Supreme Court vacates mandatory fine for exceeding 200 daily units cap under Art. 502 § 1 K.P.K.

Sygn. akt IV KK 115/18 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 kwietnia 2018 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Przemysław Kalinowski (przewodniczący)‎SSN Krzysztof Cesarz (sprawozdawca)‎SSN Marek PietruszyńskiProtokolant Małgorzata Gierczak w sprawie K.M.‎skazanego z art. 222 § 1 k.k. i art. 157 § 2 k.k. oraz art. 226 § 1 k.k. ‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.‎w dniu 11 kwietnia 2018 r.,‎kasacji wniesionej na korzyść oskarżonego przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego‎od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w M. z dnia 21 kwietnia 2017 r., sygn. akt II K (…), uchyla zaskarżony wyrok nakazowy w części dotyczącej kary łącznej grzywny i sprawę w tym zakresie przekazuje Sądowi Rejonowemu w M. do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIEWyrokiem nakazowym z dnia 21 kwietnia 2017 r., sygn. akt II K(…), Sąd Rejonowy w M. uznał K.M. za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów:

1. z art. 222 § 1 k.k. i art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. oraz 2. z art. 226 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i za czyn z pkt 1 na podstawie art. 222 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. w zw. z art. 33 § 1 i 3 k.k. wymierzył karę grzywny w wysokości 180 stawek dziennych określając wysokość stawki dziennej na kwotę 10 zł, a za czyn z pkt 2 na podstawie art. 226 § 1 k.k. w zw. z art. 33 § 1 i 3 k.k. wymierzył karę grzywny w wysokości 100 stawek dziennych ustalając wysokość stawki dziennej na kwotę 10 zł. Następnie Sąd na podstawie art. 85 § 1 i 2 k.k. oraz art. 86 § 1 i 2 k.k. wymierzył oskarżonemu karę łączną grzywny w wysokości 250 stawek dziennych określając stawkę dzienną na kwotę 10 zł.Wyrok ten uprawomocnił się bez zaskarżenia przez strony.Kasację od tego wyroku wniósł Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny.

Zaskarżył wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze łącznej grzywny na korzyść K.M. zarzucając wyrokowi „rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisu prawa karnego procesowego, a mianowicie – art. 502 § 1 k.p.k., polegające na orzeczeniu wobec K.M. w postępowaniu nakazowym kary łącznej grzywny przekraczającej przewidzianą w tym przepisie maksymalną jej wysokość, tj. powyżej 200 stawek dziennych.” Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w M. do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Kasacja okazała się oczywiście zasadna i podlegała uwzględnieniu w całości na podstawie art. 535 § 5 k.p.k. Zarzut, że w przedmiotowej sprawie doszło do rażącego i wywierającego istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku naruszenia art. 502 § 1 k.p.k., jest trafny. Przepis ten określa zarówno rodzaj kar, jakie może orzec sąd w wyroku nakazowym, jak też ich wysokość, w tym górny pułap grzywny, który wyznacza na poziomie do 200 stawek dziennych albo do 200.000 złotych. Nadmienić przy tym należy, że górny limit grzywny możliwej do wymierzenia w wyroku nakazowym dotyczy nie tylko kar jednostkowych orzekanych w takim wyroku, ale także kary łącznej (zob.m.in. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 24 czerwca 2010 r., II KK 114/10, Lex 843078; z dnia 11 stycznia 2012 r., II KK 332/11, Lex 1108473; z dnia 12 grudnia 2012 r., II KK 323/12, Lex 1231520).Sąd Rejonowy w zaskarżonym wyroku nakazowym wymierzył oskarżonemu karę łączną grzywny w wysokości 250 stawek dziennych, a więc w wysokości przekraczającej maksymalną dopuszczalną granicę sankcji określoną w art. 502 § 1 k.p.k. dla tego typu kary.

Niezastosowanie się do tego przepisu w zakresie górnej granicy orzeczonej kary łącznej grzywny miało istotny wpływ na treść wyroku, ponieważ konsekwencją tego uchybienia było poniesienie przez oskarżonego dolegliwości w zakresie kary łącznej, której w postępowaniu nakazowym nie powinien był ponieść.Mając na uwadze powyższe okoliczności, należało uchylić wyrok Sądu Rejonowego w M. w zaskarżonej części i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania temu Sądowi, który winien na nowo określić wymiar kary łącznej w granicach wyznaczonych przez ustawę.

Kierując się przedstawionymi wyżej względami, Sąd Najwyższy orzekł, jak w wyroku.