Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II UK 361/07 Generato dall'IA

Ceasing agricultural activity requires definitive termination, not temporary absence abroad, under social insurance law.

Numero d'incarto II UK 361/07
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the cassation appeal regarding the wife's eligibility for voluntary social insurance after her husband ceased farming. The court found that temporary residence abroad does not constitute a definitive cessation of agricultural activity. Consequently, the lower court's ruling allowing voluntary insurance coverage was overturned.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 16 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników; Ceasing agricultural activity requires definitive termination, not temporary absence abroad.

Parole chiave

Generato dall'IA
social insurance agricultural activity definitive cessation voluntary insurance temporary residence abroad husband and wife farming rights

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 16 ust. 2 of the Act of 20 December 1990 on Social Insurance of Farmers
Przez zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej (art. 16 ust.
Art. 28 ust. 4 of the Act of 20 December 1990 on Social Insurance of Farmers
36, 7, 16 oraz art. 28 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r o ubezpieczeniu społecznym rolników (jednolity tekst: Dz.U.
Art. 28 ust. 10 of the Act of 20 December 1990 on Social Insurance of Farmers
36, 7, 16 oraz art. 28 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r o ubezpieczeniu społecznym rolników (jednolity tekst: Dz.U.
Art. 19 ust. 2 pkt 3 of the Act of 20 December 1990 on Social Insurance of Farmers
jest najczęściej z faktem nabycia uprawnień emerytalno - rentowych lub ewentualnym wyzbyciem się własności gospodarstwa (art. 28 ust. 4, art. 28 ust. 10, art. 19 ust. 2 pkt 3).
Art. 398 § 16 of the Code of Civil Procedure
na podstawie art. 39816 k.p.c.
Art. 98 of the Code of Civil Procedure
O kosztach orzeczono po myśli art. 98 k.p.c., uwzględniając taryfowe wynagrodzenie pełnomocnika strony pozwanej.
art. 39816 k.p.c
na podstawie art. 39816 k.p.c.
art. 98 k.p.c
O kosztach orzeczono po myśli art. 98 k.p.c., uwzględniając taryfowe wynagrodzenie pełnomocnika strony pozwanej.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Wyrok z dnia 6 sierpnia 2008 r.

II UK 361/07

Przez zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej (art. 16 ust. 2

ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, jednolity tekst: Dz.U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291 ze zm.) należy rozumieć zakończenie

jej w sposób definitywny.

Przewodniczący SSN Jerzy Kuźniar (sprawozdawca), Sędziowie SN: Zbigniew

Myszka, Jolanta Strusińska-Żukowska.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 sierpnia

2008 r. sprawy z wniosku Kazimierza S. i Elżbiety S. przeciwko Kasie Rolniczego

Ubezpieczenia Społecznego-Oddziału Regionalnego w L. o ustalenie podlegania

ubezpieczeniu społecznemu rolników, na skutek skargi kasacyjnej organu rentowego

od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 31 lipca 2007 r. [...]

1. u c h y l i ł zaskarżony wyrok i oddalił apelację,

2. zasądził od wnioskodawców solidarnie na rzecz strony pozwanej kwotę 120

zł (słownie: sto dwadzieścia) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 27 marca 2006 r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, na podstawie art. 36, 7, 16 oraz art. 28 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r o ubezpieczeniu społecznym rolników (jednolity tekst: Dz.U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291 ze zm.),

odmówił objęcia wnioskodawczyni Elżbiety S. ubezpieczeniem społecznym emerytalno

- rentowym na wniosek złożony w jej imieniu przez ustanowionego pełnomocnika - męża

Kazimierza S. W uzasadnieniu organ rentowy podniósł, że Elżbieta S. jest żoną wnioskodawcy, który jako rolnik podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu rolników. Ze względu na wyjazd za granicę Elżbieta S. nie uczestniczy w prowadzeniu

gospodarstwa rolnego, nie może jednak do niej mieć zastosowanie art. 16 ust. 2 pkt 2

ustawy, dotyczący osób, które zaprzestały prowadzenia działalności rolniczej. W odwołaniu

wnioskodawca, działający w imieniu własnym i jako pełnomocnik żony wskazał, że jego

żona objęta była obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym rolników od 1 lipca 1977

r. do 1 października 2001 r., następnie zaprzestała prowadzenia działalności rolniczej i

jako objęta ubezpieczeniem przez okres ponad 50 kwartałów, może obecnie kontynuować ubezpieczenie na wniosek.

Wyrokiem z dnia 7 grudnia 2006 r. [...] Sąd Okręgowy-Sąd Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie oddalił odwołanie. W świetle ustaleń faktycznych, Kazimierz S. jest rolnikiem i podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników. Wspólnie z żoną Elżbietą S. jest

współwłaścicielem gospodarstwa rolnego położonego we wsi C. Wnioskodawczyni w

dniu 24 marca 1997 r. wystąpiła do KRUS z wnioskiem o objęcie jej ubezpieczeniem

społecznym rolników. Organ rentowy uwzględnił powyższy wniosek i decyzją z dnia 25

kwietnia 1997 r stwierdził, iż wnioskodawczyni podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu

społecznemu rolników, w tym ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, od początku

pierwszego kwartału 1997 r. Od sierpnia 2001 r Elżbieta S. nieprzerwanie przebywa w

Stanach Zjednoczonych. W tym czasie działalność rolniczą prowadził wyłącznie jej

mąż. Decyzją z dnia 27 czerwca 2005 r. Prezes KRUS stwierdził ustanie rolniczego

ubezpieczenia społecznego wnioskodawczyni od października 2001 r., a jej odwołanie

od tej decyzji zostało oddalone prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego-Sądu Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie z dnia 23 grudnia 2005 r. W tak ustalonym stanie faktycznym, Sąd pierwszej instancji oddalił odwołanie od zaskarżonej decyzji KRUS z dnia

27 marca 2006 r..

Sąd ten wskazał, że zasady podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników,

określa ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r o ubezpieczeniu społecznym rolników, stanowiąc

w art. 1 ust. 1, że ubezpieczenie obejmuje rolników i pracujących z nimi domowników,

którzy mają obywatelstwo polskie. Rolnikiem w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy, jest

pełnoletnia osoba fizyczna zamieszkująca i prowadząca na terytorium Rzeczypospolitej

Polskiej osobiście i na własny rachunek działalność rolniczą w pozostającym w jej posiadaniu gospodarstwie rolnym. Na zasadzie art. 3 ust. 1 ustawy ubezpieczeniu

podlega się z mocy ustawy albo wniosek. Przepis art. 16 ust. 2 pkt 2 stanowi, iż ubezpieczeniem społecznym na wniosek obejmuje się osobę, która podlegała ubezpieczeniu jako

rolnik i zaprzestała prowadzenia działalności rolniczej, nie nabywając prawa do emerytury

lub renty z ubezpieczenia, jeżeli podlegała ubezpieczeniu emerytalno - rentowemu

przez okres co najmniej 50 kwartałów. Bezsporne jest, że wnioskodawczyni jest

współwłaścicielką gospodarstwa rolnego i od przeszło pięciu lat nie prowadzi działal-

ności rolniczej. W ocenie Sądu, art. 16 ust. 2 ustawy nie ma zastosowania wobec

wnioskodawczyni, gdyż przez „zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej" należy

rozumieć zakończenie jej w sposób definitywny. Zaprzestanie działalności rolniczej wiązane

jest najczęściej z faktem nabycia uprawnień emerytalno - rentowych lub ewentualnym wyzbyciem się własności gospodarstwa (art. 28 ust. 4, art. 28 ust. 10, art. 19 ust. 2 pkt 3).

W ocenie Sądu pierwszej instancji, nie można na równi z taką sytuacją traktować przypadków, w których ubezpieczony rezygnuje z prowadzenia działalności rolnej decydując

się na podjęcie innego rodzaju działalności. Tym samym wnioskodawczyni nie zaprzestała

prowadzenia działalności rolnej w rozumieniu art. 16 ust. 2, zrezygnowała bowiem z

pracy w gospodarstwie jedynie czasowo, w związku z wyjazdem za granicę, pozostając w dalszym ciągu współwłaścicielką gospodarstwa rolnego.

Na skutek apelacji działającego w imieniu własnym i żony Kazimierza S., wyrokiem z dnia 31 lipca 2007 r., Sąd Apelacyjny w Lublinie, zmienił zaskarżony wyrok oraz poprzedzającą go decyzję i objął Elżbietę S. ubezpieczeniem społecznym emerytalno rentowym na wniosek od dnia 2 marca 2006 r. W ocenie Sądu drugiej instancji, wnioskodawczyni może być objęta ubezpieczeniem emerytalno - rentowym na wniosek na

podstawie art. 16 ust. 2 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, skoro nie ma

wątpliwości, że zaprzestała prowadzenia działalności rolniczej, bowiem wyjechała w

sierpniu 2001 r. do Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej i nadal tam przebywa. Fakt

wyłączenia jej z obowiązkowego rolniczego ubezpieczenia społecznego od dnia 1 października 2001 r. stwierdzony został decyzją KRUS z dnia 27 czerwca 2004 r., a odwołanie od tej decyzji zostało oddalone prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego - Sądu

Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie z dnia 23 grudnia 2005 r.

W uzasadnieniu swojego stanowiska, Sąd Apelacyjny powołał się na uchwałę

Sądu Najwyższego z dnia 6 maja 2004 r., II UZP 5/04 (OSNP 2004 nr 22, poz. 389), w

której wskazano, że „wypłata części uzupełniającej świadczenia rolnika, który będąc

właścicielem lub posiadaczem gospodarstwa rolnego faktycznie nie prowadzi w nim

działalności rolniczej w rozumieniu art. 6 pkt 3 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. (...)

nie ulega zawieszeniu na podstawie art. 28 ust. 1 i 3 w związku z ust. 4 tej ustawy”,

wywodząc, że wnioskodawczyni, nie prowadząc w związku z wyjazdem za granicę

gospodarstwa rolnego mimo pozostawania jego współwłaścicielką, zaprzestała prowadzenia działalności rolniczej, a udowadniając okres podlegania ubezpieczeniu emerytalno - rentowemu wynoszący ponad 50 kwartałów, spełniła wymogi do objęcia jej ubezpieczeniem emerytalno - rentowym rolników na wniosek.

Powyższy wyrok zaskarżył skargą kasacyjną organ rentowy i zarzucając naruszenie prawa materialnego - art. 16 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 20

grudnia 1990 r. przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wynikające z nieprawidłowej interpretacji pojęcia: „zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej" i

przyjęcie, że wnioskodawczyni zaprzestała prowadzenia działalności rolniczej w rozumieniu art. 16 ust. 2 pkt 2 ustawy i w związku z tym spełniła warunki do objęcia ubezpieczeniem na wniosek, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie

sprawy do rozpoznania Sądowi drugiej instancji, lub uchylenie zaskarżonego wyroku w

całości, jego zmianę i orzeczenie co do istoty sprawy, wraz z orzeczeniem o kosztach

postępowania.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną, wnioskodawcy wnieśli o jej oddalenie,

podnosząc, że skoro wnioskodawczyni podlegała pełnemu ubezpieczeniu rolniczemu

przez okres ponad 70 kwartałów, zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego w

związku z wyjazdem za granicę i nie nabyła prawa do emerytury lub renty z ubezpieczenia, może być objęta ubezpieczeniem emerytalno - rentowym na wniosek.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest zasadna. Zgodnie z art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 20

grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, ubezpieczeniem emerytalno rentowym na wniosek można objąć osobę, która podlegała ubezpieczeniu jako rolnik i zaprzestała prowadzenia działalności rolniczej, nie nabywając prawa do emerytury lub renty

z ubezpieczenia, jeżeli podlegała ubezpieczeniu emerytalno - rentowemu przez okres

co najmniej 50 kwartałów.

W rozpoznawanej sprawie niespornym jest, że wnioskodawczyni podlegała ubezpieczeniu jako rolnik w okresach od 1 stycznia 1987 r. do 14 lutego 1991 r. i od 1 stycznia

1997 r. do 30 września 2001 r., a następnie wyjechała w sierpniu 2001 r. do Stanów Zjednoczonych i nadal tam przebywa. Niesporne jest także wyłączenie jej z obowiązkowego

rolniczego ubezpieczenia społecznego od 1 października 2001 r. decyzją KRUS z dnia

27 czerwca 2004 r., potwierdzoną prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego-Sądu

Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie z dnia 23 grudnia 2005 r. Sporna pozostaje natomiast ocena czy wnioskodawczyni, będąca nadal współwłaścicielką gospodarstwa

rolnego, przebywając obecnie za granicą (od sześciu lat), zaprzestała prowadzenia

działalności rolniczej w rozumieniu art. 16 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym

rolników, a wobec powyższego czy wypełniła zawarte w nim przesłanki skutkujące

objęciem ubezpieczeniem na wniosek. Odpowiadając twierdząco na to zagadnienie,

Sąd Apelacyjny, posiłkując się uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 6 maja 2004 r., II

UZP 5/04 (OSNP 2004 nr 22, poz. 389), uznał, że wyjazd za granicę i dalszy tam pobyt

uzasadnia stwierdzenie, że mimo zachowania własności gospodarstwa rolnego, zaprzestano prowadzenia działalności rolniczej, co uzasadnia objęcie ubezpieczeniem emerytalno - rentowym na wniosek na podstawie art. 16 ust. 2 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu

społecznym rolników.

Pogląd ten nie jest trafny. Przede wszystkim należy zauważyć, podzielając wyrażoną w powołanej uchwale Sądu Najwyższego wykładnię art. 28 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, że dotyczyła ona zawieszenia wypłaty części uzupełniającej

renty rolnika, który zakończył prowadzenie gospodarstwa rolnego, wydzierżawiając je, a

tym samym nie może mieć odniesienia do sytuacji osoby, będącej współwłaścicielką gospodarstwa rolnego, która nie prowadzi działalności rolniczej w związku z czasowym pobytem za granicą.

Przez „zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej" w rozumieniu art. 16 ust. 2

ustawy, należy rozumieć, podzielając stanowisko Sądu pierwszej instancji, zakończenie jej

w sposób definitywny. Jest ono wiązane najczęściej bądź to z faktem nabycia uprawnień

emerytalno - rentowych, bądź też niezdolnością do pracy w gospodarstwie rolnym lub

ewentualnym wyzbyciem się jego własności (art. 28 ust. 4, art. 28 ust. 10, art. 19 ust. 2

pkt 3). W ocenie Sądu Najwyższego, nie można na równi z powyższymi wymogami definiować na potrzeby art. 16 ustawy czasowego wyjazdu poza granice kraju jako ostatecznego „zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej”. Tylko bowiem właściciel (posiadacz) gospodarstwa rolnego, który utracił możliwość jego prowadzenia i uzyskiwania

tą drogą środków utrzymania, nabywa prawo do objęcia ubezpieczeniem na wniosek,

którego celem jest uzupełnienie posiadanego okresu ubezpieczenia dla uzyskania

uprawnień do świadczeń przewidzianych ustawą. Z oczywistych względów nie dotyczy to osoby, która - tak jak wnioskodawczyni w sprawie, może kontynuować prowadzenie działalności rolniczej, podlegając ubezpieczeniu.

Z tych względów, podzielając zarzuty skargi kasacyjnej, orzeczono jak w sentencji,

na podstawie art. 39816 k.p.c.

O kosztach orzeczono po myśli art. 98 k.p.c., uwzględniając taryfowe wynagrodzenie pełnomocnika strony pozwanej.