Supreme Court dismisses appeal discussion as inadmissible due to existence of testamentary heirs excluding statutory heirs.

Απόφαση 95 / 2021 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 95/2021

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αλτάνα Κοκκοβού, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Γεώργιο Χριστοδούλου, Βασίλειο Μαχαίρα, Ευδοξία Κιουπτσίδου - Στρατουδάκη και Ασημίνα Υφαντή - Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες. ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 5 Οκτωβρίου 2020, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Σ. Κ. του Ν., κατοίκου ... Αττικής, η οποία παραστάθηκε μετά του πληρεξουσίου δικηγόρου της Χαράλαμπου Μητσόπουλου - Σοντα και κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Μ. Λ., χήρας Κ., κατοίκου ... Κορινθίας, 2) Σ. Μ. του Α., κατοίκου ... Κορινθίας, ως κληρονόμων της αποβιωσάσης αρχικά αναιρεσιβλήτου Ε. Μ. του Χ., οι οποίες εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Δημήτριο Κρανιώτη και κατέθεσαν προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 04-02-2002 αγωγή της αποβιωσάσης αρχικά αναιρεσιβλήτου που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 7203/2003 μη οριστική και 4096/2008 του ίδιου Δικαστηρίου και 2072/2012 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 25-07-2012 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Ασημίνα Υφαντή ανέγνωσε την από 28-02-2018 έκθεση της ήδη αποχωρήσασας από την Υπηρεσία Αρεοπαγίτη Αγγελικής Τζαβάρα με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

[Α] Από τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 286 περιπτ. α, 287, 291 παρ. 1 και 2 και 292 ΚΠολΔ που εφαρμόζονται και στην αναιρετική διαδικασία κατ' άρθρο 573 παρ.1 του ίδιου Κώδικα, σε συνδυασμό με τις διατάξεις των άρθρων 1846 και 1847 ΑΚ, προκύπτει, ότι η δίκη διακόπτεται, εκτός από άλλες περιπτώσεις, αν, εωσότου τελειώσει η προφορική συζήτηση, μετά την οποία εκδίδεται η οριστική απόφαση, αποβιώσει κάποιος διάδικος. Η διακοπή επέρχεται από τη γνωστοποίηση του λόγου της διακοπής προς τον αντίδικο με επίδοση δικογράφου ή με τις προτάσεις ή με προφορική δήλωση στο ακροατήριο ή εκτός ακροατηρίου κατά την επιχείρηση διαδικαστικής πράξεως, από εκείνον που έχει το δικαίωμα να επαναλάβει τη δίκη ή και από εκείνον που μέχρι τη στιγμή της επελεύσεως του θανάτου ήταν πληρεξούσιος του θανόντα διαδίκου.

Συνεπώς, ο αντίδικος εκείνου του διαδίκου που απεβίωσε, δεν νομιμοποιείται να προβεί στην γνωστοποίηση του θανάτου του, ούτε η τυχόν τέτοια δήλωσή του επιφέρει τη βίαιη διακοπή της δίκης, ο σχετικός δε ισχυρισμός του απορρίπτεται, ως αλυσιτελής, γιατί προβάλλεται χωρίς έννομο συμφέρον. Ο ίδιος, όμως, διάδικος, δηλαδή ο αντίδικος εκείνου υπέρ του οποίου επήλθε η διακοπή της δίκης και ο ομόδικός του, μπορούν να προκαλέσουν την επανάληψη της δίκης η οποία έχει διακοπεί, προσκαλώντας τον τελευταίο για το σκοπό αυτό με κοινοποίηση δικογράφου, ενώ μπορεί να του γνωστοποιήσει την πρόσκληση και πριν από τη γνωστοποίηση του γεγονότος που προκάλεσε τη διακοπή (θανάτου), θεωρώντας, ότι αυτή επήλθε, οπότε, στην τελευταία αυτή περίπτωση, η δίκη επαναλαμβάνεται αυτοδικαίως τριάντα ημέρες μετά την κοινοποίηση της πρόσκλησης.

Ως διάδικος υπέρ του οποίου επήλθε η διακοπή της δίκης σε περίπτωση θανάτου του αρχικού διαδίκου, νοείται ο καθολικός διάδοχος (κληρονόμος του), ο οποίος, όμως, δεν μπορεί να κληθεί για επανάληψη της δίκης που έχει διακοπεί πριν περάσει η τετράμηνη προθεσμία της αποποιήσεως ή πριν απωλέσει, με οποιονδήποτε άλλο τρόπο, το δικαίωμα της αποποιήσεως.

Και αυτά ανεξάρτητα από το εάν, κατά την κρίση του επισπεύδοντος (προσκαλούντος), ο κληρονόμος του αρχικού αντιδίκου του έχει ή όχι συμφέρον να συνεχίσει τη δίκη, εφόσον γι' αυτό θα αποφανθεί το δικαστήριο, μετά από ακρόαση και του τελευταίου. Η πρόσκληση, εξ άλλου, προς αναγκαστική επανάληψη της δίκης γίνεται, όχι μόνο με κοινοποίηση δικογράφου, το οποίο περιέχει τα απαιτούμενα, κατά το άρθρο 118 ΚΠολΔ στοιχεία και κατατίθεται στη Γραμματεία του δικαστηρίου, στο οποίο εκκρεμεί η δίκη, που έχει ήδη διακοπεί, αλλά και με οποιοδήποτε άλλο αυτοτελές δικόγραφο, όπως με την κλήση προς περαιτέρω συζήτηση της υποθέσεως (ΑΠ 827/2017, ΑΠ 1891/2014 ΑΠ 1420/2005).

Αν η ικανότητα διαδίκου και η ικανότητα παραστάσεως στο δικαστήριο ως διαδικαστικές προϋποθέσεις της δίκης (άρθρα 62,63,73 ΚΠολΔ) υπήρχαν κατά την άσκηση της αιτήσεως αναιρέσεως, με την κατάθεση αυτής (άρθρο 495 αρθμ.1 ΚΠολΔ),στο πρόσωπο του αναιρεσίβλητου, αλλά εξέλειπαν στη συνέχεια λόγω θανάτου αυτού, τότε επέρχεται στο πρόσωπό του βίαιη διακοπή της δίκης. Σε περίπτωση δε που δεν προκύπτει δήλωση επαναλήψεως της δίκης από τους κληρονόμους του αποβιώσαντος αναιρεσιβλήτου, κηρύσσεται απαράδεκτη η συζήτηση της αναιρέσεως, προκειμένου να κληθούν οι δικαιούμενοι σε συνέχιση της δίκης καθολικοί διάδοχοι του αναιρεσιβλήτου για να επαναλάβουν τη δίκη αντ' αυτού (ΑΠ 631/2018).

[Β] Στην προκείμενη περίπτωση, η αναιρεσείουσα με την από 15-07-2019 κλήση της καλεί τις Μ. Λ. και Σ. Μ., ως κληρονόμους της θανούσης στις 26-02-2013 αρχικής αναιρεσίβλητης Ε. Μ., στη συζήτηση της από 25-07-2012 αιτήσεως για αναίρεση της 2072/2012 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών, κατά τη δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της παρούσης.

Κατά την εκφώνηση της υποθέσεως από το πινάκιο, η αναιρεσείουσα παραστάθηκε μετά του πληρεξουσίου δικηγόρου της και κατέθεσε προτάσεις, οι δε καθών η κλήση, εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο και κατέθεσαν προτάσεις. Η καλούσα-αναιρεσείουσα προς απόδειξη της ιδιότητας των καθ' ων η κλήση ως νόμιμων κληρονόμων της αρχικής αναιρεσίβλητης Ε.

Μ. προσκομίζει το .../2019 πιστοποιητικό του Πρωτοδικείου Χαλκίδας, το .../2017 πιστοποιητικό του Δήμου Ερέτριας, το .../2019 πιστοποιητικό του Πρωτοδικείου Χαλκίδας και το .../2019 πιστοποιητικό του Ειρηνοδικείου Χαλκίδας, από τα οποία προκύπτει ότι δεν δημοσιεύθηκε καμμία διαθήκη στο Πρωτοδικείο Χαλκίδας της ανωτέρω, η οποία κατά τον χρόνο του θανάτου της άφησε πλησιέστερους συγγενείς τις Μ.

Λ. και Σ. Μ. (καθ' ων η κλήση), οι οποίες δεν αποποιήθηκαν την κληρονομία της. Οι καθ' ων η κλήση αρνούνται ότι είναι κληρονόμοι της αποβιωσάσης Ε. Μ., ισχυριζόμενες ότι εκ διαθήκης κληρονόμοι αυτής είναι οι Α. Λ. και Δ. Μ., προς απόδειξη δε αυτού του ισχυρισμού τους προσκομίζουν τα εξής έγγραφα: α) τα …/27-9-2013 πρακτικά συνεδριάσεως του Ειρηνοδικείου Ν.Ιωνίας, β) το .../10-9-2020 πιστοποιητικό του Ειρηνοδικείου Ν.Ιωνίας και γ) το .../31-7-2020 πιστοποιητικό του Ειρηνοδικείου Χαλκίδας .

Από τα έγγραφα αυτά προκύπτει ότι η Ε. Μ. με την από 28-01-2001 ιδιόγραφη διαθήκη της, η οποία δημοσιεύθηκε στις 27-09-2013 από το Ειρηνοδικείο Ν.Ιωνίας και κηρύχθηκε κυρία με την …/2013 απόφαση του ίδιου Δικαστηρίου, εγκατέστησε κληρονόμους της σε όλη την περιουσία της την ανηψιά της Α. Λ. στα 3/5 και την κόρη της Δ. Μ.

στα 2/5, ορίζοντας όπως η αγωγή της κατά της Σ. Κ. (αναιρεσείουσας) συνεχιστεί μετά τον θάνατό της απ'αυτές ως κληρονόμους της. Οι ανωτέρω εκ διαθήκης κληρονόμοι της Ε. Μ. δεν αποποιήθηκαν την κληρονομία της έως τις 30-07-2020. Επομένως, σύμφωνα με όσα εκτέθηκαν, οι καθ' ων η κλήση, εξ αδιαθέτου κληρονόμοι της αρχικής αναιρεσίβλητης, δεν νομιμοποιούνται να συνεχίσουν την προκείμενη δίκη, εφόσον υπάρχουν εκ διαθήκης κληρονόμοι και γι' αυτό πρέπει να κηρυχθεί απαράδεκτη η συζήτηση της από 25-07-2012 αναιρέσεως, προκειμένου να κληθούν οι δικαιούμενες σε συνέχιση της δίκης εκ διαθήκης κληρονόμοι της Ε.

Μ., Α. Λ. και Δ. Μ..

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση της από 25-07-2012 αναιρέσεως, η οποία φέρεται προς συζήτηση με την από 15-07-2019 κλήση της αναιρεσείουσας ως προς τις καθ'ων η κλήση Μ. χήρα Κ. Λ. και Σ. Μ. του Α.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 3 Νοεμβρίου 2020.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 27 Ιανουαρίου 2021.

H ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ