Social security court dismisses appeal for subcontracted workers as employees of the main employer under Polish law.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court rejected the social security payer's cassation appeal regarding workers performing tasks for the payer via third-party contracts. The court affirmed that such workers are legally employees of the payer, making the payer liable for social security contributions regardless of the formal contract type. Consequently, the cassation was dismissed for most parties due to the lack of a minimum threshold for the subject matter value.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych; Art. 2 k.p.; Art. 18 ust. 1 w związku z art. 4 pkt 2 lit. a tej ustawy: Workers performing tasks for a payer via third-party civil contracts are deemed employees of the payer for social security purposes, establishing the payer's obligation to pay contributions.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt III UK 439/19 POSTANOWIENIE Dnia 18 listopada 2020 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Bohdan Bieniek w sprawie z odwołania P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S.od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S.z udziałem A. U., P. W., M. W., E. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S., M. W., B. T., K. T., D. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S.o objęcie ubezpieczeniem społecznym i podstawę wymiaru składek,na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 18 listopada 2020 r.,na skutek skargi kasacyjnej odwołującej się od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)z dnia 18 grudnia 2018 r., sygn. akt III AUa (…), 1. odrzuca skargę kasacyjną w odniesieniu do A. U., P. W., M. W., M. W.,2. w pozostałym zakresie odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,3. zasądza od odwołującej się na rzecz organu rentowego kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł. tytułem zwrotu kosztów procesu w postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny w (...), wyrokiem z dnia 18 września 2018 r., oddalił apelację P. Sp. z o.o. w S. (płatnik składek), wniesioną od wyroku Sądu Okręgowego w S. z 8 listopada 2016 r., oddalającego odwołanie płatnika składek od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w S. z 7 stycznia 2015 r., stwierdzającej, że zainteresowani z tytułu wykonywania pracy na podstawie umów zlecenia zawartych z D. Sp. z o.o. oraz E. Sp. z o.o., a wykonywanych na rzecz P. Sp. z o.o. w S., czyli pracodawcy, z którym pozostawali jednocześnie w stosunku pracy, podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu jako pracownicy płatnika składek, w rozumieniu art. 8 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst:
Dz.U. z 2020 r., poz. 226, dalej ustawa systemowa), z podstawą wymiaru składek szczegółowo wskazaną w decyzjach.Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Sądu Apelacyjnego wniósł płatnik składek, zaskarżając go w całości. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania został oparty na przesłance potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości i wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, a mianowicie art. 8 ust. 2a ustawy systemowej w związku z art. 2 k.p. oraz art. 18 ust. 1 w związku z art. 4 pkt 2 lit. a tej ustawy, gdyż wykładnia tych przepisów przyjęta przez Sądy obu instancji doprowadziła do nieuprawionej zdaniem skarżącego zmiany podmiotu zobowiązanego do obliczenia i wypłacenia składek na ubezpieczenia społeczne.
W wypadku nieuwzględnienia tej przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania płatnik składek podniósł, że w sprawie występuje także istotne zagadnienie prawne – czy w świetle art. 84 i art. 217 Konstytucji dopuszczalne jest nałożenie na pracodawcę, którego pracownik zawarł umowę cywilnoprawną z osobą trzecią, na podstawie której to umowy świadczy pracę na rzecz swojego pracodawcy, obowiązku ustalenia, obliczenia, potrącenia i terminowego odprowadzenia składek na ubezpieczenia społeczne od przychodu uzyskiwanego przez jego pracownika z tytułu świadczenia pracy na podstawie umowy cywilnoprawej zawartej z osobą trzecią, w drodze rozszerzającej wykładni art. 18 ust. 1a w związku z art. 8 ust. 2a ustawy systemowej? A w przypadku pozytywnej odpowiedzi na to pytanie – czy pracodawcy, zobowiązanemu na podstawie art. 18 ust. 1a w związku z art. 8 ust. 2a ustawy systemowej do ustalenia, obliczenia, potrącenia i terminowego odprowadzenia składek na ubezpieczenia społeczne od przychodu uzyskanego przez jego pracownika z tytułu świadczenia pracy na podstawie umowy cywilnoprawnej zawartej z osobą trzecią, jeżeli praca ta świadczona jest na rzecz tego pracodawcy, przysługują instrumenty prawne uprawniające do żądania od pracownika oraz od osoby trzecie, z którą pracownik ten związany jest jedną z umów cywilnoprawnych, wskazanych w art. 8 ust. 2a ustawy systemowej, informacji o istnieniu ważnie zawartej umowy cywilnoprawnej miedzy pracownikiem a osobą trzecią oraz treści tej umowy cywilnoprawnej, w szczególności w odniesieniu do informacji o wysokości wynagrodzenia ustalonego pomiędzy stronami umowy cywilnoprawnej, stanowiącego podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne za tego pracownika?W odpowiedzi na skargę kasacyjną płatnika składek organ rentowy wniósł o odmowę przyjęcia jej do rozpoznania i zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie może być przyjęta do rozpoznania. W tożsamej sprawie z udziałem skarżącego Sąd Najwyższy, postanowieniem z dnia 5 marca 2020 r., III UK 177/19 (niepubl.) wyraził już stanowisko w przedmiocie braku ustawowych przesłanek pozwalających nadać dalszy bieg sprawie. Wskazane wówczas przesłanki są aktualne, jak też nie doszło do zmiany stanowiska judykatury.Powtórzyć zatem należy, że w świetle art. 8 ust. 2a ustawy systemowej pracodawca, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy o dzieło lub zlecenia zawartej z osobą trzecią, jest płatnikiem składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe z tytułu tej umowy (zob. uchwała Sądu Najwyższego z 2 września 2009 r., II UZP 6/09, OSNP 2010 nr 3-4, poz. 46 oraz wyroki Sądu Najwyższego: z 14 stycznia 2010 r., I UK 252/09, LEX nr 577824; z 22 lutego 2010 r., I UK 259/09, LEX nr 585727; z 18 października 2011 r., III UK 22/11, OSNP 2012 nr 21-22, poz. 266; z 11 maja 2012 r., I UK 5/12, OSNP 2013 nr 9-10, poz. 117; z 13 lutego 2014 r., I UK 323/13, OSNP 2015 nr 5, poz. 68; z 7 lutego 2017 r., II UK 693/15, LEX nr 2238708; z 27 kwietnia 2017 r., I UK 182/16, LEX nr 2279009).W powołanych wyżej orzeczeniach Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 8 ust. 2a ustawy systemowej rozszerza pojęcie pracownika dla celów ubezpieczeń społecznych poza sferę stosunku pracy, w tym na wykonywanie pracy na podstawie jednej z tych umów przez osobę, która wymienioną umowę zawarła z osobą trzecią, jednakże w jej ramach wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy.
Praca wykonywana na rzecz pracodawcy to praca, której rzeczywistym beneficjentem jest pracodawca, niezależnie od formalnej więzi prawnej łączącej pracownika z osobą trzecią. Oznacza to, że bez względu na rodzaj wykonywanych przez pracownika czynności wynikających z umowy zawartej z osobą trzecią oraz niezależnie od tożsamości rodzaju działalności prowadzonej przez pracodawcę i osobę trzecią, wystarczającą przesłanką zastosowania art. 8 ust. 2a ustawy systemowej jest korzystanie przez pracodawcę z wymiernych rezultatów pracy swojego pracownika, wynagradzanego przez osobę trzecią ze środków pozyskanych od pracodawcy na podstawie umowy łączącej pracodawcę z osobą trzecią.
Z punku widzenia przepływów finansowych, to pracodawca przekazuje osobie trzeciej środki na sfinansowanie określonego zadania, stanowiącego przedmiot swojej własnej działalności, a osoba trzecia, wywiązując się z przyjętego zobowiązania, zatrudnia pracowników pracodawcy (por. wyrok Sądu Najwyższego z 7 lutego 2017 r., II UK 693/15, LEX nr 2238708).W dalszej kolejności należy zwrócić uwagę, że chociażby w powołanym już wyżej wyroku z 13 lutego 2014 r., I UK 323/13, Sąd Najwyższy wyjaśnił, że nie można przyjąć, by pracodawcy nie obciążały skutki finansowe w postaci obowiązku częściowego pokrycia z własnych środków kosztów składek na obowiązkowe ubezpieczenia pracownika, wynikające z korzystania z efektów pracy świadczonej na rzecz pracodawcy w ramach dodatkowej umowy cywilnoprawnej zawartej z pośrednikiem.
Dla uniknięcia lub złagodzenia tych skutków pracodawca - zlecając osobie trzeciej (zleceniodawcy pracownika) wykonanie określonych usług - powinien skalkulować, że będzie na nim ciążył obowiązek opłacania składek na ubezpieczenia społeczne pracownika.Biorąc to pod uwagę, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. W odniesieniu do A. U., P. W., M. W., M. W. skarga kasacyjna podlega odrzuceniu, bowiem wartość przedmiotu zaskarżenia wskazana przez skarżącego nie osiągnęła progu minimalnego, o którym mowa w art. 3982 § 1 k.p.c.O kosztach procesu orzeczono w myśl art. 39821 w związku z art. 108 § 1 k.p.c.