Supreme Court quashes summary penalty order for exceeding statutory fine cap and remands case.

Sygn. akt I KK 71/21 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 czerwca 2021 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący)‎SSN Jerzy Grubba (sprawozdawca)‎SSN Rafał Malarski w sprawie K. G.skazanego za czyn z art. 178b k.k. i inne po rozpoznaniu w Izbie Karnej w trybie art. 535§5 k.p.k. na posiedzeniu w dniu 28 czerwca 2021r. kasacji Prokuratora Generalnego wniesionej na niekorzyść skazanego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w G. z dnia 25 maja 2020r., sygn. akt II K (…) I. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w G. do ponownego rozpoznania;

II. obciąża Skarb Państwa kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIEWyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w G. z dnia 25 maja 2020r., wydanym w sprawie o sygn. akt II K (…), K. G. został uznany winnym tego, że:1.w dniu 10 listopada 2019r. na ul. E. w G., woj.(…), po otrzymaniu od funkcjonariusza Policji sygnału do zatrzymania się w celu przeprowadzenia kontroli drogowej, nie zastosował się do wydawanych mu sygnałów i poleceń, nie zatrzymał niezwłocznie pojazdu i kontynuował jazdę, tj. przestępstwa z art. 178 b k.k., za który to czyn, przy zastosowaniu art. 37a k.k. w zw. z art. 33§1 i 3 k.k. wymierzono mu karę grzywny w wymiarze 200 stawek dziennych, określając wartość jednej stawki dziennej na kwotę 25,- złotych;2.w dniu 10 listopada 2019r. na ul.

E. w G., woj. (…), prowadził w ruchu lądowym pojazd mechaniczny marki B. (…) o nr rej. (…) znajdując się w stanie nietrzeźwości wynoszącym 0,45 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu oraz pod wpływem substancji psychotropowej z grupy II-P delta-9-tetrahydrokannabinolu, który jest składnikiem aktywnym ziela lub żywicy konopi, które zaliczane są do środków odurzających grupy I-N i IV-N, co oddziaływało na ośrodkowy układ nerwowy w sposób równoznaczny z działaniem alkoholu etylowego w stężeniu powyżej 0,5 promila we krwi, tj. przestępstwa z art. 178a§1 kk, za który to czyn wymierzono mu karę grzywny w wymiarze 200 stawek dziennych, określając wartość jednej stawki dziennej na kwotę 25,- złotych;3.w dniu 10 listopada 2019r. na ul.

E. w G., woj. (…), w samochodzie osobowym marki B. (…) o nr rej. (…), wbrew przepisom ustawy z dnia 29.07.2005r. o przeciwdziałaniu narkomanii, posiadał środek odurzający w postaci marihuany o wadze 0,5 grama brutto, który to czyn stanowi wypadek mniejszej wagi, tj. przestępstwa z art. 62 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29.07.2005r. o przeciwdziałaniu narkomanii, za które wymierzono mu karę grzywny w wymiarze 30 stawek dziennych, określając wartość jednej stawki dziennej na kwotę 25,- złotych.Na podstawie art. 85§1 i 2 k.k. oraz art. 86§1 k.k. w miejsce jednostkowych kar grzywny orzeczonych w pkt I-III sentencji wyroku orzeczono wobec skazanego karę łączną grzywny w wymiarze 320 stawek dziennych, przy ustaleniu wartości jednej stawki dziennej grzywny na kwotę 25,- złotych.

Ponadto Sąd orzekł o zaliczeniu na poczet orzeczonej kary łącznej grzywny okresów rzeczywistego pozbawienia wolności K. G. w sprawie, orzekł środki karne za czyny z pkt I i II, orzekł o ich połączeniu na podstawie art. 85§1 i 2 k.k. i art. 90§2 k.k., o świadczeniu pieniężnym na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej, o przepadku oraz o kosztach sądowych.Powyższy wyrok nie został zaskarżony przez strony postępowania i uprawomocnił się z dniem 9 czerwca 2020r.Obecnie kasację od powyższego orzeczenia, na niekorzyść skazanego, wywiódł Prokurator Generalny, zarzucając w niej rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 502§1 k.p.k., polegające na orzeczeniu wobec K.

G. w postępowaniu nakazowym kary łącznej grzywny w wymiarze 320 stawek dziennych, tj. powyżej górnej granicy określonej w tym przepisie. Podnosząc wskazany zarzut skarżący wniósł o uchylenie wyroku nakazowego i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w G. do ponownego rozpoznania.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Kasacja jest oczywiście zasadna w stopniu wymaganym przez art. 535§5 k.p.k. w brzmieniu obowiązującym od dnia 5 października 2019r. (zmienionym przez art. 1 pkt 93 ustawy z dnia 19 lipca 2019r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. z 2019r., poz. 1694).Art. 502§1 k.p.k. stwierdza, że wyrokiem nakazowym można orzec m.in. karę grzywny w wysokości do 200 stawek dziennych albo do 200.000,- złotych.

Określony tym przepisem górny pułap grzywny dotyczy jednak nie tylko kar jednostkowych orzekanych w takim wyroku, ale także kary łącznej (vide np.: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 kwietnia 2018r. - sygn. akt IV KK 115/18, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 2017r. - sygn. akt II KK 332/17). Przepis ten w przywołanym wyżej brzmieniu obowiązywał zarówno w czasie popełnienia przez skazanego przypisanych mu czynów, jak też w dacie orzekania.W niniejszej sprawie niewątpliwie doszło zatem do rażącego naruszenia powołanego przepisu, bowiem w wyroku nakazowym Sąd Rejonowy wymierzył skazanemu karę łączną grzywny w wymiarze 350 stawek dziennych po 25,- złotych, a zatem określił liczbę stawek dziennych w wymiarze przekraczającym górną granicę sankcji (pkt 4 sentencji wyroku).Bezsprzeczne jest także, że uchybienie to miało istotny wpływ na treść wydanego wyroku, ponieważ jego konsekwencją było poniesienie przez skazanego dolegliwości, jakiej w postępowaniu nakazowym nie powinien był ponieść.W tym stanie rzeczy kasację należało uznać za oczywiście zasadną i uchylić zaskarżony wyrok, a sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w G.Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy Sąd Rejonowy będzie zobowiązany bądź to do rozpoznania sprawy w postępowaniu nakazowym i respektowania art. 502§1 k.p.k., bądź rozpoznania sprawy w postępowaniu zwyczajnym, co z kolei - wobec zaskarżenia kasacją wyroku na niekorzyść - będzie uprawniało do wymierzenia skazanemu kary grzywny w wysokości określonej w art. 33§1 k.k.O wydatkach związanych z rozpoznaniem kasacji orzeczono na podstawie art. 638 k.p.k.

Przewodniczący: SSN Waldemar Płóciennik Sędziowie: SN Jerzy Grubba SN Rafał Malarski