Legislator Giurisprudenza & Legislazione
Υπόθεση Αρ. 82/2015 ECLI:CY:DD:2017:447 Generato dall'IA

Administrative Court dismisses appeal against partial expropriation revocation ruling due to lack of arbitrary or illegal administrative action.

Numero d'incarto Υπόθεση Αρ. 82/2015
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Cipro (CY)
Data della decisione
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Administrative Court dismissed the applicants' appeal challenging a partial revocation of an expropriation order. The applicants argued the revocation was total, but the court found the administrative record confirmed only a 0.5-meter portion was revoked. Since the court's review is limited to checking for arbitrariness or illegality and the technical decision was not arbitrary, the appeal failed.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Articles 7, 23, 28, 30, 35 and 146 of the Constitution; The Administrative Court does not intervene in technical matters or substitute administrative judgment unless the decision is arbitrary or illegal.

Parole chiave

Generato dall'IA
Administrative Review Expropriation Revocation Partial Revocation Arbitrary Action Constitutional Rights Technical Decision Compensation Determination protezione dei segni pubblici

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Articles 7, 23, 28, 30, 35 and 146 of the Constitution
Law No. 15/1962 on Compulsory Acquisition

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

ΑΝΑΦΟΡΕΣ:

Κυπριακή νομολογία στην οποία κάνει αναφορά η απόφαση αυτή:

JUSTICE PARTY ν. REPUBLIC (1985) 3 CLR 1621

DEMETRIOU AND OTHERS ν. REPUBLIC (1988) 3 CLR 91

Γεωργίου ν. Δημοκρατίας (1989) 3 ΑΑΔ 589

Πίτσιλλος ν. Γενικού Εισαγγελέα (1991) 3 ΑΑΔ 754

Mίχαλος Δημητρίου Λτδ και Άλλοι ν. Kυπριακής Δημοκρατίας (2009) 3 ΑΑΔ 675

ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ ΠΑΠΑΛΟΥΚΑ κ.α ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, Υπόθεση Αρ. 116/2009, 27 Ιανουαρίου 2010

ΕΚΔΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΔΙΑΣ ΛΤΔ ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΜΕΣΩ ΥΠΟΥΡΓΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ κ.α, Υπόθεση Αρ. 76/2009, 31 Μαΐου 2011

ΜΥΡΙΑΝΘΗΣ ΙΩΑΝΝΗ ΝΙΚΟΛΑ ν. ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΕΡΓΩΝ κ.α., Υπόθεση Αρ. 1247/2013, 11/3/2015, ECLI:CY:AD:2015:D173

Κυπριακή νομοθεσία στην οποία κάνει αναφορά η απόφαση αυτή:

Ν. 15/1962 - Ο περί Αναγκαστικής Απαλλοτριώσεως Νόμος του 1962

ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΠΟΦΑΣΗΣ:

ECLI:CY:DD:2017:447

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ

Υπόθεση Αρ. 82/2015

20 Δεκεμβρίου 2017

[Ε. ΜΙΧΑΗΛ, ΔΔΔ]

Αναφορικά με τα άρθρα 7, 23, 28, 30, 35 και 146 του Συντάγματος

Μεταξύ

NEFYANA ESTATES LIMITED

Αιτητών

ΚΑΙ

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΕΩΝ

ΛΕΜΕΣΟΥ - ΑΜΑΘΟΥΝΤΑΣ

Καθ’ ου η Αίτηση

…………………………….

Για αιτητές: κ. Β. Χατζηευαγγέλου.

Για καθ’ ων η αίτηση: κ. Χ. Περικλέους για Chrysses Demetriades & Co LLC.

Α Π Ο Φ Α Σ Η

Ε. Μιχαήλ, Δ.Δ.Δ.: Με την προσφυγή τους οι αιτητές ζητούν την ακόλουθη θεραπεία:

«Α. Δήλωση του Σεβαστού Δικαστηρίου ότι η απόφαση του Συμβουλίου Αποχετεύσεων Λεμεσού - Αμαθούντας ημερομηνίας 19/11/2014 και η οποία δημοσιεύτηκε στις 28/11/2014 στην Επίσημη Εφημερίδα της Κυπριακής Δημοκρατίας με αριθμό 4637 στο Μέρος II στο Τρίτο Παράρτημα με αριθμό 644 στις σελίδες 651-652, και αφορά το τεμάχιο 363 με αριθμό τίτλου 0/9898, Φύλλο/Σχέδιο 54/48, στην τοποθεσία Καραβόπετρα, στην Κοινότητας Μονής, της επαρχίας Λεμεσού στο οποίο τεμάχιο η Αιτήτριας είναι συνιδιοκτήτρια, είναι παράνομη, άκυρη και στερείται οποιουδήποτε νόμιμου αποτελέσματος.

Λόγω του ότι στην ως άνω αιτούμενη θεραπεία δεν προσδιορίζεται το περιεχόμενο της προσβαλλόμενης απόφασης, θεωρώ σκόπιμο να το παραθέσω αυτούσιο όπως δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας και επισυνάπτεται ως Συνημμένο 39 στην προσφυγή των αιτητών:

« Διάταγμα Μερικής Ανάκλησης σύμφωνα με το άρθρο 7

Επειδή με τη γνωστοποίηση αρ. 814 που δημοσιεύτηκε στο Τρίτο Παράρτημα (Μέρος ΙΙ) της Επίσημης Εφημερίδας της Δημοκρατίας με ημερομηνία 30.9.2011 (που θα αναφέρεται στο εξής ως «η γνωστοποίηση αρ. 814»), το Συμβούλιο Αποχετεύσεων Λεμεσού – Αμαθούντας (που θα αναφέρεται στο εξής ως «η Απαλλοτριώνουσα Αρχή»), εξέδωσε γνωστοποίηση απαλλοτρίωσης και περιγραφή και λεπτομέρειες της ακίνητης ιδιοκτησίας η οποία είναι αναγκαία για τον ακόλουθο σκοπό δημόσιας ωφέλειας, δηλ. για την επίτευξη και προαγωγή των σκοπών του Συμβουλίου Αποχετεύσεων Λεμεσού – Αμαθούντας και η απαλλοτρίωσή της επιβάλλεται για τους λόγους που καθορίζονται στη γνωστοποίηση, δηλαδή για την κατασκευή δεύτερου αγωγού πιέσεως στις περιοχές Μονής και Πύργου μεταξύ του Αντλιοστασίου F και του Σταθμού Επεξεργασίας λυμάτων Μονής για τις ανάγκες του Αποχετευτικού Συστήματος.

Και επειδή με το διάταγμα απαλλοτριώσεως με αρ. 222 που δημοσιεύτηκε στο Τρίτο Παράρτημα (Μέρος ΙΙ) της Επίσημης Εφημερίδας της Δημοκρατίας με ημερομηνία 6.4.2012 (που θα αναφέρεται στο εξής ως «το διάταγμα με αρ.222») διατάχθηκε η απαλλοτρίωση της ακίνητης ιδιοκτησίας που περιγράφεται στη γνωστοποίηση με αρ. 814.

Και επειδή η Απαλλοτριώνουσα Αρχή θεωρεί ενδεδειγμένη την μερική ανάκληση της πιο πάνω γνωστοποίησης και του διατάγματος για απαλλοτρίωση της ακίνητης ιδιοκτησίας η οποία περιγράφεται στον Πίνακα του παρόντος διατάγματος, που αφορά ένα μέρος της ακίνητης ιδιοκτησίας που περιγράφεται στη γνωστοποίηση αρ. 814.

Και επειδή σύμφωνα με τις πρόνοιες του περί Αναγκαστικής Απαλλοτρίωσης Νόμου δεν καταβλήθηκε ή κατατέθηκε αποζημίωση σε σχέση με την απαλλοτρίωση της ακίνητης ιδιοκτησίας που αναφέρεται πιο πάνω.

Για τους λόγους αυτούς, η Απαλλοτριώνουσα Αρχή, ασκώντας τις εξουσίες που χορηγούνται σ’ αυτήν από το άρθρο 7 του περί Αναγκαστικής Απαλλοτρίωσης Νόμου, με το παρόν ανακαλεί την γνωστοποίηση με αρ. 814 και το διάταγμα με αρ. 222 αναφορικά με το μέρος της ακίνητης ιδιοκτησίας, η οποία περιγράφεται στον Πίνακα του παρόντος διατάγματος.

–––––––––––––––––

ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΝΑΚΛΗΣΗΣ

Η ιδιωτική ακίνητη ιδιοκτησία στο Δήμο Λεμεσού στην Κοινότητα Μονής, της Επαρχίας Λεμεσού, με τεμάχια και σχετικά με τα τεμάχια όπως περιγράφονται πιο κάτω:

ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ: ΜΟΝΗ

Φύλλο/Σχέδιο Τεμάχιο

54/48 444 (μέρος)

445 (μέρος)

414 (μέρος)

415 (μέρος)

379 (μέρος)

363 (μέρος)

430 (μέρος)

359 (μέρος)

429 (μέρος)

Η έκταση γης της πιο πάνω ακίνητης ιδιοκτησίας αποτελείται από 1033 τετρ. μέτρα περίπου και δείχνεται με κίτρινο χρώμα πάνω στο σχετικό σχέδιο το υπογραμμένο από τον Πρόεδρο του Συμβουλίου Αποχετεύσεων Λεμεσού – Αμαθούντας με ημερομηνία 22 Οκτωβρίου 2014.

Αντίγραφο του πιο πάνω σχεδίου ευρίσκεται για επιθεώρηση από κάθε ενδιαφερόμενο πρόσωπο στα Γραφεία του Συμβουλίου Αποχετεύσεων Λεμεσού Αμαθούντας. (ΚΧΤ 120406/2010, ΔΑΕ 1031/2012).»

Οι αιτητές, κατέστησαν από τις 19.10.2006 νόμιμοι ιδιοκτήτες κατά 209/240 μερίδια του τεμαχίου αριθμός 363 στην περιοχή Μονή στη Λεμεσό. Ως αναγράφεται στον τίτλο ιδιοκτησίας που προσκόμισαν οι αιτητές ως Συνημμένο 1 στην προσφυγή τους, το τεμάχιό τους ήταν «Υποκείμενο σε Δικαίωμα τοποθέτησης, χρήσης και συντήρησης αγωγού αποχετεύσεων, ελεύθερα και αδιάκοπα μέσα και κάτω από το κτήμα (ΔΑΕ37/1997)» με δικαιούχο τον καθ’ ου η αίτηση.

Το πιο πάνω δικαίωμα επί του τεμαχίου των αιτητών, ήταν το αποτέλεσμα απαλλοτρίωσης η οποία γνωστοποιήθηκε με δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας στις 7.3.1997 και αφορούσε μέρος του τεμαχίου 363.

Ακολούθως, ο καθ’ ου η αίτηση με απόφασή του ημερομηνίας 12.5.2010 αποφάσισε την «Απαλλοτρίωση και επίταξη δικαιώματος χρήσης γης για τις εργασίες τοποθέτησης αγωγού πιέσεως από το Αντλιοστάσιο F μέχρι το Εργοστάσιο Επεξεργασίας Λυμάτων Μονής – Συμβόλαιο Ε12».

Ο επηρεασμός του τεμαχίου στο οποίο κατέχουν μερίδιο οι αιτητές ήταν «μήκους περίπου 230Μ και πλάτους από 0Μ μέχρι 5Μ» κατά τον τρόπο που φαινόταν σε σχετικό σχέδιο.

Διάταγμα επίταξης δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας στις 30.9.2011 και δημοσιεύτηκε επίσης η γνωστοποίηση απαλλοτρίωσης αρ. 814 (στην οποία γίνεται αναφορά στην προσβαλλόμενη απόφαση), σύμφωνα με την οποία γνωστοποιείται η απαλλοτρίωση «για την κατασκευή δεύτερου αγωγού πιέσεως στις περιοχές Μονής και Πύργου, μεταξύ του Αντλοστασίου F και του Σταθμού Επεξεργασίας λυμάτων Μονής» και δίδεται το δικαίωμα στους επηρεαζόμενους να υποβάλουν ένσταση εντός 30 ημερών από τη δημοσίευση.

Στην εν λόγω γνωστοποίηση, εμφανίζονται ως επηρεαζόμενοι και οι αιτητές. Κατά της ως άνω γνωστοποίησης, οι αιτητές υπέβαλαν στις 21.10.2011 ένσταση ισχυριζόμενοι, μεταξύ άλλων, ότι η γνωστοποίηση απαλλοτρίωσης είναι παράνομη εφόσον ο αγωγός ήδη είχε εγκατασταθεί. Η ένσταση των αιτητών εξετάστηκε από τον καθ’ ου η αίτηση στις 28.11.2011 και απορρίφθηκε.

Στις 6.4.2012 ακολούθησε η δημοσίευση του διατάγματος απαλλοτρίωσης με αριθμό 222 στο οποίο γίνεται αναφορά στην προσβαλλόμενη απόφαση.

Ο καθ’ ου η αίτηση σε συνεδρία ημερομηνίας 30.7.2012, με αναφορά στο αντικείμενο της εν λόγω απαλλοτρίωσης διαπίστωσε τα ακόλουθα:

«Με την ολοκλήρωση των εργασιών τοποθέτησης του δεύτερου αγωγού στην Μονή έχει γίνει χωρομετρική εργασία και αποτυπώθηκε η θέση του αγωγού καθώς και τα φρεάτια που έχουν κατασκευαστεί.

Όπως διαπιστώθηκε, η πραγματική θέση του αγωγού όπως τοποθετήθηκε, δεν είναι σύμφωνα με τα αρχιτεκτονικά σχέδια σε όλα τα σημεία και ούτε σύμφωνα με αυτή στην οποία βασίστηκε το Κτηματολόγιο όταν ετοιμάστηκε η σχετική Γνωστοποίηση Απαλλοτρίωσης με βάση τα σχέδια που είχαν ετοιμάσει στο στάδιο της προσφοράς οι Σύμβουλοι Μηχανικοί.

Η διαφοροποίηση της θέσης του αγωγού σε ορισμένα σημεία από αυτή που είχε αρχικά σχεδιαστεί οφείλεται στους ακόλουθους λόγους:

1. Τις οδηγίες που έχουν δοθεί στον εργολάβο κατά την διάρκεια των κατασκευαστικών εργασιών με σκοπό, να παραμείνει ο δεύτερος αγωγός εντός του χώρου της υφιστάμενης απαλλοτρίωσης, όπου αυτό είναι εφικτό.

2. Την υποχρεωτική απόσταση ασφαλείας η οποία χρειάστηκε να διατηρηθεί σε ορισμένα σημεία από τον υφιστάμενο αγωγό πέραν από αυτή η οποία έχει υπολογιστεί.

Επιπλέον χρειάστηκε επιπρόσθετος χώρος για μέρος φρεατίων των βαλβίδων τα οποία έχουν κατασκευαστεί.

Βάσει των πιο πάνω έχει ετοιμαστεί σχέδιο τροποποίησης της απαλλοτρίωσης το οποίο για επίσπευση των διαδικασιών έχει σταλεί με επιστολή του Συμβουλίου προς το Κτηματολόγιο στις 9/7/2012. Σύμφωνα με το σχέδιο της τροποποίησης θα πρέπει να γίνει ανάκληση μέρους ή όλης της απαλλοτρίωσης για ορισμένα τεμάχια, για άλλα θα γίνει επιπλέον απαλλοτρίωση και για άλλα θα γίνει εκ νέου απαλλοτρίωση.

Οι Τεχνικές Υπηρεσίες ετοίμασαν σχετικό Εσωτερικό Σημείωμα AD.11.2, με αρ. 177/2012 ημερομηνίας 19/7/2012 (ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 4) στο οποίο επισυνάπτονται τα λεπτομερή σχέδια για το κάθε τεμάχιο ξεχωριστά. Επίσης στην πιο πάνω αναφερόμενη επιστολή προς τον Διευθυντή Κτηματολογίου και Χωρομετρίας, επισυνάπτεται και το γενικό χωρομετρικό σχέδιο στο οποίο φαίνεται με κίτρινο χρώμα η ανάκληση της απαλλοτρίωσης, με κόκκινο χρώμα η επιπλέον απαλλοτρίωση και με μπλε χρώμα η νέα απαλλοτρίωση. Τόσο το Εσωτερικό Σημείωμα AD.11.2 με Αρ. 177/12 όσο και η επιστολή ημερομηνίας 9/7/2012 μαζί με τους συνημμένους χάρτες βρίσκονται καταχωρημένα στο Φάκελο LA.8.3.10, ο οποίος θα τεθεί ενώπιον των μελών κατά τη διάρκεια της συνεδρίας για εξέταση και μελέτη.»

Συνεπεία των πιο πάνω, ο καθ’ ου η αίτηση αποφάσισε, μεταξύ άλλων, την ανάκληση μέρους της γνωστοποίησης απαλλοτρίωσης αρ. 814 η οποία συνιστά την προσβαλλόμενη απόφαση που ακολούθως δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας.

Είναι, επίσης, σκόπιμο να αναφερθεί ότι η αποζημίωση στους επηρεαζόμενους δεν είχε σε εκείνο το στάδιο καθοριστεί ακόμα και ούτε αποδόθηκε.

Ο καθ’ ου η αίτηση στην ένσταση του εγείρει προδικαστική ένσταση της οποίας η εξέταση προηγείται. Ισχυρίζεται ότι οι αιτητές δεν έχουν έννομο συμφέρον να ζητούν την ακύρωσης της προσβαλλόμενης πράξης αφού, η προσβαλλόμενη πράξη τους ευνοεί. Πρόσθετα, αναφέρουν ουδέποτε τους αποδόθηκε αποζημίωση και ουσιαστικά, δεν επηρεάστηκαν καθόλου ούτε υπέστησαν ζημία από την ανάκληση της απαλλοτρίωσης.

Ο αιτητής, από την άλλη, επιχειρηματολογεί ότι δεν μπορεί να εγείρεται ζήτημα εννόμου συμφέροντος σε περιπτώσεις μερικής ανάκλησης, ως η παρούσα, αλλά μόνο σε περιπτώσεις ολικής ανάκλησης.

Παρόμοιο ζήτημα εξετάστηκε στην υπόθεση Νικόλα ν. Δημοκρατίας, ECLI:CY:AD:2015:D173, Υπόθεση Αρ. 1247/2013, 11.3.2015 όπου αποφασίστηκαν τα εξής:

«Προέχει η εξέταση της προδικαστικής ένστασης, σύμφωνα με την οποία η προσφυγή στρέφεται εναντίον επωφελούς για την αιτήτρια πράξης αφού με το Διάταγμα ανακαλείται το επαχθές και περιοριστικό για την ιδιοκτησία της μέτρο της αναγκαστικής απαλλοτρίωσης με αποτέλεσμα να μην υφίσταται, εν προκειμένω, δυσμενής επηρεασμός των συμφερόντων της και συνακόλουθα στερείται έννομου συμφέροντος για προώθηση της προσφυγής.

Η προδικαστική ένσταση δεν ευσταθεί. Η εξουσία που δίδεται από το άρθρο 134.2 του Συντάγματος για συνοπτική απόρριψη προσφυγής χωρίς ακρόαση των μερών, ασκείται με μεγάλη περίσκεψη και μόνο όταν το θέμα που εγείρεται βρίσκεται ολοκληρωτικά εκτός της δικαιοδοσίας του Δικαστηρίου ή είναι προφανώς αβάσιμο (Justice Party v. Republic (1985) 3 C.L.R. 1621, 1625, Μόδεστος Πίτσιλος ν. Δημοκρατίας (1991) 3 Α.Α.Δ. 754). Στην παρούσα περίπτωση η προσβαλλόμενη πράξη ως και το υπόβαθρο της, όπως αυτή καθορίζεται στο αιτητικό της προσφυγής αλλά και από τα γεγονότα που την περιβάλλουν, είναι συγκεκριμένη εκτελεστή διοικητική απόφαση και ως εκ τούτου βρίσκεται εντός της δικαιοδοσίας του Δικαστηρίου. Λαμβανομένου δε υπόψη ότι η αιτήτρια διατηρεί ακόμη την ιδιότητα της (συν)ιδιοκτήτριας του επίδικου κτήματος, διατηρεί και το έννομο συμφέρον για καταχώρηση και προώθηση της προσφυγής εναντίον της ανάκλησης της απαλλοτρίωσης στη βάση της κατ’ ισχυρισμό βλάβης των συμφερόντων της όπως αυτά είχαν διαμορφωθεί από την εκ συμφώνου απόφαση στην Παραπομπή 9/11. Έπειτα ότι δεν ικανοποιούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 134.2 του Συντάγματος και η προδικαστική ένσταση και απορρίπτεται.»

Σε συμφωνία με την πιο πάνω απόφαση, η προδικαστική ένσταση απορρίπτεται και προχωρώ στην εξέταση της ουσίας της προσφυγής.

Σε μία προσπάθεια σύνοψης των επιχειρημάτων των αιτητών, όπως αυτά προκύπτουν από την 136 σελίδων αγόρευση του συνηγόρου τους, προσδιορίζονται στα εξής:

Παραβίαση της αρχής της χρηστής διοίκησης λόγω παράλειψης του καθ’ ου η αίτηση να δώσει προσωπική ειδοποίηση στους αιτητές στην οποία να προσδιορίζεται ο τρόπος επηρεασμού της περιουσίας τους, μη ολοκλήρωση της διοικητικής πράξης λόγω ανεπαρκούς δημοσίευσης και μη ενεργοποίηση της προθεσμίας των 75 ημερών για άλλους συνιδιοκτήτες, έλλειψη αιτιολογίας, εσφαλμένη εκτίμηση του καθ’ ου η αίτηση σε σχέση με το πραγματικό αναγκαίο πλάτος του δεύτερου αγωγού λυμάτων με σκοπό την μικρότερη αποζημίωση των αιτητών, μη επαρκής ενημέρωση των αιτητών, διαφωνία των αιτητών αναφορικά με το αναγκαίο πλάτος, παράνομη προσπάθεια του καθ’ ου η αίτηση να εντάξει τον δεύτερο αγωγό σε δικαιώματα του που απορρέουν από την πρώτη απαλλοτρίωση, παραβίαση του Άρθρου 23 του Συντάγματος και του άρθρου 1 του Πρώτου Πρωτοκόλλου της ΕΣΔΑ αφού τοποθετήθηκε ο δεύτερος αγωγός στο τεμάχιο των αιτητών, παραβίαση του δικαιώματος της ζωής και της προστασίας του περιβάλλοντος λόγω μη τήρησης αποστάσεων ασφαλείας μεταξύ των αγωγών, εξυπηρέτηση αλλότριων σκοπών.

Κατά πρώτο, παρατηρώ ότι στα πλαίσια της παρούσας προσφυγής η οποία στρέφεται κατά του διατάγματος ανάκλησης δεν δύναται το Δικαστήριο να εξετάσει ούτε να υπεισέλθει σε ισχυρισμούς οι οποίοι αφορούν ερμηνεία της πρώτης διαδικασίας απαλλοτρίωσης που έγινε το 1997 και ουδέποτε αμφισβητήθηκε δικαστικά.

Κατά δεύτερο, ζητήματα τεχνικής κρίσης όπως είναι το πλάτος του δεύτερου αγωγού και πόσο πλάτος είναι αναγκαίο ή δεν είναι ως επίσης και ισχυρισμοί γεγονότων επί των οποίων υπάρχει διαφωνία μεταξύ των διαδίκων (όπως είναι το πραγματικό πλάτος του δεύτερου αγωγού), δεν ελέγχονται από το Δικαστήριο και δεν μπορεί το Δικαστήριο χωρίς την προσκόμιση εμπειρογνωμοσύνης να καταλήξει σε ασφαλή ευρήματα επί των πραγματικών περιστατικών. Αυτά είχαν υποδειχθεί στον συνήγορο των αιτητών και κατά τις διευκρινίσεις.

Κατά τρίτο, όλοι οι ισχυρισμοί των αιτητών που αναφέρονται σε ελλιπή ενημέρωσή τους και σε ανεπαρκή δημοσίευση και άρα μη ολοκλήρωση της διαδικασίας και μη ενεργοποίηση της προθεσμίας άσκησης προσφυγής για άλλους ιδιοκτήτες απορρίπτονται ως ατεκμηρίωτοι και ανεδαφικοί. Όπως προκύπτει από το Συνημμένο 39, το οποίο οι ίδιοι οι αιτητές επισύναψαν στην προσφυγή τους και άρα ήταν σε γνώση τους, το διάταγμα ανάκλησης δημοσιεύτηκε με αναφορά σε σχέδιο το οποίο βρισκόταν στα γραφεία του καθ’ ου η αίτηση προς επιθεώρηση από κάθε επηρεαζόμενο. Σε διαδικασίες απαλλοτρίωσης, αποτελεί υποχρέωση του επηρεαζομένου να λάβει γνώση της έκτασης του επηρεασμού των δικαιωμάτων του και παράλειψη αυτού να το πράξει δεν επηρεάζει τη νομιμότητα της δημοσίευσης.

Πρόσθετα, η αναφορά σε μη έναρξη της προθεσμίας άσκησης προσφυγής για άλλους ιδιοκτήτες προβάλλεται απαραδέκτως αφού στα πλαίσια της παρούσας προσφυγής το έννομο συμφέρον των αιτητών πρέπει να είναι προσωπικό και δεν εξετάζει το Δικαστήριο σε θεωρητική και ακαδημαϊκή βάση τυχόν έννομο συμφέρον άλλων προσώπων που δεν είναι διάδικοι στη διαδικασία.

Η ευχέρεια της διοίκησης να προβαίνει σε ανάκληση προνοείται στο άρθρο 7(1) του περί Αναγκαστικής Απαλλοτρίωσης Νόμου, Ν. 15/1962:

«Καθ’ οιονδήποτε χρόνον μετά τη δημοσίευσιν γνωστοποιήσεως απαλλοτριώσεως και προ της πληρωμής ή καταθέσεως αποζημιώσεως ως προβλέπεται εν τω παρόντι Νόμω, η απαλλοτριούσα αρχή δύναται διά διατάγματος δημοσιευμένου εν τη επισήμω εφημερίδα της Δημοκρατίας, ν’ ανακαλέση την τοιαύτην γνωστοποίησιν και παν δημοσιευθέν σχετικόν διάταγμα, είτε γενικώς, είτε ειδικώς αναφορικώς προς την εν τούτω αναφερομένην ιδιοκτησίαν ή μέρος ιδιοκτησίας επί τούτω η επομένη της τοιαύτης γνωστοποιήσεως ή διατάγματος απαλλοτριώσεως διαδικασία ατονεί, και η απαλλοτρίωσις λογίζεται ως εγκαταληφθείσα είτε γενικώς είτε αναλόγως της περιπτώσεως, αναφορικώς προς την τοιαύτην ειδικήν ιδιοκτησίαν ή μέρος ιδιοκτησίας.»

Αποτελεί κοινώς παραδεκτό γεγονός μεταξύ των διαδίκων ότι καμία πληρωμή αποζημίωσης δεν συντελέστηκε που να αφορά την απαλλοτρίωση που ανακλήθηκε τελικά. Το δικαίωμα της διοίκησης να προβαίνει σε ανάκληση απαλλοτρίωσης και οι απαιτήσεις τέτοιας ανάκλησης, έχουν αναλυθεί στην υπόθεση Εκδοτικός Οίκος Δίας Λτδ ν. Δημοκρατίας, Υπόθεση Αρ. 76/2009, 31.5.2011:

«Το άρθρο 7 του περί Αναγκαστικής Απαλλοτρίωσης Νόμου αρ. 15/62, ως τροποποιήθηκε, βάσει του οποίου δημοσιεύτηκε το προσβαλλόμενο διάταγμα ανάκλησης, επιτρέπει σε οποιοδήποτε χρόνο μετά τη δημοσίευση της γνωστοποίησης της απαλλοτρίωσης και πριν την πληρωμή ή κατάθεση της αποζημίωσης, τη δημοσίευση από την απαλλοτριούσα αρχή διατάγματος ανάκλησης της γνωστοποίησης. Ως αποτέλεσμα τέτοιας ανάκλησης, ατονεί η διαδικασία γνωστοποίησης ή του διατάγματος απαλλοτρίωσης και η απαλλοτρίωση λογίζεται ως εγκαταληφθείσα είτε γενικώς, είτε μερικώς. Παρατηρείται ότι δεν αναφέρεται στο εδάφιο (1) του εν λόγω άρθρου η ανάγκη για την παροχή συγκεκριμένης αιτιολογίας. Αυτό συνάδει με τα προνοούμενα και στο άρθρο 6 του ιδίου Νόμου για τη δημοσίευση διατάγματος απαλλοτρίωσης. Σε αυτή την περίπτωση και πάλι δεν προνοείται οποιαδήποτε ιδιαίτερη αιτιολογία, όπως έχει άλλωστε αναγνωρισθεί και από τη νομολογία, όπως στις αποφάσεις Δημητρίου ν. Δημοκρατίας (1988) 3 Α.Α.Δ. 91, Γεωργίου ν. Δημοκρατίας (1989) 3 Α.Α.Δ. 589 και Μαγδαληνή Παπαλουκά ν. Δημοκρατίας, υπόθ. αρ. 116/09, ημερ. 27.1.2010.

Σύμφωνα με τη θεωρία στο διοικητικό δίκαιο περί ανακλήσεων, οι νόμιμες ατομικές διοικητικές πράξεις από τις οποίες ο διοικούμενος απέκτησε δικαιώματα δεν ανακαλούνται κατά κανόνα, απαγορευμένης της ανάκλησης λόγω μεταγενέστερης διαφορετικής εκτίμησης των δεδομένων που υπήρχαν κατά την έκδοση της πράξης, επειδή η διοίκηση μετέβαλε αντιλήψεις. Η ανάκληση όμως αυτών των νομίμων ατομικών ή γενικού περιεχομένου επωφελών πράξεων για λόγους δημοσίου συμφέροντος, επιτρέπεται ακόμη και αν έχει παρέλθει μακρύ χρονικό διάστημα από την έκδοση τους. (δέστε Ε.Π. Σπηλιωτόπουλου: «Εγχειρίδιο Διοικητικού Δικαίου», Τόμος 1, 12η έκδ. σελ. 192-193, παρ. 175-176 και Μίχαλος Δημητρίου Λτδ ν. Δημοκρατίας (2009) 3 Α.Α.Δ. 675).

Σύμφωνα με την πιο πάνω παραπομπή από τον Σπηλιωτόπουλο, επιτρέπεται ελευθέρως και η ανάκληση στην περίπτωση που ο διοικούμενος δεν συμμορφώνεται προς τους όρους ισχύος της πράξεως ή όπου δεν έχουν επέλθει σ’ αυτόν δικαιώματα. Συναφώς αναφέρεται ότι μπορεί να ανακληθεί η πράξη που επιβάλλει την αναγκαστική απαλλοτρίωση υπέρ του διοικούμενου εάν δεν καταβληθεί η αποζημίωση που καθορίσθηκε. Τα ίδια αναφέρονται και στο σύγγραμμα του Π. Δ. Δαγτόγλου: «Γενικό Διοικητικό Δίκαιο», 5η έκδ., 2004, στις σελ. 927-928, παρ. 1359, όπου γίνεται λόγος, με βάση βέβαια ειδική νομοθετική ρύθμιση στην Ελλάδα, για αυτοδίκαιη άρση της αναγκαστικής απαλλοτρίωσης μεταξύ άλλων και στην περίπτωση του μη προσδιορισμού της αποζημίωσης εντός τετραετίας ή της μη καταβολής της εντός ενός και ημίσεως έτους από τον προσδιορισμό της. Επίσης γίνεται λόγος στην επόμενη παράγραφο για υποχρεωτική ανάκληση λόγω μη έγκαιρης χρησιμοποίησης του απαλλοτριωθέντος. Τα ίδια αναφέρονται και στη σελ. 385, παρ. 715 και 176, όπου δύνανται να ανακληθούν πράξεις όταν ο διοικούμενος δεν κάνει προσωπική χρήση του δικαιώματος που του δίνεται ή το δημόσιο συμφέρον επιβάλλει την ανάκληση οπότε και είναι αναγκαία η εύλογη στάθμιση μεταξύ ιδιωτικού και δημοσίου συμφέροντος.

Τα άρθρα 8 και 9 του Μέρους ΙΙΙ του Νόμου αρ. 15/62, προνοούν για την απόδοση αποζημίωσης σε περίπτωση απαλλοτρίωσης και τον καθορισμό αυτής σε περίπτωση μη συμφωνίας από το Δικαστήριο, το οποίο ορίζεται στο ερμηνευτικό άρθρο 2 να είναι το αρμόδιο Επαρχιακό Δικαστήριο. Ως προκύπτει από τα γεγονότα το αρμόδιο Επαρχιακό Δικαστήριο δεν είχε ακόμη καθορίσει αποζημίωση πριν από την ανάκληση. Επομένως, παρόλον ότι οι αιτητές άσκησαν το δικαίωμα τους να καθοριστεί διά παραπομπής η αποζημίωση για το απαλλοτριωθέν μέρος της ιδιοκτησίας τους, το δικαίωμα αυτό δεν αποκρυσταλλώθηκε ώστε να είχε ήδη επιφέρει συγκεκριμένα δικαιώματα στους αιτητές.»

Στην υπό κρίση υπόθεση, ο καθ’ ου η αίτηση επεξήγησε κατά τρόπο σαφή ότι η ανάκληση της απαλλοτρίωσης ήταν αναγκαία εφόσον διαφάνηκε τελικά ότι η απαλλοτρίωση του συνόλου της γης που απαλλοτριώθηκε με το διάταγμα απαλλοτρίωσης αρ. 222 δεν ήταν αναγκαία. Δεν φαίνεται να αρνείται ο καθ’ ου η αίτηση ότι τοποθετήθηκε δεύτερος αγωγός. Αυτό, εξάλλου, ήταν και η αφετηρία της ανάκλησης αφού μετά την τοποθέτηση διαφάνηκε ότι η έκταση της απαλλοτρίωσης τελικά ήταν μικρότερη από την αρχική.

Οι συνήγοροι του καθ’ ου η αίτηση στη γραπτή τους αγόρευση και συγκεκριμένα στην παράγραφο 30, αναφέρουν ότι η ανάκληση της δεύτερης απαλλοτρίωσης ήταν σε σχέση με την περιουσία των αιτητών ολική. Προς τεκμηρίωση του ισχυρισμού τους αυτού επισυνάπτουν σχέδιο ως Παράρτημα Δ.

Ο πιο πάνω ισχυρισμός, όμως, δεν φαίνεται να τεκμηριώνεται από το περιεχόμενο των διοικητικών φακέλων. Πέρα του ότι το ίδιο το προσβαλλόμενο διάταγμα ανάκλησης αναφέρεται σε μερική ανάκληση, όπως προκύπτει από το σημείωμα που τέθηκε ενώπιον του καθ’ ου η αίτηση και συγκεκριμένα το σχέδιο που βρίσκεται στο Τεκμήριο 4, Κ. 141, φαίνεται ότι η απαλλοτρίωση περιορίστηκε τελικά σε 0,5 μέτρο.

Συνεπώς, το επίδικο ζήτημα φαίνεται να αφορά την ανάκληση της απαλλοτρίωσης του υπόλοιπου μέρους το οποίο περιλαμβανόταν στην απαλλοτρίωση προτού αυτή ανακληθεί.

Όπως έχω ήδη αναφέρει, το Δικαστήριο κατά την άσκηση αναθεωρητικού ελέγχου δεν υπεισέρχεται σε ζητήματα τεχνικής φύσεως ούτε μπορεί να υποκαταστήσει την κρίση της διοίκησης εάν από τα ενώπιόν του στοιχεία αυτή δεν ασκήθηκε αυθαίρετα ή παράνομα (Φιλίππου ν. Δημοκρατίας, Υπόθεση Αρ. 783/95, Latomia Estate Ltd ν. Δημοκρατίας, Υπόθεση Αρ. 211/94 κ.ά., 29.4.1999).

Στην υπό κρίση υπόθεση, ο καθ’ ου η αίτηση θεώρησε, για τους λόγους που με σαφήνεια εξηγούνται, ότι το 0,5 μέτρο επαρκεί για τους σκοπούς του και ότι τεχνικά αυτό είναι ορθό. Συνεπώς, το Δικαστήριο δεν μπορεί να επέμβει και να ασκήσει κρίση εμπειρογνώμονα ούτε και προκύπτει αυθαιρεσία ή παρανομία εκ μέρους του καθ’ ου η αίτηση.

Εν κατακλείδι, επισημαίνω την ύπαρξη του διατάγματος επίταξης για το οποίο δεν υπήρξε καμιά επιχειρηματολογία από τον καθ’ ου η αίτηση κατά πόσο ανανεώθηκε και πως αυτό ενδεχομένως επηρεάζει τις εργασίες του καθ’ ου η αίτηση στο τεμάχιο των αιτητών.

Για τους πιο πάνω λόγους, καταλήγω ότι η προσφυγή αποτυγχάνει και απορρίπτεται με €1400 έξοδα πλέον Φ.Π.Α. υπέρ του καθ’ ου η αίτηση και εναντίον του αιτητή.

Ε. Μιχαήλ, ΔΔΔ

cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο