Legislator Giurisprudenza & Legislazione
Υπόθεση Αρ. 641/2014 ECLI:CY:DD:2018:35 Generato dall'IA

Court dismisses appeal against expropriation revocation citing changed circumstances and public interest.

Numero d'incarto Υπόθεση Αρ. 641/2014
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Cipro (CY)
Data della decisione
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Administrative Court dismissed the applicants' appeal against the revocation of an expropriation order for land within Limni Paralimni. The court found that new economic data and the state's inability to fulfill international obligations for the wetland's conservation justified the revocation. Consequently, the court ruled that the administration's exercise of its discretionary power to recall the expropriation was lawful and in the public interest.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Articles 146 and 23 of the Constitution; The administration possesses a concurrent right to recall administrative acts, which transforms into a duty when new facts undermine the original decision's foundation, provided the recall serves the public interest.

Parole chiave

Generato dall'IA
expropriation revocation public interest override changed circumstances discretionary power constitutional review wetland conservation economic necessity autorizzazione in materia di protezione della natura

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Article 146 of the Constitution
Article 23 of the Constitution
Law 15/1962 on Compulsory Expropriation
Law 158(I)/1999 on General Principles of Administrative Law

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
Demetriou and Others v. Republic (1988) 3 CLR 91
Georgiou v. Republic (1989) 3 AAD 589
Augousti and Others v. Minister of Interior (1993) 3 AAD 496
Charalambous Sylvia Panagioti and Others v. Republic of Cyprus (2001) 3 AAD 149
Herakleidis Georgios, Administrator of the Estate of the Deceased Sophia Georgiad and Others v. Republic of Cyprus and Another (2002) 3 AAD 518
Magdalini Papalouka and Others v. Republic of Cyprus, Case No. 116/2009, 27 January 2010
Pier Cyprian Estates Limited and Others v. Republic of Cyprus through the Minister of Interior, Case No. 623/2009, 4 May 2011
Ekdotikos Oikos Dias Ltd v. Republic of Cyprus through the Ministerial Council, Case No. 76/2009, 31 May 2011
Solon Ch. Matsias and Others v. Republic of Cyprus through the Minister of Interior, Case No. 327/2010, 27 September 2011
ECLI:CY:DD:2018:35
Court dismisses appeal against expropriation revocation citing changed circumstances and public interest.
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

ΑΝΑΦΟΡΕΣ:

Κυπριακή νομολογία στην οποία κάνει αναφορά η απόφαση αυτή:

DEMETRIOU AND OTHERS ν. REPUBLIC (1988) 3 CLR 91

Γεωργίου ν. Δημοκρατίας (1989) 3 ΑΑΔ 589

Αυγούστη κ.α. ν. Υπ. Εσωτερίκων (1993) 3 ΑΑΔ 496

Χαραλάμπους Σύλβια Παναγιώτη και Άλλη ν. Κυπριακής Δημοκρατίας (2001) 3 ΑΑΔ 149

Ηρακλείδης Γεώργιος, διαχειριστής της περουσίας τηςαποβιωσάσης Σοφίας Γεωργιάδη και Άλλοι ν. ΚυπριακήςΔημοκρατίας και Άλλου (2002) 3 ΑΑΔ 518

ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ ΠΑΠΑΛΟΥΚΑ κ.α ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, Υπόθεση Αρ. 116/2009, 27 Ιανουαρίου 2010

PIER CYPRIAN ESTATES LIMITED κ.α ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΜΕΣΩ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ, Υπόθεση Αρ. 623/2009, 4 Μαΐου 2011

ΕΚΔΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΔΙΑΣ ΛΤΔ ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΜΕΣΩ ΥΠΟΥΡΓΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ κ.α, Υπόθεση Αρ. 76/2009, 31 Μαΐου 2011

ΣΟΛΩΝ ΧΡ. ΜΑΤΣΙΑΣ κ.α ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΔΙΑ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ κ.α, Υπόθεση Αρ. 327/2010, 27 Σεπτεμβρίου 2011

Κυπριακή νομοθεσία στην οποία κάνει αναφορά η απόφαση αυτή:

Ν. 15/1962 - Ο περί Αναγκαστικής Απαλλοτριώσεως Νόμος του 1962

Ν. 158(I)/1999 - Ο περί των Γενικών Αρχών του Διοικητικού Δικαίου Νόμος του 1999

ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΠΟΦΑΣΗΣ:

ECLI:CY:DD:2018:35

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ

(Υπόθεση Αρ. 641/2014)

26 Ιανουαρίου, 2018

[Α. ΕΥΣΤΑΘΙΟΥ – ΝΙΚΟΛΕΤΟΠΟΥΛΟΥ, ΔΔΔ]

ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΑΡΘΡΑ 146 ΚΑΙ 23 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ

ΜΙΧΑΛΗΣ ΠΑΡΑΣΧΟΣ και άλλοι

Αιτητές,

-και-

ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ

1. ΥΠΟΥΡΓΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

2. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑΣ, ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ

ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΩΣ

Καθ’ ων η αίτηση.

Μ. Δειλινός και Α. Γαβριηλίδης, για Δειλινός & Σία Δ.Ε.Π.Ε, Σκορδής, Παπαπέτρου & Σία Δ.E.Π.Ε, Τσίτσιος & Σία Δ.Ε.Π.Ε, για τους αιτητές.

Θ. Πιπερή (κα), για τον Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, για τους καθ’ ων η αίτηση.

Α Π Ο Φ Α Σ Η

Α. ΕΥΣΤΑΘΙΟΥ-ΝΙΚΟΛΕΤΟΠΟΥΛΟΥ, ΔΔΔ: Με την παρούσα προσφυγή, προσβάλλεται η νομιμότητα της απόφασης ανάκλησης του διατάγματος απαλλοτρίωσης που δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας ημερομηνίας 28/2/2014, της ακίνητης ιδιοκτησίας των αιτητών στον Δήμο Παραλιμνίου.

Σε συντομία τα πραγματικά γεγονότα της περίπτωσης, είναι τα ακόλουθα:

Οι αιτητές, είναι ιδιοκτήτες τεμαχίων που βρίσκονται εντός της Λίμνης Παραλιμνίου. Στις 27/5/2011, δημοσιεύθηκε η γνωστοποίηση απαλλοτρίωσης όλων των ακινήτων, συμπεριλαμβανομένων και αυτών των αιτητών, που βρίσκονται στην Λίμνη Παραλιμνίου, για σκοπούς δημόσιας ωφέλειας, δηλαδή για την εκπλήρωση διεθνών υποχρεώσεων για διατήρηση και αποκατάσταση του βιότοπου της Λίμνης Παραλιμνίου.

Στις 25/5/2012, δημοσιεύθηκε το διάταγμα απαλλοτρίωσης της πιο πάνω γνωστοποίησης και ακολούθησε η αποστολή έντυπης προσφοράς στους ιδιοκτήτες της Λίμνης Παραλιμνίου, στην οποία αναγραφόταν το ποσό που προσφερόταν στο κάθε ιδιοκτήτη ξεχωριστά. Το κόστος της απαλλοτρίωσης, είχε εκτιμηθεί από το Τμήμα Κτηματολογίου και Χωρομετρίας, στο ποσό των €12.137.000 πλέον τόκους, από την ημέρα της γνωστοποίησης της απαλλοτρίωσης.

Σημειώνεται ότι με διάταγμα του Υπουργού Εσωτερικών ημερομηνίας 13/3/2009, η περιοχή της Λίμνης Παραλιμνίου είχε καθοριστεί ως Ζώνη Ειδικής Προστασίας. Μετά από απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην Pier Cyprian Estates Limited κ.ά, v. Κυπριακής Δημοκρατίας, υπόθεση αρ. 623/2009, ημερομηνίας 4/5/2011, το διάταγμα ακυρώθηκε και τελικά στις 27/1/2012, ο Υπουργός Εσωτερικών προχώρησε στη δημοσίευση Διατάγματος επανακαθορισμού της περιοχής της Λίμνης Παραλιμνίου, ως Ζώνης Ειδικής Προστασίας.

Στις 15/3/2012, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο εξέδωσε την Απόφαση του (Υπόθεση C-340/10), για παράβαση κράτους μέλους με βάση την Οδηγία 92/43/EOK, για μη συμπερίληψη εντός της ταχθείσας προθεσμίας ως Τόπου Κοινοτικής Σημασίας, της Λίμνης Παραλιμνίου σχετικά με το καθεστώς προστασίας του είδους Natrix - natrix Cypriaca (Νερόφιδο της Κύπρου).

Στις 23/3/2012, η Επιστημονική Επιτροπή, στα πλαίσια των περί Προστασίας και Διαχείρισης της Φύσης και της Άγριας Ζωής Νόμων του 2003 και 2006, αποφάσισε να προχωρήσει στην εκ νέου δημοσίευση της περιοχής ως Προτεινόμενου Τόπου Κοινοτικής Σημασίας και στις 22/3/2013, ο Υπουργός Γεωργίας Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος, προχώρησε στη δημοσίευση Διατάγματος επανακαθορισμού της περιοχής της Λίμνης Παραλιμνίου, ως Τόπου Κοινοτικής Σημασίας (με κώδικα CY 3000008) και συμπερίληψη του στο Δίκτυο Natura 2000. Στο μεταξύ, στις 25/5/2012 είχε δημοσιευθεί το Διάταγμα απαλλοτρίωσης.

Στις 6/11/2013, το Τμήμα Κτηματολογίου και Χωρομετρίας, απέστειλε επιστολή με την οποία ζητούσε να εξεταστεί το ενδεχόμενο ανάκλησης της απαλλοτρίωσης, θεωρώντας ότι τα υπό απαλλοτρίωση ακίνητα διαφυλάχτηκαν με την ένταξη τους στην Πολεοδομική Ζώνη Ειδικής Προστασίας Δ α1, συμπεριλήφθηκαν στο δίκτυο Natura 2000 και αποτελούν μέρος της Λίμνης που σε καιρούς πολυομβρίας πλημυρίζει με νερό.

Στις 7/11/2013, το Υπουργείο Οικονομικών, απέστειλε επιστολή με την οποία συμφωνούσε με τις πιο πάνω εισηγήσεις και στις 7/2/2014 το Υπουργείο Εσωτερικών, απέστειλε επιστολή με την οποία ζητούσε την άμεση ανάκληση της απαλλοτρίωσης. Στις 28/2/2014, δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας, το Διάταγμα ανάκλησης της απαλλοτρίωσης.

Οι ευπαίδευτοι συνήγοροι για τους αιτητές, ισχυρίζονται ότι η προσβαλλόμενη απόφαση είναι παράνομη, διότι αντίκειται στην Εθνική και την Ευρωπαϊκή Νομοθεσία. Ειδικότερα, ότι λόγω του σπάνιου ενδημικού κυπριακού νερόφιδου Natrix – natrix Cypriaca που ευδοκιμεί στη Λίμνη Παραλιμνίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή Περιβάλλοντος απαίτησε να κηρυχθεί η περιοχή ως Τόπος Κοινοτικής Σημασίας, σύμφωνα με την Οδηγία 92/43/ΕΟΚ.

Αυτό, κατά τους συνήγορους των αιτητών, συνεπάγεται πλήρη απαγόρευση της χρήσης των ιδιωτικών ιδιοκτησιών των αιτητών για οποιοδήποτε σκοπό. Ο καθορισμός της Λίμνης Παραλιμνίου ως Τόπου Κοινοτικής Σημασίας και η ένταξη της στο δίκτυο “Φύση 2000”, κατά τους ευπαιδεύτους συνηγόρους, καθιστά την ιδιοκτησία των αιτητών εντελώς αδρανή και ισοδυναμούσα με στέρηση της περιουσίας τους. Η συμμόρφωση δε της Κυπριακής Δημοκρατίας με τις υποχρεώσεις της βάσει της Ευρωπαϊκής Νομοθεσίας, μπορεί νομίμως να επιτευχθεί μόνο με την απόκτηση από το κράτος και με την απαλλοτρίωση των εν λόγω ιδιοκτησιών και την καταβολή αποζημιώσεων στους ιδιοκτήτες. Πρόκειται, κατά τους συνηγόρους των αιτητών, για μια ιδιάζουσα περίπτωση απαλλοτρίωσης, η οποία έγινε προς εκπλήρωση τόσο της Εθνικής Νομοθεσίας όσο και της Ευρωπαϊκής Νομοθεσίας.

Πρόσθετα και με το δεδομένο ότι το αρμόδιο για τη απαλλοτρίωση Υπουργείο Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος, με επιστολή της Γενικής Διευθύντριας ημερομηνίας 13/2/2014, εξέφρασε επιφύλαξη ως προς το ενδεχόμενο ανάκλησης της απαλλοτρίωσης για συγκεκριμένους λόγους, δεν προκύπτει το σκεπτικό της Διοίκησης, ούτε τα κριτήρια που λήφθηκαν υπόψη, αλλά ούτε και η αιτιολογία της απόφασης για ανάκληση, σε βαθμό που να μην καθίσταται εφικτός ο δικαστικός έλεγχος της απόφασης.

Στο βαθμό δε που κριθεί ότι προκύπτει από το περιεχόμενο του διοικητικού φακέλου, κάποια αιτιολογία, οι συνήγοροι των αιτητών ισχυρίζονται, ότι πρόκειται αποκλειστικά για επίκληση οικονομικών λόγων που άπτονται της δυνατότητας της Κυπριακής Δημοκρατίας να καταβάλει στους αιτητές τις αποζημιώσεις που δικαιούνται. Συναφώς, στη βάση του Άρθρου 23 του Συντάγματος, δεν μπορεί η Κυπριακή Δημοκρατία από τη μια να επιμένει στον καθορισμό της Λίμνης Παραλιμνίου ως Τόπου Κοινοτικής Σημασίας και από την άλλη, να αρνείται να αποζημιώσει τους επηρεαζόμενους ιδιοκτήτες με το δικαιολογητικό ότι δεν έχει την οικονομική δυνατότητα να το πράξει. Τέλος προβάλλεται, ότι εν προκειμένω η συμπεριφορά των καθ’ ων η αίτηση παραβιάζει τις αρχές της καλής πίστης, χρηστής διοίκησης και δικαιολογημένης εμπιστοσύνης και ότι παραβιάζει το άρθρο 54 του περί των Γενικών Αρχών του Διοικητικού Δικαίου Νόμο (Ν. 158(Ι)/1999).

Στον αντίποδα, η ευπαίδευτη συνήγορος για τους καθ’ ων η αίτηση, εγείρει προδικαστική ένσταση ότι με την αίτηση ακυρώσεως προσβάλλονται περισσότερες της μιας και ανεξάρτητες διοικητικές πράξεις. Διαζευκτικά, ότι η προσφυγή δεν μπορεί να προωθηθεί, επειδή είναι αντικειμενικά επωφελής για τους αιτητές, αφού με την ανάκληση της απαλλοτρίωσης, οι αιτητές ανακτούν το ιδιοκτησιακό τους δικαίωμα. Επίσης, ότι οι αιτητές δεν μπορούν παράλληλα να επιδοκιμάζουν και να αποδοκιμάζουν μια κατάσταση.

Επί τους ουσίας, η συνήγορος για τους καθ’ ων η αίτηση, με παραπομπή σε σχετική νομολογία, ισχυρίζεται ότι το άρθρο 7 του περί Αναγκαστικής Απαλλοτριώσεως Νόμου του 1962 (Ν.15/1962), δεν υποβάλλει την ανάκληση στην προϋπόθεση τήρησης συγκεκριμένων όρων. Εν προκειμένω, ούτε πληρωμή, ούτε κατάθεση της αποζημίωσης έγινε σε οποιονδήποτε εκ των αιτητών. Ο πολεοδομικός σχεδιασμός και η ένταξη σε αυτόν της ιδιοκτησίας των αιτητών, συνιστά περιορισμό και όχι δέσμευση του δικαιώματος ιδιοκτησίας. Στην εξεταζόμενη περίπτωση, οι αιτητές έχουν ιδιοκτησία σε λίμνη, στην οποία ούτως ή άλλως δεν θα μπορούσαν να επιτύχουν καταρχήν οποιαδήποτε σημαντική ανάπτυξη. Πρόσθετα, η διοίκηση είχε αποφασίσει την απαλλοτρίωση της επίδικης ιδιοκτησίας και όταν οι πιεστικές οικονομικές συνθήκες την ανάγκασαν να αναθεωρήσει τις προτεραιότητες της, αφού ήταν αδύνατο να εξευρεθεί το συνολικό ποσό για την αποπληρωμή της απαλλοτρίωσης, μέσω του πολεοδομικού σχεδιασμού, διαφύλαξε περιβαλλοντικά τον συγκεκριμένο χώρο, συμμορφούμενη με τις δεσμεύσεις έναντι του ενωσιακού δικαίου.

Συναφώς, κατά τους καθ’ ων η αίτηση η επίδικη απόφαση ανάκλησης εκδόθηκε κατ’ ενάσκηση της διακριτικής ευχέρειας που παρέχεται στην απαλλοτριούσα αρχή δυνάμει του άρθρου 7(1) του σχετικού Νόμου, στο οποίο δεν προβλέπεται η ανάγκη παροχής ειδικής αιτιολόγησης, σύμφωνα με τα νομολογηθέντα σε σειρά αποφάσεων του Ανώτατου Δικαστηρίου, με ιδιαίτερη αναφορά στην Ματσιάς κ.ά. v. Δημοκρατίας, υπόθεση αρ. 327/2010, ημερομηνίας 27/9/2011. Τέλος, κατά τους καθ’ ων η αίτηση, η διοίκηση επέδειξε επιμέλεια με αναπροσαρμογή των πολιτικών αποφάσεων, χάριν των έκτακτων αναγκών που δημιούργησε η οικονομική κρίση, για την προώθηση του δημοσίου συμφέροντος, με σεβασμό στα δικαιώματα των επηρεαζόμενων πολιτών.

Εξετάζοντας κατά προτεραιότητα τις προδικαστικές ενστάσεις που εγείρονται από τους καθ’ ων η αίτηση, κρίνω ότι αυτές δεν ευσταθούν. Με την προσβαλλόμενη απόφαση, οι αιτητές οι οποίοι είναι οι εγγεγραμμένοι ιδιοκτήτες τεμαχίων γης που επηρεάζονται από την ανάκληση του διατάγματος απαλλοτρίωσης, αφενός προσβάλλουν την μια και μόνο εκτελεστή διοικητική πράξη, την απόφαση δηλαδή για ανάκληση του διατάγματος απαλλοτρίωσης, αφετέρου ισχυρίζονται βλάβη και δυσμενή επηρεασμό των συμφερόντων τους από αυτή την απόφαση και κατ’ επέκταση διατηρούν και το έννομο συμφέρον τους για καταχώρηση και προώθηση της προσφυγής τους. Συνεπώς απορρίπτονται οι προδικαστικές ενστάσεις των καθ’ ων η αίτηση και θα εξεταστεί η υπόθεση στην ουσία της.

Κεντρικός άξονας της επιχειρηματολογίας των αιτητών, είναι ότι ο καθορισμός της Λίμνης Παραλιμνίου ως Τόπου Κοινοτικής Σημασίας και η ένταξη της στο δίκτυο “Φύση 2000”, καθιστά την ιδιοκτησία τους αδρανή και ισοδυναμούσα με στέρηση της. Μόνο δε με την απαλλοτρίωση της ακίνητης ιδιοκτησίας τους και την καταβολή αποζημιώσεων, η Κυπριακή Δημοκρατία θα συμμορφωθεί με τις Ευρωπαϊκές της υποχρεώσεις. Πρόσθετα δε, ότι πάσχει η αιτιολογία της προσβαλλόμενης απόφασης και ότι έχουν παραβιασθεί οι αρχές της καλής πίστης, χρηστής διοίκησης και οι αρχές που διέπουν την ανάκληση των διοικητικών αποφάσεων.

Το άρθρο 7 του περί Αναγκαστικής Απαλλοτριώσεως Νόμου αρ.15/62, ως τροποποιήθηκε, βάσει του οποίου δημοσιεύθηκε το προσβαλλόμενο διάταγμα ανάκλησης, επιτρέπει σε οποιοδήποτε χρόνο μετά τη δημοσίευση της γνωστοποίησης απαλλοτρίωσης και πριν από την πληρωμή ή κατάθεση της αποζημίωσης, τη δημοσίευση από την απαλλοτριούσα αρχή διατάγματος ανάκλησης της γνωστοποίησης και του διατάγματος απαλλοτρίωσης. Μεταφέρεται η σχετική διάταξη του Νόμου

«7.-(1) Καθ' oιovδήπoτε χρόvov μετά τηv δημoσίευσιv γvωστoπoιήσεως απαλλoτριώσεως και πρo της πληρωμής ή καταθέσεως της απαζημιώσεως ως πρoβλέπεται εv τω παρόvτι Νόμω, η απαλλoτριoύσα αρχή δύvαται διά διατάγματoς δημoσιευoμέvoυ εv τη επισήμω εφημερίδι της Δημoκρατίας, v' αvακαλέση τηv τoιαύτηv γvωστoπoίησιv και παv δημoσιευθέv σχετικόv διάταγμα, είτε γεvικώς είτε ειδικώς˙ αvαφoρικώς πρoς τηv εv τoύτω αvαφερoμέvηv ιδιoκτησίαv ή μέρoς ιδιoκτησίας˙ επί τoύτω η επoμέvη της τoιαύτης γvωστoπoιήσεως ή διατάγματoς απαλλoτριώσεως διαδικασία ατovεί, και η απαλλoτρίωσις λoγίζεται ως εγκαταλειφθείσα είτε γεvικώς είτε αvαλόγως της περιπτώσεως, αvαφoρικώς πρoς τηv τoιαύτηv ειδικήv ιδιoκτησίαv ή μέρoς ιδιoκτησίας».

Σύμφωνα με την ερμηνευτική προσέγγιση του πιο πάνω άρθρου, στην οποία ο έντιμος Δικαστής του Ανωτάτου Δικαστηρίου κ. Ναθαναήλ, προβαίνει στην Εκδοτικός Οίκος Δίας Λτδ v. Κυπριακής Δημοκρατίας, υπόθεση αρ. 76/2009, ημερομηνίας 31/5/2011 (επίσης Σόλων Χρ. Ματσιάς κ.ά, υπόθεση αρ. 327/2010. ημερομηνίας 27/9/2011) και με την οποία συμφωνώ απόλυτα,

«Το άρθρο 7 του περί Αναγκαστικής Απαλλοτρίωσης Νόμου αρ. 15/62, ως τροποποιήθηκε, βάσει του οποίου δημοσιεύτηκε το προσβαλλόμενο διάταγμα ανάκλησης, επιτρέπει σε οποιοδήποτε χρόνο μετά τη δημοσίευση της γνωστοποίησης της απαλλοτρίωσης και πριν την πληρωμή ή κατάθεση της αποζημίωσης, τη δημοσίευση από την απαλλοτριούσα αρχή διατάγματος ανάκλησης της γνωστοποίησης. Ως αποτέλεσμα τέτοιας ανάκλησης, ατονεί η διαδικασία γνωστοποίησης ή του διατάγματος απαλλοτρίωσης και η απαλλοτρίωση λογίζεται ως εγκαταληφθείσα είτε γενικώς, είτε μερικώς. Παρατηρείται ότι δεν αναφέρεται στο εδάφιο (1) του εν λόγω άρθρου η ανάγκη για την παροχή συγκεκριμένης αιτιολογίας. Αυτό συνάδει με τα προνοούμενα και στο άρθρο 6 του ιδίου Νόμου για τη δημοσίευση διατάγματος απαλλοτρίωσης. Σε αυτή την περίπτωση και πάλι δεν προνοείται οποιαδήποτε ιδιαίτερη αιτιολογία, όπως έχει άλλωστε αναγνωρισθεί και από τη νομολογία, όπως στις αποφάσεις Δημητρίου ν. Δημοκρατίας (1988) 3 Α.Α.Δ. 91, Γεωργίου ν. Δημοκρατίας (1989) 3 Α.Α.Δ. 589 και Μαγδαληνή Παπαλουκά ν. Δημοκρατίας, υπόθ. αρ. 116/09, ημερ. 27.1.2010.

Σύμφωνα με τη θεωρία στο διοικητικό δίκαιο περί ανακλήσεων, οι νόμιμες ατομικές διοικητικές πράξεις από τις οποίες ο διοικούμενος απέκτησε δικαιώματα δεν ανακαλούνται κατά κανόνα, απαγορευμένης της ανάκλησης λόγω μεταγενέστερης διαφορετικής εκτίμησης των δεδομένων που υπήρχαν κατά την έκδοση της πράξης, επειδή η διοίκηση μετέβαλε αντιλήψεις. Η ανάκληση όμως αυτών των νομίμων ατομικών ή γενικού περιεχομένου επωφελών πράξεων για λόγους δημοσίου συμφέροντος, επιτρέπεται ακόμη και αν έχει παρέλθει μακρύ χρονικό διάστημα από την έκδοση τους. (δέστε Ε.Π. Σπηλιωτόπουλου: «Εγχειρίδιο Διοικητικού Δικαίου», Τόμος 1, 12η έκδ. σελ. 192-193, παρ. 175-176 και Μίχαλος Δημητρίου Λτδ ν. Δημοκρατίας (2009) 3 Α.Α.Δ. 678)».

Συναφώς στη βάση των πιο πάνω αρχών, δεν απαιτείται η παροχή συγκεκριμένης αιτιολογίας για την ανάκληση διατάγματος απαλλοτρίωσης, που εν πάση περιπτώσει, συμπληρώνεται από τα στοιχεία των φακέλων. Εν προκειμένω και όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, η απαλλοτριούσα αρχή θεωρεί την ακίνητη ιδιοκτησία ως μη αναγκαία για τους σκοπούς δημόσιας ωφέλειας. Αυτό ακριβώς δεικνύει την ανατροπή του σκοπού για τον οποίο έγινε η απαλλοτρίωση, κάτι το οποίο βεβαίως συναρτάται και με την οικονομική δυνατότητα πραγμάτωσης του. Φαίνεται δε από συμφραζόμενα στους φακέλους, ότι η οικονομική αδυναμία του κράτους, ως αποτέλεσμα της γενικότερης οικονομικής κρίσης που επήλθε στην Κύπρο, ήταν επίσης παράγοντας που συνέβαλε στην ανάκληση της πράξης. Επήλθαν δηλαδή νέα δεδομένα και γεγονότα που διασάλευσαν το θεμέλιο της απόφασης για απαλλοτρίωση και αφού η διοίκηση επανεκτίμησε την όλη κατάσταση, αναγκάστηκε να αναθεωρήσει τις προτεραιότητες της.

Όπως έχει νομολογηθεί, όχι μόνο ενυπάρχει σύμφυτη εξουσία στη διοίκηση ανάκλησης διοικητικών πράξεων, αλλά εφόσον προκύπτουν νέα γεγονότα που διασαλεύουν το θεμέλιο της απόφασης, το δικαίωμα αυτό καθίσταται υποχρέωση για επανεκτίμηση της όλης κατάστασης.

Συναφώς, στην Σύλβια Παναγιώτη Χαραλάμπους κ.ά. v. Δημοκρατίας (2001) 3 ΑΑΔ 149, αναφέρθηκαν τα ακόλουθα σχετικά:

«Η νομολογία έχει αναγνωρίσει στη διοίκηση σύμφυτο δικαίωμα για ανάκληση διοικητικών πράξεων. Εφ΄ όσον μάλιστα προκύπτουν νέα γεγονότα που διασαλεύουν το θεμέλιο της απόφασης το δικαίωμα αυτό κρίθηκε ότι προσλαμβάνει τη μορφή καθήκοντος για επανεξέταση ληφθείσας απόφασης (Αυγουστή κ.ά. ν. Υπουργού Εσωτερικών (1993) 3 Α.Α.Δ. 496)».

Συνεπώς, υπό τις περιστάσεις, η ανάκληση του διατάγματος ήταν η μόνη λύση που εξυπηρετούσε το δημόσιο συμφέρον, το οποίο σε κάθε περίπτωση προέχει (βλ. Άθως Παρισινός κ.ά. v. Κυπριακής Δημοκρατίας, υπόθεση αρ. 1781/2012 κ.ά., ημερομηνίας 20/3/2015).

Βέβαια, η εξουσία ανάκλησης απαλλοτρίωσης, όπως έχει νομολογηθεί “δεν είναι απόλυτη αλλά διακριτική. Η εξουσία αυτή πρέπει να ασκείται κατά τρόπο ορθό λαμβανομένων υπόψη του πνεύματος του νόμου και των προϋποθέσεων που θέτουν οι γενικές αρχές του διοικητικού δικαίου” (βλ. Ηρακλείδης κ.ά v. Δημοκρατίας κ.ά (2002) 3 ΑΑΔ 518). Δεν έχω διαπιστώσει οτιδήποτε μεμπτό στην όλη στάση της διοίκησης ή αλλότριο κίνητρο στην προσέγγιση και διαχείριση του θέματος από τη διοίκηση, αφού λόγω της μεταβολής των περιστάσεων, όπως έχω εξηγήσει ανωτέρω, δεν είχε άλλη επιλογή από την ανάκληση της απαλλοτρίωσης. Κατά τον ίδιο τρόπο απαντάται και ο ισχυρισμός των αιτητών περί παραβίασης των αρχών της χρηστής διοίκησης.

Στα πιο πάνω θα σημείωνα, ότι οι αιτητές επιχειρηματολογούν περί στέρησης της ιδιοκτησίας τους, στη βάση του ότι η αυτή εντάχθηκε στο δίκτυο “Φύση 2000” και επανακαθορίστηκε ως Τόπος Κοινοτικής Σημασίας, κάτι το οποίο επήλθε, σύμφωνα με το Παράρτημα 9 στην Ένσταση, στις 22/3/2013 με διάταγμα του Υπουργού Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος, απόφαση όμως την οποία οι αιτητές δεν έχουν προσβάλει.

Υπό το φως των ανωτέρω, θεωρώ ότι η διοίκηση άσκησε ορθά τη διακριτική της εξουσία και κρίνεται για τους λόγους που εξηγήθηκαν ότι η επίδικη ανάκληση υπήρξε νόμιμη.

Συνεπώς, η προσφυγή απορρίπτεται και η προσβαλλόμενη απόφαση επικυρώνεται. Επιδικάζονται €1300 έξοδα υπέρ των καθ’ ων η αίτηση και εναντίον των αιτητών.

Α. ΕΥΣΤΑΘΙΟΥ – ΝΙΚΟΛΕΤΟΠΟΥΛΟΥ, ΔΔΔ

cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο