Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II KO 156/25 Generato dall'IA

Supreme Court orders retrial due to judge appointed via flawed KRS procedure violating fair trial rights.

Numero d'incarto II KO 156/25
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Parzialmente accolto (Partially Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court ordered a retrial of the cassation proceedings after the defense argued that a judge was improperly appointed through a flawed KRS procedure. The defense contended that this appointment violated constitutional principles and deprived them of a fair trial. The court agreed, ruling that the judge's appointment via the defective KRS process constituted a procedural defect under the Criminal Procedure Code, necessitating the annulment of the previous decision.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.; Art. 87 § 1 ustawy o Sądzie Najwyższym: A cassation proceeding must be retried if a judge was appointed to the Supreme Court via a procedure violating the Constitution, thereby depriving the parties of a fair trial.

Parole chiave

Generato dall'IA
procedural defect fair trial rights KRS appointment cassation retrial Supreme Court composition constitutional violation judicial independence riattivazione del procedimento

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. wznawia postępowanie kasacyjne, 2.
art. 87 § 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym
Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r., zachowała ona moc obowiązującą, wiążąc wszystkie składy Sądu Najwyższego (art. 87 § 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r.
art. 29 § 5 u.SN
sprawach testowych - art. 29 § 5 u.SN: postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 27 lutego 2023 r., II KB 10/22 i z dnia 13 kwietnia 2023 r., III CB 6/23).
art. 379 pkt 4 k.p.c.
art. 223 § 1 k.k
skazanego z art. 223 § 1 k.k.
art. 542 § 3 k.p.k
na podstawie art. 542 § 3 k.p.k.
art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k
z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
art. 379 pkt 4 k.p.c

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

II KO 156/25 POSTANOWIENIE Dnia 22 października 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz (przewodniczący, sprawozdawca)‎SSN Andrzej Stępka‎SSN Andrzej Tomczyk w sprawie D.C. skazanego z art. 223 § 1 k.k. i in., po rozpoznaniu na posiedzeniu w Izbie Karnej w dniu 22 października 2025 r., z urzędu, kwestii wznowienia postępowania kasacyjnego zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 14 listopada 2024 r., sygn. akt II KK 478/24, o oddaleniu kasacji obrońcy jako oczywiście bezzasadnej, 1. na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. wznawia postępowanie kasacyjne, 2. uchyla postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 listopada 2024 r., sygn. akt II KK 478/24, o oddaleniu kasacji obrońcy jako oczywiście bezzasadnej i przekazuje sprawę Sądowi Najwyższemu Izbie Karnej do ponownego rozpoznania, 3. obciąża Skarb Państwa wydatkami postępowania wznowieniowego.

UZASADNIENIE

Przed Sądem Najwyższym zawisła sprawa z kasacji obrońcy D.C. od wyroku Sądu Okręgowego w Radomiu z dnia 13 lutego 2024 r., sygn. akt V Ka 949/23, zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Kozienicach z dnia 1 czerwca 2023 r., sygn. akt II K 775/19.Sprawa ta, zarejestrowana pod sygnaturą II KK 478/24, zarządzeniem Prezesa Izby Karnej została przydzielona do referatu SSN M.B.Postanowieniem z dnia 14 listopada 2024 r. Sąd Najwyższy, orzekając w składzie jednoosobowym, oddalił kasację obrońcy skazanego jako oczywiście bezzasadną, obciążając Skarb Państwa kosztami postępowania kasacyjnego.

Obrońca skazanego, pismem z dnia 22 lipca 2025 r., zwrócił się do Sądu Najwyższego o wznowienie postępowania karnego z urzędu i uchylenie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 14 listopada 2024 r., sygn. akt II KK 478/24, ze względu na wystąpienie w postępowaniu kasacyjnym bezwzględnej przyczyny odwoławczej w postaci nienależytej obsady Sądu – w związku z udziałem w wydaniu postanowienia oddalającego kasację SSN M.B., która została powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego w dotkniętej wadą procedurze z udziałem KRS ukształtowanej zgodnie z przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Pismo obrońcy skazanego stanowi sygnalizację potrzeby wznowienia postępowania z urzędu z powodu zaistnienia w postępowaniu przed Sądem Najwyższym uchybienia stanowiącego bezwzględną przesłankę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., w związku z udziałem w wydaniu orzeczenia w sprawie II KK 478/25 SSN M.B., powołanej na urząd sędziego Sądu Najwyższego (pierwotnie w zlikwidowanej Izbie Dyscyplinarnej) po uzyskaniu rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej w sposób sprzeczny z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że wznowienie postępowania kasacyjnego zakończonego postanowieniem o oddaleniu kasacji jest dopuszczalne (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z: 14 czerwca 2023 r., II KO 73/22; 14 czerwca 2023 r., III KO 43/23; 21 czerwca 2023 r., V KO 30/22; 23 sierpnia 2023 r., II KO 75/23; 18 października 2023 r., I KO 33/23; 6 listopada 2023 r., I KO 56/23). Z orzeczeń tych wynika, że nie ma przeszkód do żądania zarówno wznowienia postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania, jak również wznowienia postępowania kasacyjnego, które zakończyło się oddaleniem złożonego nadzwyczajnego środka odwoławczego.

Przechodząc na grunt niniejszej sprawy stwierdzić trzeba, że zaistniała w niej bezwzględna przesłanka odwoławcza określona w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w postaci nienależytej obsady sądu, w związku z udziałem w składzie orzekającym Sądu Najwyższego SSN M.B. Wynika to choćby z pierwszej tezy uchwały połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r. w sprawie (BSA I-4110-1/20) - będącej zasadą prawną oraz z drugiej tezy uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 2 czerwca 2022 r. (I KZP 2/22).Jak trafnie wywiedziono w szeregu orzeczeń Sądu Najwyższego wydanych po zapadnięciu uchwały składu połączonych Izb:

Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r., zachowała ona moc obowiązującą, wiążąc wszystkie składy Sądu Najwyższego (art. 87 § 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym), a poglądu tego nie zmienia fakt wydania przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 20 kwietnia 2020 r., U 2/20, OTK-A 2020, poz. 61 (zob. w tym przedmiocie postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 16 września 2021 r., I KZ 29/21; z dnia 29 września 2021, V KZ 47/21 i z dnia 21 stycznia 2022 r., III CO 6/22; uchwała Sądu Najwyższego z dnia 5 kwietnia 2022 r., III PZP 1/22 oraz uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22, czy orzecznictwo w tzw. sprawach testowych - art. 29 § 5 u.SN: postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 27 lutego 2023 r., II KB 10/22 i z dnia 13 kwietnia 2023 r., III CB 6/23).

Podobnie, a więc co do braku skutku prawnego wskazanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego, ocenić należy te - zapadłe po podjęciu uchwały z dnia 23 stycznia 2020 r. - orzeczenia Sądu Najwyższego, w którego składach zasiadali sędziowie powołani w oparciu o przepisy ustawy o KRS z 2017 r., jako dotknięte wadą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. albo z art. 379 pkt 4 k.p.c., a także inne wyroki Trybunału Konstytucyjnego, czy też dokonywane sukcesywnie zmiany ustawy o Sądzie Najwyższym, mające na celu wyłącznie zablokowanie orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w zakresie dokonanych przez te organy międzynarodowe interpretacji wiążących Polskę norm traktatowych.

Sąd Najwyższy w niniejszym składzie podziela przeprowadzoną w powołanych orzeczeniach wykładnię przepisów ustaw: Kodeks postępowania karnego oraz ustawy o Sądzie Najwyższym, w powiązaniu z wykładnią przepisów konwencyjnych, dokonaną przez wskazane wyżej Trybunały. Bezdyskusyjnie zatem z nienależytą obsadą sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. mamy do czynienia, ilekroć w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.

U. z 2018 r., poz. 3), a tak było w rozpoznawanej sprawie – ponieważ sędzia M.B. została powołana na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego właśnie w tej dotkniętej wadą procedurze. W związku z powyższym, mając na uwadze potrzebę zapewnienia stronie prawa do sądu określonego ustawą, należało orzec o wznowieniu postępowania kasacyjnego oraz uchyleniu postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 14 listopada 2024 r., sygn. akt II KK 478/24, o oddaleniu jako oczywiście bezzasadnej kasacji obrońcy D.C., przekazując sprawę Sądowi Najwyższemu w Izbie Karnej do ponownego rozpoznania.Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w postanowieniu.

Andrzej Stępka Eugeniusz Wildowicz Andrzej Tomczyk[WB][a.ł]