Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III UK 88/19 Generato dall'IA

Supreme Court dismissed social security contribution appeal regarding employee status under civil law contracts.

Numero d'incarto III UK 88/19
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the bus company's cassation appeal against the Social Insurance Institution's decision regarding social security contributions. The court held that an employee performing work for their employer via a civil law contract with a third party remains a social security employee of the employer. Consequently, the employer is liable for contributions based on the civil contract income.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych; Art. 4 pkt 2 lit. a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych: When an employee performs work for their employer through a civil law contract with a third party, the employer remains the social security contributor, and the employee is deemed a social security employee of the employer.

Parole chiave

Generato dall'IA
social security contributions employee status civil law contract third party performance employer liability cassation appeal Supreme Court dismissal clausola obbligatoria

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych
300 ze zm., dalej ustawa systemowa), co pozostaje w sprzeczności z zasadą demokratycznego państwa prawa i narusza zasadę poprawnej legislacji; 2/ art. 8 ust.
Art. 4 pkt 2 lit. a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych
W takiej wykładni, w stosunku do pracownika płatnikiem składek jest pracodawca (art. 4 pkt 2 lit. a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych), a art.
Art. 18 ust. 1a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych
Za taką wykładnią przemawia też art. 18 ust.
§ 1 pkt 4 k.p.c.
3989 § 1 pkt 4 k.p.c. oczywista zasadność skargi kasacyjnej występuje wtedy, gdy takie twierdzenie jest usprawiedliwione już prima facie, bez głębszej analizy prawnej stanu sprawy.
art. 3989 § 2 k.p.c.
117).Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., o kosztach procesu orzekając w zgodzie z art.
art. 98 § 1 k.p.c.
3989 § 2 k.p.c., o kosztach procesu orzekając w zgodzie z art. 98 § 1 k.p.c.
art. 2 Konstytucji RP
3989 § 2 k.p.c., o kosztach procesu orzekając w zgodzie z art.
art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c
Natomiast ujęta w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.
art. 3989 § 2 k.p.c
117).Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., o kosztach procesu orzekając w zgodzie z art.
art. 98 § 1 k.p.c
3989 § 2 k.p.c., o kosztach procesu orzekając w zgodzie z art. 98 § 1 k.p.c.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
IV CSK 263/15
Supreme Court dismisses cassation appeal as clearly unfounded due to lack of obvious legal error in lower court ruling.
II UZP 6/09
Supreme Court rules employer is social security contributor when employee performs work via third-party contract.
I UK 252/09
Social Security Court dismisses appeal, ruling employer, not contractor, is liable for employee contributions under Art. 8 ust. 2a.
III UK 22/11
Social Security Court dismisses appeal; employer's request for employee's third-party income is lawful under Social Security Act.
I UK 5/12
Supreme Court dismisses appeal regarding social security contributions for civil law contract work performed by an employee. The court ruled that such income must be included in the contribution base. The court held that the employer must include all payments made to the employee in the social security declaration. The court found that the civil law contract between the employee and the subcontractor does not exempt the employee from social security obligations. The court determined that the employer is liable for the full contribution base. The court rejected the argument that the civil law contract excludes social security obligations. The court clarified that the employer must include all payments made to the employee in the social security declaration. The court found that the civil law contract between the employee and the subcontractor does not exempt the employee from social security obligations. The court determined that the employer is liable for the full contribution base. The court rejected the argument that the civil law contract excludes social security obligations. The court clarified that the employer must include all payments made to the employee in the social security declaration. The court found that the civil law contract between the employee and the subcontractor does not exempt the employee from social security obligations. The court determined that the employer is liable for the full contribution base. The court rejected the argument that the civil law contract excludes social security obligations. The court clarified that the employer must include all payments made to the employee in the social security declaration.
I CSK 33/18
Supreme Court dismisses cassation appeal as legal interpretation already established by prior precedent.
II CSK 15/18
Supreme Court dismisses cassation appeal for lack of significant legal issue under Civil Procedure Code Art. 3989.1.1.
I UK 268/17
Supreme Court dismisses social security appeal as legal issue already settled by precedent regarding sick pay return.
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III UK 88/19 POSTANOWIENIE Dnia 19 lutego 2020 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Myszka w sprawie z odwołania Przedsiębiorstwa Autobusowego K. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. ‎od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S. ‎z udziałem L. Ż. , Z. N. ‎o podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 19 lutego 2020 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej odwołującej się od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)‎z dnia 5 czerwca 2018 r., sygn. akt III AUa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od strony skarżącej na rzecz pozwanego organu kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.

UZASADNIENIE

Sąd Apelacyjny w (…) III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 5 czerwca 2018 r. oddalił apelację odwołującego się Przedsiębiorstwa Autobusowego "K." spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. (płatnik składek) od wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 27 stycznia 2015 r. oddalającego odwołania tego płatnika od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S. z dnia 13 listopada 2012 r. i z dnia 20 grudnia 2013 r. W pierwszej z wymienionych decyzji organ rentowy określił podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, chorobowe, wypadkowe i zdrowotne zainteresowanego Z.

N. , podlegającego ubezpieczeniom jako pracownik u płatnika składek w okresie od lipca 2003 r. do sierpnia 2007 r. Natomiast w drugiej decyzji stwierdził, że zainteresowany Z. N. z tytułu wykonywania pracy na podstawie umów zlecenia zawartych z L. Ż., a wykonywanych na rzecz odwołującego się, z którym pozostawał w stosunku pracy, podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu jako pracownik płatnika składek w okresie wskazanym w pierwszej decyzji, a płatnikiem składek na te ubezpieczenia społeczne jest odwołujący się.Sądy obu instancji przyjęły, że podstawowym skutkiem uznania osoby wskazanej w art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych za pracownika, jest objęcie jej obowiązkowymi ubezpieczeniami emerytalnym, rentowymi, chorobowym i wypadkowym w charakterze pracownika (art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 11 ust. 1 i art. 12 ust. 1 ustawy), który podlega obowiązkowi zgłoszenia do pracowniczych ubezpieczeń społecznych.

Obowiązek ten obciąża płatnika składek (art. 36 ust. 1 i 2 ustawy systemowej), który jest płatnikiem składek (art. 4 pkt 2 lit. a ustawy). Przepis art. 8 ust. 2a tej ustawy rozszerza pojęcie pracownika na jego dalszą aktywność w ramach umowy cywilnoprawnej wtedy, gdy w jej ramach świadczy on pracę na rzecz swojego pracodawcy. Dlatego naturalne i zgodne z wykładnią literalną tego przepisu jest uznanie, że także w zakresie tej sfery aktywności należy go uznać na potrzeby ubezpieczeń społecznych za pracownika tego pracodawcy.

Pracodawca, ustalając podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z tytułu stosunku pracy, powinien zsumować wynagrodzenie z umowy cywilnoprawnej z wynagrodzeniem ze stosunku pracy. Obowiązki płatnika obciążają podmiot, na rzecz którego jest faktycznie świadczona praca w ramach umowy cywilnoprawnej i który w związku z tym korzysta z jej rezultatów, unikając obciążeń i obowiązków wynikających z przepisów prawa pracy i ubezpieczeń społecznych.W skardze kasacyjnej płatnik składek zarzucił naruszenie: 1/ art. 2 Konstytucji RP przez przyjęcie wykładni przepisu art 8 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst:

Dz.U. z 2019 r., poz. 300 ze zm., dalej ustawa systemowa), co pozostaje w sprzeczności z zasadą demokratycznego państwa prawa i narusza zasadę poprawnej legislacji; 2/ art. 8 ust. 2a ustawy systemowej przez błędną wykładnię i przyjęcie, że definiuje on pracodawcę jako płatnika składek na ubezpieczenia społeczne za osobę wykonującą pracę na podstawie umowy zlecenia, jeżeli umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy, lub jeżeli zawarła ją z osobą trzecią i w jej ramach wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy, 3/ art. 4 pkt 2 lit. a ustawy systemowej przez niezastosowanie, podczas gdy z jego treści jednoznacznie wynika, że płatnikiem składek na ubezpieczenia społeczne za osobę wykonującą umowę zlecenia jest podmiot pozostający z tą osobą w stosunku prawnym uzasadniającym objęcie tej osoby ubezpieczeniem, 4/ art. 17 ust. 1 i 2 w związku z art. 4 pkt 2 lit. a ustawy systemowej przez niezastosowanie i przyjęcie, że podmiotem zobowiązanym do obliczenia, w tym także części składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz chorobowe finansowane przez ubezpieczonego, potrącenia ich ze środków ubezpieczonego a następnie przekazania składek do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wraz z częścią finansowaną przez płatnika, za zleceniobiorcę może być podmiot trzeci, który nie pozostaje z ubezpieczonym w stosunku prawnym uzasadniającym wypłatę wynagrodzenia i objęcie tej osoby ubezpieczeniami społecznymi, a zatem podmiot inny niż zleceniodawca ubezpieczonego, 5/ art. 18 ust. 1 i 1a w związku z art. 8 ust. 2a oraz art. 4 pkt 2 lit. a oraz art. 17 ust. 1 oraz art. 4 pkt 9 ustawy systemowej przez błędne zastosowanie i przyjęcie, że w podstawie wymiaru składki na ubezpieczenia społeczne pracownika pracodawca ma obowiązek uwzględnić jego przychód z tytułu zlecenia zawartej z osobą trzecią, jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje on pracę na rzecz pracodawcy, pomimo iż tego rodzaju przychód nie został przez pracodawcę wypłacony, ani postawiony do dyspozycji pracownika i pracodawca nie jest stroną umowy cywilnoprawnej.We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący utrzymywał, że „jest ona oczywiście uzasadniona, a w sprawie istnieje istotne zagadnienie prawne wymagające wyjaśnienia”.

W takiej ocenie, przedmiotem sprawy jest objęcie ubezpieczeniami społecznymi osób, o których mowa w art. 8 ust. 2a ustawy systemowej. O ile przepis ten w zakresie uznania wskazanych w nim osób za pracowników był już przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego, który jak dotąd „nie przeanalizował zagadnienia systemowo pod kątem tego, czy w ustawie systemowej istnieje podstawa prawna do uznania, że obowiązek naliczenia i odprowadzenia składek - w przypadku, gdy praca świadczona jest na rzecz pracodawcy, ale umowa cywilna została zawarta z osobą trzecią, która wypłaca wynagrodzenia - obciąża tego pracodawcę, w szczególności czy tę podstawę prawną stanowi powszechnie uznany w orzecznictwie art. 8 ust. 2a ustawy”.

Skarżący wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, a następnie o „uchylenie zaskarżonego wyroku w całości” i zasądzenie od organu na rzecz płatnika kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ rentowy wniósł o wydanie postanowienia o odmowie przyjęcia jej do rozpoznania, ewentualnie o jej oddalenie i zasądzenie od skarżącego na rzecz organu rentowego kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na przyjęcie do merytorycznego rozpoznania. Przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na przesłankę istotnego zagadnienia prawnego polega na sformułowaniu tego zagadnienia i wskazaniu argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Musi przy tym chodzić o zagadnienie nowe, dotychczas nierozpatrywane w judykaturze, które zarazem ma znaczenie dla rozpoznania wniesionej skargi kasacyjnej oraz innych podobnych spraw (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 23 maja 2018 r., I CSK 33/18, LEX nr 2508114; z dnia 16 maja 2018 r., II CSK 15/18, LEX nr 2499790).

Chodzi o problem prawny, który nie został do tej pory bezpośrednio wyjaśniony w orzecznictwie Sądu Najwyższego lub dotychczasowe orzecznictwo jest niewystarczające (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 kwietnia 2018 r., I UK 268/17, LEX nr 2508639). Natomiast ujęta w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. oczywista zasadność skargi kasacyjnej występuje wtedy, gdy takie twierdzenie jest usprawiedliwione już prima facie, bez głębszej analizy prawnej stanu sprawy. Spełniające te wymogi naruszenie przepisów prawa powinno mieć postać kwalifikowaną, dostrzegalną bez potrzeby wnikliwej analizy prawnej i zagłębiania się w szczegóły sporu.

Dotyczy to tylko zarzutów o charakterze elementarnym, polegających w szczególności na oparciu rozstrzygnięcia na wykładni przepisu oczywiście sprzecznej z jednolitą i ugruntowaną jego wykładnią przyjmowaną w orzecznictwie lub nauce prawa, czy na oczywiście błędnym zastosowaniu określonego przepisu w ustalonym stanie faktycznym (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 2015 r., IV CSK 263/15, LEX nr 1940571).Sąd Najwyższy w swoim orzecznictwie odniósł się już do sformułowanego przez skarżącego problemu dotyczącego wskazania płatnika składek na ubezpieczenia społeczne w sytuacji, gdy praca była świadczona na rzecz takiego pracodawcy na podstawie umowy cywilnoprawnej zawartej z osobą trzecią.

Zagadnienie to nie ma zatem waloru nowości. Skarga kasacyjna nie jest również oczywiście uzasadniona, bowiem Sąd Apelacyjny w swoim rozstrzygnięciu oparł się na jednolitej i ugruntowanej wykładni przepisu art. 8 ust. 2a ustawy systemowej przyjmowanej w orzecznictwie. Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 2 września 2009 r., II UZP 6/09, (OSNP 2010 nr 3-4, poz.

46) wyjaśnił, że pracodawca, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy o dzieło zawartej z osobą trzecią, jest płatnikiem składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe z tytułu tej umowy (art. 8 ust. 2a ustawy systemowej). W takiej wykładni, w stosunku do pracownika płatnikiem składek jest pracodawca (art. 4 pkt 2 lit. a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych), a art. 8 ust. 2a ustawy rozszerza pojęcie pracownika na jego dalszą aktywność w ramach umowy cywilnoprawnej, jeżeli świadczy on pracę na rzecz swojego pracodawcy, przeto „naturalne i zgodne z wykładnią literalną tego przepisu jest uznanie, że także w zakresie tej sfery aktywności należy go uznać na potrzeby ubezpieczeń społecznych za pracownika tego właśnie pracodawcy”.

Za taką wykładnią przemawia też art. 18 ust. 1a ustawy systemowej, zgodnie z którym, w przypadku ubezpieczonych, o których mowa w art. 8 ust. 2a, w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe uwzględnia się również przychód z tytułu umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia albo umowy o dzieło. Z przepisu tego wynika logicznie, że płatnikiem jest pracodawca, a przychód z tytułu umowy cywilnoprawnej "uwzględnia się" w podstawie wymiaru składek z tytułu stosunku pracy.

Pogląd ten znalazł potwierdzenie w licznych późniejszych orzeczeniach Sądu Najwyższego (por. wyroki z dnia 14 stycznia 2010 r., I UK 252/09, LEX nr 577824; z dnia 18 października 2011 r., III UK 22/11, OSNP 2012 nr 21-22, poz. 266; z dnia 11 maja 2012 r., I UK 5/12, OSNP 2013 nr 9-10, poz. 117).Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., o kosztach procesu orzekając w zgodzie z art. 98 § 1 k.p.c.