Supreme Court dismisses appeal when lawyer fails to pay appeal fee after partial cost waiver denial.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the defendant's appeal against a lower court's decision rejecting the appeal due to non-payment of court fees. The defendant, represented by a lawyer, had previously requested a full waiver of costs which was partially denied, yet failed to pay the remaining fee within the statutory period. The court ruled that the specific provision allowing lawyers to pay fees without prior summons overrides the general rule requiring such a summons.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 112 ust. 3 u.k.s.c.; Art. 130 § 1 k.p.c.: When a lawyer represents a party and a request for a waiver of court costs is partially denied, the lawyer must pay the applicable fee without prior summons by the court president.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt III CZ 47/13
POSTANOWIENIE
Dnia 10 października 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Jacek Gudowski (przewodniczący)
SSN Irena Gromska-Szuster
SSN Zbigniew Kwaśniewski (sprawozdawca)
w sprawie z powództwa D. C.
przeciwko M. S.-N.
o stwierdzenie nieważności umowy,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 10 października 2013 r.,
zażalenia pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […]
z dnia 3 lipca 2013 r.,
oddala zażalenie i zasądza od pozwanej na rzecz powoda
kwotę 3600 zł (trzy tysiące sześćset złotych) tytułem kosztów
postępowania zażaleniowego.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 3 lipca 2013 r. odrzucił skargę
kasacyjną na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. wobec bezskutecznego upływu terminu
do wniesienia opłaty od skargi kasacyjnej w kwocie 2500 zł, w której to części
pozwana nie uzyskała zwolnienia od kosztów sądowych, wobec oddalenia w tej
części jej wniosku o zwolnienie od kosztów, dokonanego postanowieniem Sądu
Apelacyjnego z dnia 15 maja 2013 r.
Sąd odwoławczy uznał, że z mocy art. 112 ust. 3 u.k.s.c. nie stosuje się art.
112 ust. 2 u.k.s.c. o wzywaniu strony przez przewodniczącego do opłacenia pisma,
jeżeli pismo podlegające opłacie obliczonej od wskazanej w nim wartości
przedmiotu zaskarżenia zostało wniesione przez adwokata. W takiej sytuacji
tygodniowy termin do opłacenia pisma rozpoczyna swój bieg od dnia doręczenia
stronie postanowienia odmawiającego w całości lub w części zwolnienie jej od
kosztów sądowych, stwierdził Sąd Apelacyjny. W jego ocenie, pozwana
reprezentowana
przez
pełnomocnika
będącego
adwokatem,
powinna
bez
dodatkowego wezwania uiścić należną opłatę od skargi kasacyjnej, a więc
w części od której nie została zwolniona przez Sąd, i uczynić to najpóźniej w dniu
29 maja 2013 r., czego nie uczyniła.
Pozwana zaskarżyła w całości powyższe postanowienie i wniosła o jego
uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania celem wezwania
pozwanej do uiszczenia należnej opłaty sądowej od skargi kasacyjnej.
Żaląca zarzuciła zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie art. 130 § 1 k.p.c.
i art. 3986 § 2 k.p.c. Wskazując na uchwałę składu siedmiu sędziów z dnia
15 czerwca 2010 r., sygn. akt II UZP 4/10 skarżąca twierdzi, że z mocy
odpowiedniego zastosowania art. 130 § 1 k.p.c. konieczne jest uprzednie
wezwanie strony do wniesienia opłaty, a odrzucenie skargi jest dopuszczalne
jedynie w razie niewniesienia opłaty w ustawowym terminie.
W ocenie żalącej, w związku z uchyleniem art. 1302 § 3 k.p.c. odpowiednie
zastosowanie znajduje art. 130 § 1 k.p.c., a tymczasem Sąd Apelacyjny wezwał
pełnomocnika pozwanej jedynie do przedłożenia jednego odpisu skargi w terminie
tygodniowym pod rygorem jej odrzucenia. Jako nieprawdziwy określiła żaląca
element uzasadnienia zaskarżonego postanowienia o wezwaniu jej pełnomocnika
do uzupełnienia także braków fiskalnych wniesionej skargi kasacyjnej, zaprzeczając
aby wezwanie takie miało miejsce.
Powód w odpowiedzi na zażalenie wniósł o oddalenie zażalenia i zasądzenie
kosztów postępowania zażaleniowego, podnosząc, że w aktualnym stanie
prawnym uchwała SN z dnia 15 czerwca 2010 r. (II UZ 4/10) nie powinna mieć
w sprawie zastosowania.
W ocenie powoda, zasadą jest co prawda odrzucenie nieopłaconego środka
odwoławczego, wniesionego przez profesjonalnego pełnomocnika, wyłącznie po
przeprowadzenie procedury naprawczej, tj. dopiero po bezskutecznym wezwaniu
tegoż pełnomocnika w trybie art. 130 § 1 k.p.c., jednakże jedynym wyjątkiem od tej
zasady jest art. 112 ust. 3 u.k.s.c., który wyłącza obowiązek przewodniczącego
wzywania strony do opłacenia środka
odwoławczego wniesionego przez
profesjonalistę i podlegającego opłacie stałej lub stosunkowej.
Zdaniem powoda, możliwość stosowania art. 130 § 1 k.p.c. została wprost
wykluczona w ustawie, tj. w art. 112 ust. 3 u.k.s.c., a wskazana przez skarżącą
uchwała SN z dnia 15 czerwca 2010 r., II UZP 4/10 (OSNP 2011/3-4/38) nie odnosi
się do regulacji zawartej w art. 112 ust. 3, lecz poddaje wykładni skutki uchylenia
art. 1302 § 3 k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
W orzecznictwie odróżnia się sytuację wniesienia przez profesjonalnego
pełnomocnika nieopłaconego środka odwoławczego i niezawierającego wniosku
o zwolnienie od opłat, od sytuacji gdy wniosek taki został sformułowany
i merytorycznie przez sąd rozstrzygnięty przez jego oddalenie w całości lub
w części.
W pierwszej z wymienionych sytuacji konieczne jest uprzednie zarządzenie
przez przewodniczącego wezwania strony do opłacenia skargi na podstawie art.
3986 § 2 k.p.c. w zw. z art. 130 § 1 k.p.c. i dopiero w razie jego niewykonania
przez stronę odrzucenie nieopłaconej skargi kasacyjnej (postanowienie SN z dnia
24 maja 2012 r., II CZ 12/12, niepubl.).
Natomiast
w
sytuacji,
jak
w
rozpoznawanej
sprawie,
uprzedniego
rozpoznania i częściowego oddalenia przez sąd wniosku pozwanego o zwolnienie
od kosztów sądowych, znajduje zastosowania art. 112 ust. 3 u.k.s.c., który wyłącza
możliwość wdrożenia postępowania naprawczego określonego w art. 130 § 1
k.p.c., co oznacza, że profesjonalny pełnomocnik procesowy powinien sam
obliczyć i uiścić należną opłatę. Przepis art. 112 ust. 3 u.k.s.c. wprost wykluczył
możliwość zastosowania art. 130 § 1 k.p.c., ponieważ
jednoznacznie wyłączył
obowiązek
reprezentowanej
przewodniczącego
wezwania
strony
przez
profesjonalnego pełnomocnika procesowego do realizacji obowiązku opłacenia
pisma, co oznacza, że pełnomocnik powinien sam obliczyć i przekazać opłatę
w zakreślonym w art. 112 ust. 3 u.k.s.c. terminie (postanowienia SN z dnia: 25 lipca
2013 r., II CZ 54/13; 17 kwietnia 2013 r., V CZ 111/12, niepubl.; 21 czerwca 2012 r.,
II CZ 27/12).
Judykatura zgodna jest co do tego, że art. 112 ust. 3 u.k.s.c. ma
zastosowanie także w razie częściowego oddalenia wniosku o zwolnienie od
kosztów sądowych, zawartego m.in. w skardze kasacyjnej wniesionej przez
profesjonalnego pełnomocnika procesowego. Celem wprowadzenia tego przepisu
było bowiem przyspieszenie postępowań sądowych i odciążenie sądów od
wzywania stron, reprezentowanych przez profesjonalnych pełnomocników, do
uiszczania opłat, gdy obowiązek uiszczenia opłaty i jej wysokość jednoznacznie
wynika czy to z przepisów u.k.s.c., czy też wprost z orzeczenia sądu oddalającego
w określonej części wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych (uchwała SN
z dnia 16 listopada 2012 r., III CZP 56/12, OSNC 2013/6/70; postanowienia
SN z dnia: 6 lipca 2012 r., V CZ 24/12, niepubl.; z dnia 22 czerwca 2012 r., V CZ
18/12, niepubl.).
We wskazanej przez pozwaną w zażaleniu uchwale siedmiu sędziów z dnia
15 czerwca 2010 r., II UZP 4/10 (OSNP 2011/3-4/38) dokonano wykładni skutków
uchylenia z dniem 1 lipca 2009 r. art. 1302 § 3 k.p.c., natomiast nie odnosi się ona
do regulacji zawartej w art. 112 ust. 3 u.k.s.c.
W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na podstawie
art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.
O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na podstawie art. 98
§ 1 i art. 99 k.p.c. oraz na podstawie § 6 pkt 7 i § 12 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia
Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności
radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej
udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz.
1349 ze zm.).
jw