Supreme Court dismissed cassation appeal in joint property division where appeal value was below statutory threshold.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the appellant's cassation appeal against a second-instance decision regarding the division of joint marital property. The appellant argued that the cassation appeal was inadmissible because the disputed value was below the 150,000 PLN threshold, but the court found the claimed value to be inflated. The court determined that the appeal value must be calculated based on the specific financial interest of the appellant, which was the difference in repayment amounts, not the total asset value.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 5191 § 2 k.p.c.; Art. 394 § 3 k.p.c.jw: In joint property division cases, the value of the subject of a cassation appeal is the specific financial interest of the appellant, not the total asset value, unless the appeal challenges the division principles themselves.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt III CZ 34/19 POSTANOWIENIE Dnia 10 października 2019 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Katarzyna Tyczka-Rote (przewodniczący)SSN Monika Koba (sprawozdawca)SSN Władysław Pawlak w sprawie z wniosku S. D.przy uczestnictwie A. D.o podział majątku wspólnego,po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 października 2019 r.,zażalenia uczestniczki na postanowienie Sądu Okręgowego w N.z dnia 25 czerwca 2019 r., sygn. akt III Ca (…), III WSC (…) oddala zażalenie.
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w N. odrzucił skargę kasacyjną uczestniczki A. D. od postanowienia tego Sądu z dnia 13 grudnia 2018 r. zmieniającego postanowienie Sądu pierwszej instancji wydane w sprawie o podział majątku wspólnego byłych małżonków A. D. i S. D. Przyczyną odrzucenia skargi było stwierdzenie, że wskazana przez skarżącą wartość przedmiotu zaskarżenia jest zawyżona i nie sięga rzeczywiście granicy 150.000 zł, od której zgodnie z art. 5191 § 2 k.p.c. dopuszczalna jest skarga kasacyjna w sprawach o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami.W zażaleniu na to postanowienie skarżąca, domagając się jego uchylenia, zarzuciła naruszenie art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c. poprzez jego błędnie zastosowanie polegające na uznaniu, że skarga kasacyjna jest niedopuszczalna z uwagi na wartość przedmiotu zaskarżenia niższą niż 150.000,00 zł.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Sądu Najwyższego, w sprawach działowych, do których należą sprawy o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami, wartością przedmiotu zaskarżenia nie jest wartość całego dzielonego majątku, ale wartość interesu majątkowego, którego dotyczy zaskarżenie.
Z reguły nie może ona przekraczać wartości udziału w majątku wspólnym uczestnika wnoszącego skargę kasacyjną nawet, gdy orzeczenie zaskarżono w całości (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 marca 2015 r., III CZ 13/15, nie publ.). Wyjątek od tej zasady zachodzi, gdy skarżący podważa zasadę podziału, objęcie lub nieobjęcie orzeczeniem poszczególnych rzeczy lub praw albo rozliczenie nakładów (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 21 stycznia 2003 r., III CZ 153/02, OSNC 2004, nr 4, poz. 60, z dnia 15 grudnia 2006 r., III CZ 88/06, nie publ., z dnia 24 lipca 2008 r., IV CZ 53/08, nie publ., z dnia 6 maja 2010 r., II CZ 38/10, nie publ., z dnia 1 czerwca 2011 r.
II CZ 27/11, nie publ., z dnia 7 listopada 2014 r., IV CZ 73/14, nie publ., z dnia 18 marca 2015 r., I CZ 22/15, nie publ., z dnia 6 grudnia 2016 r., V CSK 275/16, nie publ., z dnia 14 marca 2017 r., II CZ 161/16, nie publ., z dnia 26 października 2017 r., II CZ 64/17, nie publ., z dnia 7 marca 2018 r., I CSK 670/17, nie publ., i z dnia 23 marca 2018 r., I CZ 33/18, nie publ.).Wskazana przez skarżącego w skardze kasacyjnej wartość przedmiotu zaskarżenia nie jest wiążąca dla sądu drugiej instancji, ani dla Sądu Najwyższego i podlega weryfikacji na podstawie akt sprawy, z pominięciem zasad określonych w art. 25 i 26 k.p.c. (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 24 lipca 2008 r., IV CZ 53/08, z dnia 19 czerwca 2015 r., IV CZ 16/15, nie publ., z dnia 18 marca 2015 r., III CSK 419/14, nie publ., z dnia 13 marca 2015 r., III CZ 13/15, nie publ., i z dnia 20 lutego 2015 r., V CSK 239/14, nie publ.).W sytuacji gdy skarżąca nie składała apelacji od postanowienia Sądu pierwszej instancji, a uczynił to jedynie wnioskodawca, wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną może jedynie odpowiadać wartości przedmiotu zaskarżenia wskazanej w apelacji, nie jest natomiast możliwe określenie jej na kwotę wyższą.
Założenie to może podlegać wyjątkom w sytuacji, gdy apelacja została złożona nie tylko przez wnioskodawcę, ale także przez uczestnika lub wartość przedmiotu zaskarżenia została określona w apelacji wadliwie (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 24 kwietnia 2014 r., III CZ 11/14, nie publ., z dnia 6 maja 2010 r., II CZ 38/10, nie publ., z dnia 30 maja 2007r., IV CSK 120/07, nie publ., i z dnia 22 kwietnia 2002 r., UZ 11/02, OSNP - wkł. 2002, nr 17, poz.7). W rozpoznawanym przypadku wnioskodawca zaskarżył wyrok Sądu pierwszej instancji tylko w części, a wartość przedmiotu zaskarżenia określił w apelacji na kwotę 108.520 zł (k. 512 - 515).
Jego apelacja została częściowo uwzględniona przez podwyższenie zasądzonej od uczestniczki spłaty z kwoty 20.000 zł do kwoty 128.520 zł oraz w zakresie będącego pochodną orzeczenia o podwyższeniu spłaty ustalenia, że w skład majątku wspólnego wchodzą środki zgromadzone na rachunku bankowym wnioskodawcy w […] Banku Spółdzielczym w kwocie 1.543,85 zł oraz na rachunkach bankowych uczestniczki w Banku […] SA w kwocie 55.262,85 zł.Mimo treści zapadłego rozstrzygnięcia wartość przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej została określona na kwotę 383.158 zł odpowiadającą wartości całego majątku wspólnego, w sytuacji gdy interes majątkowy skarżącej w zaskarżeniu orzeczenia może odpowiadać jedynie uwzględnionej na jej niekorzyść apelacji wnioskodawcy czyli kwocie 108.520 zł.
Jeżeli interes uczestnika wyraża się w obniżeniu zasądzonej od niego na rzecz drugiej strony spłaty, to wysokość kwoty stanowiącej różnicę między zasądzoną i postulowaną w skardze kasacyjnej spłatą przesądza o dopuszczalności skargi kasacyjnej (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 5 kwietnia 2002 r., II CZ 25/02, nie publ. i z dnia 15 maja 2014 r., II CZ 16/14, nie publ.). Bez znaczenia pozostaje, że udziały każdego z byłych małżonków w majątku wspólnym wynoszą 191.579 zł, skoro w postępowaniu apelacyjnym przedmiotem sporu były środki pieniężne w kwocie 56.805,98 zł i orzeczenie o spłacie na rzecz wnioskodawcy w kwocie 108.520 zł.Uczestniczka w zażaleniu podnosiła, że w skardze kasacyjnej kwestionuje błędne włączenie do składu i wartości majątku wspólnego wierzytelności z rachunków bankowych oraz odmowę rozliczenia środków finansowych przez lata „wyprowadzanych” z majątku wspólnego przez wnioskodawcę.
Środki zgromadzone na rachunkach bankowych objęte dodatkowo postanowieniem Sądu Okręgowego stanowią kwotę 55.262,13 zł oraz 1543,85 zł (łącznie 56.805,98 zł), a udział każdego z małżonków w tych składnikach majątku wynosi tylko 28.402,99 zł. Z kolei odmowa rozliczenia wartości środków finansowych, które wnioskodawca miał „wyprowadzać” z majątku wspólnego i przeznaczyć na zakup działki budowlanej i wybudowanie domu, nie może stać się elementem wartości przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej skoro skarżąca nie zaskarżyła orzeczenia Sądu pierwszej instancji, nie czyniąc tej kwestii przedmiotem sporu w postępowaniu apelacyjnym.
Z przebiegu postępowania wynika, że uczestniczka nie kwestionowała składu majątku podlegającego podziałowi obejmującego ruchomości i nieruchomości o wartości łącznej 317.860 zł (punkt I postanowienia Sądu Rejonowego), ani sposobu ich podziału (punkt II postanowienia Sądu Rejonowego), jak też obowiązku spłaty w kwocie 20.000 zł (punkt III postanowienia Sądu Rejonowego), nie zaskarżyła bowiem orzeczenia Sądu I Instancji, a w odpowiedzi na apelację domagała się jej oddalenia uznając, że Sąd ten prawidłowo ustalił skład i wartość majątku wspólnego, jak również dokonał jego podziału (k. 523 - 529).
W tych okolicznościach wartość przedmiotu zaskarżenia kasacyjnego stanowi różnicę między kwotą spłaty zasądzoną przez Sąd drugiej i pierwszej instancji (128.520 zł - 20.000 zł) i nie przekracza progu określonego w art. 5191 § 2 k.p.c.Z przytoczonych względów zażalenie podlegało oddaleniu na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.jw