Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II KO 160/23 Generato dall'IA

Supreme Court transfers criminal case to another district court due to conflict of interest affecting judicial impartiality.

Numero d'incarto II KO 160/23
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Accolto (Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court ordered the transfer of a criminal case from the Siedlce Regional Court to the Radzyn Podlaski Regional Court based on the principle of good administration of justice. The defendant, a prosecutor, maintained professional and personal contacts with the judges and assessors of the Siedlce court, raising concerns about their objectivity. The court ruled that these relationships could create a justified public perception of bias, necessitating the transfer to ensure a fair trial.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 37 § 1 k.p.k.; Art. 41 k.p.k.: The principle of good administration of justice requires transferring a case when the defendant's professional ties with the court's adjudicators create a justified perception of bias, even if no formal recusal was granted.

Parole chiave

Generato dall'IA
good administration of justice conflict of interest prosecutor judge relationship judicial impartiality case transfer recusal proceedings perceived bias ricusazione del pubblico ministero

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 37 § 1 k.p.k.
akt [...], o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł: przekazać sprawę Sądu Rejonowego w Siedlcach o sygn.
Art. 41 k.p.k.
Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Sądu Najwyższego, w art. 41 k.p.k. chodzi o możliwość wyłączenia sędziego (lub sędziów) wyznaczonego do rozpoznania danej sprawy, a nie sędziów jeszcze nie wyznaczonych do składu, niejako na przyszłość (zob.
art. 231 § 1 k.k
II KO 160/23 POSTANOWIENIE Dnia 7 lutego 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Kołodziejski w sprawie X.Y.oskarżonego o przestępstwa z art. 231 § 1 k.k.
art. 37 § 1 k.p.k
akt [...], o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości na podstawie art. 37 § 1 k.p.k.
art. 37 k.p.k
Ostatecznie sprawę przydzielono asesorowi, który zarówno w złożonym żądaniu wyłączenia, jak i w uzasadnieniu inicjatywy z art. 37 k.p.k.
art. 41 k.p.k
Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Sądu Najwyższego, w art. 41 k.p.k.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

II KO 160/23 POSTANOWIENIE Dnia 7 lutego 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Kołodziejski w sprawie X.Y.oskarżonego o przestępstwa z art. 231 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 7 lutego 2024 r., wniosku Sądu Rejonowego Siedlcach zawartego w postanowieniu z dnia 4 grudnia 2023 r., sygn. akt [...], o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł: przekazać sprawę Sądu Rejonowego w Siedlcach o sygn. akt [...] do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Radzyniu Podlaskim.

UZASADNIENIESąd Rejonowy w Siedlcach postanowieniem z dnia 4 grudnia 2023 r., sygn. akt [...], wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania sprawy [...] innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Jak wskazano w uzasadnieniu, do tamtejszego sądu wpłynął subsydiarny akt oskarżenia przeciwko prokuratorowi prokuratury Okręgowej w Siedlcach X.Y., którym oskarżono wymienionego o dwa przestępstwa z art. 231 § 1 k.k. W przedmiotowej sprawie żądanie wyłączenia złożyli wszyscy sędziowie i asesorzy sądowi orzekający w II Wydziale Karnym Sądu Rejonowego w Siedlcach.

Uwzględnione zostały żądania wyłączenia jedynie sędziów, natomiast odmowa takiego postąpienia w odniesieniu do dwóch asesorów motywowana była tym, iż w ich przypadku kontakty zawodowe miały charakter sporadyczny. Zdaniem sądu wnioskującego okoliczność, że oskarżony utrzymuje kontakty służbowe, jak również koleżeńskie i osobiste z wieloma pracownikami sądu właściwego do rozpoznania sprawy, będzie wpływała na przekonanie oskarżyciela subsydiarnego o braku obiektywizmu i swobody orzekania ww. sądu, co stanowi niepożądaną sytuację z punktu widzenia dobra wymiaru sprawiedliwości.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Wniosek zasługiwał na uwzględnienie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego niejednokrotnie wskazywano, że kryterium dobra wymiaru sprawiedliwości, o którym mowa w przepisie art. 37 k.p.k., odnosić należy do sytuacji, które mogą wywierać realny wpływ na swobodę orzekania albo stwarzać w opinii publicznej uzasadnione (choć obiektywnie nieprawdziwe) przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy w sposób bezstronny. Niewątpliwie do tych okoliczności należą te, występujące w sprawach, w których osobą oskarżoną bądź wskazaną jako podejrzewana o popełnienie przestępstwa jest prokurator współpracujący z sędziami sądu właściwego do rozpoznania jego sprawy (zob. postanowienie SN z dnia 22 lipca 2021 r., II KO 55/21, LEX nr 3391168).

Oskarżony w przedmiotowej sprawie prokurator pełni obowiązki na terenie właściwości miejscowej sądu, przed którym sprawa zawisła. Z tego względu też łączą go relacje zawodowe, a nadto osobiste z większością kadry orzeczniczej II Wydziału Karnego Sądu Rejonowego w Siedlcach. Powyższe potwierdzają złożone żądania wyłączenia od sprawy o sygn. akt [...], które w przypadku sędziów zostały rozpoznane pozytywnie. Ostatecznie sprawę przydzielono asesorowi, który zarówno w złożonym żądaniu wyłączenia, jak i w uzasadnieniu inicjatywy z art. 37 k.p.k. wyraźnie eksponuje ww. okoliczności.

Pomimo tego, że sferę orzeczniczą chroni zasada sędziowskiej niezawisłości, to wskazane wyżej okoliczności mogą być powodem powstania w odbiorze oskarżyciela subsydiarnego oraz opinii społecznej przeświadczenia o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób wolny od jakichkolwiek pozaprocesowych wpływów, a to z kolei rodzi ryzyko negatywnej oceny co do braku obiektywizmu i swobody orzekania w Sądzie Rejonowym w Siedlcach (por. postanowienie SN z dnia 16 lipca 2009 r., III KO 58/09, LEX nr 529615). To zaś z całą pewnością wpłynęłoby negatywnie dobro wymiaru sprawiedliwości.

Jedynie na marginesie zauważyć należy, że sposób procedowania sądu w przedmiocie wyłączenia poszczególnych sędziów od rozpoznania niniejszej sprawy budzi wątpliwości. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Sądu Najwyższego, w art. 41 k.p.k. chodzi o możliwość wyłączenia sędziego (lub sędziów) wyznaczonego do rozpoznania danej sprawy, a nie sędziów jeszcze nie wyznaczonych do składu, niejako na przyszłość (zob. postanowienie SN z dnia 19 października 2022 r., V KK 360/21, LEX nr 3518988 i przywołane tam judykaty). Oczywiście nie oznacza to zakazu sporządzenia takiego żądania przez sędziego niewyznaczonego do rozpoznania sprawy, jeżeli dowiedział się o wpływie sprawy, w związku z którą, w jego ocenie, istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności (vide postanowienie SN z dnia 16 marca 2010 r., WO 4/10, OSNwSK 2010, nr 1, poz. 567).

Niemniej jednak w takim układzie procesowym wnioski sędziów niewyznaczonych do rozpoznania sprawy winny podlegać pozostawieniu bez rozpoznania. Tymczasem w przedmiotowej sprawie Sąd Rejonowy w Siedlcach postanowieniem z dnia 14 września 2023 r. merytorycznie rozpoznał wnioski wszystkich sędziów i asesorów sądowych, którzy złożyli żądania wyłączenia, nie bacząc, czy i ew. któremu z nich sprawa została przydzielona do referatu. Powyższe nieprawidłowości nie zmieniają oceny zasadności samego wniosku w trybie art. 37 k.p.k. o przekazanie przedmiotowej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.

Wskazany sąd z delegacji, tj. Sąd Rejonowy w Radzyniu Podlaskim, ma siedzibę w stosunkowo niewielkiej odległości od sądu właściwego, lecz usytuowany jest w innym okręgu, w tym poza właściwością prokuratury, w której obowiązki wykonuje oskarżony, co winno zagwarantować rozpoznanie sprawy w sposób obiektywny.Z tych też względów orzeczono jak w sentencji. (P.B.)[ał]