Supreme Court dismisses appeal on debt restructuring as it attacks unreviewable fact-finding on primary residence.

Απόφαση 985 / 2023 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 985/2023

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Μυρσίνη Παπαχίου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αικατερίνη Βλάχου, Γεωργία Κατσιμαγκλή, Ασπασία Μεσσηνιάτη - Γρυπάρη και Μαρί Δεργαζαριάν, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 4 Νοεμβρίου 2022, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ι. Μ. του Γ, κατοίκου ..., ο οποίος αντιπροσωπεύεται νόμιμα από την οριστική δικαστική συμπαραστάτρια Α. σύζ. Γ. Μ., το γένος Ι. Π..., που εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Φωτεινή Αργυροπούλου με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Της αναιρεσίβλητης: 1) Ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "Τ. Π. A.", που εδρεύει στην ….και εκπροσωπείται νόμιμα, ως ειδικής διαδόχου της Κ. Δ. Ε. Π. Ε. με την επωνυμία «C. P. B. C. L.", όπως μετονομάσθηκε η Τράπεζα με την επωνυμία "M. P. B. P. C. L.", ως καθολικής διαδόχου της ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "M. Ε. Τ. AΕ", ως καθολικής διαδόχου της ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "Λ. Τ. AΕ", η οποία δεν παραστάθηκε.

Της προσθέτως υπέρ της αναιρεσίβλητης παρεμβαίνουσας: Ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "I. H. Α. Ε. Δ. Α. Α. Δ. Κ. Π." και δ.τ. ""I. H. «Α. (πρώην «A. F. S. Μ. Ανώνυμη Εταιρεία Διαχείρισης Α. από Δ. και Π."), που εδρεύει στην …και εκπροσωπείται νόμιμα, ως μη δικαιούχου και μη υπόχρεου διαδίκου, διαχειρίστριας και πληρεξούσιας των απαιτήσεων των οποίων δικαιούχος τυγχάνει η αλλοδαπή εταιρεία με την επωνυμία "P. S. D. A. C.", που εδρεύει στο …. και εκπροσωπείται νόμιμα, ως ειδικής διαδόχου της ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "Τ. Π. ΑΕ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Σοφία Κικιλή με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 18-12-2013 αίτηση του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Καβάλας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 401/2018 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 261/2019 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Καβάλας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 16-4-2021 αίτησή του, η δε προσθέτως παρεμβαίνουσα με το από 25-8-2022 δικόγραφό της ζητεί τα εις αυτό αναφερόμενα. Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, με Εισηγήτρια την Αρεοπαγίτη Μαρί Δεργαζαριάν, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο ο αναιρεσείων και η προσθέτως παρεμβαίνουσα όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η κρινόμενη από 16-4-2021, αίτηση αναίρεσης κατά της υπ' αριθ. 261/2019 τελεσίδικης απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Καβάλας, η οποία εκδόθηκε κατά τη διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας μεταξύ των διαδίκων, επί εφέσεως κατά της υπ' αριθ. 401/2018 οριστικής αποφάσεως του Ειρηνοδικείου Καβάλας και αφορά υπόθεση του Ν. 3869/2010 "Ρύθμιση των οφειλών υπερχρεωμένων φυσικών προσώπων", έχει ασκηθεί νομότυπα με την κατάθεση του δικογράφου αυτής στη γραμματεία του ως άνω Δικαστηρίου (άρθρο 495 § 1, 552, 553§1, 556 § 1 σε συνδ.

με 741 και 769 ΚΠολΔ και 14 του Ν. 3869/2010) στις 11-5-2021 και εμπρόθεσμα, ήτοι εντός δύο ετών, σύμφωνα με το άρθρο 564 § 3 του ΚΠολΔ, (όπως ισχύει για τα ένδικα μέσα που ασκούνται μετά την 1-1-2016, σύμφωνα με το άρθρο ένατο παρ. 2 του Ν. 4335/2015), δεδομένου ότι η προσβαλλομένη απόφαση δημοσιεύθηκε στις 18-12-2019 και από τα προσκομιζόμενα έγγραφα δεν προκύπτει, ούτε οι διάδικοι επικαλούνται επίδοση αυτής.

Πρέπει επομένως, να ερευνηθεί ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων αυτής (άρθρο 577 παρ. 1 και 3 ΚΠολΔ). Από τη διάταξη του άρθρου 80 ΚΠολΔ προκύπτει ότι τρίτος μπορεί να ασκήσει σε εκκρεμή μεταξύ άλλων δίκη πρόσθετη παρέμβαση για την υποστήριξη κάποιου διαδίκου, μέχρι να εκδοθεί αμετάκλητη απόφαση, συνεπώς για πρώτη φορά και ενώπιον του Αρείου Πάγου, περιοριζόμενος σε μόνη την υποστήριξη ή αντίκρουση των λόγων της αναίρεσης, εφόσον έχει έννομο συμφέρον.

Εξάλλου, από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 81 παρ. 1 και 215 παρ. 1 ΚΠολΔ προκύπτει ότι η πρόσθετη παρέμβαση ασκείται, σύμφωνα με τις διατάξεις που ισχύουν για την αγωγή, δηλαδή με κατάθεση του δικογράφου στη γραμματεία του δικαστηρίου, στο οποίο απευθύνεται, που είναι αναγκαίο στοιχείο της προδικασίας και ολοκληρώνεται με την κοινοποίηση αυτής στους διαδίκους, η οποία στην περίπτωση που ασκείται για πρώτη φορά στον Άρειο Πάγο πρέπει να γίνεται, σύμφωνα με το άρθρο 568 παρ. 4 ΚΠολΔ, σε όλους τους μέχρι της ασκήσεώς της διαδίκους, τουλάχιστον εξήντα (60) ημέρες πριν από τη δικάσιμο, αν όλοι οι διάδικοι που καλούνται διαμένουν στην Ελλάδα (ΑΠ 1736/2017).

Έννομο συμφέρον για την άσκηση της πρόσθετης παρέμβασης υφίσταται, όταν με αυτή μπορεί να προστατευθεί δικαίωμα του παρεμβαίνοντος ή να αποτραπεί η δημιουργία σε βάρος του νομικής υποχρέωσης, που είτε απειλούνται από τη δεσμευτικότητα και την εκτελεστότητα της αποφάσεως που θα εκδοθεί είτε υπάρχει κίνδυνος προσβολής τους από τις αντανακλαστικές συνέπειές της, ως τρίτος δε, κατά την έννοια της ίδιας διατάξεως του άρθρου 80 ΚΠολΔ, νοείται εκείνος ο οποίος δεν είχε προσλάβει την ιδιότητα του διαδίκου με οποιοδήποτε τρόπο στην αρχική δίκη ή σε στάδιο προηγούμενης δίκης επί της υποθέσεως (ΑΠ 1329/2017, ΑΠ 611/2013, ΑΠ 1171/2012).

Εξάλλου, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 83 ΚΠολΔ, αν η ισχύς της αποφάσεως στην κύρια δίκη εκτείνεται και στις έννομες σχέσεις εκείνου που άσκησε πρόσθετη παρέμβαση προς τον αντίδικό του, εφαρμόζονται οι διατάξεις των άρθρων 76 μέχρι 78. Από τη διάταξη αυτή συνάγεται ότι αποφασιστικό κριτήριο για το χαρακτηρισμό της πρόσθετης παρέμβασης ως αυτοτελούς είναι η επέκταση της ισχύος της απόφασης, δηλαδή των υποκειμενικών ορίων του δεδικασμένου, της εκτελεστότητας και της διαπλαστικής ενέργειας αυτής στις έννομες σχέσεις του τρίτου προς τον αντίδικό του.

Το δικονομικό δικαίωμα της άσκησης αυτοτελούς πρόσθετης παρέμβασης παρέχεται όχι λόγω της πιθανής εκδήλωσης δυσμενών ενεργειών της απόφασης σε βάρος τρίτου, αλλά λόγω της δεσμευτικότητας αυτών που θα κριθούν στην ήδη εκκρεμή δίκη, όσον αφορά στις σχέσεις του παρεμβαίνοντος προς τον αντίδικό του, χωρίς να υπάρχει δυνατότητα άλλης διαδικασίας.

Με την άσκηση της αυτοτελούς πρόσθετης παρέμβασης ο παρεμβαίνων, χωρίς να εισάγει στη δίκη μια νέα έννομη σχέση, αντιδικεί για την ήδη εκκρεμή έννομη σχέση, η διάγνωση της οποίας επισύρει την επέκταση της ισχύος της απόφασης. Η ασκούμενη κατά το άρθρο 83 ΚΠολΔ αυτοτελής πρόσθετη παρέμβαση δημιουργεί περιορισμένου περιεχομένου επιγενόμενη αναγκαία ομοδικία του παρεμβαίνοντος με το διάδικο υπέρ του οποίου η παρέμβαση, στο μέτρο που ο παρεμβαίνων θεωρείται κατά πλάσμα δικαίου ως αναγκαίος ομόδικος με τις παρεχόμενες δικονομικές εξουσίες αυτού, χωρίς όμως να έχει στη διάθεσή του διαδικαστικές ευχέρειες που προσιδιάζουν αποκλειστικά στο πρόσωπο του κυρίου διαδίκου (ΑΠ 362/2020, ΑΠ 1485/2006, ΑΠ 91/2005).

Ως αυτοτελής πρόσθετη παρέμβαση πρέπει να θεωρηθεί και εκείνη, την οποία ασκεί αυτός που έγινε διάδοχος του διαδίκου όσο διαρκούσε η δίκη ή μετά το πέρας αυτής (άρθρο 225 παρ. 2 ΚΠολΔ), αφού το δεδικασμένο από τη δίκη ισχύει υπέρ και κατά αυτού κατά το άρθρο 325 αριθ. 2 ΚΠολΔ (ΑΠ 467/2021, ΑΠ 368/2019, ΑΠ 1564/2017, ΑΠ 1731/2011).

Στην προκείμενη περίπτωση, η εδρεύουσα στον ... ανώνυμη εταιρεία με την επωνυμία " I. H. Α. Ε. Δ. Α. Α. Δ. Κ. Π." και τον διακριτικό τίτλο "I. H. Α..Ε..Δ..Α..Δ..Π.., πρώην «A.» F. S. Μ. Ε. Δ. Α. Α. Δ. Κ. Π." με ιδιαίτερο δικόγραφο, που κατατέθηκε στη γραμματεία του Αρείου Πάγου στις 26-8-2022 και επιδόθηκε νομίμως και εμπροθέσμως, στον αναιρεσείοντα και στην … σύζυγο…., με την ιδιότητά της ως δικαστικής συμπαραστάτριας του αναιρεσείοντος, (βλ.

τις προσκομιζόμενες και επικαλούμενες από την προσθέτως παρεμβαίνουσα υπ` αριθ. 7322Δ και 7322Δ/20-9-2022 εκθέσεις επιδόσεως του δικαστικού επιμελητή στο Εφετείο Θράκης με έδρα το Πρωτοδικείο Καβάλας….), άσκησε το πρώτον ενώπιον του Αρείου Πάγου, πρόσθετη παρέμβαση υπέρ της αναιρεσίβλητης ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "Τ.

Π. Α.Ε.", επικαλούμενη έννομο προς τούτο συμφέρον ενόψει του ότι είναι νόμιμη διαχειρίστρια και πληρεξούσια των απαιτήσεων, των οποίων δικαιούχος τυγχάνει η αλλοδαπή εταιρεία με την επωνυμία "….. A. C.", ειδικής διαδόχου της παραπάνω τραπεζικής εταιρείας, υπέρ και κατά της οποίας ισχύει το δεδικασμένο από την παρούσα δίκη (άρθρο 325 ΚΠολΔ).

Ειδικότερα, όπως από τα έγγραφα της δικογραφίας προκύπτει, η προσθέτως παρεμβαίνουσα εταιρεία, η οποία έχει νόμιμα αδειοδοτηθεί και ελέγχεται από την Τράπεζα της Ελλάδος ως εταιρεία διαχείρισης απαιτήσεων σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν. 4354/2015, όπως αυτός ισχύει (απόφαση 326/2/17-9-2019 της Επιτροπής Πιστωτικών και Ασφαλιστικών Θεμάτων), είναι διαχειρίστρια απαιτήσεων της παραπάνω τραπεζικής εταιρείας από χορηγήσεις δανείων και πιστώσεων προς οφειλέτες, που οι οφειλές τους έχουν καταστεί ληξιπρόθεσμες και έχουν καταγγελθεί από την τράπεζα, η οποία, στο πλαίσιο τιτλοποίησης αξιώσεων, δυνάμει της από 21-7-2020 συμβάσεως πώλησης και μεταβίβασης απαιτήσεων, αντίγραφο της οποίας έχει νομίμως καταχωρηθεί στο Δημόσιο Βιβλίο του Ν.2844/2000 και ειδικότερα στο Ενεχυροφυλακείο Αθηνών με αριθμό Πρωτοκόλλου …..(στον τόμο 11 και με αριθμό…), έχει μεταβιβάσει τις απαιτήσεις αυτές στην αλλοδαπή εταιρεία με την επωνυμία " P. S. D.

A. C.", ανώνυμη εταιρεία ειδικού σκοπού που έχει νομίμως συσταθεί και λειτουργεί με έδρα το Δ. της Ι., η οποία, ακολούθως, ανέθεσε τη διαχείριση των ως άνω απαιτήσεων από δάνεια και πιστώσεις στην προσθέτως παρεμβαίνουσα ανώνυμη εταιρεία, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 10 παρ. 14 του Ν. 3156/2003, δυνάμει της από 21-7-2020 σύμβασης ανάθεσης διαχείρισης επιχειρηματικών απαιτήσεων.

Στις ως άνω μεταβιβασθείσες απαιτήσεις περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, και οι απαιτήσεις της υπέρ ης η πρόσθετη παρέμβαση Τράπεζας, που απορρέουν από τη σύμβαση που συνήψε με τον αναιρεσείοντα.

Συνεπώς, η προσθέτως παρεμβαίνουσα, ως διαχειρίστρια της ειδικής διαδόχου της αναιρεσίβλητης, στα δικαιώματα της τελευταίας, τα οποία αποτελούν αντικείμενο της παρούσας δίκης, έχει έννομο συμφέρον να παρέμβει και μάλιστα αυτοτελώς προσθέτως υπέρ της αρχικής διαδίκου αναιρεσίβλητης, προς απόρριψη της αναίρεσης, καθόσον η ισχύς της απόφασης, που θα εκδοθεί, καταλαμβάνει και αυτήν, ως ειδική διάδοχο της απαίτησης που απορρέει από την επίδικη έννομη σχέση.

Επομένως, η ως άνω πρόσθετη παρέμβαση, η οποία, σύμφωνα και με τις προαναφερόμενες σκέψεις, έχει σαφώς χαρακτήρα αυτοτελούς πρόσθετης παρέμβασης, είναι παραδεκτή και νόμιμη, κατ` άρθρα 80 και 83 ΚΠοΔ, με αποτέλεσμα, μεταξύ της κυρίας διαδίκου και της προσθέτως υπέρ αυτής παρεμβαίνουσας, να δημιουργηθεί σχέση επιγενόμενης αναγκαίας ομοδικίας, και πρέπει, ως εκ τούτου, αυτή να συνεκδικαστεί με την αίτηση αναίρεσης (άρθρα 246 και 573 ΚΠολΔ, ΟλΑΠ 1/2023).

Όπως προκύπτει από την προσκομιζόμενη από τον αναιρεσείοντα υπ` αριθ. 619/31-12-2021 έκθεση επιδόσεως της δικαστικής επιμελήτριας στο Εφετείο Αθηνών με έδρα το Πρωτοδικείο Αθηνών Φ. Α., αντίγραφο της υπό κρίση αίτησης αναίρεσης με την κάτω από αυτή πράξη προσδιορισμού δικασίμου για την δικάσιμο της 4-11-2022 και κλήση για να παρασταθεί στη δικάσιμο αυτή, έχει επιδοθεί, με επιμέλεια του αναιρεσείοντος, που επισπεύδει τη συζήτηση, νομίμως και εμπροθέσμως στην προς ην η κοινοποίηση υπέρ ης η πρόσθετη παρέμβαση-αναιρεσίβλητη τραπεζική εταιρεία (άρθρο 568 παρ. 2, 3 και 4 ΚΠολΔ).

Από τα ταυτάριθμα με την παρούσα απόφαση πρακτικά του Δικαστηρίου τούτου προκύπτει ότι κατά την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας ορισθείσα δικάσιμο της υποθέσεως, κατά την οποία συζητήθηκε η υπόθεση με εκφώνησή της από τη σειρά του οικείου πινακίου, δεν εμφανίσθηκε και δεν εκπροσωπήθηκε με οποιονδήποτε νόμιμο τρόπο η αναιρεσίβλητη ούτε κατέθεσε δήλωση σύμφωνα με το άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, που εφαρμόζεται, κατά τη διάταξη του άρθρου 573 παρ. 1 του ίδιου Κώδικα και στην αναιρετική δίκη.

Επομένως, κατ` εφαρμογή των όσων εκτέθηκαν παραπάνω, εφόσον η τελευταία, υπέρ ης η πρόσθετη παρέμβαση, δεν εμφανίσθηκε και δεν εκπροσωπήθηκε με οποιονδήποτε νόμιμο τρόπο κατά την εκφώνηση της υποθέσεως, θεωρείται ότι αντιπροσωπεύεται από την αναγκαία ομόδικό της αυτοτελώς προσθέτως παρεμβαίνουσα και η συζήτηση θα χωρήσει ως εάν ήταν και αυτή παρούσα.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 1 παρ. 1 του ν. 3869/2010 φυσικά πρόσωπα, που δεν έχουν πτωχευτική ικανότητα υπό την έννοια του άρθρου 2 του ν. 3588/2007 και έχουν περιέλθει, χωρίς δόλο, σε μόνιμη αδυναμία πληρωμής ληξιπρόθεσμων χρηματικών οφειλών τους, δικαιούνται να υποβάλουν στο αρμόδιο δικαστήριο την αίτηση που προβλέπεται στην παράγραφο 1 του άρθρου 4 για τη ρύθμιση των οφειλών τους και απαλλαγή.

Την ύπαρξη του δόλου αποδεικνύει ο πιστωτής. Κατά τη διάταξη του άρθρου 8 παρ. 1 του εν λόγω νόμου, αν το σχέδιο δεν γίνεται δεκτό από τους πιστωτές... το δικαστήριο ελέγχει την ύπαρξη των αμφισβητουμένων απαιτήσεων και την πλήρωση των προϋποθέσεων του άρθρου 1 για την ρύθμιση των οφειλών και την απαλλαγή του οφειλέτη.

Επίσης, κατά τη διάταξη της παρ. 2 του άρθρου αυτού (όπως αντικαταστάθηκε με τον ν. 4161/2013), αν τα περιουσιακά στοιχεία του οφειλέτη δεν είναι επαρκή, το δικαστήριο λαμβάνοντας υπόψη τα πάσης φύσεως εισοδήματά του, ιδίως εκείνα από την προσωπική του εργασία, την δυνατότητα συνεισφοράς του συζύγου και σταθμίζοντας αυτά με τις βιοτικές ανάγκες του ιδίου και των προστατευομένων μελών της οικογενείας του, τον υποχρεώνει να καταβάλλει μηνιαίως και για χρονικό διάστημα τριών έως πέντε ετών ορισμένο ποσό για ικανοποίηση των απαιτήσεων των πιστωτών του, συμμέτρως διανεμόμενο.

Από τις προαναφερόμενες διατάξεις, οι οποίες θεσμοθετούν τη δυνατότητα του φυσικού προσώπου να απαλλάσσεται από τα χρέη του, όταν δεν έχει ρευστοποιήσιμα περιουσιακά στοιχεία, ούτε επαρκούν τα τρέχοντα και προσδοκώμενα εισοδήματά του για την εξυπηρέτησή τους, ώστε να συνδυάζεται η μεγαλύτερη δυνατή ικανοποίηση των πιστωτών με την ανάκτηση της οικονομικής ελευθερίας του οφειλέτη και τη στοιχειώδη διαφύλαξη της προσωπικής αξιοπρέπειας αυτού και των προστατευομένων μελών της οικογενείας του, προκύπτουν τα ακόλουθα:

Βασική προϋπόθεση για την υπαγωγή του οφειλέτη στις ρυθμίσεις του ν. 3869/2010 είναι η αποδεδειγμένη και μόνιμη (και όχι απλώς παροδική) περιέλευση αυτού σε αδυναμία πληρωμής των ληξιπροθέσμων χρεών του, άσχετα αν αυτή υπήρχε κατά την ανάληψη των χρεών ή επήλθε μεταγενέστερα, η οποία πάντως δεν πρέπει να οφείλεται σε δόλο του, του οποίου (δόλου) η ύπαρξη προτείνεται από πιστωτή (ΑΠ 65/2017, ΑΠ 1299/ 2015, ΑΠ 1226/2014).

Αδυναμία πληρωμών σημαίνει ανικανότητα του οφειλέτη να εξοφλήσει τους πιστωτές του, εξαιτίας ελλείψεως ρευστότητας, δηλαδή ελλείψεως όσων χρημάτων απαιτούνται για να μπορεί ο οφειλέτης να ανταποκρίνεται στα ληξιπρόθεσμα χρέη του, έστω και αν έχει ακίνητη ή άλλη περιουσία, η οποία, όμως, δεν μπορεί να ρευστοποιηθεί αμέσως.

Για τον προσδιορισμό της ρευστότητας λαμβάνεται υπόψη το εισόδημα του οφειλέτη. Ως βασικά κριτήρια για τον καθορισμό του καταβλητέου μηνιαίου ποσού τάσσονται από το ένα μέρος τα εισοδήματα του οφειλέτη από οποιαδήποτε πηγή και ιδίως από την εργασία του και η δυνατότητα συνεισφοράς του συζύγου στα βάρη της (υπαρκτής και ενεργού) έγγαμης συμβιώσεως και από το άλλο μέρος οι βιοτικές ανάγκες (όχι απλώς οι στοιχειώδεις) του οφειλέτη και των προστατευομένων μελών της οικογενείας του, ώστε να καλύπτεται ένα επίπεδο αξιοπρεπούς διαβιώσεως αυτών, για την εξασφάλιση του οποίου να μην είναι απολύτως αναγκαίο το ποσό που ορίζεται ως καταβλητέα μηνιαία καταβολή για την εξόφληση των χρεών.

Αν η σχέση αυτή είναι αρνητική, με την έννοια ότι η ρευστότητά του δεν του επιτρέπει να ανταποκριθεί στον όγκο των οφειλών του και στην κάλυψη των βιοτικών αναγκών του, υπάρχει μόνιμη αδυναμία πληρωμής. Για τον προσδιορισμό δε της ρευστότητας λαμβάνεται υπόψη όχι μόνο το εισόδημα του οφειλέτη, αλλά και η λοιπή περιουσία του κινητή και ακίνητη, η οποία μπορεί να ρευστοποιηθεί, ώστε να ικανοποιήσει τους πιστωτές.

Για την αξιολόγηση της σχέσεως ρευστότητας, ληξιπρόθεσμων οφειλών και βιοτικών αναγκών λαμβάνεται υπόψη τόσο η παρούσα κατάσταση ρευστότητας του οφειλέτη, όσο και αυτή που διαμορφώνεται σε βαθμό πιθανολογούμενης βεβαιότητας. Περαιτέρω, η μόνιμη αδυναμία πληρωμής του οφειλέτη, που πρέπει να υπάρχει κατά το χρονικό σημείο της καταθέσεως της αιτήσεως και η κατάσταση αυτή να διατηρείται μέχρι και τη συζήτηση στο ακροατήριο, μπορεί να οφείλεται σε διάφορα αίτια, όπως απόλυση από την εργασία, μείωση μισθού ή συντάξεως, σοβαρό πρόβλημα υγείας κ.λ.π.

Η αδυναμία πληρωμής, κατά κανόνα, είναι πραγματικό ζήτημα, το οποίο δύναται να κριθεί από τη συνολική κατάσταση του οφειλέτη, από τη συνολική συμπεριφορά των πιστωτών του στο κρίσιμο χρονικό σημείο και την αναμενόμενη εξέλιξη στο μέλλον (ΑΠ 53/2020, ΑΠ 52/2019, ΑΠ 551/2018, ΑΠ 1753/2017, ΑΠ 1208/2017, ΑΠ 951/2015). Περαιτέρω σύμφωνα με το άρθρο 9 παρ. 1 του ν. 3869/2010 "Εφόσον υπάρχει ρευστοποιήσιμη περιουσία, η εκποίηση της οποίας κρίνεται απαραίτητη για την ικανοποίηση των πιστωτών ή όταν το δικαστήριο κρίνει αναγκαίο να παρακολουθήσει και να υποβοηθήσει την εκτέλεση των όρων ρύθμισης των οφειλών για την απαλλαγή του οφειλέτη από τα χρέη ή την εξασφάλιση των συμφερόντων των πιστωτών ορίζεται εκκαθαριστής.

Εκκαθαριστής μπορεί να ορίζεται το πρόσωπο που προτείνουν πιστωτές οι οποίοι αντιπροσωπεύουν την πλειοψηφία των πιστώσεων ή πρόσωπο από τον κατάλογο των πραγματογνωμόνων που προβλέπεται στο άρθρο 371 του ΚΠολΔ. Έργο του εκκαθαριστή είναι αυτό που προσδιορίζεται ειδικά με την απόφαση του διορισμού του και, σε κάθε περίπτωση, η διαχείριση της περιουσίας του οφειλέτη, η διασφάλισή της σε όλο το νόμιμο ύψος της χάριν των πιστωτών, η πρόσφορη εκποίησή της και η διανομή του προϊόντος της εκποίησης στους πιστωτές.

Οι διατάξεις του Πτωχευτικού Κώδικα περί συνδίκου εφαρμόζονται αναλόγως και στον εκκαθαριστή. Από τη ρευστοποιήσιμη περιουσία του οφειλέτη, εξαιρούνται τα πράγματα που ορίζονται ως ακατάσχετα, σε εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 953 του ΚΠολΔ. Όλη η περιουσία του οφειλέτη που δεν εξαιρείται από την κατάσχεση κατά το άρθρο 953 ΚΠολΔ θα κατάσχεται και θα εκποιείται με σκοπό την ικανοποίηση των δανειστών.

Οι απαιτήσεις των πιστωτών ικανοποιούνται σύμφωνα με τα οριζόμενα στον ΚΠολΔ" (ΑΠ 1425/2022, ΑΠ 1226/2014).

Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 560 παρ. 1 εδ. α' του ΚΠολΔ, που εφαρμόζεται και στην παρούσα διαδικασία (άρθρο 14 του ν. 3869/2010), κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, καθώς και των αποφάσεων των πρωτοδικείων, που εκδίδονται σε εφέσεις κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, επιτρέπεται αναίρεση αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών.

Ο κανόνας του ουσιαστικού δικαίου παραβιάζεται, αν δεν εφαρμοστεί, ενώ συνέτρεχαν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή εάν εφαρμοσθεί, ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοσθεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή (ΑΠ 53/2020).

Στην περίπτωση που το δικαστήριο έκρινε κατ' ουσίαν, η παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου κρίνεται με βάση τα πραγματικά περιστατικά που ανέλεγκτα το δικαστήριο της ουσίας δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν και την υπαγωγή τους στο νόμο και ιδρύεται αυτός ο λόγος αναίρεσης αν οι πραγματικές παραδοχές της απόφασης καθιστούν φανερή την παραβίαση.

Με το λόγο αυτό δεν επιτρέπεται να πλήττεται η προσβαλλόμενη απόφαση κατά την εκτίμηση των αποδείξεων, υπό την επίκληση ότι αυτή παραβίασε κανόνα ουσιαστικού δικαίου, που δεν ελέγχεται από τον Άρειο Πάγο κατά το άρθρο 561 παρ. 1 του ΚΠολΔ (Ολ ΑΠ 31/2009, ΑΠ 757/2015). Στην προκείμενη περίπτωση, το Μονομελές Πρωτοδικείο Καβάλας, που δίκασε ως Εφετείο, με την προσβαλλόμενη 261/2019 απόφασή του, που εκδόθηκε κατά τη διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας (άρθρ. 3 εδ.

β' ν. 3869/2010, 739 επ. ΚΠολΔ), δέχθηκε, ανέλεγκτα, κατά το ενδιαφέρον τον αναιρετικό έλεγχο μέρος, τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: "Ο εκκαλών (ήδη αναιρεσείων) γεννήθηκε το 1974 και παρουσίασε από το 1993 (19 ετών τότε) ψυχολογικά προβλήματα. Χαρακτηριστικά το 1999 διαγνώστηκε με ψυχωτική διαταραχή (βλ. έγγραφο από ….99 του Ψυχιατρικού Νοσοκ.

Θεσ/νίκης περί νοσηλειών του εκεί κατά διαστήματα το 1995, 1996, 1997 και 1998), το 2003 έλαβε απαλλαγή στράτευσης, το 2004 η Α' Υγειονομική Επιτροπή ΟΑΕΕ του απένειμε 67% αναπηρίας και ανατομοφυσιολογικής βλάβης και τον έκρινε ανίκανο προς εργασία εφ' όρου ζωής (βλ. από...2004 έγγραφο ΟΑΕΕ Κομοτηνής), το 2013 η Υγειονομ. Επιτροπή ΙΚΑ Καβάλας τον έκρινε ως το 2017 ανίκανο προς εργασία με ποσοστό αναπηρίας 67% λόγω ψυχιατρικής πάθησης και ξανά το 2017 ομοίως ως το 2019, με τη σημείωση στα 2 τελευταία έγγραφα ότι η ανικανότητα παρουσιάστηκε πριν τη συμπλήρωση των 21 ετών του, ενώ νοσηλεύτηκε επανειλημμένως στο Ψυχιατρικό τμήμα του Γ.Ν.Καβάλας (και δη 17 φορές από το 2001 ως το 2013 με διάρκεια συνήθως 1-2 εβδομάδων) με διάγνωση σχιζοσυναισθηματική ψύχωση.

Ώστε ο εκκαλών δεν δούλεψε ποτέ. Έχει στην κυριότητά του: 1) το με ΚΑΕΚ ... ακίνητο, ήτοι το με στοιχεία … διαμέρισμα ισογείου ορόφου οικοδομής επί των οδών ... στην .., το οποίο (διαμέρισμα) έχει εμβαδόν κατά τον τίτλο καθαρό 61,46 τ.μ. και μικτό 65,19 τ.μ. και κατά την πραγματική του διαμόρφωση καθαρό 68,52 τ.μ. και μικτό 71,02 τ.μ.

ποσοστό συνιδιοκτησίας 13,95 % εξ αδιαιρέτου επί του όλου οικοπέδου, αποτελείται από 2 δωμάτια, διάδρομο, κουζίνα και λουτροαποχωρητήριο. Περιήλθε σε αυτόν το 2013 από αποδοχή κληρονομιάς της γιαγιάς του, που κατέλειπε την κυριότητα 2 διαμερισμάτων (Ι1 και Ι2) από 50% εξ αδιαιρέτου στον εκκαλούντα και τη θεία του ...., τα οποία αυτοί διένειμαν μεταξύ τους.

Αυτό συνιστά την κύρια κατοικία του και αποτιμάται περί τα 40.700 € (βλ. ΕΝΦΙΑ 2017). 2) το με ΚΑΕΚ ... ακίνητο, ήτοι το με αρ. 2 διαμέρισμα 4ου ορόφου οικοδομής επί της οδού....στη συνοικία ..... (κατά τον τίτλο κτήσης) ή Δεξαμενή (κατά το κτηματολόγιο) της πόλης Καβάλας, το οποίο (διαμέρισμα) έχει εμβαδόν κατά τον τίτλο καθαρό 43,20 € και μικτό 48 τ.μ., ποσοστό συνιδιοκτησίας 18,50/1.000 εξ αδιαιρέτου επί του όλου οικοπέδου, αποτελείται από 1 δωμάτιο, σαλόνι, κουζίνα, χωλ και λουτροαποχωρητήριο.

Περιήλθε σε αυτόν το 2002 με αγορά και αποτιμάται κατά το αντικειμενικό σύστημα σε 27.216 € (βλ. ΕΝΦΙΑ 2017). 3) 50% εξ αδιαιρέτου (το λοιπό ανήκει στον αδερφό του) του με ΚΑΕΚ ... αγρού, έκτασης 304,56 τ.μ. κατά τον τίτλο κτήσης και 298 τ.μ. κατά το κτηματολόγιο, που βρίσκεται στην οδό ..., στη συνοικία ... της Καβάλας, και έχει αντικειμενική αξία 411,15 €.

Ο εκκαλών βιοπορίζεται από μηνιαίο προνοιακό επίδομα 313 €. Από το καλοκαίρι του 2017 λαμβάνει κοινωνικό Εισόδημα Αλληλεγγύης 100 € το μήνα και 100 € για αγορά αγαθών. Παρότι στην έφεσή του ο εκκαλών ισχυρίζεται ότι ιδιοκατοικεί το διαμέρισμα του επί της οδού ...., στα Ε2 των ετών 2012 και 2013 φέρεται να το παραχωρεί δωρεάν στην θεία του ......

Εξάλλου όπως τελεσιδίκως δέχεται η απόφαση 318/2014 Ειρηνοδικείου Καβάλας, που δέχθηκε την αίτηση ρύθμισης χρεών της μητέρας του εκκαλούντος, αυτός τουλάχιστον ως το τέλος του 2013 συνοικούσε με τη μητέρα του και τον πατέρα του σε διώροφο διαμέρισμα 113 τ.μ. ιδιοκτησίας της μητέρας του. Η εκδοχή αυτή επιστηρίζεται και με βάση τα διδάγματα κοινής λογικής και εμπειρίας.

Δεδομένου ότι ο εκκαλών τελεί από μακρού σε σοβαρή φαρμακευτική αγωγή, ήταν ανέκαθεν υπό τις φροντίδες των γονέων του, που είχαν χωρίσει από το 1996. Η μητέρα του, που επιμελείτο τη διατροφή του (δήθεν του πήγαινε φαγητό σε οικία που κατοικούσε μόνος του, όπως η ίδια κατέθεσε), το 2007 εμφάνισε ψυχολογικά προβλήματα, το 2010 διέκοψε τις 2 επιχειρήσεις που διατηρούσε (καφέ στην Καβάλα και καφέ-μπαρ ...

στη Θάσο) μαζί με τον έτερο γιο της και εντάχθηκε σε ρύθμιση υπερχρεωμένων προσώπων με την ήδη τελεσίδικη απόφαση 318/2014 Ειρηνοδικείου Καβάλας. Ο πατέρας του επίσης τον επιμελείτο, καθώς, όπως ομολογεί ο εκκαλών στην αίτηση και στις πρωτοβάθμιες προτάσεις του, διαμένει μαζί του δήθεν στο διαμέρισμα επί της οδού Πυθαγόρα στην Καβάλα.

Κατά τα διδάγματα κοινής λογικής και εμπειρίας η κατάσταση του εκκαλούντος τουλάχιστον αντενδείκνυται, αν δεν αποκλείει εντελώς τη δυνατότητα του να διαβιεί μόνος, εξαιτίας της ανάγκης του για συστηματική λήψη φαρμακευτικής αγωγής και των ιδιαιτεροτήτων της νόσου του που παρουσιάζει εξάρσεις. Ενόψει των ανωτέρω (και ιδίως των τεκμηρίων που συνάγονται από όσα δέχθηκε η απόφαση 318/2014 Ειρηνοδικείου Καβάλας, και προφανώς αποδείχθηκαν έτσι από τη μητέρα του εκκαλούντος) το Δικαστήριο κρίνει ότι ο εκκαλών δεν ιδιοκατοικεί το διαμέρισμά του επί της οδού ..., αλλά φιλοξενείται ανέκαθεν στο σπίτι της μητέρας του, όπως το έκανε τουλάχιστον ως το τέλος του 2013.

Εκεί είναι η κύρια κατοικία του. Από την εκμίσθωση του άλλου διαμερίσματος, επί της οδού ... στην Καβάλα, θα μπορούσε να εσοδεύει τουλάχιστον 200 € το μήνα, ενόψει των χαρακτηριστικών του (καλή συνοικία, επιφάνεια με μεγάλη ζήτηση κλπ.). Καίτοι στη φορολογική δήλωση 2016 ο εκκαλών φέρεται να το παραχωρεί στον αδερφό του δωρεάν και παρόλο που αντιφατικά προς τούτο ισχυρίστηκε ότι το διαμέρισμα αυτό παραχωρεί στον αδερφό του έναντι 100 € το μήνα, αυτό δεν αποδείχθηκε και δεν είναι συμφέρουσα αξιοποίηση της περιουσίας του, κατά τα διδάγματα κοινής λογικής και εμπειρίας.

Τα πιο πάνω είναι τα εισοδήματά του. Από τα εκκαθαριστικά του προέκυψαν μηδενικά εισοδήματά του για τα έτη (χρήσεις) 2009, 2010, 2011, ενώ προέκυψαν εισοδήματα για το έτος 2012: 1.168,50 € από ακίνητα + 3.161,30 € από προνοιακό επίδομα, για το 2013: 1368 € από ακίνητα + 3.756,17 € από προνοιακό επίδομα, για το 2014: 3.756 € από προνοιακό επίδομα, για το 2015: 2,41 € από μερίσματα-τόκους + 3.756 € από προνοιακό επίδομα και για το 2016: 0,23 € από μερίσματα-τόκους + 3.756 € από προνοιακό επίδομα.

Οι δαπάνες διαβίωσής του ως άγαμου και άτεκνου δεν ξεπερνούν τα 400 €. Σε χρόνο προγενέστερο του έτους από την κατάθεση της ένδικης αίτησης, ο εκκαλών ανέλαβε τις εξής υποχρεώσεις (πιστώσεις) εκ των οποίων οφείλει στην εφεσίβλητη (ήδη αναιρεσίβλητη): Α) 32.636,69 € από ... σύμβαση στεγαστικού δανείου 40.000 € που έλαβε από την "Λ.

Τ. (ΕΛΛΑΣ) Α.Ε." προς επισκευή του διαμερίσματός του επί της ..., με συνοφειλέτιδα τη μητέρα του (μάρτυρα απόδειξης) και εγγυητή τον αδερφό του ... Η οφειλή αυτή είναι ασφαλισμένη με 1η προσημείωση υποθήκης 48.000 Ε επί του άνω διαμερίσματος υπέρ της Λαϊκής Τράπεζας που συγχωνεύθηκε με απορρόφηση από τη M. Ε. Τ. Α.Ε..

Ως εμπραγμάτως ασφαλισμένη αυτή η οφειλή συνεχίσει να εκτοκίζεται βάσει του άρθ. 6 §3 του ν. 3869/2010, γι αυτό και το άνω ύψος οφειλής προέκυψε από την από 8.1.2018 βεβαίωση οφειλών, ήτοι την βεβαίωση που είναι χρονικά εγγύτερη προς τη συζήτηση της ένδικης αίτησης (κατά γενικά δικονομική αρχή, βλ. άρθ. 69, 70, 241, 269, 281 ΚΠολΔ, ...).

Β) 19.863,67 € από την ... σύμβαση ανοίγματος πίστωσης σε ιδιώτες με ανοιχτό λογαριασμό που συνήφθη με την "Μ. Ε. Τ. Α.Ε." με συνοφειλέτιδα τη μητέρα του (μάρτυρα απόδειξης) και εγγυητή τον αδερφό του .... Η οφειλή αυτή είναι ασφαλισμένη με 2η προσημείωση υποθήκης 13.800 € επί του ίδιου άνω διαμερίσματος. Ως εμπραγμάτως ασφαλισμένη αυτή η οφειλή συνεχίσει να εκτοκίζεται βάσει του άρθ. 6 §3 του ν. 3869/2010, γι αυτό και το άνω ύψος οφειλής προέκυψε από την από 8.1.2018 βεβαίωση οφειλών, ήτοι την βεβαίωση που είναι χρονικά εγγύτερη προς τη συζήτηση της ένδικης αίτησης.

Επομένως το συνολικό ύψος οφειλών του αιτούντος ανέρχεται σε 52.500,36 €. Τις υποχρεώσεις αυτές ανέλαβε ο εκκαλών σε χρόνους (21.3.2006 και 27.5.2010) που ήταν άνεργος και βιοποριζόταν εν πολλοίς με το προνοιακό επίδομα. Δεν μπορεί να τις εξυπηρετεί καθώς δεν του καταλείπεται επαρκές εισόδημα ώστε να καλύπτει τις δαπάνες διαβίωσής του.

Παρότι έβγαλε λύκειο (άρα διαβάζει) δεν δούλεψε ποτέ, ούτε και θα μπορούσε να ανταποκριθεί στις κοινωνικές ιδίως απαιτήσεις εργασίας. Παρότι ποτέ δεν υπήχθη σε δικαστική συμπαράσταση, έστω και μερική, εντούτοις η κατάσταση της υγείας του απορροφούσε το ενδιαφέρον του για τα περιουσιακά του ζητήματα και ως εκ τούτου κρίνεται ότι απλώς αμελώς ανέλαβε τις άνω οικονομικές υποχρεώσεις, κυρίως υπό τις υποδείξεις των προσώπων που τον επιμελούντο και ιδίως της μητέρας του.

Το πού διατέθηκε το προϊόν του ανοιχτού λογαριασμού δεν αποδείχθηκε, πάντως όσον αφορά το επισκευαστικό δάνειο κατά πάσα πιθανότητα το όφελος καρπώθηκε ο εκκαλών, μέσω βελτίωσης του διαμερίσματός του. Ενόψει των ανωτέρω δεν μπορεί να γίνει λόγος για δόλια περιέλευση του εκκαλούντος σε κατάσταση αδυναμίας πληρωμών, αφού η συγγνωστή αδιαφορία του για περιουσιακά ζητήματα δεν πληρεί τις προϋποθέσεις έστω ενδεχόμενου δόλου στο πρόσωπό του, δεκτού γενόμενου του λόγου έφεσης.

Δεν προέκυψε δηλαδή ότι ο εκκαλών γνώριζε και αποδέχονταν ότι οι υφιστάμενες ή ευλόγως αναμενόμενες μελλοντικές οικονομικές του δυνατότητες, σε συνδυασμό με το ύψος των οφειλών του, θα τον οδηγούσαν σε κατάσταση αδυναμίας πληρωμών (ΑΠ 65/2017). Τα περιουσιακά στοιχεία του, πλην του ποσοστού αγρού που κρίνεται απρόσφορο προς ρευστοποίηση λόγω της μικρής αξίας του και του μειωμένου αγοραστικού ενδιαφέροντος που αναμένεται να προκαλέσει (μη προνομιακό ακίνητο, ποσοστό εξ αδιαιρέτου σε αγρό), και δη το διαμέρισμα επί της οδού ..... (αντικειμενικής αξίας 40.793,38 €) που όπως προελέχθη δεν χρησιμοποιεί ως κύρια κατοικία και το διαμέρισμα επί της οδού ...... (αντικειμενικής αξίας 27216€ κρίνονται αξιόλογα και πρόσφορα προς εκποίηση.

Εφόσον ρευστοποιηθούν (κατ' αρθ. 8 §2 και 9 §§ 1 &2 του ν. 3869/2010, όπως ίσχυε για αιτήσεις κατατεθείσες πριν το ν. 4336/2015), επαρκούν προς κάλυψη των υποχρεώσεών του (40.793,38 +27.216 >52.500,36).

Συνεπώς, πρέπει να διαταχθεί η εκποίηση των 2 διαμερισμάτων του, επιμελεία του οριζόμενου για το σκοπό αυτό εκκαθαριστή. Τα διαμερίσματα του εκκαλούντος πρέπει να εκποιηθούν (κατ' άρθ. 9 §2 ν. 3869/2010) στην εμπορική τους αξία, κατά την έμφρονα εκτίμηση του εκκαθαριστή, και πάντως το μεν με ΚΑΕΚ ... αντί ελάχιστου τιμήματος ίσου με την αντικειμενική του αξία, το δε με ΚΑΕΚ ...

αντί ελάχιστου τιμήματος 30% άνω της αντικειμενικής του αξίας, οριζόμενου για το σκοπό αυτό ως εκκαθαριστή που θα διενεργήσει ελεύθερη πώληση, του αναφερόμενου στο διατακτικό δικηγόρου Καβάλας, την αμοιβή του οποίου θα προκαταβάλει (έως την απόδοση της σε αυτήν με τον πίνακα διανομής) η εφεσίβλητη, ως ωφελούμενη από τη δράση του βασική πιστώτρια.

Το ποσό εκποίησης θα καταβληθεί εφάπαξ με την υπογραφή του μεταβιβαστικού συμβολαίου ή, αν αποτελεί προϊόν δανείου από πιστωτικό ίδρυμα, θα πιστωθεί με διαλυτική αίρεση της μεταβίβασης κυριότητας μέχρι την εξόφληση του τιμήματος που θα πρέπει να συμβεί εντός έτους από τη μεταγραφή του συμβολαίου. Τα μεταβιβαστικά συμβόλαια μπορεί να υπογράφει ο εκκαθαριστής, για λογαριασμό του εκκαλούντος ...".

Με βάση τις παραδοχές αυτές, το Μονομελές Πρωτοδικείο Καβάλας, που δίκασε ως Εφετείο, αφού δέχθηκε κατ' ουσία την έφεση , εξαφάνισε την απόφαση του Πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου δέχθηκε την αίτηση του αναιρεσείοντος ως κατ' ουσία βάσιμη, προέβη στη ρύθμιση των οφειλών αυτού με εκποίηση των περιουσιακών του στοιχείων.

Ο αναιρεσείων με τον μοναδικό λόγο της αναίρεσής του αιτιάται την προσβαλλομένη για την εκ του άρθρου 560 αρ. 1 ΚΠολΔ πλημμέλεια και συγκεκριμένα ότι το εφετείο με το να δεχτεί ότι το παραπάνω λεπτομερώς περιγραφόμενο ισόγειο διαμέρισμά του στην πόλη της Καβάλας επί των οδών ……, με αντικειμενική αξία 40.700,00 ευρώ, εφόσον τούτο δεν υπερβαίνει το προβλεπόμενο από τις ισχύουσες διατάξεις όριο αφορολόγητης απόκτησης πρώτης κατοικίας, προσαυξημένο κατά πενήντα τοις εκατό, αν και συνιστά την κύρια κατοικία του, για την οποία μάλιστα υπέβαλε παραδεκτό με το εισαγωγικό δικόγραφο της αίτησης αίτημα για την εξαίρεσή του από τη ρευστοποίηση, στην οποία, όμως, δεν διαμένει για σοβαρούς λόγους υγείας (σχιζοσυναισθηματική ψύχωση), φιλοξενούμενος στην οικία της μητέρας του, και ως εκ τούτου το συγκεκριμένο ακίνητο συνιστά την κύρια κατοικία του, δυνάμενη να χρησιμοποιηθεί από αυτόν στο μέλλον (δυνητική κύρια κατοικία), και παρόλα αυτά να μην το εξαιρέσει από τη ρευστοποίηση, υπό τον τυχόν όρο καταβολής ορισμένων δόσεων, αν και συνέτρεχαν οι σχετικές προϋποθέσεις (και επομένως ήταν υποχρεωτική η εξαίρεσή του, σύμφωνα με τις προηγηθείσες νομικές σκέψεις), αλλά να το εντάξει στη ρευστοποιήσιμη περιουσία του και να διατάξει την εκποίησή του, υπαγάγοντας τα ανωτέρω πραγματικά περιστατικά εσφαλμένα στη ρύθμιση της διάταξης του άρθρου 9 παρ. 1 εδ.

α του ν. 3869/2010 περί ρευστοποίησης και, όχι ορθά, σε αυτήν της παρ. 2 εδ. α και β του ίδιου άρθρου περί εξαίρεσης από τη ρευστοποίηση (όπως ίσχυαν πριν το ν. 4336/2015), εσφαλμένα εφάρμοσε τις συγκεκριμένες διατάξεις, υποπίπτοντας στην αναιρετική πλημμέλεια της παράβασης κανόνα ουσιαστικού δικαίου κατ' άρθρο 560 αρ. 1 ΚΠολΔ (εσφαλμένη υπαγωγή).

Ήτοι, κατά το σχετικό λόγο αναίρεσης το εφετείο δεχόμενο τα ως άνω πραγματικά περιστατικά θα έπρεπε να εφαρμόσει τη διάταξη του άρθρου 9 παρ. 2 εδ. α και β και όχι αυτήν της παρ. 1 εδ. α του ίδιου άρθρου και να εξαιρέσει υποχρεωτικά το ως άνω ακίνητο από τη ρευστοποίηση, αφού συντρέχουν οι σχετικές προϋποθέσεις, και όχι να διατάξει την ρευστοποίηση της περιουσίας του.

Οι παραπάνω αναφερόμενες αιτιάσεις είναι απαράδεκτες, διότι με αυτές, υπό την επίφαση της συνδρομής των προϋποθέσεων θεμελιώσεώς τους στο άρθρο 560 αρ. 1 του ΚΠολΔ, πλήττεται η αναιρετικά ανέλεγκτη κρίση του Δικαστηρίου της ουσίας (άρθρο 561 παρ. 1 του ΚΠολΔ), καθόσον ανάγονται στην εκτίμηση των πραγματικών περιστατικών, την αιτιολόγηση, το συσχετισμό και την ανάλυση των αποδείξεων από το δικάσαν ως Εφετείο, καθώς και στη σαφήνεια, επάρκεια και πειστικότητα των επιχειρημάτων, με βάση τα οποία αυτό στήριξε το σαφές αποδεικτικό του πόρισμα, σχετικά με το πιο πάνω ουσιώδες ζήτημα.

Ειδικότερα η επικαλούμενη με το λόγο αυτό παραβίαση δεν αφορά στην εσφαλμένη εφαρμογή της διάταξης του άρθρου 9 παρ. 1 του ν. 3869/2010, αλλά αναφέρεται στην εκτίμηση των αποδείξεων από το δικαστήριο της ουσίας, όσον αφορά το κρίσιμο, εν προκειμένω, ζήτημα, αν η περιγραφόμενη ως άνω κατοικία-διαμέρισμα αποτελεί την κύρια κατοικία του αναιρεσείοντος.

Σύμφωνα με τις παραδοχές της προσβαλλομένης και κατά την ανέλεγκτη κρίση αυτής, ο αναιρεσείων διαμένει με τη μητέρα του σε ιδιόκτητη αυτής κατοικία, δεν διέμενε ποτέ μόνος του, ούτε μπορεί εξαιτίας των προβλημάτων υγείας που αντιμετωπίζει να διαμείνει μόνος του, εφόσον έχει ανάγκη συνεχούς παρακολούθησης και φροντίδας άλλου προσώπου.

Περαιτέρω είναι κύριος: 1) ενός διαμερίσματος ισογείου ορόφου οικοδομής επί των οδών ..., το οποίο (διαμέρισμα) έχει εμβαδόν κατά τον τίτλο καθαρό 61,46 τ.μ. και μικτό 65,19 τ.μ. και κατά την πραγματική του διαμόρφωση καθαρό 68,52 τ.μ. και μικτό 71,02 τ.μ. και 2) ετέρου διαμερίσματος του 4ου ορόφου οικοδομής επί της οδού ….στη συνοικία .....

ή ..... της πόλης Καβάλας, το οποίο (διαμέρισμα) έχει εμβαδόν κατά τον τίτλο καθαρό 43,20 € και μικτό 48 τ.μ., ήτοι δύο ακινήτων, κανένα εκ των οποίων δεν αποτελεί την κύρια κατοικία του, κατά τις παραδοχές της προσβαλλομένης. Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω, η κρινόμενη αίτηση πρέπει να απορριφθεί και να διαταχθεί η εισαγωγή του παραβόλου, που έχει καταθέσει ο αναιρεσείων, λόγω της ήττας του, στο δημόσιο ταμείο (άρθρο 495 παρ. 3 του ΚΠολΔ, χωρίς να περιληφθεί διάταξη για δικαστικά έξοδα κατά το άρθρο 746 του ΚΠολΔ, έστω και αν πρόκειται για υπόθεση που κρίνεται κατά τους κανόνες της εκούσιας δικαιοδοσίας (άρθρο 3 εδάφ.

β' του ν. 3869/2010), γιατί η δικαστική διαδικασία του εν λόγω νόμου δεν επιτρέπει την εφαρμογή του άρθρου αυτού, καθώς επικρατεί η ειδικότερη ρύθμιση που προβλέπει το άρθρο 8 παρ. 6 εδάφ. β' του πιο πάνω ν. 3869/2010, κατά το οποίο "...Δικαστική δαπάνη δεν επιδικάζεται", που εφαρμόζεται και στην αναιρετική δίκη (ΑΠ 208/2020, ΑΠ 550/2020).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΣΥΝΕΚΔΙΚΑΖΕΙ την από 16-4-2021 αίτηση αναίρεσης με την από 25-8-2022 αυτοτελή πρόσθετη παρέμβαση.

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 16-4-2021 αίτηση του Ι. Μ. για αναίρεση της υπ' αριθ. 261/2019 οριστικής απόφασης του, ως Εφετείου δικάσαντος, Μονομελούς Πρωτοδικείου Καβάλας.

ΔΙΑΤΑΣΣΕΙ την εισαγωγή του παραβόλου που έχει καταθέσει ο αναιρεσείων για την άσκηση της αίτησης αναίρεσης στο Δημόσιο Ταμείο.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 17 Μαρτίου 2023.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 29 Ιουνίου 2023.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ