Supreme Court quashes combined fine exceeding 200 daily units in summary procedure, remanding for retrial.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court of Poland quashed the lower court's order imposing a combined fine of 220 daily units, exceeding the statutory limit for summary proceedings. The Regional Court had combined fines for two offenses but failed to respect the maximum cap of 200 daily units mandated by law. Consequently, the Court remanded only the portion regarding the excessive combined fine for a retrial while leaving the conviction and other penalties intact.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 502 § 1 k.p.k.; Art. 85 § 1 k.k.; Art. 86 § 1 k.k.: In summary proceedings, a combined fine cannot exceed 200 daily units; exceeding this limit constitutes a grave procedural violation requiring partial quashing and remand.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
III KK 40/23 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 lipca 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk (przewodniczący, sprawozdawca)SSN Piotr MirekSSN Eugeniusz WildowiczProtokolant Katarzyna Gajewska w sprawie V. P.skazanego z art. 178a § 1 k.k. i inne po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 6 lipca 2023 r. kasacji, wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich, na korzyść skazanego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego Szczecin - Centrum w Szczeciniez dnia 22 listopada 2021 r., sygn. akt V K 767/21, uchyla zaskarżony wyrok w zakresie kary łącznej grzywny i przekazuje sprawę w tej części do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu Szczecin - Centrum w Szczecinie.
UZASADNIENIE
V. P. został oskarżony o to, że:1.w dniu 30 czerwca 2021 roku, w S., około godziny 02:30, na ulicy […], znajdując się pod wpływem substancji psychotropowej w postaci amfetaminy w stężeniu nie mniejszym niż 352 ng/ml, prowadził po drodze publicznej, w ruchu lądowym, pojazd mechaniczny marki A., o numerze rejestracyjnym […], to jest o czyn z art.178 a § 1 k.k.;2.w dniu 30 czerwca 2021 roku, w S., około godziny 02:30, na ulicy […], posiadał wbrew przepisom ustawy substancję psychotropową w postaci amfetaminy o łącznej wadze 0,39 gramów, to jest o czyn z art. 62 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.Zaskarżonym wyrokiem nakazowym z dnia 22 listopada 2021 r., sygn. akt V K 767/21, Sąd Rejonowy Szczecin - Centrum w Szczecinie uznał oskarżonego w punkcie I winnym popełnienia czynu zarzucanego w pkt 1 aktu oskarżenia, to jest przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. i na podstawie art. 178a § 1 k.k. wymierzył mu karę grzywny w wysokości 200 stawek dziennych po 20 złotych każda stawka.
W punkcie II wyroku uznając oskarżonego winnym popełnienia czynu zarzucanego w pkt 2, to jest przestępstwa z art. 62 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, na podstawie art. 62 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii Sąd meriti wymierzył mu karę grzywny w wysokości 50 stawek dziennych po 20 złotych każda stawka. Na podstawie art. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 k. k. Sąd Rejonowy połączył jednostkowe kary grzywny wymierzone oskarżonemu i orzekł karę łączną 220 stawek dziennych grzywny, po 20 złotych każda.Ponadto wymienionym wyrokiem nakazowym w punkcie IV Sąd Rejonowy, na podstawie art. 42 § 2 k.k. orzekł wobec oskarżonego środek karny, w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 5 lat, w punkcie V wyroku Sąd, na podstawie art. 43a § 2 k. k., orzekł środek karny w postaci świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości 5000 złotych, w punkcie VI wyroku orzeczono przepadek pozostałej po badaniach substancji psychotropowej, oraz w punkcie VII zasądzono od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe.
Wyrok uprawomocnił się z dniem 20 stycznia 2022 r. Kasację od tego orzeczenia na korzyść skazanego wniósł Rzecznik Praw Obywatelskich, który zaskarżył wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze łącznej i zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść orzeczenia, to jest naruszenie art. 502 § 1 k.p.k., poprzez orzeczenie kary łącznej grzywny, w wymiarze 220 stawek dziennych po 20 złotych każda, w sytuacji, gdy zgodnie z art. 502 § 1 k.p.k. wyrokiem nakazowym można orzec karę grzywny w wysokości do 200 stawek dziennych.W oparciu o tak sformułowany zarzut skarżący wniósł o uchylenie wymienionego wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu Szczecin – Centrum w Szczecinie do ponownego rozpoznania.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Kasacja Rzecznika Praw Obywatelskich okazała się oczywiście zasadna, co skutkowało jej uwzględnieniem w trybie art. 535 § 5 k.p.k.Zgodnie z art. 502 § 1 k.p.k. wyrokiem nakazowym można orzec jedynie karę ograniczenia wolności lub grzywnę, przy czym wysokość grzywny nie może przekraczać 200 stawek dziennych albo 200.000 zł.
Treść ww. przepisu w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości określa górną granicę kary grzywny, która może być orzeczenia w tym trybie. Wymierzenie kary grzywny powyżej tej granicy stanowi rażące naruszenie prawa, które miało istotny wpływ na treść wyroku (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 16 listopada 2017 r., II KK 328/17, z dnia 1 lutego 2011 r., IV KK 429/10 oraz z dnia 11 marca 2020 r., V KK 274/19 – baza orzeczeń Supremus).Tymczasem Sąd Rejonowy Szczecin – Centrum w Szczecinie wyrokiem nakazowym wydanym w sprawie V K 767/21 skazał oskarżonego V.
P. z art. 178a § 1 k.k. i z art. 62 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, połączył jednostkowe kary grzywny wymierzone za te przestępstwa i orzekł karę łączną 220 stawek dziennych grzywny, po 20 złotych każda, a więc w rozmiarze przekraczającym wymiar wskazany w art. 502 § 1 k.p.k. Nie ulega zatem wątpliwości, że kształtując karę łączną grzywny na wskazanym wyżej poziomie Sąd I instancji dopuścił się obrazy przepisu art. 502 § 1 k.p.k. o charakterze rażącym i mającym istotny wpływ na treść wyroku. Skoro zaś istota podniesionego w kasacji zarzutu wiąże się przekroczeniem górnej granicy liczby stawek dziennych kary grzywny orzekanych w wyroku nakazowym, nie zaś z brakiem podstaw do jej orzeczenia w trybie o którym mowa w art. 502 § 1 k.p.k., to uznać należało, że zbędne było uchylenie orzeczenia Sądu Rejonowego w całości, lecz jedynie w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze łącznej grzywny – jak też słusznie wnioskował Rzecznik Praw Obywatelskich i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 2022 roku, III KK 514/21, baza orzeczeń Supremus).Rozstrzygając sprawę ponownie Sąd Rejonowy Szczecin – Centrum w Szczecinie będzie zobowiązany do wzięcia pod uwagę powyższych uwag i respektowania reguł określonych w przepisie art. 502 § 1 k.p.k.
Przepis ten określa granice możliwych kar w postępowaniu szczególnym, jakim jest tryb nakazowy. Górny pułap grzywny odnosi się zarówno do kar jednostkowych, orzekanych za poszczególne przestępstwa, jak i do wymierzanej wyrokiem nakazowym majątkowej kary łącznej (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 grudnia 2021 roku, II KK 275/21, baza orzeczeń Supremus).Z powyższych względów orzeczono jak w wyroku. [JML][ms]