Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III PK 85/11 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses appeal, ruling a second employment contract for redundant duties violates good morals.

Numero d'incarto III PK 85/11
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the plaintiff's cassation appeal against a regional court that rejected his claim for wages from a second employment contract. The plaintiff argued the new contract was valid, but the court found it created a situation where he was paid twice for the same duties while the company faced bankruptcy. The court held that such a double payment arrangement violated the principles of good morals and public order, rendering the contract void despite the employee's privileged status.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 300 k.p.; Art. 18 k.p.; Art. 58 k.c. A second employment contract concluded for duties already performed under a prior agreement, resulting in double remuneration for the same work, is void as it violates the principles of good morals and public order.

Parole chiave

Generato dall'IA
employment contract validity double remuneration principles of good morals public order redundant duties bankruptcy proceedings void legal act

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 300 k.p.
w związku z art. 300 k.p. w związku z § 13 ust.
Art. 18 k.p.
300 k.p., art. 18 k.p. oraz art.
Art. 58 k.c.
nieważności z art. 58 k.c. jako sprzeczna z zasadami prawa pracy (art.
Art. 6 k.c.
związku z art. 6 k.c., art.
Art. 117 § 2 k.p.
oraz art. 117 § 2 k.p. Wniósł o jego uchylenie i
Art. 398 § 14 k.p.c.
Z tych względów na podstawie art. 39814 k.p.c.
Art. 98 k.p.c.
i art. 98 k.p.c. orzeczono jak
art. 58 § 3 k.c
art. 58 § 3 k.c. w związku z art. 300 k.p. w związku z § 13 ust. 2 statutu Spółki w
art. 300 k.p
w związku z art. 300 k.p.
art. 6 k.c
związku z art. 6 k.c., art.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III PK 85/11

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 4 kwietnia 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Jerzy Kwaśniewski

SSN Maciej Pacuda

w sprawie z powództwa Wojciecha R.

przeciwko Syndykowi Masy Upadłości Hut Szkła K. Spółce Akcyjnej w upadłości

likwidacyjnej

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 4 kwietnia 2012 r.,

skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych

z dnia 29 marca 2011 r.,

oddala skargę i zasądza od powoda na rzecz strony pozwanej

kwotę

zł

tytułem

zwrotu

kasacyjnego.

Uzasadnienie

kosztów

postępowania

Powód Wojciech R. w sprawie przeciwko syndykowi Masy Upadłości Hut

Szkła K. Spółce Akcyjnej w upadłości likwidacyjnej o zapłatę wniósł skargę

kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

z dnia 29 marca 2011 r. Zaskarżonym wyrokiem oddalono jego apelację od wyroku

Sądu Rejonowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 7 października

2010 r., , którym oddalono powództwo. Wyrok Sądu Rejonowego został wydany w

następstwie sprzeciwu strony pozwanej od nakazu zapłaty wydanego 15 lipca 2009

r., którym Sąd Rejonowy nakazał stronie pozwanej zapłacić powodowi kwotę

33.021 zł z odsetkami oraz orzekł o kosztach sądowych.

Sądy ustaliły, że powód dnia 22 stycznia 2009 r. zawarł z Hutami Szkła „K.”

Spółką Akcyjną umowę o pracę na czas nieokreślony i został powołany na

stanowisko wiceprezesa zarządu za wynagrodzeniem miesięcznym 22.500 zł. Jako

wiceprezes zarządu powód faktycznie wykonywał funkcję dyrektora finansowego.

Do jego obowiązków należały między innymi negocjacje z wierzycielami, w

szczególności z bankami. Zadaniem powoda było wyprowadzenie Zakładu z

trudności finansowych. Zadanie to nie powiodło się i złożony został wniosek o

ogłoszenie upadłości Spółki. Po jego złożeniu powód został odwołany z zarządu

Spółki i tego samego dnia wypowiedziano mu umowę zawartą w dniu 22 stycznia

2009 r. z trzymiesięcznym okresem wypowiedzenia, który upłynął 30 czerwca 2009

r. Przyczyną wypowiedzenia było odwołanie go z pełnionej funkcji. Jednocześnie

pracodawca zwolnił powoda z obowiązku świadczenia pracy od dnia 6 marca 2009

r. do dnia rozwiązania umowy o pracę. Tego samego – 6 marca 2009 r. - powód

został zatrudniony w Spółce na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony w

pełnym wymiarze czasu pracy na tych samych warunkach płacowych z dodatkową

premią w kwocie 200.000 zł za doprowadzenie do układu z wierzycielami.

Zadaniem powoda było kontynuowanie negocjacji z nimi. Jego obowiązki służbowe

pokrywały się zatem w całości z częścią jego dotychczasowych zadań. Umowę tę

za pracodawcę podpisał jednoosobowo Prezes zarządu pozwanej.

Powód dochodził w sprawie zapłaty wynagrodzenia z umowy o pracę

zawartej w dniu 6 marca 2009 r. Powód nie dochodził wypłaty premii z tej umowy.

Sąd Rejonowy oddalając powództwo wskazał, że umowa z której powód

żądał wynagrodzenia dotknięta jest nieważnością gdyż stanowiła czynność

przekraczającą zakres zwykłego zarządu, a nadto jest bezskuteczna w stosunku do

masy upadłości z uwagi na naruszenie art. 127 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003

r. – Prawo upadłościowe i naprawcze (jednolity tekst: Dz.U. z 2009 r. Nr 175, poz.

1361 ze zm.).

Sąd Okręgowy uznając, że wyrok Sądu pierwszej instancji odpowiada

ustaleniom faktycznym i prawu, nie podzielił jednak jego argumentacji. Wskazał, że

umowa o pracę pomiędzy powodem a pozwanym z dnia 6 marca 2009 r. była od

samego początku umową nieważną, zawartą z naruszeniem prawa, sprzeczną z jej

społeczno-gospodarczym

przeznaczeniem

i

naruszającą

zarazem

zasady

współżycia społecznego. Sąd Okręgowy uznał, że umowa ta naruszała § 13 ust. 2

statutu Spółki, który stanowi, że dla zaciągnięcia zobowiązania, którego wartość

przekracza 1% kapitału zakładowego konieczne jest współdziałanie co najmniej

dwóch członków zarządu albo jednego członka zarządu łącznie z prokurentem. W

niniejszej sprawie o ile zawarcie umowy o pracę z powodem można uznać za

działanie w ramach czynności zwykłego zarządu, to już przyznanie powodowi

premii w kwocie 200.000 zł tj. w kwocie przewyższającej 1% kapitału zakładowego

Spółki za taką czynność nie może być uznana. Sprzeczne z prawem było zatem

zawarcie tej umowy z powodem wyłącznie przez Prezesa zarządu pozwanej.

Niezależnie jednak od tego umowa ta była sprzeczna ze społeczno-gospodarczym

jej przeznaczeniem i rażąco naruszała zasady współżycia społecznego. W ocenie

Sądu niezrozumiałe było zawarcie z powodem tej umowy skoro obowiązki z niej

wynikające mógł on wykonywać w okresie wypowiedzenia na podstawie umowy o

pracę z dnia 22 stycznia 2009 r. Zwolnienie powoda z obowiązku świadczenia

pracy wynikającego z umowy z dnia 22 stycznia 2009 r. i zawarcie umowy, na mocy

której miał wykonywać te same czynności było niczym nieuzasadnione. De facto

powodowało to, że powód otrzymywałby z tego samego tytułu podwójne

wynagrodzenie i to w sytuacji, w której stan finansowy Spółki był krytyczny.

Zawarcie z powodem spornej umowy stanowiło decyzję godzącą w podstawowe

interesy pozwanej Spółki.

W skardze kasacyjnej powód zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie:

art. 58 § 3 k.c. w związku z art. 300 k.p. w związku z § 13 ust. 2 statutu Spółki w

związku z art. 6 k.c., art. 5 k.c. i art. 8 k.p. w związku z art. 300 k.p., art. 58 § 2 k.c.

w związku z art. 300 k.p., art. 18 k.p. oraz art. 117 § 2 k.p. Wniósł o jego uchylenie i

orzeczenie co do istoty sprawy przez uwzględnienie powództwa w całości i

zasądzenie na jego rzecz od pozwanej kwoty 49 990 zł z odsetkami; względnie o

uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Sądowi Okręgowemu, ewentualnie także uchylenie w całości wyroku Sądu

Rejonowego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temuż Sądowi wraz

z

pozostawieniem

tym

Sądom

rozstrzygnięcia

o

kosztach

postępowania

kasacyjnego. Skarżący wniósł ponadto o zasądzenie od pozwanej na jego rzecz

kosztów postępowania kasacyjnego.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną strona pozwana wniosła o jej oddalenie

w całości i zasądzenie na jej rzecz od powoda kosztów postępowania, w tym

kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga

kasacyjna

pomimo

częściowo

właściwej

argumentacji

jest

bezzasadna. Sąd Najwyższy podziela bowiem ogólne stwierdzenie Sądu

Okręgowego, iż umowa o pracę zawarta pomiędzy powodem a stroną pozwaną

dnia 6 marca 2009 r. jest nieważna.

Zgodnie z art. 58 § 2 k.c. w związku z art. 300 k.p. nieważna jest czynność

prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. Umowę o pracę z dnia 6

marca 2009 r. należało zaś ocenić jako sprzeczną z tymi zasadami. Sąd Najwyższy

podziela bowiem ocenę Sądu Okręgowego, iż niczym nieuzasadnione było

zawarcie z powodem umowy o pracę, na mocy której miał on świadczyć na rzecz

pracodawcy czynności, do których wykonywania był już zobowiązany i za które był

wynagradzany z tytułu wiążącej go z pracodawcą wcześniejszej umowy o pracę, a

których

nie

wykonywał

wypowiedzenia

zwolnił

tylko

go

dlatego,

że

z obowiązku

pracodawca

świadczenia

w

okresie

pracy. W

biegu

praktyce

powodowałoby to, iż powód byłby wynagradzany podwójnie za wykonywanie

węższego zakresu obowiązków i to w sytuacji, w której stan finansowy pozwanej

Spółki był bardzo zły - była ona postawiona w stan upadłości likwidacyjnej i nie była

w stanie realizować wypłat wynagrodzenia dla pracowników. Tolerowanie takiego

stanu rzeczy godziłoby w mające doniosłość prawną zasady przyzwoitości

obowiązujące w społeczeństwie. Taka ocena w żadnym razie nie narusza zasady

uprzywilejowania pracownika wysłowionej w art. 18 k.p., ani zasady z art. 117 § 2

k.p. Zasada uprzywilejowania pracownika (art. 18 k.p.) nie może być bowiem

pojmowana, jak to czyni powód, w sposób uproszczony, prowadzący do tego, że

każde ponadstandardowe przywileje pracownika należałoby w jej obliczu uznać za

obowiązujące. Gdyby zasadę tę pojmować w taki sposób, to należałoby uznać, że

w odniesieniu do postanowień umów o pracę w ogóle wyłączona jest sankcja

nieważności z art. 58 k.c. jako sprzeczna z zasadami prawa pracy (art. 300 k.p.),

czemu przeczy utrwalone orzecznictwo Sądu Najwyższego (por. między innymi

wyroki: z dnia 7 sierpnia 2001 r., I PKN 563/00, OSNAPiUS 2002, nr 4, poz. 90

oraz dnia 21 lipca 2009 r., II PK 21/09, OSNP 2011, nr 5-6, poz. 75). Niezrozumiałe

jest także twierdzenie powoda, iż wraz z uznaniem za nieważną umowy o pracę z

dnia 6 marca 2009 r. zostało na niego przerzucone ryzyko gospodarcze

działalności pracodawcy (art. 117 § 2 k.p.).

Rację ma natomiast skarżący, że o nieważności czynności prawnej nie może

stanowić jej sprzeczność ze społeczo-gospodarczym przeznaczeniem, gdyż taka

przesłanka nieważności nie została wysłowiona w żadnym przepisie prawa.

Umknęło to Sądowi Okręgowemu, który przyjmując sankcję nieważności zbędnie

skupił się także na tej okoliczności. Dla zastosowania sankcji nieważności w

przedmiotowym stanie faktycznym wystarczające jednak było uznanie czynności

prawnej za sprzeczną z zasadami współżycia społecznego.

Za chybiony należało także uznać kasacyjny zarzut naruszenia przez Sąd

Okręgowy art. 58 § 3 k.c. w związku z art. 300 k.p. w związku z § 13 ust. 2 statutu

Spółki w związku z art. 6 k.c. Z wnikliwej analizy uzasadnienia Sądu Okręgowego,

wbrew twierdzeniom powoda, wynika bowiem, iż Sąd ten bynajmniej nie uznał

umowy o pracę z dnia 6 marca 2009 r. za nieważną ze względu na naruszenie

przepisów o reprezentacji pracodawcy. Z uzasadnienia Sądu wynika bowiem

wprost tylko to, że sankcją nieważności z tego powodu można było objąć jedynie

przyznanie powodowi premii w kwocie 200.000 zł. Skoro wypłata tej premii nie byłą

objęta żądaniem pozwu kwestia ta jest bezprzedmiotowa.

Z tych względów na podstawie art. 39814 k.p.c. i art. 98 k.p.c. orzeczono jak

w sentencji.