Supreme Court allows cassation appeal by correcting the disputed value to include non-monetary claims.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court overturned the District Court's dismissal of the Bank's cassation appeal regarding the value of the dispute. The Court found that the District Court incorrectly fixed the value at 48,844 zł by ignoring the non-monetary claim for declaring loan contracts void, which must be added to the monetary claim. Consequently, the Court ruled that the correct value of the dispute was 78,685 zł, thereby allowing the cassation appeal to proceed.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 21 k.p.c.; Art. 1261 § 1 k.p.c.; When a plaintiff asserts multiple claims including non-monetary ones, their values must be aggregated to determine the value of the dispute for procedural admissibility.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
III CZ 78/23 POSTANOWIENIE 15 września 2023 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Agnieszka Piotrowska (przewodniczący, sprawozdawca)SSN Władysław PawlakSSN Roman Trzaskowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 15 września 2023 r. w Warszawie,zażalenia Banku spółki akcyjnej w W.na postanowienie Sądu Okręgowego w Tarnowiez 28 listopada 2022 r., I Ca 294/22,w sprawie z powództwa J.H. i E.H.przeciwko Bankowi spółce akcyjnej w W.o ustalenie i o zapłatę, uchyla zaskarżone postanowienie, pozostawiając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego sądowi, który wyda orzeczenie kończące postępowanie w sprawie. (A.D.)
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 28 listopada 2022 r. Sąd Okręgowy w Tarnowie ustalił wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawie z powództwa J.H. i E.H. przeciwko Banku S.A. w W. (dalej: Bank) o ustalenie i zapłatę (I Ca 294/22) na kwotę 48 844 zł oraz odrzucił skargę kasacyjną pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w Tarnowie z 11 sierpnia 2022 r., oddalającego apelację pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Brzesku z 14 lutego 2022 r. Sąd pierwszej instancji ustalił w tym wyroku, że umowy kredytu z 9 września 2003 r. nr […]oraz nr […] są nieważne w całości, zasądził od pozwanego na rzecz powodów kwotę 29 840,54 zł z odsetkami ustawowymi od 9 lutego 2021 r. do dnia zapłaty z tytułu zwrotu świadczenia nienależnego oraz oddalił powództwo w pozostałej części.W uzasadnieniu postanowienia Sąd Okręgowy wskazał, że powodowie określili w pozwie wartość przedmiotu sporu na kwotę 48 844 zł, a Sąd pierwszej nie podjął z urzędu działań zmierzających do sprawdzenia tej wartości.
Stosownie do art. 25 § 2 k.p.c., po doręczeniu pozwu sprawdzenie wartości przedmiotu sporu może nastąpić jedynie na zarzut pozwanego zgłoszony przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy. Odpowiedź na pozew nie zawierała zarzutów dotyczących wartości przedmiotu sporu. Wskazana w pozwie wartość przedmiotu sporu pozostawała zatem, w ocenie Sądu drugiej instancji, wiążąca aż do zakończenia postępowania, a skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna w świetle art. 3982 § 1 k.p.c.W zażaleniu na opisane postanowienie Sądu Okręgowego, Bank zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść orzeczenia, a to art. 3982 § 1 k.p.c. w zw. z art. 25 § 1 k.p.c. w zw. z art. 3984 § 3 k.p.c. przez odrzucenie skargi kasacyjnej Banku jako niedopuszczalnej wskutek bezzasadnego przyjęcia, że wartość przedmiotu zaskarżenia w postępowaniu kasacyjnym wynosi w niniejszej sprawie mniej niż 50 000 zł., podczas gdy wynosi ona kwotę 78 685 zł, wskazaną przez pozwanego już w apelacji i niekwestionowaną przez strony ani Sąd Okręgowy przy rozpoznaniu apelacji Banku.
Pozwany wniósł jednocześnie, na podstawie art. 380 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. i art. 39821 k.p.c., o skontrolowanie prawidłowości postanowienia Sądu drugiej instancji w części ustalającej wartość przedmiotu zaskarżenia kasacyjnego na kwotę 48 844 zł zamiast na kwotę 78 685 zł oraz o uchylenie postanowienia w części odrzucającej skargę kasacyjną. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zażalenie pozwanego zasługuje na uwzględnienie. W pozwie powodowie sformułowali dwa roszczenia: pierwsze o ustalenie nieważności dwóch szczegółowo opisanych umów kredytowych, na podstawie których wypłacono im kwotę 48 843,30 zł. (odpowiednio 25 128,11 zł i 23 715,19 zł) oraz drugie o zasądzenie na ich rzecz kwoty 29 840,54 zł z tytułu zwrotu zapłaconych rat kredytu.
Zgodnie z art. 21 k.p.c., jeśli powód dochodzi pozwem kilku roszczeń, zlicza się ich wartość, zaś stosownie do art. 1261 § 1 k.p.c., strona jest zobowiązana do podania w każdym piśmie, w tym w pozwie oraz środku zaskarżenia, wartości przedmiotu sporu lub wartości przedmiotu zaskarżenia, jeżeli od tej wartości zależy właściwość rzeczowa sądu, wysokość opłaty lub dopuszczalność środka odwoławczego, a przedmiotem sprawy nie jest oznaczona kwota pieniężna. Roszczenie o ustalenie nieważności umowy jest roszczeniem majątkowym o charakterze niepieniężnym, którego wartość została określona w pozwie na kwotę 48 884 zł.
Przedmiotem drugiego roszczenia małżonków H. było świadczenie pieniężne w kwocie 29 840,54 zł, a zatem stosownie do reguły przewidzianej w art. 21 k.p.c., wartość przedmiotu sprawy, czyli opisanych wyżej dwóch roszczeń powodów sformułowanych w pozwie wynosiła od początku kwotę 78 685 zł po zaokrągleniu. Roszczenia o takiej wartości zostały w całości uwzględnione wyrokiem Sądu Rejonowego, zatem pozwany Bank, kwestionując ten wyrok w całości, prawidłowo wskazał w apelacji wartość przedmiotu zaskarżenia na 78 685 zł, skoro taką wartość miał interes majątkowy pozwanego chropniony przez wniesienie apelacji.
W konsekwencji prawidłowe było powtórzenie przez skarżącego tej wartości przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej, skierowanej przeciwko wyrokowi Sądu Okręgowego oddalającego apelację Banku (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 19 czerwca 1997 r., III CZ 25/97, OSNC1997, nr 10, poz. 162). W tym stanie rzeczy orzeczono, jak w sentencji ( art. 3941 § 3 w zw. z art. 39816 k.p.c.). Uchylenie zaskarżonego postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej pozwanego oznacza, że skardze tej powinien być nadany dalszy bieg, ponieważ oznaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej na kwotę 78 685 zł było prawidłowe.[ał] (A.D.)