Supreme Court dismisses social security disability pension appeal, ruling mental health law does not apply to social security proceedings.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the cassation appeal filed by a claimant seeking a disability pension, ruling that the Mental Health Protection Act does not govern social security proceedings. Although the claimant argued that the lower courts failed to appoint a lawyer due to his mental state, the Court found this specific statute inapplicable to the social security context. Consequently, the Court determined there was no procedural defect warranting the dismissal of the appeal.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 48 ust. 1 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego; Art. 3989 § 1 k.p.c.: The Mental Health Protection Act applies only to proceedings under that Act, not social security cases; therefore, failure to appoint counsel under that Act does not constitute a procedural defect in social security disputes.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt II UK 262/13 POSTANOWIENIE Dnia 21 października 2013 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Beata Gudowska w sprawie z wniosku P. D.przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w W.o rentę z tytułu niezdolności do pracy,po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 21 października 2013 r.,skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]z dnia 22 listopada 2012 r., sygn. akt III AUa […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. przyznaje adwokat M. D., Kancelaria Adwokacka w W. od Sądu Apelacyjnego w […] kwotę 120 zł (sto dwadzieścia) z uwzględnieniem podatku od towarów i usług w obowiązującej stawce tytułem nieopłaconej pomocy prawnej w postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 22 listopada 2012 r. Sąd Apelacyjny, Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w […] oddalił apelację P. D. od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 20 czerwca 2012 r., oddalającego jego odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w W. z dnia 21 grudnia 2010 r. w przedmiocie odmowy przyznania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Skarga kasacyjna ubezpieczonego, obejmująca wyrok Sądu Apelacyjnego w całości została oparta na podstawie naruszenia przepisów postępowania – art. 48 ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (jednolity tekst:
Dz.U. z 2011 r. Nr 231, poz. 1375 ze zm.) w związku z art. 5 i 212 k.p.c. przez nieudzielenie niezbędnych pouczeń o czynnościach procesowych i nieustanowienie dla skarżącego pełnomocnika z urzędu, koniecznego ze względu na jego stan zdrowia i nieporadność w realizacji uprawnień procesowych.Skarżący wniósł o uchylenie wyroków sądów obydwu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, wskazał na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego sprowadzającego się do odpowiedzi na pytanie, czy zaniechanie ustanowienia, bądź oddalenie wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu osobie z problemami natury psychicznej (w jego wypadku z rozpoznaniem ograniczonych zaburzeń urojeniowych podobnych do schizofrenii) stanowi pozbawienie możności obrony, a w konsekwencji o nieważności postępowania z art. 379 pkt 5 k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył co następuje:
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.Skarżący nie wskazał na nieważność postępowania jako na podstawę skargi kasacyjnej, a tylko nawiązał do tej wady w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania w sformułowanym abstrakcyjnie zagadnieniu prawnym.
Zważywszy jednak, że Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę w granicach zaskarżenia, bierze pod rozwagę nieważność postępowania z urzędu (art. 39813 § 1 k.p.c.), ten rozdźwięk między podstawą skargi i wnioskiem o jej rozpoznanie nie uzasadnia orzeczenia a limine o odmowie przyjęcia skargi. W takim wypadku konieczne jest stwierdzenie, że wskazana okoliczność rzeczywiście zachodzi, a w szczególności, czy skarżący w postępowaniu apelacyjnym został pozbawiony możności podejmowania czynności procesowych zmierzających do ochrony jego sfery prawnej (por. np. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 21 czerwca 1961 r., 3 CR 953/60, Nowe Prawo 1963/1 str. 117 i wyroki z dnia 20 stycznia 1966 r., II PR 371/65, OSNCP 1966/10, poz. 172 oraz z dnia 27 maja 1999 r., II CKN 318/98 niepublikowany).
W sprawie objętej skargą kasacyjną Sąd pierwszej instancji oddalił wniosek skarżącego o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, natomiast Sąd drugiej instancji uwzględnił taki wniosek postanowieniem z dnia 11 grudnia 2012 r. Zgłoszenie przez skarżącego stosownych wniosków wyłączało potrzebę pouczeń w tym względzie. Naturalnie, zastosowanie się Sądu do wskazań płynących z tych przepisów nie rodziło po jego stronie powinności udzielenia skarżącemu pouczeń co do wnioskowania dalszych dowodów dla obalenia ustaleń wynikających z dowodów już przeprowadzonych (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 6 września 2000 r., II UKN 691/99, OSNAPiUS 2002 nr 5, poz. 123, z dnia 30 kwietnia 1997 r., II UKN 79/97, OSNAPiUS 1998 nr 2, poz. 58, z dnia 13 maja 1997 r., II UKN 100/97, OSNAPiUS 1998 nr 4, poz. 133, z dnia 16 września 1998 r., II UKN 214/98, OSNAPiUS 1999 nr 18, poz. 593 i z dnia 30 czerwca 1999 r., II UKN 21/99, OSNAPiUS 2000 nr 18, poz. 695).Nie ma też przesłanek do uznania nieważności postępowania na podstawie oczywiście bezzasadnego zarzutu naruszenia art. 48 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego.
Przepis ten, stanowiący, że sąd może ustanowić dla osoby, której postępowanie dotyczy bezpośrednio, adwokata z urzędu, nawet bez złożenia wniosku, jeżeli osoba ta ze względu na stan zdrowia psychicznego nie jest zdolna do złożenia wniosku, a sąd uzna udział adwokata w sprawie za potrzebny, dotyczy wyłącznie postępowania toczącego się na podstawie przepisów ustawy o ochronie zdrowia psychicznego, a więc nie ma on zastosowania w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych o rentę z tytułu niezdolności do pracy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 lutego 2013 r.
I UK 494/12, niepubl.).Mając to na względzie, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.), zasądzając na rzecz pełnomocnika skarżącego z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej wynagrodzenie według norm przepisanych (§ 19 w związku z § 12 ust. 2 i 13 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, jednolity tekst:
Dz.U. z 2013 r., poz. 461).aw