Court dismisses appeal against asylum rejection due to lack of prior administrative decision on merits.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Administrative Court of International Protection dismissed the applicant's appeal against the Refugee Service's refusal of international protection. The applicant argued the decision was unlawful, but the court found the Refugee Service had already made a substantive decision on the merits in 2014. Since no new decision was issued on the 2019 application, the court held that the substantive review was inappropriate because the competent authority had not previously ruled on the matter.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArticles 146 of the Constitution; The Administrative Court of International Protection cannot conduct a substantive review when the competent authority has not previously made a decision on the merits, as this would violate the separation of powers.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
ΑΝΑΦΟΡΕΣ:
Κυπριακή νομολογία στην οποία κάνει αναφορά η απόφαση αυτή:
CLEANTHIS GEORGHIADES ν. THE REPUBLIC OF CYPRUS THROUGH 1. THE PUBLIC SERVICE 2. THE COUNCIL OF MINISTERS (1966) 3 CLR 252
MEDCON CONSTRUCTION AND OTHERS ν. REPUBLIC (MINISTER OF FINANCE AND OTHERS) (1968) 3 CLR 535
Δημοκρατία ν. Κουκκουρή κ.α. (1993) 3 ΑΑΔ 598
Eυθυμίου Mαρία ν. Kυπριακής Δημοκρατίας, μέσω Eπιτροπής Δημόσιας Yπηρεσίας (1997) 3 ΑΑΔ 281
Kούτσιου Ροζάννα - Αμφιτρίτη ν. Κυπριακής Δημοκρατίας (2001) 3 ΑΑΔ 987
Σβανάς Χαράλαμπος ν. Κυπριακής Δημοκρατίας (2011) 3 ΑΑΔ 576
Αδάμου Ιωάννης και Άλλοι ν. Αγγέλας Ιωάννου και Άλλων (Αρ. 1) (2015) 3 ΑΑΔ 374
Αδάμου Ιωάννης και Άλλοι ν. Αγγέλας Ιωάννου και Άλλων (Αρ. 2) (2015) 3 ΑΑΔ 528
ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΠΟΦΑΣΗΣ:
ECLI:CY:DDDP:2022:120
ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
Υπόθεση αρ. ΔΔΠ 445/19
28 Ιανουαρίου, 2022
[Α. ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.]
Αναφορικά με το άρθρο 146 του Συντάγματος
Μεταξύ:
M. S. I.
Αιτητής
Και
Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω Υπηρεσίας Ασύλου
Καθ’ ων η αίτηση
Κος Χρ. Χριστούδιας για Λοΐζου & Χριστούδιας, Δικηγόροι για τον αιτητή
Κα Κ. Χριστοφή, Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τους καθ’ ων η αίτηση
Α Π Ο Φ Α Σ Η
Με την προσφυγή ο αιτητής αιτείται την ακύρωση της απόφασης της Υπηρεσίας Ασύλου ημ.04/10/19, η οποία του δόθηκε δια χειρός αυθημερόν, και δια της οποίας απορρίφθηκε η μεταγενέστερη αίτησή του για παροχή διεθνούς προστασίας, ως άκυρης, παράνομης, και στερούμενης νομικού αποτελέσματος.
Ως εκτίθεται στην Ένσταση που καταχωρήθηκε από τους καθ' ων η αίτηση και προκύπτει από το περιεχόμενο του σχετικού Διοικητικού Φάκελου που κατατέθηκε στα πλαίσια των διευκρινήσεων της παρούσας προσφυγής, ο αιτητής κατάγεται από το Μπαγκλαντές, εισήλθε στην Δημοκρατία νόμιμα, ως φοιτητής σε ιδιωτικό κολλέγιο, τον Σεπτέμβριο 2009 και υπέβαλε 1η αίτηση για διεθνή προστασία στις 20/01/14 (ερ.1-3, 10, 19).
Στις 16/04/14 διεξήχθη συνέντευξη με τον αιτητή από την Υπηρεσία Ασύλου προς εξέταση του αιτήματός για διεθνή προστασία όπου του δόθηκε η ευκαιρία, μέσα από σχετικές ερωτήσεις, μεταξύ άλλων, να εκθέσει τους λόγους στους οποίους στηρίζει το αίτημα του με τη βοήθεια διερμηνέα (ερ.20-24). Μετά το πέρας της συνέντευξης ετοιμάστηκε Έκθεση-Εισήγηση και, στις 23/04/14, απορρίφθηκε το αίτημα για διεθνή προστασία (ερ.26-28).
Ακολούθως, στις 30/04/14, ετοιμάστηκε σχετική επιστολή ενημέρωσης του αιτητή για την απόφαση του Προϊστάμενου της Υπηρεσίας Ασύλου, η οποία του επιδόθηκε δια χειρός στις 21/05/14 και του μεταφράστηκε, μαζί με την σχετική αιτιολογία αυτής, στη μητρική του γλώσσα (ερ.29-30).
Στις 04/10/19 ο αιτητής υπέβαλε την επίδικη μεταγενέστερη αίτηση (ερ.36-37) η οποία, αφού εξετάστηκε επί της ουσίας στα πλαίσια νέας συνέντευξης και ετοιμάστηκε σχετική έκθεση-εισήγηση (ερ.38-45), απορρίφθηκε στις 25/02/21.
Στην 1η αίτηση διεθνούς προστασίας ο αιτητής, προς στήριξη του αιτήματος του, αναφέρει ότι ήρθε στην Δημοκρατία για να σπουδάσει αλλά λόγω οικονομικού προβλήματος δεν κατάφερε να συνεχίσει τις σπουδές του και ότι αν επιστρέψει στη χώρα καταγωγής του θα αντιμετωπίσει οικονομικό πρόβλημα.
Από τα πρακτικά της συνέντευξης στην Υπηρεσία παρατηρώ ότι αιτητής επιβεβαίωσε τα ως άνω και ανέφερε ότι επιθυμεί να παραμείνει περισσότερο στη Δημοκρατία και να εργαστεί.
Επί της επίδικης μεταγενέστερης αιτήσεως αναφέρει τους ίδιους κατά το μάλλον ή ήττον ισχυρισμούς με τους ως άνω και τους οποίους επανέλαβε και στην συνέντευξη που ακολούθησε.
Επί της αιτήσεως ο αιτητής αναφέρει αορίστως αρκετούς λόγους προς υποστήριξη του αιτήματος για ακύρωση της προσβαλλόμενης πράξης οι περισσότεροι εκ των οποίων εντούτοις δεν προωθούνται με την Γραπτή Αγόρευση που επακολούθησαν.
Στα πλαίσια λοιπόν των γραπτών του αγορεύσεων προώθησε ισχυρισμούς προς ακύρωση της προσβαλλόμενης πράξεως λόγω του ότι ελλείπει η δέουσα αιτιολογία αυτής και ότι λήφθηκε καθ' υπέρβαση εξουσίας. Περαιτέρω ισχυρίζεται ότι η προσβαλλόμενη δια της παρούσης απόφαση λήφθηκε από αναρμόδιο όργανο, αφού ο εγκρίνων την εισήγηση δεν είναι ο αρμόδιος να πράξει τούτο αφού δεν είναι ο Προϊστάμενος της Υπηρεσίας Ασύλου και, σε κάθε περίπτωση, ελλείπει σχετικό πρακτικό της απόφασης.
Τέλος, αναφέρει ότι ο τρόπος που διεξήχθη η συνέντευξη αποστέρησε στον αιτητή από το να αναφέρει όλους τους ισχυρισμούς που στηρίζουν το αίτημα του και ότι αυτή διεξήχθη σε γλώσσα μη κατανοητή από αυτόν και εκφράζει επιφυλάξεις για την ικανότητα του μεταφραστή που παρέστη στη συνέντευξη να μεταφράζει στη μητρική γλώσσα του αιτητή και αντίστροφα.
Οι καθ' ων η αίτηση αντιτάσσουν ότι η προσβαλλόμενη απόφαση είναι καθ' όλα νόμιμη, έχει εκδοθεί από αρμόδιο προς τούτο όργανο και απορρίπτουν τους προωθούμενους ως αόριστους.
Κατά την διαδικασία καταχωρήθηκε ενδιάμεση αίτηση από μέρους των καθ’ ων η αίτηση δια της οποίας ζητήθηκε άδεια από το Δικαστήριο για προσαγωγή μαρτυρίας με την μορφή ένορκης δήλωσης (ΕΔ) όπου λειτουργός της Υπηρεσίας Ασύλου (ΥΑ), αναφέρει ότι η υπογραφή στην έκθεση-εισήγηση (ερ.44) είναι δική του και επισυνάπτει περαιτέρω αντίγραφο εξουσιοδότησης που δόθηκε από τον Υπουργό Εσωτερικών και δια της οποίας εξουσιοδοτείται δεόντως – ως ισχυρίζεται - να ασκεί τα καθήκοντα του Προϊστάμενου της Υπηρεσίας αναφορικά, μεταξύ άλλων, με την λήψη απόφασης επί αιτήσεων διεθνούς προστασίας.
Η εν λόγω αίτηση στην πορεία, μετά την καταχώρηση ενστάσεως από μέρους του αιτητή - καθ’ ου η ενδιάμεση αίτηση αλλά και την καταχώρηση εκατέρωθεν αγορεύσεων, τελικά αποσύρθηκε από τους καθ’ ων η αίτηση (αιτητές επί της εν λόγω ενδιάμεσης αιτήσεως).
Προχωρώ λοιπόν, στη βάση των ενώπιον μου στοιχείων, να εξετάσω την αρμοδιότητα του λαμβάνοντος της προσβαλλόμενη απόφαση οργάνου αφού, ως λόγος ακύρωσης που άπτεται της δημόσιας τάξης, εξετάζεται σε κάθε περίπτωση αυτεπαγγέλτως και κατά προτεραιότητα.
Προτού προχωρήσω στην εξέταση του σχετικού ισχυρισμού θεωρώ ότι προέχει να προσδιοριστεί που εντοπίζεται το πρακτικό της απόφασης της Υπηρεσίας Ασύλου, ώστε να εξεταστεί αν τούτη λήφθηκε από αρμόδιο ή μη όργανο. Από το περιεχόμενο του φακέλου είναι θεωρώ σαφές ότι το πρακτικό της προσβαλλόμενης απόφασης περιέχεται στην σφραγίδα που εντοπίζεται στο άνω μέρος της έκθεσης-εισήγησης του αρμόδιου λειτουργού (ερ.44), όπου η σχετική εισήγηση για απόρριψη της αιτήσεως ασύλου του αιτητή, ως υποβάλλεται από τον γράφοντα την εισήγηση, εγκρίνεται και υπογράφεται από τον εγκρίνοντα την σχετική έκθεση λειτουργό.
Σημειώνεται ότι, ως οι καθ’ ων η αίτηση αναφέρουν, τόσο στα πλαίσια της αγόρευσης τους όσο και κατά τις διευκρινήσεις, πρωτότυπο εξουσιοδότησης προς τον εγκρίνοντα την έκθεση εισήγηση βρίσκεται σε γενικό διοικητικό φάκελο των καθ’ ων η αίτηση ο οποίος βρισκόταν κατατεθειμένος στο Δικαστήριο στα πλαίσια της προσφυγής αρ.ΔΔΠ170/19.
Αντίγραφο της σχετικής εξουσιοδότησης στην οποία αναφέρονται οι καθ’ ων η αίτηση είχε επισυναφθεί στην προτεινόμενη να καταχωρηθεί ένορκη δήλωση στα πλαίσια αίτησης προσαγωγής μαρτυρίας η οποία, ως ανωτέρω αναφέρω, αποσύρθηκε.
Στο αρ.2 του Περί Προσφύγων Νόμου, Ν. 6 (Ι)/2000, αναφέρεται ότι «“αρμόδιος λειτουργός” σημαίνει λειτουργό ο οποίος υπηρετεί στην Υπηρεσία Ασύλου και έχει τύχει ειδικής εκπαίδευσης σε θέματα ασύλου και συμπληρωματικής προστασίας· […] "Προϊστάμενος" σημαίνει αρμόδιο λειτουργό ο οποίος προΐσταται της Υπηρεσίας Ασύλου και περιλαμβάνει οποιοδήποτε άλλο αρμόδιο λειτουργό της εν λόγω Υπηρεσίας που εξουσιοδοτείται από τον Υπουργό, για να ασκεί όλες ή οποιεσδήποτε από τις εξουσίες ή να εκτελεί όλα ή οποιαδήποτε από τα καθήκοντα του Προϊσταμένου·[…..] "Υπουργός" σημαίνει τον Υπουργό Εσωτερικών·».
Θα πρέπει βεβαίως να ειπωθεί ότι, από την στιγμή που το ζήτημα της αρμοδιότητας του αποφασίζοντος οργάνου ηγέρθη δεόντως από τον αιτητή, το βάρος απόδειξης τούτης βρίσκεται στους ώμους των καθ’ ων η αίτηση να αποδείξουν με σχετική μαρτυρία την αρμοδιότητα του αποφασίζοντος οργάνου.
Έχει δε πολλάκις τονισθεί ότι αν τα μέρη επιθυμούν να προσάγουν μαρτυρία προς στήριξη των ισχυρισμών τους, η οποία δεν περιλαμβάνεται στους διοικητικούς φακέλους οι οποίοι κατατίθενται στο Δικαστήριο στα πλαίσια της υπό εξέταση υπόθεσης, οφείλουν να το πράξουν εντός των δικονομικών πλαισίων που θέτουν οι περί της Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Διαδικαστικοί Κανονισμοί του 2019 (3/2019), (βλ. καν.2 & 7), καθώς και η πλούσια περί τούτου νομολογία. Σχετικά είναι τα όσα λέχθηκαν στην Μαρία Ευθυμίου ν. Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω Επιτροπής Δημόσιας Υπηρεσίας (1997) 3 ΑΑΔ 281, (Ολομέλεια), όπου αναφέρεται ότι :
«Η αγόρευση, όπως ο όρος υποδηλώνει και οι θεσμοί ορίζουν, είναι το μέσο προβολής της επιχειρηματολογίας του διαδίκου υπέρ των λόγων ακύρωσης. Όπως έχει αποφασιστεί, η αγόρευση ούτε διευρύνει, ούτε επεκτείνει τα επίδικα θέματα και δεν αποτελεί μέσο προσαγωγής μαρτυρίας. (Βλ. Δημοκρατία ν. Κουκκουρή κ.ά (1993) 3 Α.Α.Δ. 598· Βασιλείου ν. Δήμου Παραλιμνίου - (Υπόθεση αρ. 1061/94 - 30.6.1995).)
Τα επίδικα θέματα, όπως τονίσαμε στη Βασιλείου ν. Δήμου Παραλιμνίου (ανωτέρω), προσδιορίζονται στη δικογραφία και στοιχειοθετούνται από το διοικητικό φάκελο. (Βλ. επίσης Βαρνάβας Νικολάου και Υιοί Λτδ. ν. Δημοκρατίας, Υπ. αρ. 380/94 - 31.8.1995· Κυριακίδης και Άλλος ν. Δημοκρατίας, Υπ. αρ. 212/95 και 259/95 - 31.1.1997.)
Απαιτείται η άδεια του Δικαστηρίου για την προσαγωγή μαρτυρίας άλλης, από το διοικητικό φάκελο.»
Συνεπώς στην παρούσα η όποια αναφορά στην αγόρευση των καθ’ ων η αίτηση περί ύπαρξης σχετικής εξουσιοδότησης, χωρίς δε καμία περαιτέρω αναφορά σχετικά με τον χρόνο που η εν λόγω εξουσιοδότηση δόθηκε, και χωρίς να έχει προσαχθεί ο σχετικός διοικητικός φάκελος στον οποίο περιέχεται ή οιαδήποτε άλλη αποδεκτή μαρτυρία που θα αποδείκνυε τούτο, παραμένει αίολος ισχυρισμός που στερείται τεκμηρίωσης. Η όποια δε εξουσιοδότηση επισυνάφθηκε επί της προτεινόμενης να καταχωρηθεί ΕΔ στα πλαίσια της ενδιάμεσης αιτήσεως προσαγωγής μαρτυρίας ημ.30/08/20 δεν μπορεί βεβαίως να ληφθεί υπόψη εφόσον τούτη αποσύρθηκε και συνεπώς η εν λόγω προτιθέμενη να καταχωρηθεί μαρτυρία δεν κατέστη ποτέ μέρος της παρούσας διαδικασίας.
Στο διοικητικό φάκελο που κατατέθηκε στα πλαίσια της παρούσας δεν εντοπίζω έγγραφο ή άλλη αναφορά σε σχετική εξουσιοδότηση του εγκρίνοντος την σχετική έκθεση εισήγηση και δια τούτο, ως ανωτέρω εξηγείται, λαμβάνοντος την δια της παρούσης προσβαλλόμενη απόφαση. Τούτο μάλιστα υποδείχθηκε στους καθ’ ων η αίτηση κατά τις διευκρινήσεις όμως ουδέν έπραξαν περαιτέρω, εμμένοντας στους ισχυρισμούς τους περί ύπαρξης της σχετικής εξουσιοδότησης η οποία βρίσκεται σε γενικό διοικητικό φάκελο ο οποίος έχει κατατεθεί στα πλαίσια άλλης προσφυγής στο Δικαστήριο.
Στην παρούσα η αμφισβήτηση της αρμοδιότητας του αποφασίζοντος οργάνου ηγέρθη δεόντως και ήταν σε γνώση των καθ’ ων η αίτηση ήδη από την καταχώρηση της γραπτής αγόρευσης του αιτητή, ως εύκολα συνάγεται και από τις αναφορές τους επί του ζητήματος στην γραπτή αγόρευση των καθ’ ων η αίτηση ως ανωτέρω καταγράφονται. Παρά δε όμως τις αναφορές τους επί τούτου ουδέν έπραξαν οι καθ’ ων η αίτηση προκειμένου να θέσουν ενώπιον του Δικαστηρίου σχετική μαρτυρία που θα τους επέτρεπε να αποσείσουν το σχετικό βάρος απόδειξης της αρμοδιότητας του οργάνου που έλαβε την δια της παρούσης προσβαλλόμενη απόφαση, ήτοι που εξέδωσε την επίδικη απόφαση.
Η όποια δε αναφορά στην αγόρευση των καθ’ ων η αίτηση περί ετοιμότητας τους να προσάγουν την εν λόγω μαρτυρία δεν μπορεί να διαφοροποιήσει το ζήτημα γιατί και πάλι θεωρώ ότι η εξουσία που κέκτηται το Δικαστήριο στα πλαίσια του εξεταστικού συστήματος να διευθύνει την δίκη και την προσαγωγή μαρτυρίας δεν φτάνει βεβαίως μέχρι την υποχρέωση να επεμβαίνει προς διόρθωση κενών και παραλείψεων εκ μέρους των καθ’ ων η αίτηση. Άλλωστε τούτο, ως προαναφέρω, υποδείχθηκε δεόντως στους καθ’ ων η αίτηση.
Εντούτοις, ενώπιον του Δικαστηρίου δεν τέθηκε ούτε καν αντίγραφο της ισχυριζόμενης εκχώρησης εξουσίας ώστε να μπορεί να εξεταστεί το περιεχόμενο, η εγκυρότητα αυτής και ο χρόνος που αυτή τέθηκε σε ισχύ.
Επί τούτου σχετικά είναι τα όσα ανέφερε η αδελφή μου Δικαστής Χ. Μιχαηλίδου στην απόφαση της στην υπ. αρ. ΔΔΠ 345/19 Ρ.Β. ν. Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω Υπηρεσίας Ασύλου, ημ.18/01/21, όπου γίνεται εκτενής αναφορά στην περί τούτου νομολογία, εκ της οποίας παραθέτω το σχετικό απόσπασμα:
«Όπως χαρακτηριστικά λέχθηκε στην υπόθεση Κούτσιου ν. Δημοκρατίας (2001) 3 Α.Α.Δ. 987, στην απουσία έγγραφης καταχώρησης που να επιβεβαιώνει ότι η απόφαση έχει ληφθεί από το αρμόδιο όργανο, το τεκμήριο της κανονικότητας των διοικητικών πράξεων δεν μπορεί να προσδώσει νομιμότητα στις πράξεις αυτές.
[…]
Σχετικό είναι το απόσπασμα από την πρόσφατη απόφαση του Διοικητικού Δικαστηρίου στην υπόθεση υπ’αριθμόν 984/17, Lambrou & Poutziouris Construction, ημερομηνίας 9/9/2020, στην οποία αναφέρθηκαν τα εξής (υπογράμμιση του παρόντος Δικαστηρίου):
«Οι πιο πάνω αρχές τονίστηκαν εκ νέου στην, δεσμευτική για το παρόν Δικαστήριο, απόφαση της Ολομέλειας του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην Ιωάννης Αδάμου κ.α. ν. Δημοκρατίας, Α.Ε. 54/2014 κ.α., ημερ. 25.6.2015, όπου εξετάστηκαν παρόμοια ζητήματα και επισημάνθηκαν συναφώς τα εξής (υπογράμμιση του παρόντος Δικαστηρίου):
«Ισχύει εξάλλου εν προκειμένω πλήρως αυτό που επισημάνθηκε στην απόφαση Σβανάς ν. Δημοκρατίας (2011) 3 Α.Α.Δ. 576.
«Οι εφεσίβλητοι απέτυχαν να αποδείξουν την ύπαρξη σχετικής εξουσιοδότησης και συνεπώς απέτυχαν να αποδείξουν την αρμοδιότητα του οργάνου που απέρριψε την σχετική αίτηση του εφεσείοντα.
Έχει νομολογηθεί ότι τα διοικητικά όργανα πρέπει να τηρούν έγγραφες καταχωρήσεις των αποφάσεων τους. Αυτό επιβάλλεται από τις αρχές της χρηστής διοίκησης».
Η ανάγκη έγγραφης καταχώρησης της πράξης τονίστηκε ακόμη και στις υποθέσεις Georghiades v. Republic (1966) 3 C.L.R. 252, Medcon Construction and others v. Republic (1968) 3 C.L.R. 535
Αν δε, υπήρχε ανάγκη ειδικής μεταβίβασης ή εκχώρησης ή αρμοδιότητας καταλληλότερης ύστερης εξουσιοδότησης, και πάλι, όπως ορθά επισημαίνει το πρωτόδικο Δικαστήριο, πρέπει να υπάρχει έγγραφη καταχώρηση αυτής.
Συμπνέουμε απόλυτα με τα λεχθέντα στην υπόθεση Κούτσιου ν. Δημοκρατίας (2001) 3 Α.Α.Δ. 987 στη σελ.994 όπου αναφέρεται:
«Αντίθετη προσέγγιση θα ισοδυναμούσε με καταστρατήγηση των αρχών της χρηστής διοίκησης οι οποίες υπαγορεύουν την τήρηση εγγράφων καταχωρήσεων, το δε τεκμήριο της κανονικότητας θα προσέφερε ασυλία σε πράξεις αναρμοδίων οργάνων με τη δικαιολογία ότι είχαν ενεργήσει ύστερα από οδηγίες των αρμοδίων οργάνων.»
[….]
Από όλα τα πιο πάνω και τις περιπλοκές που ακολούθησαν λόγω της μη εφαρμογής του ορθού τύπου όχι ως τυπολατρία αλλά ως θέμα νομιμότητας, καταδεικνύεται η σοβαρότητα και το ουσιώδες της δέουσας τήρησης των κανόνων, ώστε η διοικητική διαδικασία να είναι εύρωστη και να μην παρατηρούνται τέτοιου είδους πλημμέλειες.».»
Στην απουσία λοιπόν μαρτυρίας σχετικής με την εκχώρηση της εξουσίας, η οποία, δια του περί Προσφύγων Νόμου του 2000 (6(I)/2000) δίδεται στον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας Ασύλου (βλ. και αρ.12Βτετράκις), στον υπογράφοντα την δια της παρούσης προσβαλλόμενη απόφαση δεν μπορεί παρά να γίνει δεκτός ο ισχυρισμός του αιτητή περί αναρμοδιότητας του εκδίδοντος την επίδικη απόφαση.
Ενόψει των ανωτέρω με έχει προβληματίσει κατά πόσο, δεδομένης της εξουσίας του Δικαστηρίου να «[π]ροβαίνει έλεγχο της νομιμότητας και ορθότητας αυτής, εξετάζοντας πλήρως και από τούδε και στο εξής […] τα γεγονότα και τα νομικά ζητήματα που τη διέπουν» [αρ.11 (3) του περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμου του 2018 (73(I)/2018)], θα μπορούσε, παρά την ως άνω διαπίστωση να προχωρήσω σε εξέταση της παρούσας αναφορικά με «[…] την ανάγκη χορήγησης διεθνούς προστασίας […]».
Και επί τούτου θα συμφωνήσω με τα λεχθέντα στην απόφαση ΔΔΠ 345/19 (ανωτέρω) ως καταγράφονται στο πιο κάτω απόσπασμα το οποίο και υιοθετώ:
«Η διαφορά μεταξύ ακυρωτικού και ουσιαστικού ελέγχου έγκειται στο ότι το Δικαστήριο ουσίας δεν αναπέμπει την υπόθεση στη διοίκηση όπως στον ακυρωτικό έλεγχο, αλλά προβαίνει στην ουσιαστική εκτίμηση των στοιχείων του φακέλου, και με την απόφασή του διαμορφώνει την έννομη σχέση και με δυνατότητα τροποποίησης της προσβαλλόμενης απόφασης.
[…]
Στην υπό εξέταση περίπτωση, όπου η απόφαση εκδόθηκε από αναρμόδιο όργανο, είναι σαν να μην έχει επιληφθεί της αίτησης το αρμόδιο όργανο και το Δικαστήριο δεν μπορεί να αποφασίσει επί της αίτησης σε πρώτο βαθμό.
Όπως επίσης επεξηγεί ο Πάνος Λαζαράτος, στο σύγγραμμά του «Διοικητικό Δικονομικό Δίκαιο», 3η έκδοση, σελίδα 439 (υπογράμμιση του παρόντος Δικαστηρίου):
«Οι περιπτώσεις αυτές είναι οι ακόλουθες:
(α) Αν η πράξη έχει εκδοθεί από αναρμόδιο όργανο ή από συλλογικό όργανο που δεν έχει νόμιμη συγκρότηση ή σύνθεση (79 παρ. 3 περ. α’).
[…..]
Κοινό χαρακτηριστικό όλων αυτών των περιπτώσεων είναι μία ratio η οποία φαίνεται να συνέχει την όλη νομοθετική σύλληψη. Ο νομοθέτης επιθυμεί να ενεργεί το τακτικό διοικητικό δικαστήριο ως «διοίκηση δεύτερου βαθμού» όταν προηγουμένως έχει υπάρξει μία πρώτη κρίση του αρμόδιου οργάνου ληφθείσα με νόμιμη διαδικασία.
Στις ανωτέρω περιπτώσεις (γ) και (δ) δεν έχει καν υπάρξει κρίση του οργάνου. Στην περίπτωση (α) δεν έχει κρίνει το αρμόδιο όργανο, ενώ στην περίπτωση (β) δεν υπήρξε κρίση με νόμιμη διαδικασία. Υπό αυτή την έννοια δεν υπήρξε ποτέ πλήρης κρίση της διοικήσεως σε πρώτο βαθμό. Τούτο σημαίνει κατ’ ακολουθία ότι αν το τδδ τροποποιούσε την πράξη και στις περιπτώσεις αυτές, θα προέβαινε εκείνο σε το πρώτον κρίση της υποθέσεως στη θέση της διοικήσεως, πράγμα το οποίο θα δημιουργούσε, κατά την κρατούσα αντίληψη, προβλήματα συμφωνίας με την αρχή της διακρίσεως των εξουσιών (άρθρο 26 Συντ.).»
Όπως προκύπτει από την ανωτέρω βιβλιογραφία, η έκταση της εξουσίας του Δικαστή στις διοικητικές διαφορές ουσίας κατευθύνεται από την ίδια τη βούληση του νομοθέτη η οποία ενεργοποιείται όταν υπάρχει κρίση του αρμόδιου οργάνου επί του αιτήματος του αιτητή. Η υπησέλευση του Δικαστηρίου σε ζητήματα στα οποία το αρμόδιο όργανο δεν αποφάσισε θα συνεπαγόταν την πλήρη υποκατάσταση της κρίσης του αρμόδιου οργάνου και εξέταση όλων των ζητημάτων σε πρώτο βαθμό. Από το γράμμα του Νόμου αλλά και της Ευρωπαϊκής Οδηγίας δεν παρέχεται τέτοια ευχέρεια.
Ο έλεγχος ουσίας δεν μπορεί να θεωρηθεί πανάκεια σε όλες τις διοικητικές διαφορές. Σε αυτές τις περιπτώσεις ως η παρούσα, το Δικαστήριο ουσίας περιορίζεται σε ακύρωση της πράξης και σε αναπομπή της υπόθεσης στην διοίκηση με σκοπό να εκδοθεί απόφαση από το αρμόδιο όργανο ούτως ώστε να τύχει πρώτης εξέτασης το αίτημα του αιτητή.»
Ενόψει της ως άνω κατάληξης παρέλκει η εξέταση οιουδήποτε άλλου λόγου ακυρώσεως.
Υπό το φως των όσων έχουν επεξηγηθεί ανωτέρω η παρούσα επιτυγχάνει και η προσβαλλόμενη απόφαση ακυρώνεται.
Επιδικάζονται έξοδα ως υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο, πλέον Φ.Π.Α., αν υπάρχει, υπέρ του αιτητή και εναντίον των καθ’ ων η αίτηση.
Α. Χριστοφόρου, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο