Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CSK 238/11 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses appeal; failure to file bankruptcy petition is not a crime barring statute of limitations.

Numero d'incarto III CSK 238/11
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the cassation appeal filed by E. N. against the Second Instance Court's judgment. The plaintiff sought damages from company directors for failing to timely file for bankruptcy, arguing this constituted a crime that extended the statute of limitations. The court held that merely filing an ineffective restructuring plan within the legal deadline does not constitute the specific crimes of mismanagement or breach of duty required to extend the limitation period. Consequently, the claim was time-barred, and the appeal was rejected as unfounded.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 299 § 2 k.s.h.; Art. 4421 § 2 k.c.: The failure of company board members to file a bankruptcy petition within the statutory period does not constitute the crimes of mismanagement or breach of duty under Art. 586 k.s.h. or Art. 301 § 3 k.k. if a restructuring plan was filed within the legal timeframe, as no criminal intent or specific criminal act is established.

Parole chiave

Generato dall'IA
statute of limitations bankruptcy petition criminal mismanagement company directors liability restructuring plan cassation appeal breach of duty

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 299 § 2 k.s.h.
art. 299 § 2 k.s.h. Chodziło mianowicie o to, czy takie zachowanie się miało cechy
Art. 4421 § 2 k.c.
roszczenia o naprawienie szkody (art. 4421 § 2 k.c.).
Art. 586 k.s.h.
przestępstwa określonego w art. 586 k.s.h. lub w art.
Art. 301 § 3 k.k.
a także - występek przewidziany w art. 301 § 3 k.k. z 1997 r.
Art. 299 § 1 k.s.h.
wobec nich na postawie art. 299 § 1 k.s.h. (art.
art. 299 k.s.h
na podstawie art. 299 k.s.h., ponieważ pozwani ci byli członkami spółki z o.o., nie
art. 301 § 3 k.k
a także - występek przewidziany w art. 301 § 3 k.k.
art. 4421 § 2 k.c
roszczenia o naprawienie szkody (art. 4421 § 2 k.c.).
art. 586 k.s.h
i w związku z tym można im było przypisać występek określony w art. 586 k.s.h,
art. 101 § 1 pkt 4 k.k
przedawnienia karalności (art. 101 § 1 pkt 4 k.k.).

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
wyrok SN z dnia 22 czerwca 2005 r., III CK 678/04
wyrok SN z dnia 22 czerwca 2005 r., III CK 678/04, nie publ.; wyrok SN z dnia
wyrok SN z dnia 14 września 2007 r., II UK 24/07
postanowienie SN z dnia 25 marca 2010 r., IV KK 315/09
wyrok SN z dnia 18 grudnia 2008 r., III CSK 193/08
uchwała 7 sędziów SN z dnia 21 listopada 1967 r., III PZP 34/67
III CK 678/04
Social Security Fund liability reduced due to statute of limitations and proper interest start date ruling.
II UK 24/07
14 września 2007 r., II UK 24/07, OSNP 2008, z.
IV KK 315/09
Supreme Court dismisses appeal, ruling failure to file bankruptcy petition constitutes a continuous crime ending upon filing.
III CSK 193/08
Supreme Court dismisses appeal on statute of limitations; civil court assesses criminal elements independently.
I PK 13/09
Supreme Court quashes labor court judgment for failure to assess criminal negligence in workplace accident case.

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III CSK 238/11

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 8 marca 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Kazimierz Zawada (przewodniczący)

SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca)

SSN Dariusz Dończyk

w sprawie z powództwa E. N.

przeciwko B. B., P.S. i T. S.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 8 marca 2012 r.,

skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego

z dnia 25 maja 2011 r.,

oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

Powód E. N. dochodził od pozwanych B. B., P. S. i T. S. kwoty 75 551,84 zł

na podstawie art. 299 k.s.h., ponieważ pozwani ci byli członkami spółki z o.o., nie

zgłosili we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości tej spółki, a egzekucja

należności wobec niej okazała się bezskuteczna.

Sąd Rejonowy uwzględnił żądanie powoda wobec dwóch pierwszych

pozwanych, bowiem bieg przedawnienia roszczenia wobec nich rozpoczął się

w dniu 18 lipca 2003 r., a okres przedawnienia należało określić zgodnie z art. 2

ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. (Dz. U. nr 80, poz. 538), gdyż czyn pozwanych

stanowił występek. Powództwo zostało oddalone wobec T. S. z powodu braku

przesłanek roszczenia z art. 299 k.s.h.

Sąd Rejonowy ustalił, że dwaj pierwsi pozwani - jako członkowie zarządu

zadłużonej spółki - nie złożyli wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie

i w związku z tym można im było przypisać występek określony w art. 586 k.s.h,

a także - występek przewidziany w art. 301 § 3 k.k. z 1997 r. Pozwani złożyli

wniosek o wszczęcie postępowania układowego w dniu 16 czerwca 1999 r.

i postępowanie to zakończyło się postanowieniem z dnia 30 marca 2000 r.;

postanowienie to uprawomocniło się po odrzuceniu zażalenia pozwanych z dnia

26 czerwca 2000 r. W chwili zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki

toczyło się już postępowanie w sprawie otwarcia układu. Ostatecznie oddalono

wniosek pozwanych o ogłoszenie upadłości z powodu braku wystarczającego

majątku spółki.

Sąd Okręgowym oddalił apelację powoda, natomiast - uwzględniając

apelację pozwanych B. B. i P. S. - zmienił zaskarżony wyrok i powództwo oddalił.

Przyjmując odszkodowawczy charakter odpowiedzialności pozwanych, Sąd ten

stwierdził, że zarzut przedawnienia roszczenia odszkodowawczego powoda,

podnoszony przez pozwanych, powinien być rozważany przy zastosowaniu art.

4421 § 2 k.c. Zastosowanie tego przepisu, przewidującego dłuższy termin

przedawnienia, zależy od

istnienia po stronie pozwanych członków zarządu

przestępstwa określonego w art. 586 k.s.h. lub w art. 301 § 3 k.k. W ocenie Sądu,

nie było jednak podstaw do przypisywania pozwanym przestępstwa przewidzianego

w art. 586 k.s.h. Zgłoszenie nieprawidłowego (nieskutecznego prawnie) wniosku

o upadłość, dokonane w ustawowym terminie, nie może stanowić przestępstwa

przewidzianego w tym przepisie. Nie wykazano tu także winy pozwanych w jego

popełnieniu. Nie było też podstaw do przypisania pozwanym przestępstwa

niegospodarności opisanego w art. 301 § 3 k.k. z 1997 r. Sąd w postępowaniu

cywilnym może samodzielnie określić to, czy strona pozwana

popełniła

przestępstwo i - stosownie do tych ustaleń - określić termin przedawnienia

roszczenia o naprawienie szkody (art. 4421 § 2 k.c.). Nie ma w tym przypadku

znaczenia kwestia tzw. przedawnienia karalności (art. 101 § 1 pkt 4 k.k.).

Niemożność przypisania pozwanym przestępstwa określonego w art. 586 k.s.h.

i art. 301 § 3 k.k. powoduje przedawnienie roszczenia powoda skierowanego

wobec nich na postawie art. 299 § 1 k.s.h. (art. 4421 § 1 k.c.).

W skardze kasacyjnej powoda podniesiono zarzuty naruszenia art.

586 k.s.h., art. 301 kodeksu handlowego z 1934 r., art. 301 § 3 k.k. z 1997 r. i art.

4421 k.c. Wskazywano także ogólnie na „naruszenie przepisów postępowania”.

Skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa

wobec wszystkich pozwanych, ewentualnie - uchylenie zaskarżonego wyroku

i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Ogólnie ujęty zarzut „naruszenia przepisów postępowania „ bez wskazania

odpowiednich przepisów (k.p.c.) jako niewłaściwie podniesiony w świetle art. 398 3

§ 1 pkt 1 k.p.c., nie może być oczywiście brany pod uwagę w postępowaniu

kasacyjnym. Wskazane zatem w skardze zarzuty naruszenia prawa materialnego

mogą być rozpatrywane przy założeniu ustaleń faktycznych dokonanych przez

Sądy meriti (art. 3983 § 3 k.p.c.).

W rozpatrywanej sprawie ma zastosowanie art. 299 k.s.h. jako podstawa

prawna roszczenia powoda. Wniosek taki usprawiedliwiają przepisy art. 612 k.s.h.

i art. 620 § 1 k.s.h. Nieskuteczność egzekucji wobec spółki z o.o. pojawiła się

w 2006 r., a powód wystąpił z powództwem na podstawie art. 299 k.s.h. w 2009 r.

Zakładając trafnie odszkodowawczy charakter odpowiedzialności członków

zarządu, Sąd Okręgowy rozważał, czy doszło do przedawnienia się roszczenia

powoda w świetle przepisów o przedawnieniu roszczeń deliktowych, tj. art. 442 1

k.c., obowiązującego od dnia 10 sierpnia 2007 r.

W danej sprawie spór koncentrował się na prawnej kwalifikacji

zachowania się pozwanych członków zarządu (ich czynu), polegającego na

niezgłoszeniu w czasie właściwym wniosku o ogłoszenie upadłości w rozumieniu

art. 299 § 2 k.s.h. Chodziło mianowicie o to, czy takie zachowanie się miało cechy

występku określonego w art. 301 § 3 k.k. z 1997 r. lub w art. 586 k.s.h.

(jego odpowiedniku - art. 301 kodeksu handlowego z 1934 r.), a więc tzw. deliktu

kwalifikowanego, przesądzającego odpowiednio dłuższy okres przedawnienia

roszczenia wynikającego z art. 299 k.s.h. (art. 4421 § 2 k.c.). W skardze kasacyjnej

powód - zarzucając naruszenie art. 586 k.s.h i art. 301 § 3 k.k. z 1997 r. podtrzymuje swoje stanowisko o popełnieniu przez pozwanych występku

przewidzianego w art. 301 § 3 k.k. (w 1999 r.) i określonego w art. 301 kodeksu

handlowego z 1934 r. (odpowiednika obecnego art. 586 k.s.h.).

Rzecz jasna, niezgłoszenie przez zobowiązanych członków zarządu

wniosku o upadłość zadłużonej spółki w czasie właściwym w rozumieniu art. 299

§ 2 k.s.h. może być niekiedy kwalifikowane jako występek określony w art. 586

k.s.h. (art. 301 kodeksu handlowego z 1934 r.) lub w art. 301 § 3 k.k. (por. np.

wyrok SN z dnia 22 czerwca 2005 r., III CK 678/04, nie publ.; wyrok SN z dnia

14 września 2007 r., II UK 24/07, OSNP 2008, z. 21-22, poz. 324; postanowienie

SN z dnia 25 marca 2010 r., IV KK 315/09, OSNKU 2010, z. 8, poz. 67; tamże

wywód o charakterze i czasie popełnienia przestępstwa z art. 586 k.s.h.).

W orzecznictwie Sądu Najwyższego zdecydowanie dominuje stanowisko, że sąd

rozpoznający sprawę może na podstawie zebranego materiału faktycznego ocenić

zachowanie się pozwanego w omawianym zakresie jako zachowanie się noszące

znamiona przestępstwa, gdy powstaje kwestia prawnej kwalifikacji takiego

zachowania się jako zdarzenia istotnego dla określenia biegu przedawnienia

roszczenia o naprawienie szkody (art. 442 k.c., art. 4421 § 2 k.c; zob. np. wyrok SN

z dnia 18 grudnia 2008 r., III CSK 193/08 nie publ.; uchwała 7 sędziów SN z dnia

21 listopada 1967 r., III PZP 34/67, OSNC 1968, z. 6, poz. 94; wyrok SN z dnia

5 maja 2009 r., I PK 13/09, OSNP 2011, z.1-2, poz. 4).

Należy

stwierdzić,

że

wbrew

stanowisku

skarżącego,

szeroko

motywowanym w skardze, w świetle ustaleń faktycznych obu Sądów meriti

(art. 3983 § 3 k.p.c.) nie było jednak podstaw do przyjętej przez Sąd Okręgowy

oceny, iż niezgłoszenie przez pozwanych wniosku o ogłoszenie upadłości w czasie

właściwym w rozumieniu art. 299 § 2 k.s.h. powinno być kwalifikowane jako

przestępstwo, opisane w art. 301 kodeksu handlowego z 1934 r. lub w art. 301 § 3

k.k. Nie było zatem podstaw do przyjmowania dłuższego terminu przedawnienia

roszczenia powoda o naprawienie szkody (art. 299 § 1 k.s.h. w zw. z art. 4421 § 2

k.c.). Zarzuty naruszenia art. 586 k.s.h., art. 301 kodeksu handlowego z 1934 r.,

art. 301 § 3 z 1997 r. oraz art. 4421 § 2 k.c. należy zatem uznać za chybione.

Sąd Rejonowy oddalił powództwo wobec pozwanego T. S. dlatego,

ponieważ nie zachodziły wobec tego pozwanego przesłanki odpowiedzialności

na podstawie art. 299 § 1 k.s.h. (został on wykreślony z rejestru jako członek

zarządu we wrześniu 1999 r.; s. 2 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). Oddalenie

apelacji powoda przez Sąd Okręgowy (pkt III zaskarżonego wyroku) nastąpiło

właśnie w zakresie dotyczącym wspomnianego pozwanego. Jeżeli doszło do

zmiany wyroku Sądu pierwszej instancji i oddalenia powództwa wobec pozostałych

obojga pozwanych, to stało się tak w wyniku uwzględnienia zarzutu przedawnienia

roszczenia

podniesionego

przez

tych

pozwanych.

Kwestionowanie

zatem

rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego w skardze kasacyjnej także w odniesieniu do

pozwanego T. S. (powód zaskarżył cały wyrok) z powołaniem się na zarzuty

naruszenia przepisów dotyczących przedawnienia (art. 442 1 k.c.) nie mogło również

odnieść skutku prawnego.

Z przedstawionych względów Sąd Najwyższy oddalił skargę jako

nieuzasadnioną (art. 39814 k.p.c.).

jw