Legislator Giurisprudenza & Legislazione
IV CNP 96/08 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses appeal for invalidity of default judgment due to non-exhaustion of remedies.

Numero d'incarto IV CNP 96/08
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the defendant's appeal challenging the finality of a default judgment ordering social insurance payments. The defendant argued that the default judgment caused material and moral damage without allowing defense, but failed to prove that all available legal remedies were exhausted. The court ruled that the appeal is inadmissible because the defendant did not demonstrate the impossibility of using other procedural tools, such as appealing the default judgment or filing a retrial request.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 4241 k.c.; Art. 4245 § 1 k.p.c.: An appeal for invalidity of a final judgment is inadmissible if the party has not exhausted all available legal remedies or cannot prove their impossibility.

Parole chiave

Generato dall'IA
appeal for invalidity exhaustion of remedies default judgment state liability procedural impossibility

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 4241 k.c.
skargi uregulowanej w art. 4241 i nast.
Art. 4245 § 1 k.p.c.
z art. 4245 § 1 k.p.c.).
Art. 4248 § 1 k.p.c.
art. 4171 § 2 k.c
realizacji uprawnień wypływających z art. 4171 § 2 k.c., zagwarantowanych
art. 77 ust. 1 Konstytucji
w art. 77 ust. 1 Konstytucji.
art. 4241 k.p.c
Zgodnie z art. 4241 k.p.c., skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem
art. 4245 § 1 k.p.c
z art. 4245 § 1 k.p.c.).
art. 4245 § 1 pkt 2 k.p.c
uzasadnienia (art. 4245 § 1 pkt 2 k.p.c.) , jak również nie wskazano przepisu prawa,
art. 4244 k.p.c
art. 4244 k.p.c.), a jeśli nawet tak się dzieje, to przepisy wskazane jako
art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c
Zgodnie z art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt IV CNP 96/08

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 2 kwietnia 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Mirosław Bączyk (przewodniczący)

SSN Antoni Górski (sprawozdawca)

SSN Katarzyna Tyczka-Rote

w sprawie ze skargi pozwanej

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku zaocznego

Sądu Okręgowego w G.

z dnia 19 listopada 2007 r., w sprawie z powództwa Zakładu Ubezpieczeń

Społecznych w Warszawie

przeciwko K. K.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 2 kwietnia 2009 r.,

odrzuca skargę.

Uzasadnienie

Wyrokiem zaocznym z dnia 19 listopada 2007 r. Sąd Okręgowy w G.

Wydział I Cywilny zasądził od pozwanej K. K. na rzecz powoda Zakładu

Ubezpieczeń Społecznych kwotę 184.124,76 zł wraz z odsetkami. Pozwana

wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem wymienionego wyroku

zaocznego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia

jest nadzwyczajnym środkiem prawnym, który w razie jego uwzględnienia stanowi

podstawę wystąpienia z powództwem przeciwko Skarbowi Państwa o naprawienie

szkody wyrządzonej tym orzeczeniem (por. postanowienia SN z dnia 15 lutego

2006 r., IV CNP 7/05, LEX nr 192046; z dnia 11 sierpnia 2005 r., III CNP 4/05,

OSNC 2006 r., nr 1, poz. 16; z dnia 23 września 2005 r., III CNP 5/05, niepubl.;

z dnia 27 października 2005 r., V CNP 28/05, niepubl.; z dnia 10 sierpnia 2006 r.,

V CNP 102/06, niepubl.; z dnia 25 maja 2007 r., II CNP 51/07, niepubl.; z dnia

21 lipca 2008 r., I CNP 44/08, niepubl.; z dnia 30 września 2008 r., I CNP 63/08,

niepubl.). Instytucja skargi została ustanowiona w celu stworzenia możliwości

realizacji uprawnień wypływających z art. 4171 § 2 k.c., zagwarantowanych

w art. 77 ust. 1 Konstytucji. Przedmiotowy środek prawny nie zmierza do

podważenia

zaskarżonego

wyroku,

lecz

umożliwia

uzyskanie

prejudykatu

umożliwiającego dochodzenie w oddzielnym postępowaniu naprawienia szkody

wyrządzonej przez niezgodne z prawem działanie organu Państwa. Z tego względu

złożenie przez pełnomocnika skarżącej wniosku o wstrzymanie wykonania

zaskarżonego wyroku zaocznego jest bezprzedmiotowe z perspektywy istoty i celu

skargi uregulowanej w art. 4241 i nast. k.p.c.

Zgodnie z art. 4241 k.p.c., skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego orzeczenia przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej

instancji, jeżeli przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana

lub uchylenie orzeczenia w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie

było i nie jest możliwe. Ponadto w wyjątkowych wypadkach, gdy niezgodność

z prawem wynika z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub

konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela, skarga przysługuje

także od prawomocnego orzeczenia wydanego przez sąd pierwszej lub drugiej

instancji, jeżeli strony nie skorzystały z przysługujących im środków prawnych,

chyba że jest możliwa zmiana lub uchylenie orzeczenia w drodze innych

przysługujących stronie środków prawnych.

Wymagania konstrukcyjne skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego orzeczenia określone zostały w przepisie art. 424 5 § 1 k.p.c. Sąd

Najwyższy wielokrotnie zwracał uwagę, że każde wymaganie przewidziane w art.

4245 § 1 k.p.c. ma charakter samoistny, powinno być zatem spełnione

samodzielnie, niezależnie od pozostałych. Tymczasem przedmiotowa skarga, za

wyjątkiem prawidłowego oznaczenie skarżonego orzeczenia wraz ze wskazaniem

zakresu zaskarżenia, nie spełnia żadnego z wymaganych przez ustawę wymagań

konstrukcyjnych.

Skarżąca uchybiła wymaganiu przytoczenia podstaw skargi oraz ich

uzasadnienia (art. 4245 § 1 pkt 2 k.p.c.) , jak również nie wskazano przepisu prawa,

z którym zaskarżone orzeczenie jest niezgodne (art. 424 5 § 1 pkt 3 k.p.c.).

Zauważyć należy, że niezgodność z prawem uzasadniająca odpowiedzialność

Skarbu Państwa musi być – już na etapie wnoszenia skargi – jasno określona przez

wskazanie przepisu, z którym skarżone orzeczenie jest niezgodne. Ponadto, same

wady postępowania poprzedzającego wydanie skarżonego orzeczenia, wytykane

w ramach podstaw, nie zawsze powodują niezgodność orzeczenia z prawem

(por. art. 4244 k.p.c.), a jeśli nawet tak się dzieje, to przepisy wskazane jako

naruszone w ramach podstaw nie muszą być – i często nie są – tożsame

z przepisami (przepisem), z którym orzeczenie jest niezgodne.

Elementem konstrukcyjnym skargi jest ponadto przewidziane w art. 424 5 pkt

4 k.p.c. wymaganie uprawdopodobnienia wyrządzenia szkody, spowodowanej

przez wydanie orzeczenia, którego skarga dotyczy. Zgodnie z utrwalonym

stanowiskiem Sądu Najwyższego ten kreatywny wymóg skargi o stwierdzenie

niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia obliguje skarżącą do złożenia

oświadczenia, że szkoda wystąpiła, jak również do wskazania jej rodzaju

i rozmiaru, a ponadto do powołania lub przedstawienia dowodów lub innych

środków uwiarygodniających jej twierdzenie. Niezbędne jest wskazanie związku

przyczynowego między wydaniem zaskarżonego wyroku a powstaniem szkody.

Samo

wydanie

niekorzystnego

dla

strony rozstrzygnięcia

nie

może

być

utożsamiane z poniesieniem szkody w rozumieniu przepisów dotyczących

przedmiotowej skargi. Ponadto skarżąca może powoływać się tylko na taką szkodę,

która została już wyrządzona na skutek wydania zaskarżonego orzeczenia, a nie na

szkodę, która może powstać dopiero w przyszłości. Skarga o stwierdzenie

niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie służy bowiem zapobieganiu

wyrządzeniu szkody, mogącej powstać na skutek jego wydania, lecz jest środkiem

prawnym, który w razie jego uwzględnienia będzie stanowić podstawę wystąpienia

z powództwem przeciwko Skarbowi Państwa o naprawienie szkody wyrządzonej

tym orzeczeniem. (por. postanowienia SN z dnia 15 lutego 2006 r., IV CNP 7/05,

LEX nr 192046; z dnia 11 sierpnia 2005 r., III CNP 4/05, OSNC 2006 r., nr 1,

poz. 16; z dnia 23 września 2005 r., III CNP 5/05, niepubl.; z dnia 27 października

2005 r., V CNP 28/05, niepubl.; z dnia 10 sierpnia 2006 r., V CNP 102/06, niepubl.;

z dnia 25 maja 2007 r., II CNP 51/07, niepubl.; z dnia 21 lipca 2008 r., I CNP 44/08,

niepubl.; z dnia 30 września 2008 r., I CNP 63/08, niepubl.). Ograniczenie się do

stwierdzenia, że „wierzyciele (...) rozpoczynają egzekucję zasądzonych należności,

przez co skarżąca ponosi szkodę materialną i moralną nie mogąc się bronić” nie

czyni zadość ustawowemu wymaganiu.

Zgodnie z art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c. na skarżącą nałożony jest obowiązek

wykazania w drodze odrębnego, wyczerpującego i nie budzącego wątpliwości

wywodu prawniczego, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych

środków prawnych nie było i nie jest możliwe (por. postanowienie SN z dnia

17 sierpnia 2005 r., l CNP 5/05, OSNC 2006, nr 1, poz. 17, postanowienie SN

z dnia 16 grudnia 2005 r., l CNP 37/05, niepubl.). Obowiązkiem skarżącej jest

wykorzystanie wszystkich istniejących narzędzi procesowych i dopiero ich

bezskuteczność lub brak może - w wypadku wystąpienia szkody – uzasadniać

odpowiedzialność państwa. Strona, wnosząc skargę, musi wykazać, iż z wszystkich

innych narzędzi skorzystała lub że są one dla niej – w konkretnej sytuacji –

niedostępne. Tymczasem nie ulega wątpliwości, co przyznała sama skarżąca, że

wyrok zaoczny nie został skutecznie zaskarżony w związku z odrzuceniem wniosku

o przywrócenie terminu do złożenia sprzeciwu od wyroku, jak również odrzuceniem

wniesionego zażalenia. Przyznała też, że spóźniła się z ewentualnym wniesieniem

skargi o wznowienie postępowania.

Niewyczerpanie przysługujących stronie

środków odwoławczych nie może być utożsamiana z prawidłowym wykorzystaniem

przysługujących stronie środków prawnych.

Skarga wniesiona została od wyroku sądu zaocznego. W sytuacji, w której

strona nie skorzystała w sposób prawidłowy z przysługujących jej środków

prawnych, dopuszczalność skargi od orzeczenia Sądu pierwszej instancji lub

drugiej instancji uzależniona jest od łącznego spełnienia dwóch przesłanek,

tj. istnienia

wyjątkowego

wypadku

oraz

występowania

niezgodności

kwestionowanego orzeczenia z prawem o kwalifikowanym charakterze, wskazanym

w tym przepisie (por. postanowienie SN z dnia 2 lutego 2006 r., I CNP 4/06,

OSNC 2006, nr 6, poz. 113, postanowienie SN z 29 stycznia 2009 r., II CNP

130/08, niepubl., postanowienie SN z 13 lutego 2009 r., I CNP 106/08, niepubl.).

Wystąpienie takiego wyjątkowego wypadku strona powinna wykazać w skardze.

Skarżąca ograniczyła się wyłącznie do ogólnikowego stwierdzenia, że sąd naruszył

„wszelkie zasady prawa”, jak również „naruszył podstawowe zasady prawa

człowieka i obywatela”, bez bliższego sprecyzowania i uzasadnienia tych zarzutów.

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia,

która nie czyni zadość wymaganiom wynikającym z art. 424 5 § 1 k.p.c., podlega

odrzuceniu a limine, tj. bez wzywania strony reprezentowanej przez zawodowego

pełnomocnika do usunięcia braków konstrukcyjnych sporządzonego pisma.

Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji (art. 424 8 § 1 w zw.

z art. 4245 § 1 k.p.c.).

md