Supreme Court dismisses appeal on health insurance contributions as value is under 10,000 PLN threshold. Appeal rejected due to low value and jurisdictional limits. Court upholds lower court's dismissal of social security appeal.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the appellant's appeal against the appellate court's decision to reject the cassation complaint. The core dispute concerned the calculation base for health insurance contributions, which the lower courts determined was zero because the workers were not employees under the relevant social security law. The Supreme Court ruled that since the appeal concerned only the contribution amount rather than the fundamental right to social insurance, its admissibility depended on the value of the subject matter, which was below the 10,000 PLN threshold.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 1 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych; Art. 109 ust. 5 i 6 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych: The admissibility of a cassation appeal regarding the calculation of health insurance contributions is subject to the value threshold, whereas appeals concerning the right to social insurance are admissible regardless of value.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt II UZ 71/17 POSTANOWIENIE Dnia 14 listopada 2017 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Halina Kiryło (przewodniczący)SSN Krzysztof Staryk (sprawozdawca)SSN Jerzy Kuźniar w sprawie z wniosku [...] Bank Polska S.A. [...]przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi [...]z udziałem zainteresowanych [...]o podstawę wymiaru składek,po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 14 listopada 2017 r.,zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego [...]z dnia 22 maja 2017 r., oddala zażalenie.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 22 maja 2017 r., Sąd Apelacyjny [...] – w sprawie z wniosku [...] Bank Polska S.A. [...] (dalej jako: „Spółka”) o podstawę wymiaru składek przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi [...], przy udziale wymienionych zainteresowanych, odrzucił skargę kasacyjną Spółki od wyroku tego Sądu z dnia 13 grudnia 2016 r.W uzasadnieniu postanowienia Sąd Apelacyjny ustalił, że Spółka odwołała się od decyzji organu rentowego, w których określono, iż podstawa wymiaru i składka na ubezpieczenie zdrowotne wskazanych ubezpieczonych z tytułu wykonywania pracy na podstawie umów zlecenia u płatnika składek, tj.
Spółki wynosi 0 zł. Według Sądu Apelacyjnego istota sporu sprowadzała się do ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne ubezpieczonych jako pracowników u zainteresowanych w okresie wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia zawartej z wnioskodawcą [...] Bank Polska S.A., a tym samym, czy ubezpieczonych można uznać za pracowników w rozumieniu art. 8 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Przedmiotem sporu, a w konsekwencji przedmiotem zaskarżenia jest jedynie wysokość należnych składek od zwiększonych podstaw wymiaru na ubezpieczenia opisane w zaskarżonych decyzjach.
O dopuszczalności skargi kasacyjnej decyduje wartość przedmiotu zaskarżenia. Według Sądu Apelacyjnego skoro przedmiotem sporu w sprawie jest prawo majątkowe sprowadzające się do wysokości składek to z uwagi na wysokość należnych składek w kwocie niższej niż 10.000 zł, skarga kasacyjna jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. w związku z art. 3982 § 1 k.p.c.Powyższe postanowienie Sądu Apelacyjnego Spółka zaskarżyła zażaleniem zarzucając naruszenie przepisów postępowania: - art. 3982 § 1 k.p.c., przez odrzucenie wniesionej przez stronę skarżącą skargi kasacyjnej jako niedopuszczalnej ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia, podczas gdy została ona złożona w sprawach, w których skarga kasacyjna jest dopuszczalna niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia; - art. 3986 § 2 k.p.c., przez jego zastosowanie, pomimo że nie zachodziły okoliczności uzasadniające jego zastosowanie i odrzucenie skargi kasacyjnej strony skarżącej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
W judykaturze Sądu Najwyższego początkowo wyrażano pogląd, że w sprawie określonej jako „o składki na ubezpieczenie zdrowotne”, w której organ rentowy ustalił „zerową” podstawę i wymiar składek na ubezpieczenie zdrowotne z uwagi na niepodleganie danej osoby ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu umów cywilnoprawnych zawartych z osobą trzecią, na podstawie których osoba ta wykonywała pracę na rzecz swojego pracodawcy (art. 8 ust. 2a ustawy systemowej), w istocie spór dotyczy podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu. W tym stanowisku podkreśla się, że ubezpieczenie zdrowotne ma charakter ubezpieczenia społecznego, bowiem ubezpieczenie to jest rodzajem ubezpieczenia społecznego, zaś jego odrębność wynika przede wszystkim z faktu odmiennego przedmiotu ochrony oraz odrębności organizacyjnej.
W rezultacie więc Sąd Najwyższy przyjmował, że - stosownie do art. 3982 § 1 zdanie drugie k.p.c. - sprawa o objęcie obowiązkiem tego ubezpieczenia jest sprawą, w której skarga kasacyjna przysługuje bez względu na wartość przedmiotu zaskarżenia (por. postanowienie Sądu Najwyższego: z dnia 19 lutego 2013 r., II UZ 129/12, LEX nr 1427732).Kwestiami analogicznymi do tych, jakie wynikają z podstawy rozpatrywanego zażalenia zajmował się też Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 16 lutego 2017 r., II UZ 76/16 z wniosku Spółki [...] Bank Polska S.A. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi [...] z udziałem innych zainteresowanych o podstawę wymiaru składek.Sąd Najwyższy w tym postanowieniu nie podzielił wyżej wskazanego poglądu z następujących względów.
W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych zakres rozpoznania sądu wyznacza treść decyzji organu rentowego (por. postanowienie Sądu Najwyższego: z 20 stycznia 2010 r., II UZ 49/09, LEX nr 583831). Zaskarżona decyzja określa podstawę wymiaru i wysokość składki na ubezpieczenie zdrowotne zainteresowanej.Zgodnie z art. 109 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2016 r., poz. 1793 ze zm.), dyrektor oddziału wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia rozpatruje indywidualne sprawy z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego.
Do indywidualnych spraw z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego zalicza się sprawy dotyczące objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym i ustalenia prawa do świadczeń (ust. 1). Do spraw, o których mowa w ust. 1, nie należą sprawy z zakresu wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne, należące do właściwości organów ubezpieczeń społecznych (ust. 2).Decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych została wydana w ramach kompetencji przyznanych mu właśnie na podstawie art. 109 ust. 2 powyższej ustawy i dotyczy wymiaru i poboru składek na ubezpieczenie zdrowotne, a nie podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu, co do którego - w sprawach wątpliwych (gdy objęcie ubezpieczeniem zdrowotnym z mocy prawa nie jest konsekwencją objęcia obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi) wypowiadać się wiążąco może Narodowy Fundusz Zdrowia (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 marca 2015 r., I UK 251/14, LEX nr 1712806 i powołane tam orzecznictwo i piśmiennictwo).Nie można zatem przyjmować, że przedmiotem rozpoznania Sądu było podleganie ubezpieczeniu zdrowotnemu, skoro nie należy to do kompetencji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i, co więcej, rozstrzyganie sporu o objęcie ubezpieczeniem zdrowotnym nie należy do drogi postępowania przed sądem powszechnym - sądem ubezpieczeń społecznych (zob. art. 109 ust. 5 i 6 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych).Przedstawione stanowisko zostało zaaprobowane w kolejnych wyrokach Sądu Najwyższego, na przykład w sprawie II UZ 47/17.Sąd Najwyższy, w składzie rozpoznającym niniejsze zażalenie, w całości podziela argumentację przedstawioną w postanowieniu II UZ 76/16 i następnych.
W rezultacie dopuszczalność skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie, ograniczonej jedynie do kwestii wymiaru składek na ubezpieczenia zdrowotne, jest – zgodnie z art. 3982 zdanie pierwsze k.p.c. – uzależniona od wartości przedmiotu zaskarżenia, a skoro ta jest niższa niż 10.000 zł, to rozstrzygnięcie Sądu drugiej instancji ma oparcie w art. 3986 § 2 k.p.c.Dodatkowo Sąd Najwyższy, rozpoznający obecne zażalenie, wziął pod uwagę, że dyspozycja art. 3986 § 2 k.p.c., jako dotycząca wyjątku od zasady, powinna być interpretowana ściśle.
Skarga kasacyjna przysługuje więc niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, o którym mowa w art. 1 ust. 1 ustawy systemowej. W myśl tego ostatniego unormowania ubezpieczenia społeczne obejmują:
1) ubezpieczenie emerytalne;
2) ubezpieczenia rentowe;
3) ubezpieczenie w razie choroby i macierzyństwa, zwane dalej "ubezpieczeniem chorobowym";
4) ubezpieczenie z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, zwane dalej "ubezpieczeniem wypadkowym". Z regulacji tej wynika w sposób jednoznaczny, że ubezpieczenia społeczne nie obejmują ubezpieczenia zdrowotnego i nie podlegają rozpoznaniu kasacyjnemu niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia. Zgodnie natomiast z art. 109 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych Dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu rozpatruje indywidualne sprawy z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego.
Do indywidualnych spraw z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego zalicza się sprawy dotyczące objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym i ustalenia prawa do świadczeń. Do spraw, o których mowa w ust. 1, nie należą sprawy z zakresu wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne, należące do właściwości organów ubezpieczeń społecznych.Ad casum – sprawa objęta niniejszym zażaleniem dotyczyła wysokości składek na ubezpieczenie zdrowotne o wartości niższej niż dziesięć tysięcy złotych, co implikuje konkluzję o niedopuszczalności skargi kasacyjnej w takiej sprawie.Mając na uwadze powyższe Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. orzekł jak w sentencji. kc