Legislator Giurisprudenza & Legislazione
Υπόθεση Αρ. 1004/2016 ECLI:CY:DD:2018:477 Generato dall'IA

Administrative court annuls ministerial decision due to lack of ministerial signature causing identity uncertainty.

Numero d'incarto Υπόθεση Αρ. 1004/2016
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Cipro (CY)
Data della decisione
Esito del giudizio Accolto (Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Administrative Court annulled the Minister's decision regarding the applicant's petition for a virtual marriage. The court found that the absence of the Minister's signature on the internal memo created uncertainty about the competent organ's identity. Consequently, the court ruled that the decision was invalid without the required ministerial approval, rendering further examination unnecessary.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

N. 7(I)/2007; Article 146 of the Constitution: A ministerial decision is void if the identity of the competent organ is uncertain due to the lack of the Minister's signature, necessitating annulment.

Parole chiave

Generato dall'IA
ministerial signature requirement identity of competent organ administrative annulment lack of ministerial approval administrative law principles convivenza di fatto non dichiarata contributo straordinario in denaro atto sessuale con un fanciullo

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
N. 7(I)/2007
Article 146 of the Constitution

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
CLEANTHIS GEORGHIADES ν. THE REPUBLIC OF CYPRUS (1966)
MEDCON CONSTRUCTION AND OTHERS ν. REPUBLIC (1968)
REPUBLIC (PUBLIC SERVICE COMMISSION) ν. LEFKOS GEORGHIADES (1972)
REPUBLIC (PUBLIC SERVICE COMMISSION) ν. LEFKOS GEORGHIADES (1972) 3 CLR 594
Dome Invest. Ltd ν. Συμβ. Βελτ. Αν. Νάπας κ.ά. (1989)
Dome Invest. Ltd ν. Συμβ. Βελτ. Αν. Νάπας κ.ά. (1989) 3 ΑΑΔ 741
TSOULOFTAS ν. REPUBLIC (1983)
TSOULOFTAS ν. REPUBLIC (1983) 3 CLR 426
ANGELIDOU AND OTHERS ν. REPUBLIC (1982)
ANGELIDOU AND OTHERS ν. REPUBLIC (1982) 3 CLR 520
MKRTCHYAN ν. Δημοκρατίας, Υποθ. Αρ. 1229/2014
Αυτή την προσέγγιση ακολούθησε και το Δικαστήριο τούτο, όταν και εξέτασε παρόμοιο θέμα, στην MKRTCHYAN ν. Δημοκρατίας, Υποθ. Αρ. 1229/2014, ημερ.
ECLI:CY:AD:2014:D151
Court dismisses deportation appeal, upholding broad executive power to ban entry for public order threats.
ECLI:CY:AD:2015:D643
Supreme Court dismisses appeal against Minister's refusal of hierarchical review in immigration case.
ECLI:CY:DD:2018:477
Administrative court annuls ministerial decision due to lack of ministerial signature causing identity uncertainty.
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

ΑΝΑΦΟΡΕΣ:

Κυπριακή νομολογία στην οποία κάνει αναφορά η απόφαση αυτή:

CLEANTHIS GEORGHIADES ν. THE REPUBLIC OF CYPRUS THROUGH 1. THE PUBLIC SERVICE 2. THE COUNCIL OF MINISTERS (1966) 3 CLR 252

MEDCON CONSTRUCTION AND OTHERS ν. REPUBLIC (MINISTER OF FINANCE AND OTHERS) (1968) 3 CLR 535

REPUBLIC (PUBLIC SERVICE COMMISSION) ν. LEFKOS GEORGHIADES (1972) 3 CLR 594

PANTELIS KYPRIANOU AND OTHERS (NO. 2) ν. REPUBLIC (PUBLIC SERVICE COMMISSION) (1975) 3 CLR 187

IERIDES ν. REPUBLIC (1980) 3 CLR 165

ANGELIDOU AND OTHERS ν. REPUBLIC (1982) 3 CLR 520

TSOULOFTAS ν. REPUBLIC (1983) 3 CLR 426

Dome Invest. Ltd ν. Συμβ. Βελτ. Αν. Νάπας κ.ά. (1989) 3 ΑΑΔ 741

Τριανταφυλλίδης ν. Δημοκρατίας (1993) 3 ΑΑΔ 429

Δημοκρατία ν. Κουκκουρή κ.α. (1993) 3 ΑΑΔ 598

Αδελφοί Γ.Μ. Μακρή Λτδ ν. Αναθεωρητικής Αρχής Αδειών (1994) 4 ΑΑΔ 817

Thermphase Ltd. ν. Δημοκρατίας (Αρ. 1) (1996) 4 ΑΑΔ 2714

Καρλεττίδου ν. Δημοκρατίας (1997) 4 ΑΑΔ 3074

ROYAL RIS LTD ν. ΔΗΜΟΥ ΛΑΡΝΑΚΑΣ, Υπόθεση Αρ. 644/2005, 6 Σεπτεμβρίου 2006

SVETOSLAV STOYANOV ν. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ κ.α., Υπόθεση Αρ. 718/2012, 26/2/2014, ECLI:CY:AD:2014:D151

ΜΕΝΕΛΑΟΣ ΧΕΙΜΩΝΑΣ ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ, Υπόθεση Αρ. 6447/2013, 30/9/2015, ECLI:CY:AD:2015:D643

Κυπριακή νομοθεσία στην οποία κάνει αναφορά η απόφαση αυτή:

Ν. 7(I)/2007 - Ο περί του Δικαιώματος των Πολιτών της Ένωσης και των Μελών των Οικογενειών τους να Κυκλοφορούν και να Διαμένουν Ελεύθερα στη Δημοκρατία Νόμος του 2007

ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΠΟΦΑΣΗΣ:

ECLI:CY:DD:2018:477

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ

(Υπόθεση Αρ. 1004/2016)

26 Οκτωβρίου 2018

[Φ. ΚΩΜΟΔΡΟΜΟΣ, Δ.Δ.Δ.]

ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ

ALJAMOU

Αιτητής

ΚΑΙ

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΜΕΣΩ

1. ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ

2. ΑΝ. ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΑΡΧΕΙΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΙ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ

Καθ΄ ων η Αίτηση.

Χρ. Χριστούδιας, για Αιτητή

Γ. Χατζηχάννα (κα), Ανώτερη Δικηγόρος της Δημοκρατίας, μαζί με Ε. Ευαγγέλου, ασκούμενο δικηγόρο, για τους Καθ’ ων η Αίτηση

ΑΠΟΦΑΣΗ

Φ. ΚΩΜΟΔΡΟΜΟΣ, Δ.Δ.Δ.: Με την υπό κρίση προσφυγή, ο αιτητής προσβάλλει ως άκυρη, παράνομη, αντισυνταγματική και στερημένη οποιουδήποτε εννόμου αποτελέσματος την «απόφαση των Καθ’ ων η Αίτηση, η οποία κοινοποιήθηκε στον αιτητή με επιστολή των καθ’ ων η αίτηση, με αριθμό 3.1.22.5.309, ημερομηνίας 25.5.2016, της οποίας έλαβε γνώση στις 7.6.2016, με την οποία απορρίφθηκε η Ιεραρχική Προσφυγή του κατά απόφασης για εικονικό γάμο σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 7Α μέχρι 7Γ του περί Αλλοδαπών και Μεταναστεύσεως Νόμου Κεφ. 105».

Κατά τον αιτητή, η ως άνω προσβαλλόμενη απόφαση πάσχει καθότι είναι ανεπαρκώς και/ή μη δεόντως αιτιολογημένη, λήφθηκε δε αυτή χωρίς τη δέουσα έρευνα, καθ’ υπέρβαση και κατά κατάχρηση εξουσίας και υπό καθεστώς νομικής και πραγματικής πλάνης. Επιπρόσθετα, ως προβάλλει ο ευπαίδευτος συνήγορος του αιτητή, η επίδικη απόφαση αντίκειται στις γενικές αρχές του Διοικητικού Δικαίου και το Νόμο 158(Ι)/1999 που τις κωδικοποιεί, αλλά και στον ίδιο τον περί Αλλοδαπών και Μεταναστεύσεως Νόμο (Κεφ. 105), τον περί του Δικαιώματος των Πολιτών της Ένωσης και των Μελών των Οικογενειών τους να Κυκλοφορούν και να Διαμένουν Ελεύθερα στη Δημοκρατία Νόμο του 2007 (Ν.7(Ι)/2007), ο οποίος και ενσωματώνει την Οδηγία2004/38/ΕΚ[1] στην ημεδαπή έννομη τάξη και, τέλος, στις διατάξεις της Ε.Σ.Δ.Α και του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Οι καθ’ ων η αίτηση αντιτείνουν ότι η προσβαλλόμενη απόφαση λήφθηκε ορθά και νόμιμα, κατόπιν δέουσας έρευνας και κατ’ ορθή ενάσκηση των εξουσιών που τους παρέχει ο νόμος, είναι δε επαρκώς και/ή δεόντως αιτιολογημένη και, εν πάση περιπτώσει, ευλόγως επιτρεπτή, ενώ ουδεμία πλάνη εμφιλοχώρησε κατά τη λήψη αυτής. Προσθέτουν δε ότι καλύπτεται η προσβαλλόμενη πράξη από το τεκμήριο της καλόπιστης άσκησης της διακριτικής ευχέρειας της Διοίκησης, το οποίο και δεν έχει ανατραπεί.

Τονίζει περαιτέρω η ευπαίδευτη συνήγορος για τους καθ’ ων η αίτηση ότι η είσοδος και η παραμονή αλλοδαπού στη Δημοκρατία εναπόκειται στη διακριτική ευχέρεια της τελευταίας, ως έκφανση της άσκησης της κρατικής της κυριαρχίας, με μόνο περιορισμό την καλόπιστη άσκηση αυτής της εξουσίας. Προσθέτει δε ότι ούτε και η ίδια η Ε.Σ.Δ.Α. δεν επιβάλλει στο κράτος να δεχθεί οποιοδήποτε αλλοδαπό στο έδαφός του για το λόγο ότι ένας εκ των συζύγων έχει άδεια παραμονής. Κατά συνέπεια, δεν μπορεί ο αιτητής, ο οποίος λόγω προβλημάτων παραμονής στη Δημοκρατία τέλεσε γάμο με Ρουμάνα υπήκοο, να αναφέρεται σε αποστέρηση του δικαιώματος παραμονής του στη Δημοκρατία. Ο δε Νόμος 7(Ι)/2007, δεν τυγχάνει εφαρμογής στην παρούσα περίπτωση, εφόσον ο αιτητής, λόγω της μη συμβίωσης του ζεύγους, δεν θεωρείται πλέον μέλος της οικογένειας Ευρωπαίου πολίτη.

Περαιτέρω, κατά το στάδιο των διευκρινίσεων, ο συνήγορος για τον αιτητή ήγειρε, για πρώτη φορά, τον ισχυρισμό περί μη τήρησης άρτιων πρακτικών και περί λήψης της επίδικης απόφασης από αναρμόδιο όργανο. Συγκεκριμένα, ο κ. Χριστούδιας ισχυρίζεται ότι δεν προκύπτει από τα έγγραφα/παραρτήματα της ένστασης των καθ’ ων η αίτηση να έχει υποβληθεί οποιαδήποτε πρόταση/εισήγηση προς τον Υπουργό Εσωτερικών («ο Υπουργός») αναφορικά με την υπό του αιτητή υποβληθείσα ιεραρχική προσφυγή. Επιπρόσθετα, συνεχίζει, απουσιάζει το πρακτικό λήψης της επίδικης απόφασης και, εν πάση περιπτώσει, πουθενά δεν περιέχεται η απορριπτική απόφαση του Υπουργού, παρά μόνο η προς τους δικηγόρους του αιτητή σταλθείσα επιστολή από κάποιαν Λειτουργό του Υπουργείου, με την οποία αυτοί ενημερώνονται για την απόρριψη της ιεραρχικής προσφυγής.

Ενόψει της πιο πάνω εξέλιξης, η υπόθεση ορίστηκε για συμπληρωματικές διευκρινίσεις, προκειμένου να προσκομιστεί και κατατεθεί στο Δικαστήριο και ο διοικητικός φάκελος αναφορικά με την ιεραρχική προσφυγή του αιτητή, όπερ και εγένετο, ούτως ώστε να εξεταστούν οι υπό της πλευράς του αιτητή προβαλλόμενοι, νέοι ισχυρισμοί.

Κατά τις συμπληρωματικές διευκρινίσεις, η ευπαίδευτη συνήγορος για τους καθ’ ων η αίτηση, αντικρούοντας τον ισχυρισμό περί μη ύπαρξης απόφασης του Υπουργού επί της ιεραρχικής προσφυγής, παραπέμπει στον οικείο διοικητικό φάκελο του Υπουργείου Εσωτερικών, από τον οποίο, ως διατείνεται, προκύπτει η απόρριψη της ιεραρχικής προσφυγής των αιτητών από τον ίδιο τον Υπουργό. Στον ίδιο φάκελο, συνεχίζει η κα Χατζηχάννα, περιέχεται και η εισηγητική έκθεση που υποβλήθηκε στον Υπουργό αναφορικά με την ιεραρχική προσφυγή. Συνεπώς, καταλήγει, η επίδικη απόφαση απόρριψης της ιεραρχικής προσφυγής υπήρξε καθόλα σύννομη.

Πριν από την εξέταση των εγειρόμενων λόγων ακύρωσης, κρίνεται χρήσιμη η παράθεση του πραγματικού πλαισίου της υπό εξέταση υπόθεσης.

Ο αιτητής είναι υπήκοος Συρίας, το ιστορικό του οποίου στη Δημοκρατία ανάγεται στο έτος 2003 και συγκεκριμένα στις 15.11.2003, όταν αυτός αφίχθηκε στην Κύπρο με άδεια εισόδου, με σκοπό να εργαστεί ως τορναδόρος σε μηχανουργείο της Λευκωσίας. Για το σκοπό αυτό, του χορηγήθηκε άδεια παραμονής με ισχύ μέχρι τις 31.10.2004, η οποία εν συνεχεία ανανεωνόταν μέχρι τις 8.6.2009.

Στις 27.3.2008, ο αιτητής τέλεσε πολιτικό γάμο με Ρουμάνα υπήκοο, κάτοχο Βεβαίωσης Εγγραφής πολίτη της Ένωσης. Ακολούθως, και συγκεκριμένα στις 23.7.2008, στο πλαίσιο εξέτασης της γνησιότητας του εν λόγω γάμου, ο διοικητικός φάκελος του αιτητή στάλθηκε στην Υπηρεσία Αλλοδαπών και Μετανάστευσης (ΥΑΜ). Ως αναφέρεται σε σχετικό σημείωμα του Υπεύθυνου Κλιμακίου Λευκωσίας προς τον Διοικητή της ΥΑΜ, ο αιτητής ανέφερε ότι η σύζυγός του βρισκόταν στη χώρα της και προτίθετο να μεταβεί και ο ίδιος στη Ρουμανία για να επιστρέψουν αργότερα μαζί. Σύμφωνα με πληροφορίες που λήφθηκαν από το γειτονικό περιβάλλον του ζεύγους, αυτοί φαίνεται να διέμεναν μαζί, ωστόσο δεν μπορούσε να γίνει αντικειμενικός έλεγχος για τη γνησιότητα του γάμου τους. Ακολούθησε επιστολή του εργοδότη του αιτητή προς το Τμήμα Αρχείου Πληθυσμού και Μεταναστεύσεως («το Τμήμα»), η οποία παραλήφθηκε στις 21.5.2010, και στην οποία αναφερόταν ότι ο αιτητής είχε συνάψει εικονικό γάμο με την προαναφερθείσα Ρουμάνα υπήκοο, με σκοπό να παραμείνει στην Κύπρο. Ενόψει αυτής της εξέλιξης, ο διοικητικός φάκελος του αιτητή στάλθηκε στην ΥΑΜ, στις 19.10.2010, για τη διερεύνηση των συγκεκριμένων ισχυρισμών.

Προηγουμένως ωστόσο, και δη στις 9.6.2009, ως προκύπτει από τα ενώπιον μου στοιχεία, ο αιτητής είχε πάρει διαζύγιο από την εν λόγω Ρουμάνα και λίγες μέρες αργότερα, συγκεκριμένα στις 22.6.2009, τέλεσε νέο γάμο με άλλη Ρουμάνα υπήκοο, επίσης κάτοχο Βεβαίωσης Εγγραφής πολίτη της Ένωσης.

Ακολούθησε, στις 10.9.2009, αίτηση του αιτητή για έκδοση Δελτίου Διαμονής μέλους οικογένειας πολίτη της Ένωσης και, ως εκ τούτου, ο διοικητικός φάκελος του αιτητή στάλθηκε στην ΥΑΜ για διενέργεια εξετάσεων ως προς την γνησιότητα του γάμου του. Σύμφωνα με τη σχετική έκθεση προς το Διοικητή της ΥΑΜ, το ζεύγος διέμενε μαζί και έδωσαν απαντήσεις παρεμφερούς περιεχομένου στις ερωτήσεις που τους είχαν υποβληθεί. Στις 30.3.2010, εκδόθηκε στον αιτητή Δελτίο Διαμονής μέλους οικογένειας πολίτη της Ένωσης, με ισχύ μέχρι 23.1.2015, το οποίο ανανεώθηκε κατόπιν νέας αίτησης στις 27.4.2015, με ισχύ μέχρι 27.4.2020.

Μετά παρέλευση σχεδόν πέντε χρόνων, το ζήτημα της γνησιότητας του γάμου του αιτητή επανήλθε, καθότι στις 27.4.2015 ο διοικητικός φάκελος αυτού εστάλη εκ νέου στην ΥΑΜ για τη διεξαγωγή νέων εξετάσεων σχετικά με τη γνησιότητα του γάμου του. Όπως προκύπτει από τα έγγραφα που ετέθησαν ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου, σε κατάθεσή της στην Αστυνομία, στις 17.10.2015, η Ρουμάνα σύζυγος του αιτητή ανέφερε ότι είχε αφιχθεί στην Κύπρο για πρώτη φορά τον Ιούνιο του 2007 μαζί με έτερο Ρουμάνο υπήκοο, με τον οποίο διατηρούσε δεσμό.

Στην συνέχεια αυτοί γνωρίστηκαν με τον αιτητή, ο οποίος και τους ρώτησε αν γνώριζαν κάποια άλλη κοπέλα. Ο συγκεκριμένος Ρουμάνος αναφέρθηκε τότε στη ξαδέλφη του, η οποία ήταν πρόθυμη να έρθει στην Κύπρο για να παντρευτεί τον αιτητή, συμφωνώντας όπως αυτή λάβει €1000 και τα υπόλοιπα οι μεσάζοντες. Σύμφωνα με την κατάθεση, το συγκεκριμένο πρόσωπο αφίχθηκε στην Κύπρο αλλά τελικά δεν επιθυμούσε να συνεχίσει να συμβιώνει με τον αιτητή και αποφάσισε να επιστρέψει στην χώρα της, με αποτέλεσμα ο αιτητής να απαιτεί όπως του επιστραφούν τα λεφτά που είχε καταβάλει.

Επειδή όμως το προαναφερθέν ζεύγος Ρουμάνων δεν μπορούσαν να του επιστρέφουν τα χρήματα, συμφώνησαν όπως ο αιτητής παντρευτεί με την προαναφερθείσα Ρουμάνα υπήκοο-καταθέτουσα, όπερ και εγένετο. Στη συνέχεια, σύμφωνα πάντα με την κατάθεση, το ζεύγος διέμενε στην οικία του αιτητή, μαζί με τον τελευταίο, και κατά τον έλεγχο που διενεργήθηκε για τη γνησιότητα του γάμου το έτος 2010 κατάφεραν «να ξεγελάσουν» την ΥΑΜ.

Το καλοκαίρι του έτους 2012, ο αιτητής μετέβη στη Συρία και παντρεύτηκε ομοεθνή του, η οποία στη συνέχεια αφίχθηκε στην Κύπρο, ενώ ήταν ήδη έγκυος. Καταλήγει η καταθέτουσα αναφέροντας ότι ο αιτητής μαζί με την ομοεθνή σύζυγό του και το παιδί τους διέμεναν μαζί, ενώ η ίδια μαζί με τον προαναφερθέντα Ρουμάνο υπήκοο συνέχισαν να διατηρούν δεσμό και μετακόμισαν σε άλλη διεύθυνση.

Ενόψει των πιο πάνω, έγινε εισήγηση από την Αστυνομία όπως ο γάμος του αιτητή τεθεί ενώπιον της Συμβουλευτικής Επιτροπής για τους Εικονικούς Γάμους, η οποία, κατά την συνεδρία της ημερομηνίας 11.12.2015, αποφάνθηκε ότι επρόκειτο περί εικονικού γάμου, καθώς το ζεύγος δεν συμβίωνε κάτω από την ίδια στέγη, είχε δε καταβληθεί χρηματικό ποσό για τη σύναψη του γάμου και υπήρχαν ενδείξεις ότι ο αιτητής είχε συνάψει προηγουμένως άλλο εικονικό γάμο.

Ο αιτητής και η προαναφερθείσα Ρουμάνα υπήκοος ενημερώθηκαν σχετικά με τους λόγους που οδήγησαν στην απόφαση να κριθεί ο γάμος τους εικονικός, με χωριστές επιστολές του Τμήματος προς αυτούς, ημερομηνίας 4.1.2016, και στις 22.1.2016 αυτοί υπέβαλαν, μέσω των δικηγόρων τους ιεραρχική προσφυγή προς τον Υπουργό, κατά της πιο πάνω απόφασης.

Τελικά, με σχετική επιστολή του Υπουργείου Εσωτερικών προς τους δικηγόρους του αιτητή, ημερομηνίας 25.5.2016, ενημερώθηκε ο τελευταίος ότι ο Υπουργός απέρριψε την ιεραρχική προσφυγή για τους λόγους που είχαν παρατεθεί και στην προαναφερθείσα επιστολή του Τμήματος.

Στις 16.8.2016 καταχωρήθηκε η παρούσα προσφυγή.

Η κατάληξη

Έχω εξετάσει την προσβαλλόμενη απόφαση υπό το πρίσμα του συνόλου των στοιχείων που τέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου, τα οποία αποτέλεσαν το υπόβαθρο για προώθηση των εκατέρωθεν θέσεων, είτε κατά είτε υπέρ της νομιμότητας της προσβαλλόμενης πράξης.

Θα ξεκινήσω, κατά προτεραιότητα, με τον ισχυρισμό περί αναρμοδιότητας του οργάνου που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση, ο οποίος εξάλλου, ως αφορών ευθέως σε λόγο ακύρωσης που ανάγεται σε θέμα δημοσίας τάξης, μπορεί να εξεταστεί και αυτεπάγγελτα από το Δικαστήριο, παρόλο που δεν δικογραφήθηκε, αλλ’ ούτε βεβαίως και αναπτύχθηκε στις γραπτές αγορεύσεις του συνηγόρου του αιτητή. Όπως χαρακτηριστικά λέχθηκε στην THERMPHASE LIMITED ν. Δημοκρατίας, (1996) 4 Α.Α.Δ. 2714 -

«Οι λόγοι ακυρώσεως που εξετάζονται αυτεπαγγέλτως "είναι εκείνοι που ανάγονται στην δημοσία τάξη, οι προκύπτοντες αμέσως εκ της προσβαλλομένης αποφάσεως ή εκ των στοιχείων του φακέλλου, ή οι γνωστοί στο Δικαστήριο από προηγηθείσα δίκη. Η αναρμοδιότης του εκδόσαντος την προσβαλλομένη πράξη οργάνου, η κακή συγκρότηση του αποφασίσαντος ή γνωμοδοτήσαντος συμβουλίου, η μη νομότυπη δημοσίευση της πράξεως, η παράλειψη λήψεως της απαιτουμένης γνωμοδοτήσεως συνιστούν τους πλέον κοινούς λόγους εξ επαγγέλματος εξεταζομένους." (Βλ. Σαρμά, πιο πάνω, σελ. 448-49. Βλ. και Τριανταφυλλίδης κ.ά. ν. Δημοκρατίας (1993) 3 Α.Α.Δ. 429,439, Δημοκρατία ν. Κουκκουρή κ.ά. (1993) 3 Α.Α.Δ. 598, 607, Δημοκρατία ν. Γεωργιάδη (1972) 3 Α.Α.Δ. 594, Όθωνος κ.ά. ν. Δημοκρατίας (1989) 3(A) Α.Α.Δ. 475, Δημοκρατία ν. Χατζηπαντελή (1989) 3 (Β) Α.Α.Δ. 961, Οικονομίδης κ.ά. ν. Δημοκρατίας (1996) Α.Α.Δ. 1009).».

Εφόσον δε κριθεί ότι ο συγκεκριμένος ισχυρισμός ευσταθεί, παρέλκει η εξέταση άλλων λόγων ακύρωσης που έχουν εγερθεί.

Κατά το συνήγορο του αιτητή, απουσιάζει και από πουθενά δεν προκύπτει η απορριπτική απόφαση του Υπουργού επί της ιεραρχικής προσφυγής. Αυτό, ως εισηγείται, οδηγεί άνευ ετέρου στην ακύρωση της επίδικης απόφασης.

Ο προβαλλόμενος λόγος ακύρωσης ευσταθεί.

Εν πρώτοις, υπενθυμίζεται ότι κατά πάγια νομολογία, τα διοικητικά όργανα πρέπει να τηρούν έγγραφες καταχωρίσεις (“written records”) των αποφάσεών τους. Αυτό επιβάλλεται από τις αρχές της χρηστής διοίκησης (Georghiades v. Republic (1966) 3 CLR 252, 283, Μedcon Construction and Others v. Republic (1968) 3 CLR 535,543, Kyprianou and Others (No.2) v. Republic (1975) 3 CLR 187). Εν πρoκειμένω, θα πρέπει να εξεταστεί κατά πόσον υπάρχει καταγεγραμμένη οποιαδήποτε απόφαση του Υπουργού, με την οποία απορρίφθηκε η ιεραρχική προσφυγή του αιτητή.

Κατά το στάδιο των συμπληρωματικών διευκρινίσεων, η κα Χατζηχάννα με παρέπεμψε στο διοικητικό φάκελο εξέτασης της ιεραρχικής προσφυγής του αιτητή και δη στην πρώτη, τοποθετημένη στην αριστερή πλευρά του φακέλου, σελίδα, όπου καταγράφονται χειρόγραφα τα περιεχόμενα στον εν λόγω φάκελο έγγραφα και στην οποία, ως εισηγείται, περιέχεται καταγεγραμμένη και η απορριπτική απόφαση του Υπουργού.

Δεν μπορώ να συμφωνήσω με τη θέση αυτή της συνηγόρου των καθ’ ων η αίτηση: εξετάζοντας προσεκτικά τα εκεί αναγραφόμενα, παρατηρώ ότι στο κάτω μέρος της εν λόγω πρώτης σελίδας γίνεται αναφορά στην, περιεχόμενη στα ερυθρά 18-15 του φακέλου, έκθεση της Διοικητικής Λειτουργού του Υπουργείου αναφορικά με την ιεραρχική προσφυγή.

Ακριβώς κάτω από αυτή την αναφορά, παρατίθενται τρεις αποδέκτες (προφανώς της εν λόγω έκθεσης), ως ακολούθως: «Κο ΥΠΟΥΡΓΟ», φράση ωστόσο που φαίνεται διαγραμμένη, ακολουθεί η φράση «(μέσω) ΓΕΝΙΚΟ Δ/ΝΤΗ» και, τέλος, η φράση «(μέσω) ΔΛΑ’-Κ. Ν. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ». Δίπλα από τη φράση «(μέσω) ΓΕΝΙΚΟ Δ/ΝΤΗ», αναγράφεται η λέξη «Απόρριψη», συνοδευόμενη από κάποια υπογραφή και την ημερομηνία 24.5.2016.

Περαιτέρω, δίπλα από τη φράση «(μέσω) ΔΛΑ’-Κ. Ν. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ», αναγράφεται η φράση «Συμφωνώ. Εισηγούμαι απόρριψη ιεραρχικής προσφυγής», επίσης συνοδευόμενη από κάποια υπογραφή και την ημερομηνία 13.5.2016. Πέραν αυτών, ουδέν. Συνεπώς, είναι σαφές κατά την κρίση μου ότι, με βάση αυτά τα δεδομένα, από πουθενά δεν προκύπτει και ούτε θα μπορούσε εύλογα να συναχθεί ότι είναι ο Υπουργός αυτός που απέρριψε την ιεραρχική προσφυγή του αιτητή.

Σε καμία περίπτωση τα στοιχεία του διοικητικού φακέλου που τέθηκε ενώπιον μου δεν υποστηρίζουν τον ισχυρισμό ότι η εκεί περιεχόμενη απορριπτική απόφαση, καθώς και η υπογραφή προέρχονται από τον Υπουργό, με αποτέλεσμα και ο σχετικός ισχυρισμός της συνηγόρου των καθ’ ων η αίτηση να παραμένει μετέωρος.

Επιπρόσθετα, παρατηρώ ότι στα Ερυθρά 18-15 του ιδίου φακέλου περιέχεται σχετικό υπογεγραμμένο σημείωμα της αρμόδιας Διοικητικής Λειτουργού του Υπουργείου Εσωτερικών προς τον Υπουργό, ημερομηνίας 11.5.2016, δια του οποίου υποβάλλεται η εισήγηση για απόρριψη της ιεραρχικής προσφυγής. Αυτό βεβαίως απαντά στον ισχυρισμό του συνηγόρου του αιτητή ότι της απορριπτικής απόφασης δεν φαίνεται να είχε προηγηθεί εισηγητική έκθεση και/ή σημείωμα προς τον Υπουργό. Εντούτοις, ως προς το εν λόγω σημείωμα, παρατηρώ τα εξής: Κάτω ακριβώς από αυτό, στην ίδια σελίδα (Ερ. 15), περιέχεται δακτυλογραφημένο το ακόλουθο κείμενο:

«Γ. Απόφαση:

Εγώ, ο Υπουργός Εσωτερικών ΧΧΧΧΧ Χάσικος, έχοντας μελετήσει όλα τα δεδομένα που αφορούν την απόφαση του Διευθυντή Τμήματος Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης αναφορικά με το γάμο που συνήψαν οι κκ. ΧΧΧΧΧ ALJAMOU από τη Συρία (ARC ΧΧΧΧΧ) και ΧΧΧΧΧ LAIOS (ARC ΧΧΧΧΧ) από τη Ρουμανία αποφασίζω την απόρριψη της υποβληθείσας Ιεραρχικής Προσφυγής.».

Κάτω ακριβώς από το πιο πάνω κείμενο αναγράφεται το όνομα και η ιδιότητα του Υπουργού και ακολούθως η λέξη «Ημερομηνία». Ασυμπλήρωτα ωστόσο, εφόσον το εν λόγω κείμενο της απόφασης του Υπουργού παρέμεινε ανυπόγραφο και χωρίς οποιαδήποτε ημερομηνία. Ουδεμία υπογραφή του Υπουργού εντοπίζεται σχετικά με την απόρριψη της υποβληθείσας ιεραρχικής προσφυγής, με αποτέλεσμα εύλογα να τίθεται ζήτημα έγκυρης λήψης της επίδικης απόφασης.

Έχει κατ’ επανάληψη λεχθεί ότι, όχι μόνον όταν ελλείπουν τα στοιχεία, αλλά και όταν υπάρχει αβεβαιότητα ως προς το πλαίσιο και τις συνθήκες λήψης της διοικητικής απόφασης, η ακύρωση είναι αναπόφευκτη (βλ. ROYAL RIS LTD v. Δήμου Λάρνακας, Υποθ. Αρ. 644/2005, ημερ. 6.9.2006 και DOME INVESTMENTS LIMITED v. Του Συμβουλίου Βελτιώσεως Αγίας Νάπας και Άλλου (1989) 3 Α.Α.Δ. 741). Η τήρηση άρτιων πρακτικών και η καταγραφή των ουσιωδών γεγονότων που περιστοιχίζουν τη λήψη της διοικητικής απόφασης αποτελούν υποχρέωση της Διοίκησης, την οποία επιβάλλουν οι κανόνες της χρηστής διοίκησης (βλ. IERIDES V. REPUBLIC (1980) 3 C.L.R. 165 και ANGELIDOU AND OTHERS V. REPUBLIC (1982) 3 C.L.R. 520).

Εν προκειμένω, επαναλαμβάνω, από πουθενά δεν προκύπτει η απόφαση του Υπουργού επί της ιεραρχικής προσφυγής, με αποτέλεσμα εύλογα να εγείρονται αμφιβολίες ως προς την ταυτότητα του οργάνου λήψης της επίδικης απόφασης. Εν τη απουσία δε οποιουδήποτε στοιχείου που να δεικνύει την σύννομη λήψη της επίδικης απόφασης υπό του αρμοδίου οργάνου, ήτοι του Υπουργού, η ακύρωση της απόφασης αυτής καθίσταται αναπόφευκτη (βλ. DOME INVESTMENTS LIMITED, ανωτέρω).

Διαφορετική θα ήταν η κατάληξή μου εάν υπήρχε η υπογραφή του Υπουργού στο οικείο μέρος του προαναφερθέντος εισηγητικού σημειώματος της Διοικητικής Λειτουργού του Υπουργείου, ως πιο πάνω αναφέρεται, ή, έστω, η υπογραφή του Υπουργού και η καταγραφή της σύμφωνης θέσης του όσον αφορά την εν λόγω εισήγηση σε οποιοδήποτε σημείο επί του σημειώματος. Σε τέτοια περίπτωση, θα τεκμαίρονταν, κατά την αρχή δικαίου, ότι ο Υπουργός συμφώνησε προς όλα που τέθηκαν ενώπιον του υπό τύπο λεπτομερούς έκθεσης, ενεργώντας όχι ως να εξέταζε έφεση, αλλά επαναδιερευνώντας το σύνολο των γεγονότων (Tsouloftas v. Republic (1983) 3 C.L.R. 426 και Γ.Μ. Μακρή Λτδ ν. Αναθεωρητικής Αρχής Αδειών (1994) 4 Α.Α.Δ. 817). Σε τέτοιες περιπτώσεις, ενσωματώνεται στην απορριπτική απόφαση το Σημείωμα και η εκεί περιεχόμενη έκθεση της Λειτουργού, την οποία ο Υπουργός υιοθετεί χωρίς οποιαδήποτε διαφωνία, ή, διαφοροποίηση. Όπως χαρακτηριστικά λέχθηκε στην Χειμώνας ν. Δημοκρατίας, ECLI:CY:AD:2015:D643, Υποθ. Αρ. 6447/2013, ημερ. 30.9.2015)-

«Η σύμφωνος γνώμη του Υπουργού δεν μειώνει την επάρκεια της αιτιολόγησης. Αντίθετα, ενσωματώνει ολόκληρη την έκθεση τους λειτουργού, την οποία υιοθέτησε χωρίς οποιαδήποτε διαφωνία, ή, διαφοροποίηση. Η απλή συμφωνία δεν εξυπακούει ότι ο Υπουργός δεν ασχολήθηκε με την ουσία του θέματος ή ότι απεμπόλησε την εξουσία του ή ότι επισφράγισε άνευ ετέρου τη γνώμη ή εισήγηση τρίτου, (Καρλεττίδου ν. Δημοκρατίας (1997) 4 Α.Α.Δ. 3074 και ΧΧΧΧΧ Stoyanov v. Υπουργείου Εσωτερικών, ECLI:CY:AD:2014:D151, υποθ. αρ. 718/12, ημερ. 26.2.2014). Στο πλαίσιο της κανονικότητας των διοικητικών πράξεων επί των οποίων υπάρχει μαχητό τεκμήριο, δεν νοείται ανατροπή του με τα όσα επιχειρηματολογεί ο αιτητής.».

Αυτή την προσέγγιση ακολούθησε και το Δικαστήριο τούτο, όταν και εξέτασε παρόμοιο θέμα, στην MKRTCHYAN ν. Δημοκρατίας, Υποθ. Αρ. 1229/2014, ημερ. 16.2.2017, απορρίπτοντας ανάλογο ισχυρισμό περί αναρμοδιότητας και/ή έλλειψης προσδιορισμού της ταυτότητας του οργάνου που έλαβε την επίδικη απόφαση.

Ωστόσο, στην παρούσα υπόθεση, η παντελής έλλειψη υπογραφής που να προκύπτει, έστω και στοιχειωδώς, ότι προέρχεται από το εκ του νόμου αρμόδιο να αποφασίσει όργανο, ήτοι τον Υπουργό, σαφέστατα προκαλεί αβεβαιότητα όσον αφορά στο πλαίσιο λήψης της επίδικης απόφασης, η οποία αβεβαιότητα, με τη σειρά της, οδηγεί, άνευ ετέρου στην ακύρωση της εν λόγω απόφασης.

Με αυτή τη διαπίστωση, καθίσταται αχρείαστη η εξέταση άλλων ζητημάτων που έχουν εγερθεί στην παρούσα υπόθεση.

Κατά συνέπεια, η προσφυγή επιτυγχάνει και η προσβαλλόμενη απόφαση ακυρώνεται, με €1.400 έξοδα υπέρ του αιτητή και εναντίον των καθ’ ων η αίτηση, πλέον Φ.Π.Α., εάν υπάρχει.

Φ.ΚΩΜΟΔΡΟΜΟΣ, Δ.Δ.Δ.

[1] Οδηγία 2004/38/ΕΚ σχετικά με το δικαίωμα των πολιτών της Ένωσης και των μελών των οικογενειών τους να κυκλοφορούν και να διαμένουν ελεύθερα στο έδαφος των κρατών μελών.

cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο