Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II KZ 24/26 Generato dall'IA

Supreme Court allows retrial due to judge appointed by unconstitutional KRS composition violating absolute rank defect.

Numero d'incarto II KZ 24/26
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Accolto (Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court overturned its previous dismissal of a retrial request because the single judge hearing the case was appointed by a constitutionally flawed Judicial Council. The defendant argued that the appointment process violated constitutional requirements for the Council's composition, rendering the judge's participation a fatal defect. The Court agreed, holding that such a nomination error creates an absolute rank defect under criminal procedure law, necessitating a new hearing with a properly appointed judge.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.; Art. 17 ust. 1 k.r.s.: A judge appointed by a Judicial Council composed in violation of constitutional requirements creates an absolute rank defect in the court's composition, mandating a retrial.

Parole chiave

Generato dall'IA
absolute rank defect Judicial Council composition appointment procedure constitutional violation retrial request Supreme Court panel nomination validity ritiro dell'istanza giudiziaria

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
i art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. uchyla zaskarżone postanowienie i przekazuje sprawę z wniosku skazanego o wznowienie postępowania do ponownego rozpoznania Sądowi Najwyższemu w Izbie Karnej.
Art. 17 ust. 1 k.r.s.
Art. 179 Konstytucji RP
Art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji RP
Art. 183 ust. 1 Konstytucji RP
Art. 45 ust. 1 Konstytucji RP
Art. 8 ust. 1 Konstytucji RP
Art. 7 Konstytucji RP
Art. 2 Konstytucji RP
7 i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art.
Art. 2 i 4 ust. 3 Traktatu o UE
7 i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art.
Art. 6 ust. 1 KCHP
864/30, ze zm.) i art. 6 ust.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
BSA I-4110-1/20
Supreme Court clarifies that President-appointed judges do not violate independence if they are not involved in the case.
U 2/20
Constitutional Court rejects Supreme Court's claim that the Charter of Fundamental Rights is not a source of law in Poland.
I KZ 29/21
Supreme Court corrects a clerical error in its own ruling by replacing 'Lowest' with 'Highest'.
V KZ 47/21
Supreme Court dismisses appeal against temporary arrest order due to improper bench composition under Constitutional Court ruling.
I KZ 61/21
Supreme Court quashes appeal rejection due to judge's nomination by the same body that recommended him. The court ruled the decision violated the impartiality requirement of Article 6 ECHR. The judgment establishes that a judge cannot rule on a case where they were nominated by the recommending body. The court found the decision procedurally flawed because the judge was nominated by the KRS, which also recommended him. The court held that this created a conflict of interest under Article 6 ECHR. The decision emphasizes the need for judicial independence and impartiality in Polish courts. The court ordered the case to be retried by the Supreme Court. The ruling clarifies the limits of judicial self-recommendation in Polish law. The judgment protects the right to a fair trial against internal conflicts. The court found the judge's impartiality compromised by the nomination process. The decision sets a precedent for future impartiality challenges in Polish courts.
V KZ 64/21
Supreme Court overturns dismissal of retrial request due to improper judge appointment violating impartiality standards.
II KZ 39/22
Supreme Court overturns dismissal of retrial request due to improper judge appointment violating impartiality standards.
II KZ 1/26
Supreme Court quashes appeal dismissal due to judge's lack of impartiality and failure to recuse himself.
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

II KZ 24/26 POSTANOWIENIE Dnia 16 czerwca 2026 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Stępka (przewodniczący)‎SSN Jacek Błaszczyk‎SSN Eugeniusz Wildowicz (sprawozdawca) w sprawie J.T. skazanego z art. 148 § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 16 czerwca 2026 r. zażalenia skazanego na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 kwietnia 2026 r., sygn. akt II KO 27/26, o odmowie przyjęcia wniosku skazanego o wznowienie postępowania wobec jego oczywistej bezzasadności, na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. i art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. uchyla zaskarżone postanowienie i przekazuje sprawę z wniosku skazanego o wznowienie postępowania do ponownego rozpoznania Sądowi Najwyższemu w Izbie Karnej.

UZASADNIENIE

Pismem z dnia 12 października 2024 r., uzupełnionym w dniu 4 listopada 2025 r., J.T., skazany z art. 148 § 1 k.k., wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 4 marca 2020 r., sygn. akt II AKa 354/19, zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego Warszawa – Praga w Warszawie z dnia 17 lipca 2019 r., sygn. akt V K 7/18. Sprawa ta, po uchyleniu uprzednio zapadłego postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 2026 r., sygn. akt II KZ 1/26, o odmowie przyjęcia wniosku skazanego o wznowienie postępowania wobec jego oczywistej bezzasadności, ze względu na niewłaściwą obsadę Sądu Najwyższego, została zarejestrowana pod sygnaturą II KO 27/26 i, zarządzeniem Prezesa Izby Karnej z dnia 3 marca 2026 r., przydzielona do referatu SSN A.D.

W dniu 1 kwietnia 2026 r. prokurator Prokuratury Krajowej wniósł o wyłączenie SSN A.D. od udziału w rozpoznaniu niniejszej sprawy. Wniosek ten, zarządzeniem SSN A.D., został załączony do akt sprawy bez nadania mu dalszego biegu (k. 112). Sąd Najwyższy, orzekając w składzie jednoosobowym, w którym zasiadała sędzia SN A.D., postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2026 r., na podstawie art. 545 § 3 k.p.k., odmówił przyjęcia wniosku skazanego o wznowienie postępowania wobec jego oczywistej bezzasadności.J.T. wniósł zażalenie na to postanowienie, wnosząc o jego uchylenie i ponowne rozważenie zasadności wznowienia postępowania w sprawie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. W świetle uchwały połączonych Izb Sądu Najwyższego: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/2020) oczywistym jest, że orzeczenia wydane przez Sąd Najwyższy w składzie, w którym zasiadają sędziowie Sądu Najwyższego powołani na to stanowisko na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., dotknięte są wadą rangi bezwzględnej przyczyny odwoławczej, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Wada nominacyjna, wynikająca z udziału w procesie powołania na urząd sędziego wadliwie ukształtowanej KRS, mająca charakter względny w przypadku sędziów sądów powszechnych, odgrywa bowiem szczególne znaczenie w przypadku sędziów Sądu Najwyższego – do których grona przystąpiła, dzięki tej procedurze, sędzia A.D. Wynika to z wyjątkowego statusu sędziów Sądu Najwyższego i kluczowych kompetencji tego Sądu, mającego gwarantować niezakłócone, prawidłowe funkcjonowanie demokratycznego państwa prawnego oraz obiektywny standard niezależności, niezawisłości i bezstronności orzekania (por. uchwała trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20).

W konsekwencji, udział w wydaniu orzeczenia sędziego Sądu Najwyższego, powołanego na urząd w wadliwej procedurze z udziałem neo–KRS, zawsze prowadzi do nienależytej obsady sądu.Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie - z wniosku skazanego J.T. o wznowienie postępowania karnego – gdyż została ona rozpoznana przez Sąd Najwyższy w składzie jednoosobowym przez sędzię Sądu Najwyższego A.D., powołaną na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa w składzie niespełniającym wymogów konstytucyjnych, a gwarantujących polityczną niezależność tego organu.

Sąd Najwyższy ma oczywiście świadomość, że o uchwale z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4114-1/20, stanowiącej podstawę prawną niniejszego orzeczenia, krytycznie wypowiedział się Trybunał Konstytucyjny w sprawie U 2/20, stwierdzając w orzeczeniu z dnia 20 kwietnia 2020 r., że jest ona niezgodna z art. 179, art. 144 ust. 3 pkt 17, art. 183 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 7 i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 2 i art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864/30, ze zm.) i art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 (Dz.

U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm. – OTK-A 2020, poz. 61; Dz.U. z 2020 r., poz. 376). W pełni podziela jednak stanowisko przedstawione w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2021 r., I KZ 29/21, sprowadzające się do uznania, że Sąd Najwyższy nie jest związany treścią tego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, albowiem rozstrzygnięcie to nie mogło uchylić obowiązku powszechnego stosowania wykładni art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. przyjętej w uchwale trzech Izb SN, z uwagi na brak kompetencji Trybunału Konstytucyjnego do orzekania o zgodności z Konstytucją przedmiotowej uchwały, jako stanowiącej akt stosowania prawa, a nie jego stanowienia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2021 r., I KZ 29/21, OSNK 2021, z.10, poz. 31 oraz m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 29 września 2021 r., V KZ 47/21, z dnia 18 stycznia 2022 r., I KZ 61/21, z dnia 12 kwietnia 2022 r., V KZ 64/21, czy z dnia 23 listopada 2022 r., II KZ 39/22).Konsekwencją uznania, że uchwała połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. nadal obowiązuje i wiąże Sąd Najwyższy, jest uchylenie zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. i art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., czyli z uwagi na orzekanie przez sąd nienależycie obsadzony i przekazanie niniejszej sprawy Sądowi Najwyższemu do ponownego rozpoznania.

Rozpoznając sprawę z wniosku J.T. o wznowienie postępowania po raz kolejny, Sąd Najwyższy winien zastosować odpowiedni tryb postępowania w składzie wolnym od wad prawnych. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu. [WB][a.ł]