zniesienie współwłasności nieruchomości (dział spadku) wartością przedmiotu zaskarżenia jest wartość konkretnego interesu (roszczenia, żądania) skarżącego, którego środek odwoławczy dotyczy, a nie wartość całego przedmiotu działu ani wartość udziału skarżącego w dzielonym majątku (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 21 stycznia 2003 r., III CZ 153/02, OSNC 2004, Nr 4, poz. 60, z dnia 24 stycznia 2003 r.
III CZ 147/02, nie publ., z dnia 30 maja 2007 r., IV CSK 120/07, "Izba Cywilna" 2008, nr 12, s. 52, z dnia 8 listopada 2012 r., II CSK 314/12, "Izba Cywilna" 2013, nr 12, s. 45, z dnia 14 kwietnia 2016 r. III CSK 39/16, nie publ., z dnia 14 października 2016 r., IV CSK 135/16, nie publ., z dnia 23 marca 2018 r., I CZ 33/18, nie publ., z dnia 20 kwietnia 2018 r., III CSK 353/17, nie publ., z dnia 22 czerwca 2018 r., II CZ 30/18, nie publ., z dnia 27 czerwca 2018 r., II CSK 127/18, nie publ., z dnia 7 września 2018 r., III CZ 28/18, nie publ., z dnia 12 października 2018 r., V CSK 184/18, nie publ., z dnia 5 grudnia 2018 r., IV CSK 234/18, nie publ., z dnia 20 grudnia 2018 r., II CSK 749/17, nie publ., z dnia 28 lutego 2019 r., II CSK 458/18, nie publ., z dnia 27 marca 2019 r., III CSK 255/18, nie publ.).
Sąd Najwyższy nie jest związany wskazaną przez stronę wartością przedmiotu zaskarżenia i może dokonać jej sprawdzenia na podstawie akt sprawy, z pominięciem zasad określonych w art. 25 i 26 k.p.c. (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 6 czerwca 1997 r., II CKN 47/97, OSNC 1997, Nr 11, poz. 180, z dnia 18 marca 2015 r., III CSK 419/14, nie publ., z dnia 1 grudnia 2016 r., IV CSK 247/16, nie publ., z dnia 20 grudnia 2018 r., II CSK 749/17, nie publ., z dnia 22 lutego 2019 r., I CSK 436/18, nie publ.).W niniejszej sprawie uczestniczka jednoznacznie ograniczyła zakres zaskarżenia do rozstrzygnięcia dotyczącego wysokości nakładów wnioskodawcy na rzecz wspólną i – w konsekwencji – wysokości należnej jej od wnioskodawcy spłaty.
Nie kwestionowała zasady podziału ani sposobu obliczenia przez Sądy wartości nieruchomości. W tej sytuacji podaną w skardze kasacyjnej wartość przedmiotu zaskarżenia w wysokości 594.105 zł, należało sprawdzić i ograniczyć do wartości interesu, którego skarga ta dotyczy. Jest ona wyznaczona przez różnicę w wysokości nakładów dokonanych przez wnioskodawcę wynikającą z wyroku Sądu Rejonowego (49.909,23 zł), nie kwestionowaną przez uczestniczkę, oraz z wyroku Okręgowego (łącznie 287.920,67 zł), pomniejszoną o połowę ze względu na obciążenie jej obowiązkiem zwrotu połowy ich wartości, a więc wyrażającą się kwotą 119.005,72 zł (238.011,44 zł:2).
Jest to zatem wartość niższa niż kwota określona w art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c.Z tych względów, na podstawie art. 3986 § 2 i 3 w związku z art. 13 § 2 i art. 5191 § 1 i § 4 pkt 4 k.p.c. oraz – co kosztów - art. 520 § 1 w związku z art. 39821 i art. 391 § 1 w związku z art. 13 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. aj l.n