Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CZ 240/22 Generato dall'IA

Supreme Court allows appeal on bankruptcy plan settlement, ruling it is a substantive matter under Civil Procedure Code.

Numero d'incarto III CZ 240/22
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Accolto (Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court allowed the creditor's appeal against the lower court's decision to remand a bankruptcy plan settlement case. The creditor argued the first-instance court failed to address substantive issues regarding the debtor's delayed bankruptcy filing, while the lower court deemed this a procedural matter outside the appeal's scope. The Supreme Court held that the specific bankruptcy statute creates a distinct procedure where such decisions are substantive, thus permitting the appeal under the Civil Procedure Code.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 369 ust. 1 p.u.; Art. 3941 § 11 k.p.c.: Decisions on bankruptcy plan settlements are substantive matters, making appeals under the Civil Procedure Code admissible despite the existence of a separate bankruptcy statute.

Parole chiave

Generato dall'IA
bankruptcy plan settlement substantive matter appeal Civil Procedure Code creditor's appeal remand for retrial sospensione della procedura di fallimento credito nel fallimento omissione del difensore

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 369 ust. 1 p.u.
Postanowieniem z 5 listopada 2020 r., III CZ 22/20, Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie syndyka na postanowienie sądu odwoławczego uchylające do ponownego rozpoznania postanowienie sądu upadłościowego w przedmiocie wniosku z art. 369 ust. 1 p.u.
Art. 3941 § 11 k.p.c.
stosuje się art. 3941 § 11 k.p.c.Odrębny przepis o dopuszczalności skargi kasacyjnej w postępowaniu z art.
Art. 39815 § 1 k.p.c.
Dodać należy, że zażalenie przewidziane w tym przepisie ma charakter uniwersalny, a nie jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy charakter określonego postępowania sprzeciwia się zastosowaniu tej instytucji.Wobec powyższego, na podstawie art. 39815 § 1 zdanie pierwsze w zw.
Art. 39821 k.p.c.
108 § 2 w związku ‎z art. 39821 i art.
Art. 108 § 2 k.p.c.
3941 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy uwzględnił zażalenie, pozostawiając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego do orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, stosownie do art. 108 § 2 w związku ‎z art.
art. 3941 § 11 k.p.c
in fine).Sąd Najwyższy zważył, co następuje:W postępowaniu wywołanym wniesieniem zażalenia z art. 3941 § 11 k.p.c.
art. 386 § 4 k.p.c
Konsekwencją tego jest ograniczenie dopuszczalnych zarzutów do związanych z kwestionowaniem wystąpienia przesłanek stosowania art. 386 § 4 k.p.c.
art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c
Taki zarzut Sąd Najwyższy może rozpoznawać w postępowaniu ze skargi kasacyjnej (art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c.), lecz nie na skutek zażalenia na uchylenie orzeczenia sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
art. 3982 § 1 k.p.c
był konieczny, ponieważ w jego braku nie byłaby dopuszczalna skarga kasacyjna w przypadku wniosków dotyczących niezaspokojonych zobowiązań poniżej 50 000 zł (art. 3982 § 1 k.p.c.).
art. 3941 § 3 k.p.c
z art. 3941 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy uwzględnił zażalenie, pozostawiając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego do orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, stosownie do art.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

III CZ 240/22 POSTANOWIENIE 19 kwietnia 2023 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Tomasz Szanciło (przewodniczący)‎SSN Krzysztof Wesołowski‎SSN Dariusz Pawłyszcze (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 19 kwietnia 2023 r. w Warszawie,‎zażalenia Z. K. ‎na postanowienie Sądu Okręgowego w Szczecinie‎z 2 czerwca 2021 r., VIII Gz 124/20‎wydane w postępowaniu upadłościowym Z. K. w przedmiocie ustalenia planu spłaty, na skutek zażalenia wierzyciela Banku spółki akcyjnej w W. na postanowienie Sądu Rejonowego w Koszalinie z 10 lutego 2020 r., VII GUp 72/16, uchyla zaskarżone postanowienie, pozostawiając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego ‎w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z 10 lutego 2020 r., VII GUp 72/16, Sąd Rejonowy w Koszalinie, po zakończeniu postępowania upadłościowego wspólnika spółki jawnej, w trybie art. 369 Prawa upadłościowego (p.u.) ustalił plan spłaty wierzycieli i umorzył pozostałą części zobowiązań, które nie zostały zaspokojone w postępowaniu upadłościowym w wysokości ponad 5 milionów zł. Sąd I instancji ustalił 36 miesięcznych rat po 700 zł, z tego 694,08 zł na rzecz skarżącego wierzyciela. Sąd upadłościowy zastosował art. 369 p.u. w brzmieniu obowiązującym do 24 marca 2020 r.

W uzasadnieniu wskazał, że spółka jawna upadła z powodu zawarcia ze skarżącym wierzycielem umowy opcji walutowych oraz zmian kursów walut na niekorzyść spółki, a tym samym upadłość nastąpiła z przyczyn niezależnych od dłużnika, gdyż upadłość wspólnika była jedynie konsekwencją upadłości spółki (brak negatywnej przesłanki z art. 369 ust. 2 p.u.). Sąd uznał, że nie zachodzi negatywna przesłanka z art. 369 ust. 3 pkt 1 p.u. w postaci podstaw do pozbawienia upadłego prawa prowadzenia działalności gospodarczej. Możliwość orzeczenia zakazu prowadzenia działalności gospodarczej zachodzi m.in. w przypadku zawinionego niezłożenia w ustawowym terminie wniosku ‎o ogłoszenie upadłości (art. 373 § 1 pkt 1 p.u.).

Sąd uznał, że skoro art. 373 p.u. nie zobowiązuje sądu upadłościowego do orzeczenia zakazu w każdym przypadku zawinionego niezłożenia w terminie wniosku o upadłość, to sąd upadłościowy, orzekając o wniosku upadłego o ustalenie planu spłaty i umorzenie niezaspokojonych zobowiązań, także nie jest zobowiązany do oddalenia wniosku w każdym przypadku spóźnionego złożenia wniosku o upadłość. Sąd Rejonowy uznał, że opóźnienie wspólnika w złożeniu wniosku o własną upadłość nie zwiększyło rozmiaru pokrzywdzenia wierzycieli (art. 373 ust. 2 p.u.).Na skutek zażalenia największego wierzyciela, postanowieniem z 2 czerwca 2021 r., VIII Gz 124/20, Sąd Okręgowy w Koszalinie uchylił postanowienie Sądu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd drugiej instancji uznał, że wierzyciel mógł podnieść w zażaleniu nowe okoliczności, ponieważ nie doręczono mu wniosku dłużnika o ustalenie planu spłaty i umorzenie, a tym samym nie mógł podnieść tych okoliczności wcześniej (art. 369 ust. 1b p.u., nakazujący zawiadomienie wierzycieli o wniosku przez obwieszczenie, wszedł życie 24 marca 2020 r.). Tymi okolicznościami było przede wszystkim wyzbywanie się majątku przez spółkę jawną i upadłego osobiście na rzecz syna upadłego w celu kontynowania działalności gospodarczej w nowych spółkach, w których upadły jest prokurentem.

Sąd odwoławczy uznał, że Sąd upadłościowy nie rozpoznał istoty sprawy, ponieważ nie dokonał oceny wniosku o ustalenie planu spłaty oraz umorzenie zobowiązań na podstawie:1)art. 369 ust. 2 p.u., z uwzględnieniem przytoczonych w zażaleniu twierdzeń wierzyciela o wyzbywaniu się majątku spółki i upadłego,2)art. 369 ust. 3 pkt 1 p.u., z uwzględnieniem obciążającego upadłego obowiązku złożenia w terminie wniosku o upadłość spółki jawnej, a nie tylko ‎o własną upadłość, a przy ocenie terminowości wniosku o własną upadłość ‎z uwzględnieniem stanu wiedzy upadłego jako wspólnika co do możliwości zaspokojenia wierzycieli spółki.Ponadto, Sąd Okręgowy podkreślił, że w przypadku oceny, iż zachodzi jedna z wymienionych wyżej negatywnych przesłanek uwzględnienia wniosku, należy ocenić, czy umorzenie pozostałej części zobowiązań upadłego jest uzasadnione względami słuszności lub względami humanitarnymi (art. 369 ust. 3 p.u. in fine).Sąd Najwyższy zważył, co następuje:W postępowaniu wywołanym wniesieniem zażalenia z art. 3941 § 11 k.p.c. Sąd Najwyższy bada jedynie, czy sąd drugiej instancji prawidłowo przyjął, że zachodzi jedna z przyczyn uzasadniająca uchylenie orzeczenia sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, wymienionych w art. 386 § 2 i 4 k.p.c. Sąd Najwyższy nie ocenia merytorycznego stanowiska prawnego sądu odwoławczego.

Konsekwencją tego jest ograniczenie dopuszczalnych zarzutów do związanych z kwestionowaniem wystąpienia przesłanek stosowania art. 386 § 4 k.p.c. Jeżeli przyczyną uchylenia orzeczenia było nierozpoznanie przez sąd pierwszej instancji istoty sprawy, to kontrola Sądu Najwyższego ogranicza się do oceny prawidłowości zastosowania art. 386 § 4 k.p.c., tj. trafności zakwalifikowania przez sąd drugiej instancji stanu sprawy z punktu widzenia występowania w niej tej podstawy.Rozpoznając wniosek upadłego, Sąd pierwszej instancji zastosował art. 369 ust. 2 oraz art. 369 ust. 3 pkt 1 p.u. i ocenił, że nie zachodzą określone w tych przepisach przesłanki do oddalenia wniosku.

Sąd Okręgowy uznał, że Sąd upadłościowy zastosował te przepisy nieprawidłowo, gdyż nie uwzględnił przy ocenie istotnych okoliczności. Pominięcie przy stosowaniu przepisu prawa okoliczności, które w świetle tego przepisu są istotne, oznacza błędną wykładnię prawa lub jego niewłaściwe zastosowanie. Taki zarzut Sąd Najwyższy może rozpoznawać w postępowaniu ze skargi kasacyjnej (art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c.), lecz nie na skutek zażalenia na uchylenie orzeczenia sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Sąd Rejonowy rozpoznał wniosek upadłego we właściwej procedurze i ocenił go na podstawie właściwych przepisów. Kwestia prawidłowości tej oceny pozostaje poza zakresem rozpoznania zażalenia z art. 3941 § 11 k.p.c. Nie można natomiast mówić o nierozpoznaniu istoty sprawy przez Sąd pierwszej instancji, co miało stanowić podstawę zaskarżonego orzeczenia.Sąd Najwyższy ocenił także dopuszczalność zażalenia na uchylenie przez sąd drugiej instancji postanowienia sądu upadłościowego i przekazanie do ponownego rozpoznania wniosku, o którym mowa w art. 369 ust. 1 p.u.

Na podstawie art. 229 p.u. w sprawach nieuregulowanych Prawem upadłościowym do postępowania upadłościowego stosuje się odpowiednio przepisy księgi pierwszej części pierwszej Kodeksu postępowania cywilnego. Tymczasem art. 369 p.u. określa postępowanie w przedmiocie wniosku upadłego o ustalenie planu spłaty ‎i umorzenie zobowiązań jako odrębne postepowanie, prowadzone po zakończeniu postępowania upadłościowego. Ustawodawca odrębnym przepisem przewidział skargę kasacyjną w tych sprawach (art. 370 p.u. w pierwotnym brzmieniu, art. 370b p.u. obecnie) i wobec tego należy rozważyć, czy w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 369 p.u. stosuje się art. 3941 § 11 k.p.c.Odrębny przepis o dopuszczalności skargi kasacyjnej w postępowaniu z art. 369 p.u. był konieczny, ponieważ w jego braku nie byłaby dopuszczalna skarga kasacyjna w przypadku wniosków dotyczących niezaspokojonych zobowiązań poniżej 50 000 zł (art. 3982 § 1 k.p.c.).

Artykuły 369-370f p.u. nie regulują wyczerpująco postępowania i odpowiednie stosowanie Kodeksu postępowania cywilnego, w tym art. 3941, jest konieczne. Właśnie jednoznaczne poddanie skardze kasacyjnej rozstrzygnięcia w sprawie o ustalenie planu spłaty ‎i umorzenie zobowiązań wskazuje, że ustawodawca uznał postanowienie w tym przedmiocie za postanowienie co do istoty sprawy, na równi z wyrokiem i postanowieniem rozstrzygającym o wniosku w postępowaniu nieprocesowym. Postanowieniem z 5 listopada 2020 r., III CZ 22/20, Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie syndyka na postanowienie sądu odwoławczego uchylające do ponownego rozpoznania postanowienie sądu upadłościowego w przedmiocie wniosku z art. 369 ust. 1 p.u.

Przyczyną odrzucenia zażalenia był brak legitymacji syndyka do udziału w tym postępowaniu, lecz Sąd Najwyższy milcząco założył przysługiwanie zażalenia z art. 3941 § 11 k.p.c. Dodać należy, że zażalenie przewidziane w tym przepisie ma charakter uniwersalny, a nie jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy charakter określonego postępowania sprzeciwia się zastosowaniu tej instytucji.Wobec powyższego, na podstawie art. 39815 § 1 zdanie pierwsze w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy uwzględnił zażalenie, pozostawiając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego do orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, stosownie do art. 108 § 2 w związku ‎z art. 39821 i art. 3941 § 3 k.p.c. [SOP][ms]