Supreme Court dismisses claim for invalidity of final judgment due to exhaustion of legal remedies requirement.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the plaintiff's extraordinary appeal challenging the finality of a lower court's judgment. The plaintiff argued the judgment violated procedural and substantive laws but failed to demonstrate that all available remedies, including cassation and extraordinary appeals, were exhausted or unavailable. The court ruled that such an appeal is subsidiary and requires proof that no other legal mechanisms could correct the alleged error.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 4241 § 1 k.p.c.; Art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c.; Art. 4248 § 1 k.p.c.; Art. 89 u.SN: An extraordinary appeal for invalidity of a final judgment is inadmissible if the claimant has not exhausted all available legal remedies, including cassation and extraordinary appeals, or failed to prove their unavailability.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt III CNP 18/19 POSTANOWIENIE Dnia 16 lipca 2020 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Grzegorczyk w sprawie z powództwa M. J.przeciwko P. K.o zapłatę,na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 lipca 2020 r.,na skutek skargi powoda o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w K.z dnia 19 grudnia 2018 r., sygn. akt II Ca (…), odrzuca skargę.
UZASADNIENIE
W skardze wniesionej w dniu 27 czerwca 2019 r. powód M.J. wniósł o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 19 grudnia 2018 r. oddalającego apelację od wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia 29 czerwca 2018 r., oddalającego powództwo przeciwko P. K. w sprawie o zapłatę. W skardze zarzucił kwalifikowane naruszenie art. 17 ust. 1 pkt 1 i art. 118 § 5 k.p.c., a także art. 23 i art. 415 w związku z art. 6 k.c. Wskazał również, że zaskarżony wyrok jest niezgodny z art. 17 ust. 1 pkt 1 k.p.c., art. 118 § 1 k.p.c. i art. 23 k.c.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 4241 § 1 k.p.c. można żądać stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, jeżeli przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie orzeczenia w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe.
Z przepisu tego wynika, że jedną z przesłanek dopuszczalności skargi jest wyczerpanie przez skarżącego wszystkich dostępnych dla niego mechanizmów prawnych, umożliwiających korektę niezgodnego z prawem rozstrzygnięcia sądu przez jego zmianę bądź uchylenie.Założenie to odpowiada subsydiarnemu charakterowi skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, jako nadzwyczajnego środka prawnego, który nie służy uchyleniu lub zmianie orzeczenia, lecz inicjuje pierwszą fazę postępowania zmierzającego do realizacji odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa z tytułu wydania niezgodnego z prawem prawomocnego orzeczenia sądu (art. 4171 § 2 k.c. w związku z art. 77 Konstytucji RP).
Odpowiedzialność ta może aktualizować się tylko wtedy, gdy poszkodowany uczynił wszystko, aby wyeliminować źródło szkody i dopiero bezskuteczność dostępnych narzędzi procesowych lub ich brak może - w razie wystąpienia szkody - uzasadniać roszczenie o jej naprawienie, a tym samym dopuszczalność skargi, o której mowa w art. 4241 k.p.c. (por. druk sejmowy IV kadencji nr 2696, pkt 4).Stosownie do tego, w skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia skarżący jest zobligowany wykazać, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe (art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c.).
Niespełnienie tego wymagania pociąga za sobą odrzucenie skargi przez Sąd Najwyższy jako niedopuszczalnej (art. 4248 § 1 k.p.c.). Niezależnie od tego, zgodnie z art. 4248 § 2 k.p.c., skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia podlega odrzuceniu, jeżeli zmiana zaskarżonego wyroku była lub jest możliwa.Odnosząc te uwagi do okoliczności sprawy, w skardze wskazano, że zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego jest ostateczny i nie przysługują od niego żadne środki odwoławcze. Oświadczenie takie nie czyniło zadość wymaganiu wynikającemu z art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c. Odwołano się w nim do nieznanego prawu procesowemu cywilnemu pojęcia „ostateczności” wyroku, a niezależnie od tego, z treści oświadczenia wynikało jedynie to, że zaskarżony wyrok nie może być wzruszony w drodze środków odwoławczych.
Pojęcie „innych środków prawnych” w rozumieniu art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c. obejmuje tymczasem nie tylko środki odwoławcze, lecz m.in. także inne środki zaskarżenia, w tym nadzwyczajne środki zaskarżenia przysługujące od orzeczeń prawomocnych formalnie, takie jak skarga kasacyjna i skarga o wznowienie postępowania, do których skarżący w ogóle się nie odniósł, nie wyjaśniając, dlaczego skorzystanie z nich było i jest niedopuszczalne.Należało ponadto zważyć, że ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (jedn. tekst:
Dz. U. z 2019 r., poz. 825, dalej - „u.SN”) wprowadzono do porządku prawnego skargę nadzwyczajną - nowy nadzwyczajny środek zaskarżenia, o szerokich podstawach, obejmujących m.in. naruszenie zasad, wolności i praw określonych w Konstytucji RP, rażące naruszenie prawa przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także oczywistą sprzeczność istotnych ustaleń sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego (art. 89 § 1 u.SN). Skarga ta może być wniesiona przez legitymowane podmioty (art. 89 § 2 u.SN) w terminie 5 lat od uprawomocnienia się orzeczenia (art. 89 § 3 u.SN).
W związku z tym, w orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalił się pogląd, według którego w stanie prawnym ukształtowanym przez wejście w życie art. 89 i n. u.SN, skarżący, realizując wymaganie określone w art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c., musi wykazać, że bezskutecznie zwracał się do uprawnionego organu (art. 89 § 2 u.SN) o wniesienie skargi nadzwyczajnej (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 30 sierpnia 2018 r., III CNP 9/18, OSNC 2018, nr 12, poz. 121, z dnia 12 października 2018 r., IV CNP 38/18, niepubl., z dnia 6 listopada 2018 r., II CNP 17/18, niepubl., z dnia 29 lutego 2019 r., I CNP 43/18, niepubl., z dnia 18 czerwca 2019 r., IV CNP 51/18, niepubl., z dnia 25 czerwca 2019 r., V CNP 1/19, niepubl., z dnia 15 stycznia 2020 r., I CNP 19/19, niepubl., z dnia 16 stycznia 2020 r., I CNP 8/19, niepubl., z dnia 21 stycznia 2020 r., I CNP 15/19, niepubl.), czego in casu nie uczyniono.
Z tych względów, na podstawie art. 4248 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. jw