Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CZ 198/23 Generato dall'IA

Supreme Court allows cassation appeal by correcting lower court's error in calculating the subject matter value.

Numero d'incarto III CZ 198/23
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Parzialmente accolto (Partially Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court overturned the District Court's dismissal of the Bank's cassation appeal regarding the subject matter value of the dispute. The Bank argued that the lower court incorrectly limited the appeal value to the first-instance judgment amount, ignoring the plaintiff's additional claim for overcharged installments. The Court held that the lower court erred by failing to properly aggregate the values of the two distinct monetary and non-monetary claims, which must be combined for the appeal value calculation.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 21 k.p.c.; Art. 383 k.p.c.; Art. 394 § 3 k.p.c.; The subject matter value of a cassation appeal must be calculated by aggregating the values of all claims, including both monetary and non-monetary interests, rather than being limited to the value of the first-instance judgment.

Parole chiave

Generato dall'IA
cassation appeal value subject matter value aggregation of claims monetary and non-monetary civil procedure code court costs first instance judgment valore litigioso

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 21 k.p.c.
Zgodnie z art. 21 k.p.c., jeżeli powód dochodzi kilku roszczeń, zlicza się ich wartość (zob.
Art. 383 k.p.c.
‎W uzasadnieniu wyjaśnił, że wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną nie może przewyższać co zasady wartości przedmiotu zaskarżenia apelacją (która ‎w dodatku zostaje oddalona), chyba że powód zgodnie z art. 383 k.p.c.
Art. 394 § 3 k.p.c.
Art. 398 § 1 k.p.c.
Badanie wartości przedmiotu zaskarżenia podanej ‎w skardze kasacyjnej ma na celu sprawdzenie, czy skarga kasacyjna jest dopuszczalna ze względu na minimalną wartość zaskarżenia wskazaną ‎w art. 398² § 1 k.p.c., który to przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący (zob.
Art. 391 § 1 k.p.c.
‎i art. 391 § 1 k.p.c.Ze względu na charakter art.
Art. 108 § 2 k.p.c.
13 § 2 k.p.c., a orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego pozostawił, zgodnie z art. 108 § 2 k.p.c. w zw.
art. 383 k.p.c
‎W uzasadnieniu wyjaśnił, że wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną nie może przewyższać co zasady wartości przedmiotu zaskarżenia apelacją (która ‎w dodatku zostaje oddalona), chyba że powód zgodnie z art. 383 k.p.c.
art. 26 k.p.c
W niniejszej sprawie wartość przedmiotu zaskarżenia została wskazana w apelacji na kwotę 17 868 zł.W zażaleniu pozwany zaskarżył postanowienie Sądu Okręgowego w części odrzucającej skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie prawa procesowego, ‎tj.: art. 26 k.p.c.
art. 368 § 2 k.p.c
art. 398² § 1 k.p.c
26 k.p.c.; art. 398² § 1 k.p.c.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

III CZ 198/23 POSTANOWIENIE 11 maja 2024 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Władysław Pawlak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 11 maja 2024 r. w Warszawie‎zażalenia Banku‎na postanowienie Sądu Okręgowego w Tarnowie‎z 10 marca 2023 r., WSC 3/23,‎w sprawie z powództwa P. G.‎przeciwko Bankowi‎o zapłatę, uchyla zaskarżone postanowienie i przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w Tarnowie do ponownego rozpoznania oraz pozostawia rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie. (E.C.)

UZASADNIENIE

Powód P. G. w pozwie (w którym wartość przedmiotu sporu została określona na kwotę 17 868 zł) skierowanym przeciwko Bankowi domagał się:

1) zasądzenia kwoty 17 866,69 zł (z ustawowymi odsetkami za opóźnienie począwszy od 22 stycznia 2021 r.), tytułem zwrotu świadczeń nienależnie spełnionych na podstawie nieważnej umowy kredytowej z 17 stycznia 2006 r.;

2) ustalenia nieistnienia pomiędzy stronami stosunku prawnego kredytu w związku ze stwierdzeniem nieważności umowy kredytu z 17 stycznia 2006 r., zawartej pomiędzy powodem a Bankiem1 - poprzednikiem prawnym pozwanego Banku, natomiast w razie nieuwzględnienia powyższego roszczenia powód wniósł o zasądzenie kwoty 42 569,74 zł (z ustawowymi odsetkami za opóźnienie począwszy od 22 stycznia 2021 r.) tytułem nienależnie pobranych przez pozwanego rat kapitałowo-odsetkowych w wyższej wysokości, niż jako kredytobiorca powinien był spłacać w okresie od 5 maja 2011 r. do 5 listopada 2020 r.Wyrokiem z 11 lipca 2022 r.

Sąd Rejonowy w Tarnowie uwzględnił powództwo w zakresie zapłaty kwoty 17 866,69 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 26 maja 2021 r. do dnia zapłaty oraz w odniesieniu do żądania ustalenia nieistnienia pomiędzy stronami stosunku prawnego kredytu z 17 stycznia 2006 r., a w pozostałym zakresie (tj. co do roszczenia odsetkowego) powództwo oddalił i orzekł o kosztach procesu.W apelacji, w której wartość przedmiotu zaskarżenia została określona na kwotę 17 868 zł, pozwany Bank zaskarżył wyrok Sądu pierwszej instancji w części uwzględniającej powództwo oraz orzekającej o kosztach procesu.Wyrokiem z 1 grudnia 2022 r.

Sąd Okręgowy w Tarnowie oddalił apelację ‎i rozstrzygnął o kosztach postępowania apelacyjnego.W skardze kasacyjnej, w której wartość przedmiotu zaskarżenia została podana na kwotę 162 867 zł, pozwany Bank zakwestionował wyrok Sądu odwoławczego w całości.Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w Tarnowie ustalił wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 17 868 zł i odrzucił skargę kasacyjną. ‎W uzasadnieniu wyjaśnił, że wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną nie może przewyższać co zasady wartości przedmiotu zaskarżenia apelacją (która ‎w dodatku zostaje oddalona), chyba że powód zgodnie z art. 383 k.p.c. rozszerzył żądanie pozwu albo sąd drugiej instancji niezgodnie z tym przepisem uznał, że doszło do takiego rozszerzenia i uwzględnił powództwo.

W niniejszej sprawie wartość przedmiotu zaskarżenia została wskazana w apelacji na kwotę 17 868 zł.W zażaleniu pozwany zaskarżył postanowienie Sądu Okręgowego w części odrzucającej skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie prawa procesowego, ‎tj.: art. 26 k.p.c. w zw. z art. 368 § 2 k.p.c. i art. 398²¹ k.p.c. przez jego niewłaściwe zastosowanie i ustalenie wartości przedmiotu zaskarżenia na kwotę 17 868 zł, pomimo że w niniejszej sprawie - w postępowaniu przed Sądem meriti - wartość ta nie została zbadana, a zatem nie doszło do stabilizacji wartości przedmiotu sporu stosownie do art. 26 k.p.c.; art. 398² § 1 k.p.c. na skutek stwierdzenia, że skarga kasacyjna jest niedopuszczalna z urzędu z uwagi na fakt, że wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 50 000 zł, podczas gdy w rzeczywistości ‎wysokość dochodzonej i zasądzonej kwoty pieniężnej przekracza 50 000 zł;

‎art. 3946 § 2 k.p.c. przez odrzucenie skargi kasacyjnej, pomimo spełnienia przez nią wymogów formalnych i fiskalnych. Pozwany wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd Okręgowy w Tarnowie, a ponadto o zbadanie i ustalenie przez Sąd Najwyższy wartości przedmiotu zaskarżenia w kwocie 162 867 zł.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Wskazana w skardze kasacyjnej wartość przedmiotu zaskarżenia nie jest wiążąca dla sądu drugiej instancji ani dla Sądu Najwyższego w kontekście procedury badania dopuszczalności skargi kasacyjnej i podlega weryfikacji na podstawie akt sprawy.

Badanie wartości przedmiotu zaskarżenia podanej ‎w skardze kasacyjnej ma na celu sprawdzenie, czy skarga kasacyjna jest dopuszczalna ze względu na minimalną wartość zaskarżenia wskazaną ‎w art. 398² § 1 k.p.c., który to przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 9 października 2014 r., I CZ 61/14 ‎i przywołane w jego uzasadnieniu orzecznictwo oraz z 10 stycznia 2024 r., ‎II PZ 10/23). Do postępowania, którego przedmiotem jest ustalenia prawidłowej wartości przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną mają odpowiednie zastosowanie reguły zawarte w art. 19 i n. k.p.c. w zw. z art. 398²¹ k.p.c. ‎i art. 391 § 1 k.p.c.Ze względu na charakter art. 398¹ § 1 k.p.c. w zw. z art. 398² § 1 k.p.c. kwestia ustalenia prawidłowej wartości przedmiotu zaskarżenia w postępowaniu kasacyjnym, determinującej dopuszczalność skargi kasacyjnej, ma ‎znaczenie w kontekście prawa do sądu, gwarantowanego konstytucyjnie ‎(art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), konwencyjnie (art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, Dz.

U. z 1993 r., nr 61, poz. 284) ‎i unijnie (art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej). Dlatego też wszelkie uchybienia Sądów obu instancji - które zaniedbały podjęcia stosowanych czynności w celu ustalenia właściwej wartości przedmiotu sporu (na etapie postępowania przez sądem a quo) i wartości przedmiotu zaskarżenia (na etapie postępowania przed sądem a quem), czy też błędne określenie tych wartości przez strony w celu uiszczenia niższej opłaty od pozwu czy apelacji - nie mogą być traktowane jako komponenty o charakterze prejudykatowym w ramach czynności procesowych mających na celu ustalenie z urzędu wartości przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną.W konsekwencji Sąd odwoławczy błędnie założył, iż dla dopuszczalności skargi kasacyjnej wiążące znaczenie ma wskazana przez pozwany Bank w apelacji wartość przedmiotu zaskarżenia.W sprawie przedmiotem sporu, także na etapie postępowania kasacyjnego, są dwa roszczenia, tj. o zapłatę i o ustalenie, które ze względu na jego przedmiot jest roszczeniem majątkowym niepieniężnym.

Zgodnie z art. 21 k.p.c., jeżeli powód dochodzi kilku roszczeń, zlicza się ich wartość (zob. też w tej materii rozważania zawarte w uzasadnieniu postanowienia Sądu Najwyższego z 15 września 2023 r., III CZ 78/23). W takiej konfiguracji przedmiotowej roszczeń procesowych, gdy ich źródłem jest umowa kredytowa, należy również ocenić, czy w części, a nie niekiedy w całości interes majątkowy skarżącego wynikający z roszczenia pieniężnego nie pokrywa się z jego interesem majątkowym implikowanym przedmiotem żądania ustalenia.Ubocznie tylko trzeba wskazać, że w postępowaniu apelacyjnym sąd odwoławczy również jest uprawniony do badania wartości przedmiotu zaskarżenia, gdyż od tego zależy nie tylko wysokość opłaty sądowej od apelacji oraz zażalenia, ale (od 1 lipca 2023 r.) także skład sądu (art. 367 § 3 k.p.c.), a niekiedy również określenie sądu pierwszej instancji właściwego w wyniku kasatoryjnego orzeczenia sądu odwoławczego (art. 386 § 4 k.p.c.).

Reguła zawarta w art. 26 k.p.c. ma zastosowanie w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji (postanowienie ‎w tym przedmiocie nie jest zaskarżalne), zaś ustalona w tym postępowaniu wartość przedmiotu sporu jest dla sądu drugiej instancji wiążąca, gdy w związku ‎z ustaleniem tej wartości przez sąd pierwszej instancji sąd drugiej instancji wypowiedział się już w związku ze środkiem odwoławczym od postanowienia sądu pierwszej instancji (względnie zarządzenia przewodniczącego), które było skutkiem określenia wartości przedmiotu sporu w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji.

W postępowaniu odwoławczym art. 26 k.p.c. i konsekwencje z niego wynikające mają odpowiednie zastosowanie (art. 391 § 1 k.p.c.).Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 39815 § 1 k.p.c. ‎w zw. z art. 394¹ § 3 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c., a orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego pozostawił, zgodnie z art. 108 § 2 k.p.c. w zw. ‎z art. 398²¹ k.p.c., art. 394¹ § 3 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c., sądowi, który wyda orzeczenie kończące postępowanie w sprawie. (E.C.)(r.g.) ‎