Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III UK 101/19 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses appeal; agricultural accident claim rejected due to alcohol and social gathering breaking work link.

Numero d'incarto III UK 101/19
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the cassation appeal against a lower court ruling that denied agricultural work accident compensation. The insured suffered an injury while returning home after a three-hour social gathering involving alcohol consumption, which the court found severed the necessary link to agricultural work. Consequently, the accident was not covered under the Agricultural Social Insurance Act as it occurred outside the scope of work duties or the commute to them.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 11 ust. 1 pkt 3, 4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników; The consumption of alcohol and participation in a social gathering break the causal link between an accident and agricultural work, excluding coverage for injuries sustained during the subsequent return journey.

Parole chiave

Generato dall'IA
agricultural social insurance work accident compensation alcohol consumption social gathering causal link to work cassation appeal dismissal return journey coverage stato difettoso del veicolo

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 11 ust. 1 pkt 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników
naruszenie prawa materialnego: (-) art. 11 ust.
Art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników
1 pkt 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników) albo w drodze z miejsca wykonywania tych czynności (art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników).
Art. 45 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników
nie było wypadkiem przy pracy rolniczej, to również pozbawiony podstaw jest zarzut naruszenia art. 45 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników.Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art.
Art. 398 § 1 k.p.c.
233 § 1 k.p.c., należy podkreślić, że wyłączenie w art. 3983 § 3 k.p.c.
Art. 398 § 4 k.p.c.
233 § 1 k.p.c., należy podkreślić, że wyłączenie w art. 3983 § 3 k.p.c.
§ 16 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r.
O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto po myśli § 16 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (jednolity tekst: Dz.U.
art. 233 § 1 k.p.c
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c., należy podkreślić, że wyłączenie w art.
art. 3983 § 3 k.p.c
233 § 1 k.p.c., należy podkreślić, że wyłączenie w art. 3983 § 3 k.p.c.
art. 233 k.p.c
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c., należy podkreślić, że wyłączenie w art.
art. 39813 § 2 k.p.c
Oznacza to, że spór o ocenę poszczególnych dowodów i ustalenie stanu faktycznego nie może być przenoszony do postępowania przed Sądem Najwyższym, który jest związany - zgodnie z art. 39813 § 2 k.p.c.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
II UK 373/02
Supreme Court quashes agricultural accident ruling due to flawed factual findings on alcohol and road interruption.
II UKN 421/98
Supreme Court dismisses appeal; drunk break in return trip ends work accident route under Polish law.
II UKN 652/98
Supreme Court dismisses claim that a farmer's death during sleep after a drinking party is a work accident.
V CSK 11/06
Supreme Court corrects a clerical error in the appellate judgment regarding the scope of the appeal. The cassation appeal is dismissed. The court ruled that the error was a clerical mistake, not a legal violation. The appellant failed to prove the error affected the case outcome.
V CSK 364/06
Supreme Court dismisses cassation appeal on insurance contract misrepresentation regarding non-factory immobilizer. The court allows the insurer's refusal based on false declaration. The court held that the non-factory immobilizer did not increase risk. The court ruled that the false declaration excludes coverage. The court found no procedural violation in the judgment. The court determined the appeal was inadmissible. The court rejected the claim for refund of costs.
I UK 370/07
Social security court dismisses appeal on renewal of disability pension due to new medical facts.
III CSK 13/05
Supreme Court dismisses cassation appeal based solely on facts or evidence evaluation as inadmissible under new Civil Procedure Code.
II PK 96/10
Supreme Court dismissed appeal on bonus claim, ruling literal regulation interpretation excludes liquidation scenarios.
I UK 128/10
Supreme Court dismissed pension appeal; specific work conditions not met for early retirement under special circumstances.
Generato dall'IA
IV U 1745/14
Court dismisses appeal for agricultural work accident compensation due to significant contributory negligence from pre-accident intoxication.
IV U 742/15
Court allows one-time work accident compensation by rejecting gross negligence and intoxication claims against the farmer. The court found the accident was not caused by gross negligence or intoxication. The court rejected the insurer's claim of gross negligence and intoxication, finding the accident resulted from machine design flaws and lack of safety warnings. Consequently, the court awarded 35% permanent disability compensation to the farmer. The court ruled that the accident was not caused by gross negligence or intoxication. The court awarded 35% permanent disability compensation to the farmer. The court rejected the insurer's claim of gross negligence and intoxication. The court found the accident resulted from machine design flaws and lack of safety warnings. The court awarded 35% permanent disability compensation to the farmer. The court rejected the insurer's claim of gross negligence and intoxication. The court found the accident resulted from machine design flaws and lack of safety warnings. The court awarded 35% permanent disability compensation to the farmer.
IX U 44/20
Court awarded partial compensation for work accident despite negligence, rejecting organ's alcohol claim due to lack of evidence.
IV U 67/14
Social security court dismissed appeal for one-time injury compensation as no external cause existed for the workplace accident.
X U 491/13
Court allows agricultural accident compensation claim by overturning insurer's refusal to recognize the work-related injury.

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III UK 101/19 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 września 2020 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dawid Miąsik (przewodniczący)‎SSN Krzysztof Rączka‎SSN Romualda Spyt (sprawozdawca) w sprawie z odwołania A. U.‎od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego‎o odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy w gospodarstwie rolnym,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 10 września 2020 r.,‎skargi kasacyjnej odwołującej się od wyroku Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K.‎z dnia 27 października 2017 r., sygn. akt IV Ua (…), 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w K. na rzecz radcy prawnego M. L. kwotę 120 (sto dwadzieścia) zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej wnioskodawczyni w postępowaniu kasacyjnym, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług.

UZASADNIENIE

Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z dnia 27 października 2017 r. oddalił apelację A. U. od wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia 10 lutego 2017 r., oddalającego jej odwołanie od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 19 grudnia 2016 r., odmawiającej prawa do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy rolniczej, jakiemu miała ulec w dniu 2 marca 2009 r.W sprawie ustalono, że A. U. w dniu marca 2009 r. wracała do domu, po odebraniu z naprawy silnika elektrycznego, który potrzebny jej był do prowadzenia własnego gospodarstwa rolnego.

Wtedy została zaproszona przez znajomą K. M. na herbatę. Przy tej okazji chciała poprosić J. M. o zamontowanie tego silnika do piły tarczowej. W trakcie tego spotkania, które trwało około 3 godzin, oprócz herbaty ubezpieczona wraz z gospodarzami wypiła butelkę wina. Następnie, wracając około godziny 21:00 w towarzystwie J. M. do domu, niespodziewanie wpadła nogą w zagłębienie terenu. Na miejsce wezwana została karetka pogotowia, która udzieliła ubezpieczonej pierwszej pomocy i przewiozła ją do szpitala, gdzie, po stwierdzeniu złamania kostek prawego podudzia z przemieszczeniem ubezpieczona, poddana została specjalistycznemu leczeniu na Oddziale Chirurgii Urazowo - Ortopedycznej.

Zdarzenie to wnioskodawczyni zgłosiła w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówce Terenowej w S. w dniu 8 listopada 2016 r.W ocenie Sądu Okręgowego, ubezpieczona, zatrzymując się w domu K. i J. M. na około 3 godziny i spożywając tam alkohol, przerwała związek z pracą rolniczą. Tym samym powrót do domu z silnikiem elektrycznym, z dłuższym przystankiem w domu M., nie można zaliczyć do pracy związanej z pracą w gospodarstwie rolnym. Zdarzenie nie miało związku z wykonywaniem zwykłych czynności związanych z prowadzeniem działalności rolniczej albo w związku z wykonywaniem tych czynności poza terenem gospodarstwa, ani też w drodze do miejsca wykonywania czynności albo w drodze powrotnej.A.

U. zaskarżyła powyższy wyrok skargą kasacyjną, zarzucając:1. naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 233 § 1 k.p.c., przez dowolną, a nie swobodną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego oraz wewnętrzną sprzeczność dokonanej przez Sąd Okręgowy oceny materiału dowodowego przez wskazanie, że z uwagi na upływ czasu nie jest możliwa ocena wiarygodności zeznań ubezpieczonej i świadka przy równoczesnym oparciu rozstrzygnięcia na okolicznościach dla wnioskodawczyni niekorzystnych, a wynikających z tych samych dowodów, oraz nieustalenie, czy w chwili zdarzenia ubezpieczona istotnie pozostawała w stanie po użyciu alkoholu, a jeśli tak, to czy w stopniu pozwalającym na stwierdzenie zerwania związku z pracą rolniczą, co nie pozwoliło na dokonanie wszechstronnej oceny dowodów, prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w niniejszej sprawie i wydanie właściwego rozstrzygnięcia,2. naruszenie prawa materialnego: (-) art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (jednolity tekst:

Dz.U. z 2020 r. poz. 174) w związku z art. 10 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, przez jego nieprawidłowe zastosowanie skutkujące uznaniem, że zdarzenie, jakiemu uległa ubezpieczona w dniu 2 marca 2009 r., nie było wypadkiem przy pracy rolniczej, a w konsekwencji odmową przyznania odszkodowania z tytułu związanego z tym uszczerbku na zdrowiu; (-) art. 45 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, przez jego nieuwzględnienie w niniejszej sprawie, co skutkowało przyjęciem za prawidłowy stanu faktycznego nieodpowiadającego rzeczywistemu.Wskazując na powyższe, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w K. do ponownego rozpoznania w innym składzie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i uwzględnienie apelacji ubezpieczonej oraz stwierdzenie, że zdarzenie z dnia 2 marca 2009 r. było wypadkiem przy pracy rolniczej, z którego to tytułu przysługuje jej jednorazowe odszkodowanie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c., należy podkreślić, że wyłączenie w art. 3983 § 3 k.p.c. z podstaw skargi kasacyjnej zarzutów dotyczących oceny dowodów pozbawia skarżącego możliwości powoływania się na zarzut naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów przewidzianej w art. 233 § 1 k.p.c. Przepis art. 3983 § 3 k.p.c. wprawdzie nie wskazuje expressis verbis konkretnych przepisów, których naruszenie, w związku z ustalaniem faktów i przeprowadzaniem oceny dowodów, nie może być przedmiotem zarzutów wypełniających drugą podstawę kasacyjną, nie ulega jednak wątpliwości, że obejmuje on art. 233 k.p.c., bowiem właśnie ten przepis określa kryteria oceny wiarygodności i mocy dowodów (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 26 kwietnia 2006 r., V CSK 11/06, LEX nr 230204; z dnia 4 stycznia 2007 r., V CSK 364/06, LEX nr 238975; z dnia 5 września 2008 r., I UK 370/07, LEX nr 785533; z dnia 23 listopada 2005 r., III CSK 13/05, OSNC 2006 nr 4, poz. 76; z dnia 19 października 2010 r., II PK 96/10, LEX nr 687025; z dnia 24 listopada 2010 r., I UK 128/10, LEX nr 707405 oraz z dnia 24 listopada 2010 r., I PK 107/10, LEX nr 737366).

Oznacza to, że spór o ocenę poszczególnych dowodów i ustalenie stanu faktycznego nie może być przenoszony do postępowania przed Sądem Najwyższym, który jest związany - zgodnie z art. 39813 § 2 k.p.c. - ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia (tak też Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 29 października 2008 r., IV CSK 228/08, LEX nr 475287).Wobec nieskuteczności zarzutu dotyczącego przepisu postępowania, do rozpoznania dalszych zarzutów skargi kasacyjnej odnoszących się do prawa materialnego istotny jest stan faktyczny stanowiący podstawę zaskarżonego wyroku (art. 39813 § 2 k.p.c.).Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, za wypadek przy pracy rolniczej uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, które nastąpiło podczas wykonywania czynności związanych z prowadzeniem działalności rolniczej albo pozostających w związku z wykonywaniem tych czynności:

1) na terenie gospodarstwa rolnego, które ubezpieczony prowadzi lub w którym stale pracuje, albo na terenie gospodarstwa domowego bezpośrednio związanego z tym gospodarstwem rolnym lub 2) w drodze ubezpieczonego z mieszkania do gospodarstwa rolnego, o którym mowa w pkt 1, albo w drodze powrotnej, lub 3) podczas wykonywania poza terenem gospodarstwa rolnego, o którym mowa w pkt 1, zwykłych czynności związanych z prowadzeniem działalności rolniczej albo w związku z wykonywaniem tych czynności, lub 4) w drodze do miejsca wykonywania czynności, o których mowa w pkt 3, albo w drodze powrotnej.Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 25 maja 1999 r., II UKN 652/98 (OSNAPiUS 2000 nr 15, poz. 592), w ustawowym ujęciu wypadku przy pracy rolniczej (art. 11 ust.

1) można dopatrzyć się istnienia dwu kręgów ochrony ubezpieczeniowej: pełnej i bezwarunkowej - co do wypadków mających miejsce na terenie gospodarstwa rolnego, które poszkodowany prowadzi lub w którym pracuje, oraz ograniczonej - przez wymagania co do okoliczności nastąpienia wypadku, gdy dochodzi do niego poza terenem tego gospodarstwa. Tu chroniony jest tylko taki wypadek, który zaistniał podczas wykonywania zwykłych czynności związanych z prowadzeniem działalności rolniczej, albo w związku z wykonywaniem takich czynności.

Zdarzenie będące wypadkiem chronionym w prawie ubezpieczeń społecznych musi być powiązane z sytuacją podlegającą ochronie związkiem przyczynowym, czasowym, miejscowym i funkcjonalnym z pracą rolniczą, przy czym nie musi przybierać postaci adekwatnego związku przyczynowego w rozumieniu doktryny prawa cywilnego. Przy ocenie, czy wypadek zdarzył się przy pracy rolniczej, chodzić może o bezpośredni związek czasowy między wypadkiem a wykonywaniem typowych czynności rolnika (w czasie siewu, orki, obrządku itp.), tudzież o celowy związek wykonywanej czynności z działalnością rolniczą, nakierowanie jej na określony cel, jakim jest racjonalna gospodarka w konkretnym gospodarstwie rolnym, a więc o takie czynności, które z istoty swej związane są z potrzebami oraz prowadzeniem gospodarstwa - zgodnie z jego celem gospodarczym - i które w sposób znaczący przyczyniają się do właściwego jego funkcjonowania.

Ze względu na różnorodność gospodarstw rolnych zakres i rodzaj tych czynności nie można ich z góry określić, jednak w każdym przypadku chodzi o takie czynności, bez których funkcje gospodarstwa nie mogłyby być zrealizowane (por. także wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 25 maja 1999 r., II UKN 652/98, OSNAPiUS 2000 nr 15, poz. 592; z dnia 12 stycznia 2001 r., II UKN 176/00, OSNAPIUS 2002 nr 17, poz. 416; z dnia 3 sierpnia 2005 r., I UK 327/04, OSNP 2006 nr 9-10, poz. 163).Kierując się tymi poglądami, Sąd Najwyższy (w przywołanym wyżej wyroku II UKN 652/98) uznał, że spotkanie towarzyskie połączone ze spożywaniem alkoholu, nawet jeśli odbywa się w obrębie gospodarstwa rolnego czy domowego, nie stanowi czynności mającej charakter pracy rolniczej.

Natomiast wyroku z dnia 27 stycznia 1999 r., II UKN 421/98 (OSNAPiUS 2000 nr 6, poz. 242) Sąd Najwyższy przyjął, że ubezpieczony, który w drodze powrotnej z miejsca wykonywania czynności związanych z prowadzeniem działalności rolniczej do domu wprowadza się w stan upojenia alkoholowego, przerywa drogę powrotną do domu w rozumieniu art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy, co nie zezwala na uznanie śmiertelnego wypadku, jakiemu uległ w drodze do domu za wypadek przy pracy rolniczej. Także i w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 20 sierpnia 2003 r., II UK 373/02 (OSNAPiUS 2000 nr 1, poz.

34) stwierdzono, że stan upojenia alkoholowego zrywa związek z pracą rolniczą. O ile zatem w wyrokach II UKN 421/98 i II UK 373/02 mowa jest o zerwaniu więzi z pracą rolniczą ze względu na stan upojenia alkoholowego, o tyle w wyroku II UKN 652/98 wykluczono a limine możliwość wykonywania pracy rolniczej w czasie spotkania towarzyskiego połączonego ze spożywaniem alkoholu.W przedmiotowej sprawie, ponieważ zdarzenie z dnia 2 marca 2009 r. nastąpiło poza gospodarstwem rolnym i domowym oraz nie w drodze z mieszkania do gospodarstwa rolnego, w grę może wchodzić jedynie rozważenie możliwości zakwalifikowania ustalonych okoliczności jako wypadku przy wykonywaniu „zwykłych czynności związanych z prowadzeniem działalności rolniczej” (art. 11 ust. 1 pkt 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników) albo w drodze z miejsca wykonywania tych czynności (art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników).

Tym samym nie jest uzasadniony zarzut naruszenia art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, który dotyczy wypadku na terenie gospodarstwa rolnego i związanego z nim gospodarstwa domowego. Już z tego powodu skarga kasacyjna jest nieskuteczna, bowiem przypomnieć należy, że Sąd Najwyższy, po myśli art. 39813 § 1 k.p.c., jest związany nie tylko granicami zaskarżenia ale również granicami jej podstaw. Oznacza to, że jeżeli skarżący w podstawach skargi kasacyjnej nie wskazał konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego jako wadliwie zastosowanego lub niezastosowanego czy też naruszonego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd Najwyższy nie może zaskarżonego wyroku poddać kontroli z punktu widzenia naruszeń innych przepisów niż wskazane w podstawach.Dodać też można, że do „zwykłych czynności związanych z prowadzeniem działalności rolniczej” niewątpliwie należałby odbiór silnika z naprawy.

Jednakże poza ich zakres wykracza udział w spotkaniu towarzyskim. Zerwanie zatem więzi z pracą rolniczą nie polegało na wprowadzeniu się ubezpieczonej w stan upojenia alkoholowego (stąd nieistotny jest jego stopień), ale na podjęciu czynności, które nie miały żadnego związku z prowadzeniem działalności rolniczej (udział w spotkaniu towarzyskim), co jednocześnie powoduje, że droga powrotna, w czasie której zdarzył się wypadek, nie była drogą z miejsca wykonywania czynności związanych z prowadzeniem działalności rolniczej.Ponieważ skarżąca skutecznie nie podważyła stanowiska Sądu, że zdarzenie z dnia 2 marca 2009 r. nie było wypadkiem przy pracy rolniczej, to również pozbawiony podstaw jest zarzut naruszenia art. 45 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników.Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 k.p.c. orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto po myśli § 16 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (jednolity tekst: Dz.U. z 2019 r., poz. 68).