Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CZP 81/12 Generato dall'IA

Supreme Court rules separate fees apply for cadastral right and building ownership entries despite civil law dependency.

Numero d'incarto III CZP 81/12
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Accolto (Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court upheld the lower court's ruling that separate court fees must be paid for the entry of both the perpetual right of use and the ownership of buildings, even though they are entered in a single request. The applicant argued that building ownership is legally dependent on the land use right and should not incur a separate fee. The court rejected this, stating that the Civil Code's dependency rule does not justify an exception in the Court Costs Act, which treats each right as a distinct subject for fee calculation purposes.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 42 ust. 1 u.k.s.c.; Art. 45 ust. 2 u.k.s.c.: Separate court fees are payable for the entry of each distinct real right, including the perpetual right of use and the ownership of buildings, even when requested together, as the Civil Code's dependency rule does not create an exception in the Court Costs Act.

Parole chiave

Generato dall'IA
perpetual right of use building ownership court fees real rights entry Civil Code dependency Court Costs Act fee calculation

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 42 ust. 1 u.k.s.c.
Przepis art. 42 ust. 1 u.k.s.c. ustanawia zasadę, w myśl której opłatę stałą
Art. 45 ust. 2 u.k.s.c.
zgodnie z art. 45 ust. 2 u.k.s.c. opłatę stałą określoną w art.
Art. 235 § 2 k.c.
Zgodnie bowiem z art. 235 § 2 k.c., przysługująca
art. 5111 k.p.c
na podstawie art. 5111 k.p.c., wniosku o wpis w księdze wieczystej nabytego na
art. 235 § 2 k.c
Zgodnie bowiem z art. 235 § 2 k.c., przysługująca

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III CZP 81/12

UCHWAŁA

Dnia 12 grudnia 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Katarzyna Tyczka-Rote (przewodniczący)

SSN Iwona Koper (sprawozdawca)

SSN Dariusz Zawistowski

w sprawie z wniosku T. –W. P.S. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki

komandytowo-akcyjnej z siedzibą w K. oraz "B.-K." spółki z ograniczoną

odpowiedzialnością w K.

o wpis prawa wieczystego użytkowania i własności budynków na rzecz "B.-K."

spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K.,

po rozstrzygnięciu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu jawnym

w dniu 12 grudnia 2012 r.,

zagadnienia prawnego przedstawionego

przez Sąd Okręgowy

postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2012 r.,

"Czy w sprawach o wpis prawa użytkowania wieczystego

gruntu wraz z prawem własności zabudowań posadowionych na tym

gruncie pobierana jest jedna opłata stała (art. 42 ust. 1 ustawy z dnia

28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych,

j.t. Dz.U. Nr 90, poz. 594 z późń. zm.), czy też należy pobrać opłatę

od żądania wpisu każdego z tych praw oddzielnie (art. 42 ust. 1

w zw. z art. 45 ust. 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach

cywilnych)?"

podjął uchwałę:

Od

wniosku

użytkowania

o

wpis

wieczystego

w

księdze

gruntu

i

wieczystej

prawa

prawa

własności

posadowionych na nim budynków pobiera się opłatę stałą

określoną w art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r.

o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (jedn. tekst Dz.U.

z 2010 r., Nr 90, poz. 594 ze zm.) od wniosku o wpis każdego

z tych praw.

Uzasadnienie

Przedstawione Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne powstało przy

rozpoznawaniu przez Sąd Okręgowy zażalenia wnioskodawcy na zarządzenie

Przewodniczącego Wydziału Ksiąg Wieczystych w Sądzie Rejonowym o zwrocie,

na podstawie art. 5111 k.p.c., wniosku o wpis w księdze wieczystej nabytego na

podstawie umowy sprzedaży prawa użytkowania wieczystego gruntu wraz z

prawem własności posadowionego na nim

budynku, od którego nie została

uiszczona należna opłata. Od wpisu obu tych praw sporządzający umowę notariusz

pobrał jedną opłatę sądową w kwocie 200 zł, na podstawie art. 42 ust. 1 ustawy z

dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 90,

poz. 594 ze zm. – dalej jak u.k.s.c.), podczas gdy – zdaniem Przewodniczącego –

zgodnie z art. 45 ust. 2 u.k.s.c. opłatę stałą określoną w art. 42 u.k.s.c. pobiera się

odrębnie od wniosku o wpis każdego prawa, chociażby wpis dwu lub więcej praw

miał być dokonamy na tej samej podstawie prawnej.

Wnioskodawca

zakwestionował

w

zażaleniu

trafność

tego

stawiska

podnosząc, że nie ma podstaw do uznania, że wniosek został nienależycie

opłacony. Zgodnie bowiem z art. 235 § 2 k.c., przysługująca

użytkownikowi

wieczystemu własność budynków jest prawem związanym z użytkowaniem

wieczystym zabudowanej nieruchomości i nie może stanowić samoistnego

przedmiotu rozporządzeń.

Na tle powstającej w związku z tym wątpliwości co do wykładni art. 42 ust. 2

w zw. z art. 45 ust. 2 (mylnie powołanym w postanowieniu jako ust. 3 u.k.s.c.)

Sąd Okręgowy sformułował przedstawione Sądowi Najwyższemu zagadnienie

prawne.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Przepis art. 42 ust. 1 u.k.s.c. ustanawia zasadę, w myśl której opłatę stałą

w kwocie 200 zł pobiera się od wniosku o wpis w księdze wieczystej własności,

użytkowania wieczystego lub ograniczonego prawa rzeczowego, dopuszczając

od niej wyjątki przewidziane w przepisach szczególnych.

Treść tego unormowania doprecyzowuje, usuwając mogące powstać na tle

jego wykładni wątpliwości, przepis art. 45 ust. 2 u.k.s.c., określający sposób

pobierania opłat w sytuacji, gdy jeden wniosek o wpis obejmuje więcej niż jedno

prawo spośród wymienionych w art. 42 ust. 1 u.k.s.c., a więc gdy mamy

do

czynienia z kilkoma żądaniami zawartymi w jednym wniosku i to zarówno wówczas,

gdy wpis ma być dokonany na tej samej jak i na różnej podstawie prawnej.

Wówczas opłatę stałą w kwocie 200 zł pobiera się odrębnie od wniosku o wpis

każdego prawa. Opłata związana jest więc z wpisem konkretnego prawa.

Odstępstwo od przewidzianej w art. 42 ust. 1 u.k.s.c. reguły pobierania

opłaty stałej od wniosku o wpis obejmujący jedną księgę wieczystą przewiduje art.

45 ust. 2 u.k.s.c. stanowiąc, że od wniosku i wpis hipoteki łącznej lub służebności

pobiera się jedną opłatę stałą, choćby wniosek obejmował więcej niż jedną księgę

wieczystą.

Szczególny charakter ma przewidziana w art. 42 ust. 2 i 3 regulacja

dotycząca pobierania opłaty od wpisu wniosku dotyczącego udziału

w prawie.

Przepis art. 42 ust. 3 ustanawia wyjątek od zasady pobierania odrębnej opłaty od

wpisu poszczególnego udziału w prawie w

razie, gdy podstawą wpisu prawa

wymienionego w tym przepisie jest dziedziczenie, dział spadku albo zniesienie

współwłasności. Wówczas pobiera się jedną opłatę stałą w wysokości 150 zł.

Nie zmienia to reguły nakazującej pobranie wielokrotności należnej opłaty od wpisu

w sytuacji, gdy ujawnienie praw następuje w kilku księgach wieczystych.

Z kolei art. 43 u.k.s.c. ustanawiając stałą opłatę w kwocie 150 zł od wniosku

o wpis praw w nim wymienionych nie wiąże żądania z wpisem danego prawa

w określonej księdze wieczystej. Jeżeli więc wnioskodawca domaga się ujawnienia

praw jednym wnioskiem, pobiera się jedną opłatę w tej kwocie, chociażby

ujawnienie następowało w kilku księgach wieczystych.

Objęta rozstrzyganym zagadnieniem prawnym kwestia była już przedmiotem

wypowiedzi Sądu Najwyższego, który w postanowieniu z dnia 27 lipca 2007 r.,

I CSK 235/07 (Lex nr 897790) przyjął, że jak wynika to wprost z przepisów art. 42

ust. 1 i 45 ust. 2 u.k.s.c., od wniosku o wpis do księgi wieczystej prawa wieczystego

użytkowania gruntu i prawa własności posadowionych na nim budynków pobiera

się opłatę od żądania wpisu każdego z tych praw oddzielnie tj. dwa razy po 200 zł.

Pogląd ten zaakceptował Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 29 kwietnia 2008 r.,

III CZP 18/08 (OSNC 2009, nr 6, poz. 83) wskazując w jej uzasadnieniu, że każde

z tych praw jest innym prawem i od wpisu każdego z nich należy pobrać oddzielna

opłatę, także jeżeli żądanie ich wpisu zostało zamieszczone w jednym wniosku.

Nie stanowi uzasadnionej podstawy do podważenia tego stanowiska

odwołanie się do specyfiki prawa własności budynków znajdujących się na gruncie

w użytkowaniu wieczystym polegającej na tym, że nie jest ono prawem

samodzielnym, nie może być zatem przedmiotem osobnego obrotu i dzieli los

użytkowania wieczystego (art. 235 § 2 k.c.), skoro nie została ona uznana za

dostateczną przyczynę ustanowienia wyjątku od obowiązującej na gruncie

omawianej ustawy zasady pobierania opłaty stałej określonej w jej art. 42 ust. 1

u.k.s.c. odrębnie od wniosku o wpis każdego z tych praw. Ustawa nie różnicuje,

dla celu określenia zasad i trybu pobierania opłaty sądowej od wniosku o wpis

praw w księdze wieczystej praw, których wpis ma dotyczyć, na prawa główne

i zależne. Tworzenie wyjątków od przyjętych w niej zasad na bazie takiego podziału

w

drodze

wykładni

przekraczałoby

dopuszczone

dla

niej

granice.

Opisana szczególna zależność miedzy tymi obu prawami, istotna na gruncie prawa

cywilnego nie ma takiej samej doniosłości na gruncie ustawy o kosztach, której

przepisy realizują odmienny, właściwy dla tej ustawy cel. Do przedmiotu wykładni

nie należy ocena, czy przyjęte w ustawie rozwiązanie nie jest wyrazem

nadmiernego fiskalizmu, co podnosi Sąd Okręgowy i czy w tym aspekcie przyjęte

w niej rozwiązania są trafne. Zastrzeżenia te mogą być traktowane jedynie jako

zawierające podyktowany tymi względami postulat co do ewentualnej zmiany

obowiązującego stanu prawnego.

Z przedstawionych przyczyn orzeczono jak w uchwale.