Administrative Court annuls decision for violating binding precedent regarding public assistance eligibility.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Administrative Court annulled the Social Welfare Services' refusal of public assistance to a Greek national, finding the decision violated binding precedent. Although the administration argued the new refusal was based on fresh evidence, the court held that the core reasoning contradicted two prior Supreme Court rulings that had already invalidated similar refusals. Consequently, the court ruled that the administration was legally barred from issuing decisions contrary to established judicial findings.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArticles 146 and 146.5 of the Constitution; The administration is prohibited from issuing administrative acts contrary to issues adjudicated by the Supreme Court or administrative courts that have acquired the force of binding precedent.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
ΑΝΑΦΟΡΕΣ:
Κυπριακή νομολογία στην οποία κάνει αναφορά η απόφαση αυτή:
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΓΛΥΚΟΣ ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΓΡΑΦΕΙΟΥ ΕΥΗΜΕΡΙΑΣ, Υπόθεση Αρ. 798/2011, 16/9/2013
ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΠΟΦΑΣΗΣ:
ECLI:CY:DD:2018:187
ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
(Υπόθεση Αρ. 5/2015)
26 Απριλίου, 2018
[Α. ΕΥΣΤΑΘΙΟΥ – ΝΙΚΟΛΕΤΟΠΟΥΛΟΥ, ΔΔΔ]
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΓΛΥΚΟΣ
Αιτητής,
και
ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ, ΜΕΣΩ
ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΥΗΜΕΡΙΑΣ
Καθ' ων η Αίτηση.
________________________
Αχιλλεύς Κ. Αιμιλιανίδης, για τον αιτητή.
Ευγενία Παπαγεωργίου - Καρακάννα (κα), για τον Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, για τους Καθ' ων η Αίτηση.
________________________
Α Π Ο Φ Α Σ Η
Α. ΕΥΣΤΑΘΙΟΥ-ΝΙΚΟΛΕΤΟΠΟΥΛΟΥ, ΔΔΔ: Ο αιτητής, με την παρούσα προσφυγή, προσβάλλει τη νομιμότητα απόφασης των καθ' ων η αίτηση, η οποία του κοινοποιήθηκε με επιστολή ημερομηνίας 13/11/2014, με την οποία απορρίφθηκε αίτησή του για παροχή δημόσιου βοηθήματος.
Ο αιτητής, ηλικίας 60 χρόνων, κατάγεται από την Ελλάδα. Ήλθε στην Κύπρο το 1998 και δημιούργησε δική του επιχείρηση, η οποία έκλεισε το 2005, λόγω μειωμένου κύκλου εργασιών. Στις 30/5/2003, μετά από απόπειρα αυτοκτονίας, νοσηλεύθηκε στο Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας. Από τότε, λόγω κατάθλιψης, παρακολουθείται από τις Υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας.
Στις 23/9/2009, ο αιτητής υπέβαλε αίτηση για παροχή δημόσιου βοηθήματος στις Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Η αίτησή του απορρίφθηκε, για το λόγο ότι η άδεια παραμονής του αφορούσε εργοδότηση του στην Κύπρο. Στη συνέχεια, στις 30/9/2009, ο αιτητής υπέβαλε αίτηση στο Τμήμα Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης, για εξασφάλιση Βεβαίωσης Εγγραφής Πολίτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία απερρίφθη στις 11/1/2011. Εναντίον της πιο πάνω απόφασης, ο αιτητής καταχώρησε την προσφυγή με αρ. 1243/2011, την οποία στις 18/1/2013, το Ανώτατο Δικαστήριο έκανε αποδεκτή και ακύρωσε την απόφαση. Εναντίον της πιο πάνω απόφασης του Ανωτάτου Δικαστηρίου εκκρεμεί Έφεση που η Δημοκρατία καταχώρησε.
Στις 10/11/2010, ο αιτητής υπέβαλε εκ νέου αίτηση για δημόσιο βοήθημα, η οποία επίσης απορρίφθηκε στις 18/3/2011, επειδή ο αιτητής δεν απέδειξε τη νομιμότητα της παραμονής του στη Δημοκρατία. Εναντίον της πιο πάνω απόφασης, ο αιτητής καταχώρησε την προσφυγή με αρ. 798/2011. Το Ανώτατο Δικαστήριο στις 16/9/2013, έκανε αποδεκτή την προσφυγή και ακύρωσε την απόφαση. Εναντίον της πιο πάνω απόφασης του Ανωτάτου Δικαστηρίου , επίσης εκκρεμεί έφεση που η Δημοκρατία καταχώρησε.
Την 1/9/2014, ο αιτητής υπέβαλε εκ νέου αίτηση για παροχή δημόσιου βοηθήματος και στις 2/9/2014 πραγματοποιήθηκε κατ’ οίκον επίσκεψη από αρμόδιο λειτουργό. Ακολούθησε επιστολή ημερομηνίας 8/9/2014 από την Προϊσταμένη Γραφείου Κοινωνικών Υπηρεσιών Καμάρων στη Διευθύντρια Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας, με εισήγηση για έγκριση της αίτησης. Στις 20/10/2014, το αίτημα του αιτητή απορρίφθηκε από την Διευθύντρια Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας, επειδή ο αιτητής δεν κατείχε στοιχεία που να αποδεικνύουν τη νομιμότητα της διαμονής του στη Δημοκρατία.
Ο ευπαίδευτος συνήγορος για τον αιτητή, ισχυρίζεται ότι η προσβαλλόμενη απόφαση λήφθηκε υπό πλάνη περί το νόμο και κατά παράβαση τόσο του κυπριακού όσο και του κοινοτικού δικαίου, αλλά και κατά παράβαση του δεδικασμένου των προηγούμενων αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου (βλ. Κωνσταντίνος Γλυκός v. Κυπριακής Δημοκρατίας, υπόθεση αρ. 1243/2011, ημερομηνίας 18/1/2013, και Κωνσταντίνος Γλυκός v. Κυπριακής Δημοκρατίας, υπόθεση αρ. 798/2011, ημερομηνίας 16/9/2013).
Οι καθ' ων η αίτηση, απορρίπτουν όλους τους ισχυρισμούς του αιτητή και υποστηρίζουν ότι απαραίτητη προϋπόθεση για χορήγηση σ' αυτόν δημόσιου βοηθήματος, ήταν η νομιμότητα της διαμονής του στη Δημοκρατία, κάτι που εμπίπτει στην αρμοδιότητα του Τμήματος Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης, εφόσον βέβαια ο αιτητής υπέβαλλε σχετική αίτηση. Κατά την ευπαίδευτη συνήγορο των καθ’ ων η αίτηση, ο αιτητής δεν μπορεί να προσφύγει εναντίον των Υπηρεσιών Ευημερίας και να προσπαθεί να κάνει παρεμπίπτοντα έλεγχο σε πράξη άλλου οργάνου την απόφαση του οποίου μάλιστα δεν προσβάλλει. Αυτό, θα αντίκειτο στις πρόνοιες των περί Δημοσίων Βοηθημάτων και Υπηρεσιών Νόμων του 2006 – 2013 και ειδικότερα των άρθρων 3(2), 3(3) και 3(4).
Εισηγείται επίσης, ότι το ακυρωτικό αποτέλεσμα των αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου που προηγήθηκαν, δεν επηρεάζει την προσβαλλόμενη απόφαση, αφού αφενός οι δύο αποφάσεις έχουν εφεσιβληθεί και αφετέρου δεν ακολούθησε της έκδοσης των πιο πάνω αποφάσεων, επανεξέταση από την διοίκηση, αλλά πρόκειται για νέα αίτηση, με νέα έρευνα και νέο αποτέλεσμα.
Έχω εξετάσει τις εκατέρωθεν θέσεις των ευπαιδεύτων συνηγόρων και έχω καταλήξει ως ακολούθως:
Ο αιτητής με την προσφυγή του με αρ. 1243/2011, είχε προσβάλλει την απόφαση του Τμήματος Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης ημερομηνίας 11/1/2011, με την οποία απερρίφθη αίτημα που ο αιτητής υπέβαλε για εξασφάλιση Βεβαίωσης Εγγραφής ως Πολίτης της Ένωσης. Ο έντιμος Δικαστής του Ανωτάτου Δικαστηρίου κ. Παμπαλλής αποφάσισε τα ακόλουθα:
«Στην εξεταζόμενη υπόθεση θεωρώ ότι πλήττεται το περί δικαίου αίσθημα γιατί, η απόρριψη της αίτησης για λόγους που αναφέρθηκαν πιο πάνω, σαφώς οδηγεί σε μια ανεπιεική και άδικη λύση. Ο αιτητής είχε δικαίωμα μόνιμης διαμονής μη υπαγόμενο σε οποιουσδήποτε όρους ή διοικητικές διαπιστώσεις, πέραν από τη βεβαίωση του αδιάλειπτου της παραμονής. Συνακόλουθα αν ο αιτητής είχε υποβάλει το ορθό έντυπο οι καθ΄ων η αίτηση δεν θα προέβαιναν σε εξέταση των πόρων του και ιδιαιτέρως, αν αυτός θα αποτελούσε ενδεχομένως υπέρμετρο βάρος για το κοινωνικό σύστημα του κράτους».
(Η έμφαση προστέθηκε).
Με την προσφυγή αρ. 798/2011, ο αιτητής είχε προσβάλει την απόφαση του Γραφείου Ευημερίας ημερομηνίας 13/11/2014, με την οποία απορρίφθηκε αίτηση του για παροχή δημόσιου βοηθήματος. Η έντιμη Δικαστής του Ανωτάτου Δικαστηρίου κα Παπαδοπούλου αποφάσισε ότι:
«η προσβαλλόμενη απόφαση, μετά την ακύρωση της απόφασης για απόρριψη του αιτήματός του για παροχή Βεβαίωσης Εγγραφής Πολίτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, παραμένει χωρίς υπόβαθρο. Η αιτιολογία, στην οποία αυτή στηρίζεται, δηλαδή, ότι ο αιτητής δεν έχει αποδείξει τη νομιμότητα της παραμονής του, έχει εξαφανιστεί με το ακυρωτικό αποτέλεσμα της Προσφυγής Αρ. 1243/11. ΄Εχει υποστηριχτεί, βέβαια, από τους καθ' ων η αίτηση ότι δεν επηρεάζεται η νομιμότητα της προσβαλλόμενης απόφασης, από τη στιγμή που δεν έχει αποσαφηνιστεί το ζήτημα της διαμονής του αιτητή. Είναι γεγονός ότι ο αιτητής ούτε κατά τη λήψη της προσβαλλόμενης απόφασης ούτε σε μεταγενέστερο στάδιο εξασφάλισε νόμιμη διαμονή. Αυτό, όμως, έχοντας υπόψη τα γεγονότα της υπόθεσης, δεν επιδρά. Δεν μπορεί να παραβλεφθεί η συνάφεια της προσβαλλόμενης απόφασης με την ακυρωθείσα απόφαση στα πλαίσια της Προσφυγής Αρ. 1243/11. Είναι ξεκάθαρο ότι το Τμήμα, κατά τη λήψη της απόφασής του, έλαβε υπόψη του την επιστολή του Προϊσταμένου του Γραφείου Κοινωνικών Υπηρεσιών Καμάρων Λάρνακας, ημερομηνίας 8/11/2010, με την οποία οι καθ' ων η αίτηση διευκρίνιζαν ότι ο αιτητής, σε περίπτωση που εξασφάλιζε δημόσιο βοήθημα - η νόμιμη διαμονή αποτελούσε προϋπόθεση - θα ήταν υπέρμετρο βάρος στο σύστημα κοινωνικής πρόνοιας της Δημοκρατίας.
Ανεξάρτητα από την κατάληξή μου ως προς την επίδραση του ακυρωτικού αποτελέσματος της Προσφυγής Αρ. 1243/11 στην προσβαλλόμενη απόφαση, η τελευταία θεωρώ ότι λήφθηκε υπό συνθήκες που δε συνάδουν με τις αρχές είτε της χρηστής διοίκησης είτε της καλής πίστης, σύμφωνα με τις οποίες θα έπρεπε οι καθ' ων η αίτηση να ενεργήσουν, οι οποίοι ενήργησαν έξω από κάθε αποδεκτό για τη διοίκηση πλαίσιο. Από τη μια, συμβούλευσαν τον αιτητή να διευθετήσει τη διαμονή του, αυτός συμμορφώθηκε υποβάλλοντας αμέσως αίτηση και, από την άλλη, προχώρησαν και απέρριψαν την αίτησή του, υποδεικνύοντας στο Τμήμα, πριν ακόμα αυτό εξετάσει το αίτημά του, ότι ο αιτητής, σε περίπτωση που του παρεχόταν δημόσιο βοήθημα, θα αποτελούσε βάρος στο σύστημα κοινωνικής πρόνοιας της Δημοκρατίας, το δε Τμήμα, του οποίου, βέβαια, η απόφαση ακυρώθηκε για τους λόγους που έχω προαναφέρει, απάντησε στον αιτητή δύο χρόνια μετά την υποβολή του αιτήματός του. Σημειώνεται, βέβαια, και το γεγονός ότι, όπως δηλώθηκε από τη συνήγορο των καθ' ων η αίτηση, το Τμήμα δεν έχει ακόμη επανεξετάσει την υπόθεση. Η διοίκηση έχει καθήκον, και στις περιπτώσεις ακόμα που δρα κατά διακριτική ευχέρεια, να διαφυλάσσει τα έννομα συμφέροντα του ιδιώτη και να τον διευκολύνει στην άσκηση των δικαιωμάτων του. Υπό τις περιστάσεις της παρούσας υπόθεσης, κάθε άλλο παρά αυτό το καθήκον έχουν επιδείξει οι καθ' ων η αίτηση».
(Η έμφαση προστέθηκε).
Η συνήγορος των καθ’ ων η αίτηση, υποδεικνύει ότι οι πιο πάνω αποφάσεις έχουν εφεσιβληθεί και γι’ αυτό δεν έχει γίνει επανεξέταση από τη διοίκηση, αλλά η προσβαλλόμενη απόφαση προέκυψε κατόπιν νέας αίτησης, με νέα έρευνα και νέο αποτέλεσμα. Κατά συνέπεια, δεν πρόκειται για παραβίαση δεδικασμένου.
Δεν θα συμφωνήσω με αυτή τη προσέγγιση. Καταρχήν το γεγονός ότι εναντίον των δύο πιο πάνω αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου έχει καταχωρηθεί από τη Δημοκρατία Έφεση, δεν παρέχει έρεισμα στη διοίκηση να αποστεί από την υποχρέωση συμμόρφωσης με τις ακυρωτικές αποφάσεις που εκδόθηκαν. Αυτό συνιστά παράλειψη εκπλήρωσης υποχρέωσης που θέτει το Άρθρο 146.5 του Συντάγματος. Για το πιο πάνω θέμα, είχα την ευκαιρία να ασχοληθώ στην υπόθεση Δημήτρης Αντωνίου και Κυπριακής Δημοκρατίας, υπόθεση αρ. 137/2015, ημερομηνίας 29/11/2017, με παραπομπή σε σχετική νομολογία, την οποία και υιοθετώ για τους σκοπούς της εξεταζόμενης υπόθεσης.
Εν προκειμένω, η διοίκηση αντί να προβεί σε επανεξέταση και συμμόρφωση με το δεδικασμένο, εξέδωσε νέα απόφαση κατόπιν νέας αίτησης του αιτητή, επαναλαμβάνοντας θέσεις οι οποίες κρίθηκαν ως πάσχουσες με τις υπό αναφορά αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Έχει επομένως η διοίκηση εκδώσει νέα απόφαση, η οποία είναι αντίθετη προς τα ζητήματα που κρίθηκαν από τις δύο πιο πάνω αποφάσεις. Αυτό συνιστά παράβαση δεδικασμένου, αφού η διοίκηση δεν επιτρέπεται να εκδίδει αποφάσεις αντίθετες προς ήδη κριθέντα από το Δικαστήριο ζητήματα. Σχετικό είναι το ακόλουθο απόσπασμα από το σύγγραμμα “Εγχειρίδιο Διοικητικού Δικαίου” Τόμος ΙΙ. 15η Έκδοση του Επ. Π. Σπηλιωτοπούλου, σελ. 138, παράγραφος 504 και 568:
«504. Ειδική περίπτωση παράβασης νόμου είναι η παράβαση του δεδικασμένου (ΣΕ 890/1987) ………………………………………... Ειδικότερα, η Διοίκηση δεν επιτρέπεται να εκδώσει διοικητική πράξη αντίθετη προς τα ζητήματα που κρίθηκαν με την απόφαση του ΣΕ ή των διοικητικών δικαστηρίων και στα οποία εκτείνεται το δεδικασμένο (ΣΕ 3868/1980, 165/1981, 2502/1985, 2939/2000)………...........
……………………………………………………………………………....
568. …….. Σύμφωνα δε με τη παράγρ. 4 του άρθρου 50 του Δ/τος 18/1989, οι διοικητικές αρχές πρέπει να συμμορφώνονται, κατά τις ιδιαίτερες κάθε φορά περιπτώσεις, σε θετική ενέργεια, προς το περιεχόμενο της ακυρωτικής απόφασης του ΣΕ ή να απέχουν από κάθε ενέργεια που είναι αντίθετη προς τα κριθέντα από την απόφαση ζητήματα».
(Η έμφαση προστέθηκε).
Συνεπώς γίνεται αποδεκτός ο συναφής ισχυρισμός του αιτητή, ότι η προσβαλλόμενη απόφαση λήφθηκε κατά παράβαση του δεδικασμένου προηγούμενων ακυρωτικών αποφάσεων. Κατ’ ακολουθία, τα όσα αναφέρονται ως λόγοι απόρριψης της αίτησης του αιτητή για παροχή δημόσιου βοηθήματος, ότι δηλαδή ο αιτητής δεν κατέχει στοιχεία που να αποδεικνύουν τη νομιμότητα της διαμονής του στη Δημοκρατία, αιτιολογία η οποία είναι ταυτόσημη με αυτή που είχε προβληθεί στο πλαίσιο εκδίκασης της προηγούμενης απόφασης, που αποτέλεσε το αντικείμενο εξέτασης της προσφυγής αρ. 798/2011, συνιστούν παράβαση δεδικασμένου και κατ’ επέκταση παράβαση νόμου.
Λόγω της αποδοχής του πιο πάνω λόγου ακύρωσης, παρέλκει η εξέταση των λοιπών λόγων ακύρωσης.
Υπό το φως των ανωτέρω, η προσφυγή επιτυγχάνει και η προσβαλλόμενη απόφαση ακυρώνεται.
Επιδικάζονται €1300 έξοδα πλέον Φ.Π.Α υπέρ του αιτητή και εναντίον των καθ’ ων η αίτηση.
Α. ΕΥΣΤΑΘΙΟΥ – ΝΙΚΟΛΕΤΟΠΟΥΛΟΥ, ΔΔΔ
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο