Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III KO 113/19 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses personal retrial request due to lack of formal representation and mandatory lawyer defense rules.

Numero d'incarto III KO 113/19
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court refused to accept a personal retrial request filed by a foreign national without a lawyer. The applicant argued for a retrial based on unlawful detention, but the court noted that formal requirements for such requests mandate representation by a qualified attorney. Consequently, the court could not examine the merits of the arguments because the procedural prerequisites for filing a personal request were not met.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 545 § 2 k.p.k. w zw. z art. 545 § 3 k.p.k.; Art. 84 § 3 k.p.k.; Art. 79 § 2 k.p.k.; Art. 120 § 1 k.p.k.; Art. 83 k.p.k.; Art. 42 ust. 2 Konstytucji RP: A personal request for retrial must be formally submitted through a qualified attorney; the court cannot examine the merits of such a request if it is not properly represented, as this would circumvent mandatory legal representation rules.

Parole chiave

Generato dall'IA
retrial request mandatory lawyer defense formal representation foreign national procedural dismissal Supreme Court ruling legal professional

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
art. 545 § 2 k.p.k. w zw. z art. 545 § 3 k.p.k.
akt XI Ko (…), na podstawie art. 545 § 2 k.p.k. w zw. z art. 545 § 3 k.p.k., p o s t a n o w i ł odmówić przyjęcia wniosku.
art. 84 § 3 k.p.k.
Nadto, obrońca lub pełnomocnik wyznaczany w trybie art. 84 § 3 k.p.k. powoływany jest z powodu zaufania do samego zawodu adwokata, a nie jak przy obronie z wyboru, zaufania mocodawcy do określonego z imienia i nazwiska członka P..
art. 81 § 2 k.p.k.
Sąd Najwyższy na podstawie art. 81 § 2 k.p.k. a contrario odmówił J.
art. 79 § 2 k.p.k.
, lecz w trybie art. 79 § 2 k.p.k., a więc po uznaniu przez Sąd Najwyższy, iż zachodzi w tym wypadku obrona obligatoryjna.
art. 120 § 1 k.p.k.
został wezwany na mocy zarządzenia z dnia 2 czerwca 2020 r., na podstawie art. 120 § 1 k.p.k. do usunięcia braków formalnych wniosku o wznowienie postępowania przez jego sporządzenie i podpisanie przez pełnomocnika z wyboru w terminie 7 dni od otrzymania zarządzenia pod rygorem odmowy przyjęcia wniosku.
art. 83 k.p.k.
2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, jak i regulacja przewidziana w art. 83 k.p.k. nie daje gwarancji wyznaczania kolejnych pełnomocników z urzędu, o ile dotychczasowi nie spełniają oczekiwań mandanta (zob.
art. 42 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej
Zarówno art. 42 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, jak i regulacja przewidziana w art.
art. 545 § 2 k.p.k
akt XI Ko (…), na podstawie art. 545 § 2 k.p.k.
art. 545 § 3 k.p.k
z art. 545 § 3 k.p.k., p o s t a n o w i ł odmówić przyjęcia wniosku.
art. 84 § 3 k.p.k
Nadto, obrońca lub pełnomocnik wyznaczany w trybie art. 84 § 3 k.p.k.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
V KZ 47/96, OSNKW 1996, z. 11 - 12, poz. 88
1153; postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 13 września 2012 r., III KZ 67/12, Lex nr 1220908; z dnia 21 listopada 2012 r., IV KZ 65/12, Lex nr 1228644; z dnia 30 września 1996 r., V KZ 47/96, OSNKW 1996, z. 11 - 12, poz. 88; z dnia 10 kwietnia 2018 r., III KZ 15/18, Lex nr 2473776).
III KZ 15/18
Supreme Court dismisses appeal against refusal to accept a defendant's self-drafted motion for retrial due to lack of lawyer signature.
III KZ 20/18
Court dismissed appeal against refusal to accept defendant's personally drafted motion for retrial due to formal defects.
II KZ 14/11
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 kwietnia 2011 r., II KZ 14/11, LEX nr 794845).
III KZ 20/11
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 kwietnia 2011 r., III KZ 20/11, LEX nr 811870).
III KZ 69/17
Supreme Court dismisses appeal against refusal of personal appeal request due to lack of mandatory lawyer signature.
IV KZ 69/16
Supreme Court dismisses appeal against refusal to accept criminal appeal due to lack of lawyer signature.
III KZ 67/12
Supreme Court dismisses retrial request due to failure to comply with mandatory lawyer representation requirement.
IV KZ 65/12
Supreme Court dismissed appeal against refusal to accept criminal appeal due to formal defects and lack of funds.
V KZ 47/96
1153; postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 13 września 2012 r., III KZ 67/12, Lex nr 1220908; z dnia 21 listopada 2012 r., IV KZ 65/12, Lex nr 1228644; z dnia 30 września 1996 r., V KZ 47/96, OSNKW 1996, z.

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III KO 113/19 POSTANOWIENIE Dnia 7 lipca 2020 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Stępka po rozpoznaniu na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 7 lipca 2020 r. w sprawie J. R. (R.) osobistego wniosku J. R. o wznowienie postępowania prawomocnie zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…)‎z dnia 19 grudnia 2019 r., sygn. akt II AKa (…), utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w G.‎z dnia 9 kwietnia 2019 r., sygn. akt XI Ko (…), na podstawie art. 545 § 2 k.p.k. w zw. z art. 545 § 3 k.p.k., p o s t a n o w i ł odmówić przyjęcia wniosku.

UZASADNIENIE

W dniu 4 września 2019 r. J. R. skierował do Sądu Najwyższego pismo domagając się wznowienia postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) o sygnaturze akt II AKa (…) (prawidłowo powinno być II AKa (…)), dotyczącej wniosku o zasądzenie na jego rzecz zadośćuczynienia z tytułu bezprawnego pozbawienia go wolności w sprawie Ds. (…) Prokuratury Rejonowej w P.. Zarządzeniem z dnia 16 marca 2020 r. wyznaczono J. R. pełnomocnika z urzędu w osobie adw. K. K. w celu sporządzenia i podpisania wniosku o wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie lub poinformowania Sądu Najwyższego o braku podstaw do złożenia takiego wniosku (art. 84 § 3 k.p.k.) – z uwagi na to, że z treści przesłanego pisma trudno było odczytać intencje jego autora, a także mając na uwadze fakt, iż wnioskodawca jest obcokrajowcem.Pismem z dnia 14 kwietnia 2020 r. (po przekazaniu przez Sąd Apelacyjny w (…) pismo wpłynęło do Sądu Najwyższego w dniu 28 kwietnia 2020 r.) wnioskodawca zakwestionował wyznaczenie mu jako pełnomocnika wskazanej wyżej adwokat, wnosząc o rozpoznanie sprawy bez udziału pełnomocnika z uwagi na swoje zastrzeżenia co do „morale zawodowego” wyżej wymienionej.

Zarządzeniem z dnia 14 maja 2020 r. Sąd Najwyższy na podstawie art. 81 § 2 k.p.k. a contrario odmówił J. R. wyznaczenia nowego pełnomocnika z urzędu w miejsce ustalonego wcześniej, w celu zbadania akt sprawy i ewentualnego sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie Sądu Okręgowego w G. o sygnaturze akt XI Ko (…), stwierdzając, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o zmianę pełnomocnika. W uzasadnieniu tego zarządzenia wskazano, że pełnomocnik z urzędu w niniejszej sprawie nie został wyznaczony na wniosek J.

R. , lecz w trybie art. 79 § 2 k.p.k., a więc po uznaniu przez Sąd Najwyższy, iż zachodzi w tym wypadku obrona obligatoryjna. Nadto, obrońca lub pełnomocnik wyznaczany w trybie art. 84 § 3 k.p.k. powoływany jest z powodu zaufania do samego zawodu adwokata, a nie jak przy obronie z wyboru, zaufania mocodawcy do określonego z imienia i nazwiska członka P.. Wyznaczany jest, by – jako podmiot kwalifikowany – dokonał analizy akt sprawy właśnie pod takim kątem, czy wystąpiły w danej sprawie podstawy wznowieniowe, a nie po to, by sporządził wniosek o wznowienie, gdyż taka jest wola wnioskodawcy.

W ten sposób zostaje w sprawie zrealizowany standard rzetelnego procesu, spełniającego wymogi zarówno konstytucyjne, jak i konwencyjne, przy uwzględnieniu nadzwyczajnego charakteru postępowania wznowieniowego toczącego się w trybie przepisów Rozdziału 56 Kodeksu postępowania karnego.W dniu 2 czerwca 2020 r. do Sądu Najwyższego wpłynęła opinia o braku podstaw do wznowienia postępowania sporządzona przez pełnomocnika z urzędu adw. K. K. . Pełnomocnik ten, dokonawszy analizy akt sprawy (co wynika z kart 31 - 32) stwierdził, że lektura akt sprawy nie wskazywała, aby zaistniały podstawy do wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie, które zostały przewidziane przepisami rozdziału 56 Kodeksu postępowania karnego.

Pełnomocnik podkreślił przy tym, że wnioskodawca złożył swój wniosek o wznowienie postępowania, jeszcze zanim został wydany prawomocny wyrok Sądu odwoławczego w sprawie. Nadto załączył korespondencję z wnioskodawcą, z której wynikało, że J. R. „nie chce jakiejkolwiek usługi prawniczej” ze strony tego pełnomocnika.W związku z treścią opinii pełnomocnika, J. R. został wezwany na mocy zarządzenia z dnia 2 czerwca 2020 r., na podstawie art. 120 § 1 k.p.k. do usunięcia braków formalnych wniosku o wznowienie postępowania przez jego sporządzenie i podpisanie przez pełnomocnika z wyboru w terminie 7 dni od otrzymania zarządzenia pod rygorem odmowy przyjęcia wniosku.

Wnioskodawca jednak tego braku nie usunął.Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje.Zgodnie z przepisem art. 545 § 2 k.p.k., jeśli wniosek o wznowienie postępowania nie pochodzi od prokuratora, powinien być sporządzony i podpisany przez adwokata albo radcę prawnego. W doktrynie oraz orzecznictwie obowiązek ten określany jest powszechnie jako przymus adwokacki, chodzi bowiem o to, by przedmiotowy wniosek opracował podmiot fachowy. Przepis art. 545 § 2 k.p.k. jest regulacją o charakterze obligatoryjnym i nie ma możliwości obejścia jego rygorów.

Złożenie wniosku o wznowienie postępowania sporządzonego osobiście przez samego wnioskodawcę jest czynnością prawnie bezskuteczną (zob. T. Grzegorczyk. Kodeks postępowania karnego. Komentarz. Warszawa 2008, s. 1153; postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 13 września 2012 r., III KZ 67/12, Lex nr 1220908; z dnia 21 listopada 2012 r., IV KZ 65/12, Lex nr 1228644; z dnia 30 września 1996 r., V KZ 47/96, OSNKW 1996, z. 11 - 12, poz. 88; z dnia 10 kwietnia 2018 r., III KZ 15/18, Lex nr 2473776). W przedmiotowej sprawie J. R. nie był uprawniony do sporządzenia osobiście wniosku o wznowienie postępowania (ani w równym stopniu do złożenia kasacji).

Brak formalny wniosku polegający na niesporządzeniu i jego niepodpisaniu przez adwokata lub radcę prawnego mógł być usunięty tylko wówczas, gdyby ustanowił on pełnomocnika w osobie adwokata lub radcy prawnego z wyboru, gdyż został prawidłowo do tego wezwany w trybie art. 120 § 1 k.p.k.Ponieważ w zakreślonym terminie wniosek sporządzony i podpisany przez pełnomocnika nie wpłynął, konieczne było odmówienie przyjęcia osobistego wniosku wnioskodawcy na podstawie art. 545 § 2 k.p.k. w. zw. z art. 545 § 3 k.p.k. W takiej sytuacji Sąd Najwyższy nie mógł badać zasadności podniesionych przez wnioskodawcę argumentów uzasadniających - jego zdaniem - wznowienie postępowania, gdyż stanowiłoby to obejście przepisów ustanawiających przymus adwokacki.

Należy jednak stwierdzić, iż pełnomocnik wyznaczony zarządzeniem Sędziego Izby Karnej Sądu Najwyższego, ustosunkował się do wniosku J. R. i wskazał, że po analizie argumentów podniesionych przez niego oraz na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego nie stwierdził, by zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania, enumeratywnie wyliczone w art. 540 k.p.k. i następnych. Przypomnieć w tym miejscu należy, że pełnomocnik wyznaczony z urzędu, jako profesjonalista, zajmując stanowisko w przedmiocie ewentualnych podstaw wznowieniowych, bądź stwierdzając ich brak, ma pozycję autonomiczną i nie musi wyrażać w tym zakresie poglądów zbieżnych z reprezentowaną przez niego stroną (tak Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 10 maja 2018 r., III KZ 20/18, LEX nr 2490310).

Podstawy wznowieniowe są ściśle określone, zaś pełnomocnika z urzędu ustanawia się w takim wypadku po to, aby jako podmiot kwalifikowany, dokonał analizy akt sprawy właśnie pod takim kątem, a nie, by sporządził wniosek o wznowienie, gdyż taka jest wola wnioskodawcy (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 kwietnia 2011 r., II KZ 14/11, LEX nr 794845). W ten sposób zostaje w sprawie zrealizowany wymóg rzetelnego procesu, bowiem sąd nie ma obowiązku wyznaczać kolejnych pełnomocników z urzędu aż do uzyskania przez wnioskodawcę oczekiwanego przez niego efektu (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 kwietnia 2011 r., III KZ 20/11, LEX nr 811870).

Zarówno art. 42 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, jak i regulacja przewidziana w art. 83 k.p.k. nie daje gwarancji wyznaczania kolejnych pełnomocników z urzędu, o ile dotychczasowi nie spełniają oczekiwań mandanta (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 7 lutego 2018 r., III KZ 69/17, LEX nr 2440455; z dnia 30 grudnia 2016 r., IV KZ 69/16, LEX nr 2177103).Należy także podkreślić, iż złożenie wniosku o wznowienie postępowania na korzyść wnioskodawcy nie jest ograniczone żadnym terminem. Zatem może on uczynić to po zebraniu odpowiednich środków i zleceniu sporządzenia wniosku ustanowionemu przez siebie adwokatowi lub radcy prawnemu, o ile ten uzna, że powody do wznowienia rzeczywiście zachodzą.

Uwzględniając całokształt poczynionych wyżej rozważań, należało postanowić, jak na wstępie.