Supreme Court excludes three judges from a criminal case due to impartiality concerns regarding their appointment by the KRS.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Polish Supreme Court granted the defense's request to exclude three judges from a criminal proceeding. The defense argued that the judges' appointment by the Judicial Council, formed under specific legislation, raised legitimate doubts about their impartiality and violated the right to a fair trial. The court ruled that the prior rejection of a similar request regarding one of the judges did not bar this new motion, as the previous ruling itself was tainted by the same impartiality issues.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 41 § 1 k.p.k.; Art. 6 ust. 1 EKPC: A judge must be excluded if their appointment by a Judicial Council formed under the Act of 8 December 2017 creates legitimate doubts regarding impartiality or violates the standard of an independent and impartial court established by law.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
III KK 439/23 POSTANOWIENIE Dnia 14 stycznia 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz w sprawie P. J., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w dniu 14 stycznia 2025 r., wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego Stanisława Stankiewicza, Ryszarda Witkowskiego i Marka Motuka od udziału w rozpoznaniu sprawy III KK 439/23, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k., p o s t a n o w i ł: wyłączyć sędziów Sądu Najwyższego Stanisława Stankiewicza, Ryszarda Witkowskiego i Marka Motuka od rozpoznania sprawy.
UZASADNIENIE
Obrońca P. J. w piśmie z dnia 7 listopada 2024 r. (k. 247 i n. akt SN) zawarł wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego Stanisława Stankiewicza, Ryszarda Witkowskiego i Marka Motuka od udziału w rozpoznaniu sprawy III KK 439/23 sygnalizując, że w stosunku do tych sędziów występują okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności w niniejszej sprawie, a mianowicie fakt powołania ich przez Prezydenta RP na stanowisko sędziów Sądu Najwyższego w wyniku uchwały Krajowej Rady Sądownictwa, której skład został ukształtowany na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3).
Ponadto wnioskodawca przytoczył argumenty dotyczące drogi zawodowej sędziego Ryszarda Witkowskiego, m.in. wskazując na treść postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 19 października 2022 r., III KK 206/21, w którym zwrócono uwagę na to, że sędzia Ryszard Witkowski w czasie orzekania w Izbie Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego „okazywał lekceważenie wiążącego polskie sądy orzecznictwa europejskiego, tym samym podtrzymując narrację prowadzoną przez władzę wykonawczą”. Z kolei w odniesieniu do sędziego Stanisława Stankiewicza wskazano, że sędzia ten nie stronił od publicznych oświadczeń, w których opowiadał się za legalnością powołania Krajowej Rady sądownictwa w składzie ukształtowanym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., co również i w odniesieniu do tego sędziego świadczy o braku jego bezstronności.
Należy ponadto zauważyć, że wcześniej inny obrońca skazanego złożył wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Marka Motuka, który postanowieniem z dnia 2 lutego 2024 r., KRI 348, nie został uwzględniony. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.Wniosek zasługiwał na uwzględnienie, w tym również co do sędziego Sądu Najwyższego Marka Motuka. Wprawdzie drugi obrońca skazanego złożył już wcześniej wniosek o wyłączenie tego sędziego, powołując się na te same podstawy faktyczne, a inicjatywa ta była przedmiotem procedowania Sądu Najwyższego na posiedzeniu w dniu 2 lutego 2024 r.
Rzecz jednak w tym, że zapadłe wówczas postanowienie o nieuwzględnieniu wniosku (k. 136 i n.) zostało wydane przez sędzię Sądu Najwyższego Annę Dziergawkę, co do której zachodzą takie same okoliczności, jak te wskazane we wniosku o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Marka Motuka. W takim układzie procesowym, zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego wyrażonym we wcześniejszych orzeczeniach, postanowienie z dnia 2 lutego 2024 r. nieuwzględniające wniosku o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Marka Motuka nie stanowi przeszkody w rozpoznaniu ponowionego wniosku o wyłączenie tego sędziego, albowiem „orzeczenie wydane z udziałem sędziego Sądu Najwyższego powołanego na ten urząd w wyniku rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z 8 grudnia 2017 r. dotknięte jest bezwzględną przyczyną odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., a w konsekwencji nie zostało wydane przez niezależny i bezstronny sąd ustanowiony ustawą” (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 1 lutego 2024 r., II KK 540/23, zob. też postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 lipca 2024 r., III KK 147/24).Jeśli chodzi o zasadniczą kwestię wadliwości powołania sędziów, związaną z udziałem w procesie nominacyjnym Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.
U. 2018, poz. 3), to zagadnienie to było przedmiotem obszernej analizy w uchwale składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt BSA I - 4110 - 1/20 oraz w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22 (OSNK 2022, z. 6, poz. 22, LEX nr 3348360), co czyni zbędnym czynienie szerszych rozważań w tym zakresie.W orzecznictwie Sądu Najwyższego powszechnie akcentuje się, że „sędzia ulega wyłączeniu, nie tylko wówczas, gdy istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie (art. 41 § 1 k.k.), ale również w sytuacji, gdy orzekanie przez sędziego w danej sprawie mogłoby prowadzić do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC i uznania, że taki skład orzekający w ogóle nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą” (postanowienia SN: z dnia 6 lipca 2022 r., IV KO 66/22, LEX nr 3405631 z dnia 13 października 2021 r., II KO 30/21; z dnia 28 kwietnia 2022 r., IV KO 32/22; z dnia 17 marca 2022 r., II KO 12/22).
Niewątpliwie problematyka związana z procedurą powołania sędziów ściśle powiązana jest z prawem do rzetelnego procesu sądowego, co tym bardziej uzasadnia wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego Ryszarda Witkowskiego, Stanisława Stankiewicza i Marka Motuka od udziału w sprawie kasacyjnej III KK 439/23, zwłaszcza uwzględniając fakt wyłączenia tych sędziów od rozpoznania spraw zawisłych przed Sądem Najwyższym na mocy wielu wcześniejszych postanowień Sądu Najwyższego (zob. np. odpowiednio: postanowienia SN z dnia: 19 października 2022 r., II KK 206/21; 5 stycznia 2023 r., II KK 531/22 oraz z dnia: 23 października 2024 r., II KK 564/23; 10 października 2024 r., I KK 356/22; 14 sierpnia 2024 r., IV KK 422/22, 8 sierpnia 2024 r., I KK 398/22 i z dnia: 15 czerwca 2022 r., V KO 22/22, 5 czerwca 2024 r., IV KO 47/24, 18 września 2024 r., IV KK 288/24).Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.
ł.nr.g.