Supreme Court dismisses appeal on inheritance partition renewal claim due to insufficient value for cassation admissibility.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the appellant's appeal against the District Court's rejection of a renewal of proceedings in an inheritance partition case. The appellant argued that new evidence regarding a city refund should have altered the calculation of expenses and compensation amounts. The court ruled that the specific monetary interest sought in the renewal was too low to meet the statutory threshold for a subsequent cassation appeal, rendering the renewal inadmissible.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 3941 § 2 k.p.c.; Art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c.: A renewal of proceedings in inheritance partition matters is inadmissible if the specific monetary interest claimed would not satisfy the minimum value threshold required for a cassation appeal.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt I CZ 22/15 POSTANOWIENIE Dnia 18 marca 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący) SSN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca) SSN Grzegorz Misiurek w sprawie ze skargi E. K. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w W. z 23 marca 2012 r. w sprawie z wniosku P. K. przy uczestnictwie A. K., M. K., K. N. i E. K. o podział majątku, dział spadku i zniesienie współwłasności, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 18 marca 2015 r., zażalenia skarżącej na postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 20 października 2014 r., 1) oddala zażalenie;
2) przyznaje radcy prawnemu T. S. od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w W. kwotę 450 zł (czterysta pięćdziesiąt złotych), powiększoną o należny podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu w postępowaniu zażaleniowym przed Sądem Najwyższym. 2
UZASADNIENIE
E. K. wniosła skargę o wznowienie postępowania wskazując jako wartość przedmiotu zaskarżenia kwotę 4 364,44 zł i określając, że zaskarża postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 23 marca 2012 r. w zakresie rozstrzygnięcia zawartego w punkcie III oddalającym apelację P. K. od postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 31 maja 2011 r., w części dotyczącej punktów 13, 14, 17b i 17 c postanowienia Sądu pierwszej instancji. Wskazała na wykrycie nowej okoliczności w postaci zwrotu przez Urząd Miasta W. na rzecz uczestników A. K. i M.
K. nadpłaty w kwotach po 6 295,95 zł na rzecz każdego z nich z tytułu opłaty za użytkowanie wieczyste nieruchomości będącej przedmiotem działu spadku w zaskarżonym postanowieniu. Podniosła, że okoliczność ta nie została uwzględniona przez Sąd pierwszej instancji przy ustalaniu w punktach 13 i 14 postanowienia działowego wysokości nakładów poniesionych przez tych uczestników na majątek spadkowy, które Sąd Rejonowy ustalił na kwoty po 12 392 zł zamiast - z uwzględnieniem zwrotu nadpłaty - na kwoty po 6 295,95 zł, jak również nie została uwzględniona przy rozliczaniu nakładów i zasądzeniu z tego tytułu w punkach 17b i 17c postanowienia Sądu pierwszej instancji od P. K. na rzecz A.
K. i M. K. kwot po 3 756,20 zł zamiast kwot po 1 573,98 zł. W konsekwencji wnosiła o wznowienie postępowania we wskazanym na wstępie zakresie i w wyniku tego częściową zmianę zaskarżonego postanowienia Sądu drugiej instancji w punkcie III przez zmianę postanowienia działowego Sądu pierwszej instancji w punkcie 13 i ustalenie, że uczestnik postępowania A. K. poniósł nakład na majątek spadkowy w kwocie 6 295,95 zł, zamiast w kwocie 12 392 zł, w punkcie 14 przez ustalenie, że uczestnik postępowania M. K. poniósł nakład na majątek spadkowy w kwocie 6 295,95 zł, zamiast w kwocie 12 392 zł, w punkcie 17b przez zasądzenie od P. K. na rzecz M.
K. kwoty 1 573,98 zł, zamiast kwoty 3 756,20 zł i w punkcie 17c przez zasądzenie od P. K. na rzecz A. K. kwoty 1 573,98 zł zamiast kwoty 3 756,20 zł. 3 Postanowieniem z dnia 10 lipca 2014 r. Sąd Okręgowy w W. odrzucił skargę o wznowienie postępowania, a postanowieniem z dnia 20 października 2014 r. odrzucił zażalenie E. K. na powyższe postanowienie stwierdzając, że w świetle art. 3941 § 2 k.p.c. jest ono niedopuszczalne. Wprawdzie bowiem postanowienie sądu drugiej instancji o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie, jednak ze względu na zakres zaskarżenia skargą o wznowienie i wartość przedmiotu zaskarżenia, w sprawie tej, zgodnie z art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c., nie przysługuje skarga kasacyjna.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca wnosiła o jego uchylenie zarzucając naruszenie art. 39821 w zw. z art. 370 i art. 373 k.p.c. Podniosła, że mimo błędnego oznaczenia przez nią w skardze o wznowienie postępowania wartości przedmiotu zaskarżenia, wartość ta w rzeczywistości przekracza kwotę wskazaną w art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c., gdyż w postępowaniu działowym, którego wznowienia domaga się, wartość przedmiotu sporu wynosiła 3 505 794 zł, a o dopuszczalności skargi kasacyjnej w postępowaniu ze skargi o wznowienie postępowania decyduje przedmiot sprawy w postępowaniu prawomocnie zakończonym, którego wznowienia domaga się strona.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania co do zasady przysługuje zażalenie. Jeżeli w przedmiocie wznowienia orzekał sąd pierwszej instancji, o dopuszczalności zażalenia decyduje treść art. 394 k.p.c., natomiast jeżeli w przedmiocie wznowienia orzekał sąd drugiej instancji, o dopuszczalności zażalenia do Sądu Najwyższego decyduje treść art. 3941 § 2 k.p.c. Zgodnie z art. 394 k.p.c. zażalenie przysługuje na każde postanowienie sądu pierwszej instancji w przedmiocie odrzucenia skargi o wznowienie postępowania, natomiast zgodnie z art. 3941 § 2 k.p.c. na postanowienie sądu drugiej instancji o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje tylko wówczas, gdy w sprawie będącej przedmiotem wznowienia przysługuje skarga kasacyjna, gdyby sprawę tę wznowiono na podstawie wniesionej i odrzuconej skargi o wznowienie postępowania (porównaj między 4 innymi postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 listopada 2006 r.
II CZ 85/06, niepubl.). Przedmiotem skargi o wznowienie postępowania może być zarówno cały prawomocny wyrok lub postanowienie wydane w postępowaniu nieprocesowym, jak i określona przez skarżącego część takiego wyroku lub postanowienia. O dopuszczalności zażalenia do Sądu Najwyższego na postanowienie sądu drugiej instancji o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania w każdym wypadku decyduje to, czy w przypadku wznowienia przysługiwałaby skarżącemu skarga kasacyjna. O tym zaś w postępowaniu procesowym przesądza treść art. 3982 k.p.c., natomiast w postępowaniu nieprocesowym treść art. 5191 k.p.c. W rozpoznawanej sprawie skarżąca wniosła skargę o wznowienie postępowania w sprawie o dział spadku, wskazując, że zaskarża postanowienie Sądu drugiej instancji w określonej części.
W sprawach o dział spadku o dopuszczalności skargi kasacyjnej decyduje wartość przedmiotu zaskarżenia nie niższa niż sto pięćdziesiąt tysięcy złotych (art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c.). Jak wielokrotnie zaś wskazywał Sąd Najwyższy wartość przedmiotu zaskarżenia kasacyjnego w sprawach działowych określa nie wartość całego dzielonego majątku ani nawet nie wartość udziału skarżącego w spadku, lecz wartość konkretnego interesu skarżącego i roszczenia, które chce on zrealizować przy pomocy skargi kasacyjnej. Przy zaskarżeniu postanowienia działowego tylko w części, wartością przedmiotu zaskarżenia jest wartość tych rzeczy, praw lub roszczeń, których zaliczenie lub nie zaliczenie do majątku spadkowego, podział lub rozliczenie skarżący kwestionuje (porównaj między innymi postanowienia z dnia 6 listopada 2002 r.
III CZ 98/02, OSNC 2004/1/11, z dnia 16 listopada 2011 r. IV CSK 280/11 i z dnia 24 października 2013 r. IV CSK 98/13, niepubl.). Określony w rozpoznawanej skardze o wznowienie postępowania zakres zaskarżenia postanowienia działowego Sądu drugiej instancji, wskazana podstawa wznowienia oraz przedstawione, jako nowe, uzyskane dowody, w sposób jednoznaczny wskazują, że skarżąca domaga się wznowienia postępowania jedynie w części orzekającej o oddaleniu apelacji w zakresie ustalenia nakładów A. K. i M. K. w majątek spadkowy oraz rozliczenia tych nakładów poprzez zasądzenie 5 na ich rzecz od P. K. określonych kwot, zdaniem skarżącej zawyżonych w stosunku do każdego z tych uczestników o 2 182,22 zł, co łącznie daje kwotę 4 364,44 zł, stanowiącą wartość przedmiotu zaskarżenia skargą o wznowienie postępowania.
Jest to kwota niewątpliwie niższa od określonej w art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c. dolnej granicy dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach działowych, a zatem w razie wznowienia postępowania na podstawie wniesionej skargi o wznowienie, skarga kasacyjna nie byłaby dopuszczalna. Prawidłowo zatem Sąd Okręgowy odrzucił, jako niedopuszczalne w świetle art. 3941 § 2 k.p.c., zażalenie skarżącej na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania. Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. oddalił zażalenie.
O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu w postępowaniu zażaleniowym orzeczono na podstawie § 15, 16 w zw. z § 12 ust. 2 pkt 2, § 7 pkt 6 w zw. z § 6 pkt 3 i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (jedn. tekst: Dz. U. z 2013 r., poz. 490).