Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II KK 55/25 Generato dall'IA

Supreme Court quashes lower court verdict for lack of mandatory defense and dismisses prosecution due to statute of limitations.

Numero d'incarto II KK 55/25
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Parzialmente accolto (Partially Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court quashed the lower court's guilty verdict because the judge failed to appoint a mandatory defense lawyer for the defendant, who had a mental health issue. The prosecution argued procedural errors regarding the judge's signature and the lack of a mandatory defense, while the defense focused on the absence of a mandatory lawyer. The court ruled that the procedural defect was fatal and, since the statute of limitations had expired, the proceedings were dismissed.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 21 § 1 pkt 2 k.p.w.; Art. 21 § 3 k.p.w.; Art. 104 § 1 pkt 6 k.p.w.: When a court has justified doubts about a defendant's capacity to understand the crime or conduct their defense, it must appoint a mandatory defense lawyer and ensure their obligatory participation; failure to do so constitutes a fatal procedural error requiring the quashing of the verdict.

Parole chiave

Generato dall'IA
mandatory defense lawyer mental health capacity fatal procedural error statute of limitations quashing of verdict procedural defect dismissal of proceedings corrispondenza con il difensore

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 21 § 1 pkt 2 k.p.w.
Należy zauważyć, że z chwilą powzięcia przez Sąd Rejonowy uzasadnionej wątpliwości co do poczytalności obwinionego w rozumieniu art. 21 § 1 pkt 2 k.p.w., przejawem której było wydanie postanowienia o dopuszczeniu z urzędu dowodu z opinii sądowo-psychiatrycznej (k.
Art. 21 § 3 k.p.w.
oraz art. 21 § 3 k.p.w. w zw.
Art. 104 § 1 pkt 6 k.p.w.
21 § 1 pkt 2 k.p.w., co także stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia, w tym przypadku określoną w dyspozycji art. 104 § 1 pkt 6 k.p.w.Biorąc pod uwagę, że do popełnienia zarzucanego M.
Art. 5 § 1 pkt 4 k.p.w.
uchyla zaskarżony wyrok i na podstawie art. 5 § 1 pkt 4 k.p.w. w zw.
Art. 45 § 1 k.w.
z art. 45 § 1 k.w. umarza postępowanie;
Art. 119 § 1 k.w.
ukaranego z art. 119 § 1 k.w., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art.
Art. 119 § 2 pkt 1 k.p.w.
Konsekwencją powyższego było również obciążenie Skarbu Państwa kosztami postępowania w sprawie o wykroczenie (art. 119 § 2 pkt 1 k.p.w.).
art. 535 § 5 k.p.k
119 § 1 k.w., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
art. 5 § 1 pkt 4 k.p
uchyla zaskarżony wyrok i na podstawie art. 5 § 1 pkt 4 k.p.w.
art. 113 k.p.k
, podnosząc zarzuty: „1.rażącego i mającego istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie art. 113 k.p.k.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

II KK 55/25 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 marca 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk w sprawie M. K. ukaranego z art. 119 § 1 k.w., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 5 marca 2025 r., kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść obwinionego od prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy-Żoliborza w Warszawie z dnia 21 stycznia 2020 r., sygn. akt III W 672/19, 1. uchyla zaskarżony wyrok i na podstawie art. 5 § 1 pkt 4 k.p.w. w zw. z art. 45 § 1 k.w. umarza postępowanie;

2. kosztami postępowania w sprawie o wykroczenie obciąża Skarb Państwa.

UZASADNIENIE

Sąd Rejonowy dla Warszawy-Żoliborza w Warszawie wyrokiem z dnia 21 stycznia 2020 r., sygn. akt III W 672/19, uznał obwinionego M. K. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, to jest tego, że w dniu 8 maja 2018 r. w W. przy ul. W. […], dokonał kradzieży telefonu komórkowego marki S. o nr IMEI: [...] o wartości 429,90 złotych na szkodę W. S. , stanowiącego wykroczenie z art. 119 § 1 k.w. i na podstawie art. 119 § 1 k.w. w zw. z art. 24 § 1 k.w. wymierzył mu karę grzywny w wysokości pięciuset złotych, obciążając jednocześnie kosztami postępowania.

Wskazany wyrok uprawomocnił się w dniu 29 stycznia 2020 r., bez postępowania odwoławczego.Od powyższego wyroku kasację złożył Prokurator Generalny. Zaskarżył orzeczenie Sądu Rejonowego dla Warszawy-Żoliborza w Warszawie w całości na korzyść obwinionego M. K. , podnosząc zarzuty: „1.rażącego i mającego istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie art. 113 k.p.k. w zw. z art. 38 § 1 in fine k.p.w., polegającego na niepodpisaniu wyroku przez sędziego orzekającego w sprawie, co stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia, określoną w art. 104 § 1 pkt 2 k.p.w.;2.rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie art. 21 § 2 k.p.w. oraz art. 21 § 3 k.p.w. w zw. z art. 21 § 1 pkt 2 k.p.w., polegającego na zaniechaniu wydania przez Sąd postanowienia stwierdzającego brak obligatoryjności obrony i jednoczesnym odstąpieniu od ustanowienia dla obwinionego obrońcy z urzędu i wezwania tegoż obrońcy na rozprawę główną, podczas gdy Sąd powziął uzasadnioną wątpliwość co do zdolności rozpoznania przez obwinionego znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem w chwili popełnienia zarzuconego mu wykroczenia oraz odnośnie do tego, czy stan jego zdrowia psychicznego pozwala na udział w postępowaniu i prowadzenie obrony w sposób samodzielny oraz rozsądny, w konsekwencji czego przeprowadzenie czynności procesowych pod nieobecność obrońcy, którego uczestnictwo miało charakter obligatoryjny, stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia, określoną w dyspozycji art. 104 § 1 pkt 6 k.p.w.”.

W oparciu o te zarzuty autor kasacji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy-Żoliborza w Warszawie i umorzenie postępowania na podstawie art. 5 § 1 pkt 4 k.p.w. w zw. z art. 45 § 1 k.w.Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja Prokuratora Generalnego wniesiona na korzyść obwinionego okazała się oczywiście zasadna, co umożliwiło jej rozpoznanie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.Przeprowadzana na potrzeby rozpoznania kasacji Prokuratora Generalnego analiza akt postępowania o wykroczenie o sygn.

III W 672/19 prowadzi do wniosku, że Sąd Rejonowy dla Warszawy-Żoliborza w Warszawie, po rozpoznaniu jednoosobowo sprawy obwinionego M. K. , w dniu 21 stycznia 2020 r. ogłosił wyrok, który pomimo adnotacji zawartej w treści protokołu jego publikacji (k.

93) nie został jednak faktycznie podpisany przez sędziego orzekającego. Co więcej badanie akt o sygn. III W 672/19 nie pozwoliło stwierdzić, że w sprawie ujawniły się okoliczności pozwalające na domniemanie, że doszło do przypadkowej utraty, zniszczenia lub też załączenia wskazanego wyroku do akt innego postępowania (k. 96). Jednocześnie lektura akt postępowania o wykroczenie o sygn. III W 672/19 doprowadziła do wniosku, że znajdujący się na k. 94 niepodpisany wyrok z dnia 21 stycznia 2020 r. - na którym stwierdzono jego prawomocność - stanowi oryginał wydanego orzeczenia, co z kolei prowadzi do konstatacji, że doszło do rażącego naruszenia przez Sąd meriti art. 113 k.p.k., który na mocy art. 38 § 1 in fine k.p.w. ma zastosowanie w postępowaniu w sprawach o wykroczenia.

Powyższe ma charakter bezwzględnej przyczyny odwoławczej, określonej w art. 104 § 1 pkt 2 k.p.w., której konsekwencją jest potrzeba uchylenia zaskarżonego wyroku i to niezależnie od wpływu wskazanego uchybienia na treść orzeczenia (por. wyroki Sądu Najwyższego z dni: 21 lutego 2013 r., V KK 442/12; 6 grudnia 2012 r, V KK 312/12; 19 grudnia 2018 r., II KK 453/18; 10 lutego 2021 r., V KK 18/21).Co więcej, powyższe nie jest jedynym uchybieniem stanowiącym bezwzględną przyczynę odwoławczą, którą dotknięty jest zaskarżony kasacją Prokuratora Generalnego wyrok.

Należy zauważyć, że z chwilą powzięcia przez Sąd Rejonowy uzasadnionej wątpliwości co do poczytalności obwinionego w rozumieniu art. 21 § 1 pkt 2 k.p.w., przejawem której było wydanie postanowienia o dopuszczeniu z urzędu dowodu z opinii sądowo-psychiatrycznej (k. 76v) i skierowanie obwinionego na badanie (k. 80), obowiązkiem sądu meriti było po pierwsze wyznaczenie M. K. obrońcy z urzędu, a po drugie – w wypadku rozpoznania sprawy na rozprawie – zapewnienie obligatoryjnego udziału obrońcy (art. 21 § 3 k.p.w.), do czego jednak na gruncie analizowanej sprawy nie doszło (k. 87-89).Przypomnieć należy, że obrona obligatoryjna w takim wypadku (art. 21 § 1 pkt 2 k.p.w.) ustaje dopiero z chwilą wydania przez sąd postanowienia uznającego za uzasadnioną opinię biegłego psychiatry, że czyn obwinionego nie został popełniony w warunkach wyłączenia lub znacznego ograniczenia zdolności rozpoznania znaczenia czynu lub kierowania swoim postępowaniem i stan psychiczny obwinionego pozwala na udział w postępowaniu i prowadzenie obrony w sposób samodzielny i rozsądny.

Tego rodzaju wnioski opinii biegłego psychiatry nie powodują automatycznie ustania obrony obligatoryjnej, a konieczne jest w tej mierze wydanie odrębnej decyzji procesowej przez sąd (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 2021 r., IV KK 521/21).Sąd meriti takiego postanowienia nie wydał, odstępując zarazem od wyznaczenia obwinionemu obrońcy. Tym samym, kwestionowany wyrok o sygn. akt III W 672/19 został wydany z rażącą obrazą art. 21 § 2 k.p.w. oraz art. 21 § 3 k.p.w. w zw. z art. 21 § 1 pkt 2 k.p.w., co także stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia, w tym przypadku określoną w dyspozycji art. 104 § 1 pkt 6 k.p.w.Biorąc pod uwagę, że do popełnienia zarzucanego M.

K. czynu doszło w dniu 8 maja 2018 r., stwierdzić jednocześnie należy, iż zgodnie z brzmieniem art. 45 § 1 k.w., karalność analizowanego wykroczenia ustała z dniem 8 maja 2021 r., czyli z upływem łącznie trzech lat liczonych od daty zdarzenia, z uwzględnieniem tego, że przed upływem roku od daty czynu zostało wszczęte postępowanie (k. 35). W konsekwencji powyższego, po uchyleniu zaskarżonego wyroku postępowanie winno zostać umorzone w oparciu o unormowanie zawarte w dyspozycji art. 5 § 1 pkt 4 k.p.w. w zw. z art. 45 § 1 k.w., jako rozstrzygnięcie zamykające ostatecznie kwestię odpowiedzialności obwinionego za zarzucane mu wykroczenie, zważywszy, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do wydania wyroku uniewinniającego.Mając na względzie powyższe, niniejsza kasacja, wniesiona na korzyść obwinionego wraz z wnioskiem o uchylenie wadliwego wyroku i umorzenie postępowania na podstawie art. 5 § 1 pkt 4 k.p.w. w zw. z art. 45 § 1 k.w., jest uzasadniona.

Konsekwencją powyższego było również obciążenie Skarbu Państwa kosztami postępowania w sprawie o wykroczenie (art. 119 § 2 pkt 1 k.p.w.). [J.J.][a.ł] ‎