Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CO 305/25 Generato dall'IA

Plaintiff's claim dismissed; transfer of case denied due to lack of objective grounds for judicial impartiality concerns.

Numero d'incarto III CO 305/25
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the plaintiff's request to transfer the case to another court of equal jurisdiction. The plaintiff argued that the defendant judge lacked authority due to the term 'neo-judge,' but the court found this merely a political label without legal basis. The court ruled that no objective or subjective grounds existed to justify transferring the case, as the defendant is a regular judge exercising constitutional powers.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 441 § 1 k.p.c.; Art. 175 ust. 1 w zw. z art. 179 Konstytucji: Transfer of a case to another court of equal jurisdiction is permitted only when there is a significant risk of substantial damage to the authority of the judiciary, requiring both objective and subjective grounds for doubts regarding judicial impartiality.

Parole chiave

Generato dall'IA
transfer of jurisdiction good of justice judicial impartiality neo-judge Supreme Court civil procedure code constitutional order nuova perizia psichiatrica

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
art. 441 § 1 k.p.c.
Z tym, że same przesłanki subiektywne nie są wystarczające do zastosowania art. 441 § 1 k.p.c. (zob.
art. 175 ust. 1 w zw. z art. 179 Konstytucji
Pozwany w sprawie jest sędzią sądu powszechnego, i jako taki bierze udział w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości w rozumieniu art. 175 ust. 1 w zw. z art. 179 Konstytucji.
art. 441 § 1 k.p.c
Z tym, że same przesłanki subiektywne nie są wystarczające do zastosowania art. 441 § 1 k.p.c.
art. 179 Konstytucji
art. 441 k.p.c
Przed wystąpieniem do Sądu Najwyższego w trybie art. 441 k.p.c.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

III CO 305/25 POSTANOWIENIE 9 kwietnia 2025 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Adam Doliwa na posiedzeniu niejawnym 9 kwietnia 2025 r. w Warszawie‎w sprawie z powództwa A. P.‎przeciwko X. Y.‎o zapłatę,‎na skutek wystąpienia przez Sąd Okręgowy w R.‎postanowieniem z 5 marca 2025 r., I C 140/25,‎o przekazanie do sądu równorzędnego, odmawia przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z 5 marca 2025 r. Sąd Okręgowy w R. na podstawie art. 441 § k.p.c. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości.W uzasadnieniu Sąd Okręgowy wyjaśnił, że w pozwany o zapłatę 150 000 zł tytułem zadośćuczynienia jest sędzią Sądu Okręgowego w R. Powód wskazał w pozwie, że doznał cierpień psychicznych z powodu orzekania przez pozwanego w jego sprawie, gdyż, w ocenie powoda, pozwany nie ma uprawnień do orzekania jako tzw.

„neo-sędzia”.W ocenie Sądu występującego zachodzą podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności przez wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 441 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy może przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z sądem występującym, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego.

Przepis ten stanowi wyjątek od kodeksowej zasady rozpoznawania sprawy przez sąd miejscowo właściwy i z tej przyczyny powinien być interpretowany ściśle (zob. postanowienia SN: z 16 marca 2020 r., IV CO 18/20; z 10 września 2020 r., II CO 203/20; z 28 września 2021 r., II CO 72/21). Zbyt pochopne przekazywanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu nie służy wytwarzaniu w społeczeństwie przekonania o bezstronności sądów, lecz przeciwnie - może budować przekonanie o łatwości manipulowania ich ustawową właściwością (zob. np. postanowienia SN: z 25 listopada 2009 r., III KO 81/09; z 24 lutego 2020 r., II PO 5/20).

Co więcej - na kanwie twierdzeń powoda przywołanych w uzasadnieniu postanowienia Sądu występującego można przypuszczać, że takie postępowanie oznaczałoby niedopuszczalne kontestowanie konstytucyjnego, państwowego ładu w systemie wymiaru sprawiedliwości.Uzasadniana podstawa zastosowania art. 441 § 1 k.p.c. występuje wówczas, gdy istnieje istotne ryzyko, że autorytet sądownictwa ucierpi znacząco w razie rozpatrzenia danej sprawy przez właściwy sąd. Dla oceny wagi zagrożenia dla autorytetu władzy sądowniczej znaczenie mają przesłanki obiektywne (np. uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziów danego sądu w konkretnej sprawie), oraz subiektywne (np. przekonanie stron postępowania albo lokalnej opinii publicznej o braku bezstronności sędziów danego sądu w konkretnej sprawie).

Z tym, że same przesłanki subiektywne nie są wystarczające do zastosowania art. 441 § 1 k.p.c. (zob. postanowienie SN z 3 sierpnia 2022 r., I NO 86/22).W związku z tym okoliczności wynikające z przesłanki dobra wymiaru sprawiedliwości muszą być realne i stwarzać rzeczywiste zagrożenie dla prawidłowości funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości. Obawa wystąpienia w opinii społecznej przekonania, że sprawa nie zostanie w danym sądzie bezstronnie rozpoznana, musi być realna, a nie hipotetyczna (zob. postanowienie SN z 16 marca 2020 r., IV CO 18/20).Przenosząc powyższe generalne stwierdzenia na realia procedowanej sprawy należy zauważyć, że powód w istocie nie wskazał żadnej argumentacji na potwierdzenie swojego wniosku, jak również Sąd występujący takiej argumentacji nie przedstawił.

Wywód powoda ograniczył się jedynie do użycia stygmatyzującego określenia „neo-sędzia”, nie mającego żadnej treści normatywnej, wynikającej z przepisów prawa, a używanego w debacie publicznej i w ramach sporów politycznych politycznego. Pozwany w sprawie jest sędzią sądu powszechnego, i jako taki bierze udział w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości w rozumieniu art. 175 ust. 1 w zw. z art. 179 Konstytucji. Zauważyć należy, że w przypadku takim jak ten, jawiącym się na tle postanowienia z 5 marca 2025 r. Sądu Okręgowego w Rybniku, stronie przysługują inne środki prawne.

Przed wystąpieniem do Sądu Najwyższego w trybie art. 441 k.p.c. należy rozpatrzyć ewentualne wnioski o wyłączenie sędziego. Przytoczony w uzasadnieniu postanowienia Sądu Okręgowego zarzut powoda o braku uprawnień pozwanego sędziego do orzekania, jako konstytucyjnie niedorzeczny i ustawowo bezprzedmiotowy, pozostaje całkowicie bez pokrycia. Praktyka przekazywania spraw w tego typu przypadkach innemu sądowi byłaby niewłaściwa i skutkowałaby możliwością manipulacji oraz wpływania przez stronę na zmianę sądu, który z określonych, ale bezpodstawnych przyczyn, nie mógłby orzekać w danej sprawie.

Z motywów postanowienia Sądu Okręgowego nie wynika, aby istniały obiektywne podstawy uniemożliwiające rozpoznanie sprawy przez ten Sąd, wskazujące na potrzebę przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu (zob. postanowienie SN z 12 grudnia 2024 r., III CO 1325/24).W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśniono, że dobro wymiaru sprawiedliwości nie jest tożsame ani z dobrem (w szczególności sprawnym funkcjonowaniem) sądu rozpoznającego konkretną sprawę lub z interesami prawnymi stron, ani też ze społecznym postrzeganiem sądu jako organu bezstronnego.

Wszystkie te elementy stanowią części składowe tej wartości, niemniej jednak w stosowaniu art. 441 § 1 k.p.c. trzeba mieć na uwadze, że żaden z tych elementów nie dominuje nad pozostałymi. Wprawdzie wymiar sprawiedliwości istnieje po to, aby rozstrzygać indywidualne spory o prawo, i tym samym zabezpieczać interesy prawne stron (uczestników) postępowań, jednak dobro wymiaru sprawiedliwości trzeba każdorazowo rozumieć uniwersalnie, mając na względzie nie tylko konkretną sprawę, ale też długofalowe konsekwencje wynikające z decyzji o zastosowaniu art. 441 § 1 k.p.c. (zob. postanowienie SN z 7 lipca 2020 r., IV CO 153/20).

Podstawa do zastosowania tego przepisu zachodzi bowiem wtedy, gdy zachodzi istotne ryzyko, że autorytet sądownictwa znacząco ucierpi w razie rozpatrzenia danej sprawy przez właściwy sąd. Dla oceny wagi zagrożenia dla autorytetu sądownictwa znaczenie mają przesłanki obiektywne, np. uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziów danego sądu w konkretnej sprawie, oraz przesłanki subiektywne, np. przekonanie stron postępowania albo lokalnej opinii publicznej o braku bezstronności sędziów danego sądu w konkretnej sprawie (zob. postanowienie SN z 26 października 2023 r., III CO 536/23).W okolicznościach niniejszej sprawy nie ma zatem jakichkolwiek podstaw do uznania, że zachodzi zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości, w związku z czym orzeczono jak w sentencji.[SOP][r.g.] ‎