Administrative Court annuls parole board decision due to insufficient reasoning and failure to conduct necessary inquiry.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Administrative Court annulled the parole board's refusal to grant conditional release to the applicant, Elena Sidereinou. The court found the board's decision lacked sufficient reasoning and failed to conduct the necessary inquiry into the applicant's positive factors, such as her age, behavior, and family situation, despite available reports. Consequently, the court held that the board erred by not balancing these positive aspects against the risk of reoffending, violating the applicant's constitutional rights.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArticles 8, 11, 12, 15, 28, 30, 33, 35, 38, 146 of the Constitution; Articles 3, 5, 6, 8, 13 of the ECHR; Article 2 of Protocol 7 of the ECHR: The parole board must conduct a dynamic inquiry balancing positive factors regarding the detainee's personal circumstances against the risk of reoffending, and a decision lacking sufficient reasoning or failure to consider relevant reports constitutes a violation of due process rights.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
ΑΝΑΦΟΡΕΣ:
Κυπριακή νομολογία στην οποία κάνει αναφορά η απόφαση αυτή:
GEORGHIOU ν. REPUBLIC (1982) 3 CLR 828
Yiangou Anna ν. The Republic of Cyprus through the Director of Customs (1987) 3 CLR 27
Hadjigeorgi Georghios K ν. The Minister of Finance through the Customs Department (1987) 3 CLR 280
ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΝΔΡΕΟΥ ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΜΕΣΩ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΑΠΟΦΥΛΑΚΙΣΗΣ ΚΡΑΤΟΥΜΕΝΩΝ ΕΠ΄ ΑΔΕΙΑ κ.α, Υπόθεση Αρ. 1026/2010, 31 Μαΐου 2011
ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΑΓΑΠΙΟΥ ΠΑΝΑΓΗ ΑΛΛΩΣ ΚΑΥΚΑΡΗΣ ν. ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΑΠΟΦΥΛΑΚΙΣΗΣ ΕΠ΄ ΑΔΕΙΑ, Υπόθεση Αρ. 1407/2014, 25/2/2015, ECLI:CY:AD:2015:D132
Κυπριακή νομοθεσία στην οποία κάνει αναφορά η απόφαση αυτή:
Ν. 62(I)/1996 - Ο περί Φυλακών Νόμος του 1996
ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΠΟΦΑΣΗΣ:
ECLI:CY:DD:2017:362
ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
(Υπόθεση Αρ. 591/2017)
24 Οκτωβρίου 2017
[Φ. ΚΩΜΟΔΡΟΜΟΣ, Δ.Δ.Δ.]
Αναφορικά με τα Άρθρα 8, 11, 12, 15, 28 30, 33, 35, 38 και 146 του Συντάγματος και αντίστοιχα τα Άρθρα 3, 5, 6, 8 και 13 της Ε.Σ.Δ.Α. και το Άρθρο 2 του 7ου Πρωτοκόλλου της Ε.Σ.Δ.Α. ως έχει κυρωθεί στην Κυπριακή Δημοκρατία
ΕΛΕΝΗ ΣΙΔΕΡΕΝΙΟΥ
ΚΑΤΑΔΙΚΟΣ ΣΤΙΣ ΚΕΝΤΡΙΚΕΣ ΦΥΛΑΚΕΣ
Αιτήτρια
ΚΑΙ
ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΑΠΟΦΥΛΑΚΙΣΗΣ ΕΠ’ ΑΔΕΙΑ
Καθ΄ ων η Αίτηση
Γ. Πολυχρόνης, για την Αιτήτρια
Κ. Σταυρινός, Ανώτερος Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τους Καθ’ ων η Αίτηση.
ΑΠΟΦΑΣΗ
Φ. ΚΩΜΟΔΡΟΜΟΣ, Δ.Δ.Δ.: Με απόφασή του, ημερομηνίας 7.4.2017, το Συμβούλιο Αποφυλάκισης επ’ Αδεία («το Συμβούλιο»), απέρριψε ομόφωνα την αίτηση της αιτήτριας για αποφυλάκισή της και εκτέλεση του υπολοίπου της ποινής της επ’ αδεία και με όρους, στη βάση των διατάξεων του περί Φυλακών Νόμου του 1996 (Ν.62(Ι)/1996), ως αυτός ίσχυε κατά τον ουσιώδη χρόνο («ο Νόμος»). Η νομιμότητα αυτής της απόφασης αποτελεί το αντικείμενο της παρούσας προσφυγής απόφαση. Είχαν προηγηθεί άλλες τρεις αιτήσεις της αιτήτριας για αποφυλάκισή της επ’ αδεία και με όρους, οι οποίες απορρίφθηκαν από το Συμβούλιο ως πρόωρες, στις 20.1.2015, 17.9.2015 και 4.11.2016 αντίστοιχα, λόγω μη συμπλήρωσης έκτισης του ήμισυ της συνολικής διάρκειας της ποινής που της είχε επιβληθεί, ως προβλέπεται στο άρθρο 14Β(1)(β) του Νόμου.
Από μια σύντομη αναδρομή στο ιστορικό της αιτήτριας, όπως αυτό διαγράφεται από το σύνολο των ενώπιον μου στοιχείων, προκύπτουν τα εξής:
Η αιτήτρια βρίσκεται έγκλειστη στις Κεντρικές Φυλακές από τις 26.6.2009, ημερομηνία κατά την οποία της επεβλήθη υπό του Κακουργιοδικείου Λευκωσίας, στην Ποινική Υπόθεση υπ' αριθμό 14753/2008, ποινή φυλάκισης 15 χρόνων στην κατηγορία προμήθειας ελεγχόμενου φαρμάκου της τάξεως Β και ποινή φυλάκισης 5 χρόνων στην κατηγορία της συνωμοσίας για διάπραξη κακουργήματος, μετά από δική της παραδοχή. Το Δικαστήριο διέταξε όπως οι δυο ποινές συντρέχουν. Μετά την καταδίκη της και επιβολή των πιο πάνω ποινών, η αιτήτρια καταχώρησε έφεση, η οποία απορρίφθηκε στις 21.4.2010 και ακολούθως υπέβαλε δυο αιτήσεις προς το Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, ημερομηνίας 6.5.2011 και 7.11.2013 αντίστοιχα, για αναστολή της επιβληθείσας ποινής, οι οποίες ωστόσο δεν έγιναν δεκτές και απορρίφθηκαν στις 11.11.2013.
Στις 30.1.2014, η αιτήτρια ευεργετήθηκε με αναστολή της ποινής της κατά ένα χρόνο από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Περαιτέρω, σύμφωνα με την έκθεση της Διεύθυνσης των Φυλακών, η αιτήτρια, με βάση την επιβληθείσα σε αυτήν ποινή, θα απολυθεί στις 21.5.2024, ωστόσο, όπως αναφέρεται και στην επίδικη απόφαση του Συμβουλίου, «σύμφωνα με τους ισχύοντες κανονισμούς των Φυλακών και τα σημερινά δεδομένα, ενδεχομένως να απολυθεί στις 26.4.2018, εφ' όσον επιδείξει καλή διαγωγή και εργατικότητα».
Κατά τη διάρκεια παραμονής της στις Φυλακές, και συγκεκριμένα στις 8.7.2015, η αιτήτρια τιμωρήθηκε από την Διεύθυνση των Φυλακών με απώλεια χάριτος 20 ημερών, αφού κρίθηκε ένοχη για τη διάπραξη του πειθαρχικού παραπτώματος της χρήσης ελεγχόμενου φαρμάκου, τοξικών ή άλλων απαγορευμένων ουσιών: ειδικότερα, ως προκύπτει και από τα εντός του διοικητικού φακέλου σχετικά έγγραφα, η αιτήτρια βρέθηκε θετική σε χρήση έκστασης. Ωστόσο, ως επίσης προκύπτει από τον οικείο διοικητικό φάκελο, μετά το συγκεκριμένο συμβάν μέχρι και την έκδοση της επίδικης απόφασης, δεν εκκρεμούσε εναντίον της αιτήτριας οποιαδήποτε πειθαρχική ή ποινική υπόθεση και αυτή, σύμφωνα με την έκθεση της Διεύθυνσης των Φυλακών, εντάχθηκε από τις 24.5.2016 στην Ανοικτή Φυλακή και εργάζεται στη ραπτική. Προκύπτει επίσης ότι, κατά την διάρκεια της φυλάκισής της, είχε εγκριθεί από την Διεύθυνση των Φυλακών και δόθηκε στην αιτήτρια άδεια εξόδου χωρίς συνοδεία από την Ανοικτή Φυλακή, για να μεταβεί στη διεύθυνση της διαμονής της. Συναφώς, όπως ανέφερε και στη συνέντευξή της ενώπιον του Συμβουλίου, η αιτήτρια πήγε κάποιες φορές στο σπίτι της χωρίς συνοδεία.
Στο πλαίσιο εξέτασης της τελευταίας αίτησης της αιτήτριας, η οποία υποβλήθηκε μέσω του δικηγόρου της, σύμφωνα με τις πρόνοιες του άρθρου 14Α(1), και απέληξε στην επίδικη απόφαση, το Συμβούλιο διενήργησε και προσωπική συνέντευξη της αιτήτριας, στις 3.3.2017, παρουσία του δικηγόρου της. Κατά την εν λόγω συνέντευξη, τέθηκαν από τα μέλη του Συμβουλίου ερωτήσεις προς την αιτήτρια, τις οποίες η τελευταία απάντησε.
Ανέφερε, μεταξύ άλλων, ότι γνωρίζει τους λόγους που βρίσκεται στη φυλακή, ήτοι λόγω της τιμωρίας της για την εμπλοκή της σε υπόθεση ναρκωτικών, τα οποία μεταφέρθηκαν στην Κύπρο από την Ελλάδα κατά τα τελευταία πέντε χρόνια, ότι η ιδία συμμετείχε μόνο δύο φορές στη διάπραξη των υπό αναφορά αδικημάτων και ότι προχώρησε στη διάπραξη των αδικημάτων αυτών για να βοηθήσει το σύζυγό της, ο οποίος επίσης βρίσκεται στη φυλακή μετά την καταδίκη του για αδικήματα που διέπραξε στο πλαίσιο της ίδιας υπόθεσης, ενόψει και των οικονομικών προβλημάτων που αντιμετώπιζαν.
Ευρισκόμενη στη φυλακή, ανέφερε περαιτέρω η αιτήτρια, αντιλήφθηκε το λάθος της, τιμωρήθηκε για την πράξη της, ενώ προσπαθεί να βοηθά τους κρατούμενους που σχετίζονται με τα ναρκωτικά και τους συμβουλεύει να απεξαρτηθούν από αυτά. Δήλωσε επίσης ότι θα μπορούσε να σκοτώσει το πρόσωπο που θα προμήθευε ναρκωτικά στα εγγόνια της και παραδέχτηκε ότι ο γιος της καταδικάστηκε σε φυλάκιση έξι μηνών για χρήση ναρκωτικών τον Μάρτιο του 2016.
Ανέφερε επίσης ότι δε θα μπορούσε να διαλύσει την οικογένειά της και να χωρίσει τον άντρα της, με τον οποίο διατηρεί πολύ καλές σχέσεις. Πρόσθεσε δε ότι μέσα στη Φυλακή πολύ καλές σχέσεις διατηρεί και με τους υπόλοιπους κρατούμενους και το προσωπικό των Φυλακών και στην περίπτωση που το Συμβούλιο κάνει δεκτή την αίτησή της, είναι σε θέση να αντιμετωπίσει όλους τους κινδύνους που δυνατό να αντιμετωπίσει εάν αποφυλακιστεί και ειδικά την περιφρόνηση που ενδεχομένως να δείξουν κάποιοι στο πρόσωπο της, επανέλαβε δε ότι θα μεταμορφωθεί σε ένα χρήσιμο μέλος της κοινωνίας, ζητώντας από το Συμβούλιο να της δοθεί ευκαιρία για να ξεκινήσει μια καινούργια αρχή κοντά στην οικογένειά της.
Στην απορριπτική απόφασή του, το Συμβούλιο ανέφερε, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα:
«Το Συμβούλιο έχει εξετάσει και μελετήσει με μεγάλη προσοχή το τι λέχθηκε προφορικά ενώπιον του από την ίδια την κρατούμενη για υποστήριξη της αίτησης της, επίσης ενδελεχώς έχει μελετήσει όλες τις εκθέσεις των αρμόδιων Υπηρεσιών του Κράτους που βρίσκονται ενώπιον του και μελέτησε ακόμη με προσοχή το περιεχόμενο της αγόρευσης των Δικηγόρων της για τα γεγονότα που περιβάλλουν την περίπτωση της υπ' αριθμό 8611 κρατούμενης Ελένης Σιδερένιου και έλαβε υπ' όψη τα πιο πάνω αναφερθέντα γεγονότα σε συσχετισμό με τα ακόλουθα:
• Την σοβαρότητα των αδικημάτων για τα οποία καταδικάστηκε σε φυλάκιση, όπως το Κακουργιοδικείο Λευκωσίας και το Εφετείο αναφέρουν στις αποφάσεις των.
• Το γεγονός ότι υπήρξε βιαιοπραγία σε βάρος της από άλλη συγκρατούμενη της εντός της φυλακής.
• Το γεγονός ότι παρά την καταδίκη της σε υπόθεση ναρκωτικών η ίδια βρέθηκε ότι έκαμε χρήση ναρκωτικών εντός της φυλακής και τιμωρήθηκε πειθαρχικά.
• Το γεγονός ότι ο ίδιος ο γιος της καταδικάστηκε σε φυλάκιση έξι μηνών εντός του για χρήση ναρκωτικών γεγονός ότι αυτό έρχεται σε αντίθεση με την συνέντευξη της με το Συμβούλιο ότι βοηθά μέσα στη φυλακή άλλα πρόσωπα που έχουν σχέση με τα ναρκωτικά.
• Το περιεχόμενο των συνεντεύξεων της όπως αναφέρεται στις εκθέσεις των Αρμόδιων Τμημάτων για τη στάση της για τα αδικήματα που κατηγορήθηκε.
• Την ανάγκη της προστασίας της κοινωνίας από αυτής της μορφής τα αδικήματα.
• Το γεγονός της ύπαρξης βαθμού επικινδυνότητας για τη διάπραξη παρόμοιας μορφής αδικημάτων λόγω της επιρροής του συζύγου της στο άτομο της.
Το Συμβούλιο κατόπιν σοβαρής μελέτης των ανωτέρω γεγονότων όπως έχουν εκτεθεί ανωτέρω και είναι ενώπιο του Συμβουλίου και κατόπιν μεγάλου προβληματισμού και αφού στάθμισε όλους τους παράγοντες που περιβάλουν την παρούσα αίτηση κατέληξε ομόφωνα στην απόφαση να απορρίψει το αίτημα της υπ' αριθμό 8611 κρατούμενης Ελένης Σιδερένιου για αποφυλάκιση του επ' αδεία.».
Νομικοί Ισχυρισμοί
Με τον πρώτο εγειρόμενο λόγο ακύρωσης, τίθεται ζήτημα ελλιπών πρακτικών, αφού, κατά το συνήγορο της αιτήτριας, «τα πρακτικά παρουσιάζουν αναμφίβολα πολλά κενά και ελλείψεις», ενώ δεν υπογράφονται από όλα τα μέλη του Συμβουλίου.
Περαιτέρω, προβάλλεται ο ισχυρισμός περί ανεπαρκούς και/ή μη δέουσας αιτιολογίας της προσβαλλόμενης απόφασης. Κατά τον κ. Πολυχρόνη, όφειλαν οι καθ’ ων η αίτηση να αιτιολογήσουν ειδικά την απόφασή τους, εφόσον αυτή διαφοροποιείται και, εν πάση περιπτώσει, δε συνάδει με το περιεχόμενο των σχετικών εκθέσεων και δη την έκθεση/γνώμη της ψυχιάτρου των φυλακών και των Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας, στην οποία γίνεται εισήγηση για κοινωνική επανένταξη της αιτήτριας. Μάλιστα, συνεχίζει ο συνήγορος της αιτήτριας, η εν λόγω έκθεση προβλέπεται ρητά από το Νόμο και «λαμβάνεται υπόψη ιδιαιτέρως», σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 14Η(2)(ιγ) του Νόμου. Σε άμεση συνάρτηση με τον πιο πάνω ισχυρισμό, είναι και ο αυτοτελώς προβαλλόμενος λόγος ακύρωσης περί έλλειψης αιτιολογίας, ανεπαρκούς έρευνας και πραγματικής πλάνης, εφόσον κατά την εξέταση της αίτησης της αιτήτριας, οι καθ’ ων η αίτηση παρέλειψαν να λάβουν υπόψη ουσιαστικούς παράγοντες, οι οποίοι προβλέπονται στο άρθρο 14Η του Νόμου, όπως οι οικογενειακές συνθήκες, οι προσωπικές περιστάσεις και τα προβλήματα υγείας, οι ψυχιατρικές και άλλες εκθέσεις και η συμπεριφορά της αιτήτριας, καθώς και ο χρόνος που διέρρευσε από το υπ’ αυτής διαπραχθέν αδίκημα και τον εγκλεισμό της στις φυλακές.
Έτερος λόγος ακύρωσης έγκειται στον ισχυρισμό περί παραβίασης της υπό του Νόμου προβλεπόμενης διαδικασίας και του δικαιώματος εκπροσώπησης της αιτήτριας από δικηγόρο. Ο συγκεκριμένος ισχυρισμός είναι δισκελής: αφενός, προβάλλεται ότι παράνομα απαγορεύτηκε στην αιτήτρια να έχει πλήρη και «προδικαστική» (ενν. προφανώς πριν από τη συνέντευξή της ενώπιον του Συμβουλίου) πρόσβαση στους φακέλους που είχαν ενώπιον τους οι καθ’ ων η αίτηση, παρά το σχετικό αίτημα του δικηγόρου της, και, αφετέρου, ότι, κατά τη συνέντευξη, υπήρχε συστηματική διακοπή του τελευταίου από τον Πρόεδρο του Συμβουλίου, με αποτέλεσμα να υπάρχει ουσιαστική αποστέρηση του δικαιώματός της για εκπροσώπηση.
Επιπρόσθετα, με εκτενή επιχειρηματολογία επί του θέματος, η πλευρά της αιτήτριας προβάλλει ότι υπήρξε παραβίαση του δικαιώματος της ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής, ως το δικαίωμα αυτό προστατεύεται από το Άρθρο 15 του Συντάγματος και το Άρθρο 8 της Ε.Σ.Δ.Α..
Τέλος η αιτήτρια ισχυρίζεται ότι λήφθηκαν υπόψη εξωγενή στοιχεία κρίσης. Επ’ αυτού, προβάλλεται ότι επενέργησε αρνητικά για την εξέταση του αιτήματός της το γεγονός ότι υπήρξε βιαιοπραγία εις βάρος της από άλλη συγκρατούμενή της στο χώρο των Φυλακών.
Από την πλευρά τους, οι καθ’ ων η αίτηση αντιτείνουν ότι η προσβαλλόμενη απόφαση είναι επαρκώς και/ή δεόντως αιτιολογημένη, λήφθηκε δε ορθά και νόμιμα, στη βάση των διατάξεων του Νόμου και μετά από διενέργεια της δέουσας έρευνας, στη βάση όλων των στοιχείων και εγγράφων που είχαν ενώπιον τους οι καθ’ ων η αίτηση, και ουδείς από τους υπό της αιτήτριας εγειρόμενους λόγους ακύρωσης ευσταθεί. Περαιτέρω, ο συνήγορος των καθ’ ων η αίτηση ισχυρίζεται ότι ουδεμία πλάνη εμφιλοχώρησε κατά τη λήψη της προσβαλλόμενης απόφασης, η οποία και πλήρως αιτιολογημένη υπήρξε και προϊόν δέουσας έρευνας αποτέλεσε. Ούτε και λήφθηκε υπόψη οποιοδήποτε εξωγενές στοιχείο κρίσης, αφού εν πάση περιπτώσει τα «περί βιαιοπραγίας σε βάρος της αιτήτριας από άλλη συγκρατούμενή της εντός της φυλακής» δεν επέδρασαν στη λήψη της επίδικης απόφασης, η οποία έχει άλλο νομικό έρεισμα.
Αντικρούοντας τον ισχυρισμό περί παραβίασης του Άρθρου 15 του Συντάγματος, ο κ. Σταυρινός εισηγείται ότι δεν υφίσταται εκ μέρους της αιτήτριας το απαιτούμενο έννομο συμφέρον προς έγερση ενός τέτοιου ισχυρισμού, εφόσον αυτός είναι «καθαρά υποθετικός»: θα είχε ενεστώς έννομο συμφέρον η αιτήτρια μόνο αν γινόταν αποδεκτό το αίτημά της και της είχε τεθεί ο συγκεκριμένος όρος (να μην επισκέπτεται το σύζυγό της στη φυλακή).
Τέλος, επικαλούμενος συγκεκριμένες διατάξεις του Νόμου, ο συνήγορος των καθ’ ων η αίτηση απορρίπτει τόσο τον ισχυρισμό περί ελλιπών πρακτικών, αντιτείνοντας ότι αυτά έχουν υπογραφεί από τον Πρόεδρο του Συμβουλίου και αυτό ήταν αρκετό, όσο και τον ισχυρισμό περί παράβασης της διαδικασίας: επ’ αυτού, προβάλλεται ότι ουδέν μεμπτό υφίσταται, αφού, σύμφωνα με το Νόμο, το προς επιθεώρηση υλικό ορθώς τέθηκε στη διάθεση του συνηγόρου της αιτήτριας πριν από την προφορική συνέντευξη και όχι μέρες προηγουμένως.
Πέραν των πιο πάνω, οι καθ’ ων η αίτηση ήγειραν, με τη γραπτή αγόρευσή τους για πρώτη φορά, προδικαστική ένσταση, ισχυριζόμενοι ότι η προβαλλόμενη απόφαση δε συνιστά εκτελεστή διοικητική πράξη, αφού «συνδέεται με την άσκηση δικαστικής εξουσίας, ως αφορώσα έκτιση ποινής η οποία είναι άμεσα συνυφασμένη με τη δικαστική εξουσία».
Η κατάληξη
Έχω εξετάσει την προσβαλλόμενη απόφαση υπό το πρίσμα όλων των στοιχείων που τέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου, τα οποία αποτέλεσαν το υπόβαθρο για προώθηση των εκατέρωθεν θέσεων, είτε υπέρ είτε κατά της νομιμότητας της προσβαλλόμενης απόφασης.
Προέχει βεβαίως, λόγω της φύσης της αλλά και ως θέμα λογικής προτεραιότητας, η εξέταση της προδικαστικής ένστασης των καθ’ ων η αίτηση και του ισχυρισμού ότι η προσβαλλόμενη απόφαση δε συνιστά εκτελεστή διοικητική πράξη. Το εν λόγω ζήτημα, παρόλο που τέθηκε για πρώτη φορά στη γραπτή αγόρευση των καθ’ ων η αίτηση, μπορεί να εξεταστεί σε οποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίας, ακόμη και αυτεπάγγελτα (βλ. Georgiou v. Republic (1982) 3 C.L.R. 828, Yiangou v. Republic (1987) 3 C.L.R. 27 και Hadjigeorghi v. The Minister of Finance (1987) 3 C.L.R. 280).
Ο βασικός ισχυρισμός των καθ’ ων η αίτηση είναι ότι η προσβαλλόμενη απόφαση, ως αφορώσα έκτιση ποινής, συνδέεται άρρηκτα με την άσκηση δικαστικής εξουσίας και, συνακόλουθα, αυτή δε συνιστά εκτελεστή διοικητική πράξη. Προς υποστήριξη της θέσης αυτής, οι καθ’ ων η αίτηση παραπέμπουν στην απόφαση της αδελφής Δικαστού Καλλιγέρου, Π.Δ.Δ., στην Παναγιώτης Αγαπίου Παναγή, άλλως Καυκαρής ν. Συμβουλίου Αποφυλάκισης Κρατουμένων επ’ Αδεία, Υποθ. Αρ. 971/2015, ημερ. 31.3.2017,στην οποία κρίθηκε, μεταξύ άλλων, ότι οι αποφάσεις του Συμβουλίου δεν είναι εκτελεστές διοικητικές πράξεις.
Σύμφωνα με το άρθρο 14Ι(4) του Νόμου, οι αποφάσεις του Συμβουλίου δύνανται να προσβληθούν με προσφυγή, δυνάμει του Άρθρου 146 του Συντάγματος. Αυτό ακριβώς επισημάνθηκε και στην απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην Αίτηση Άθου Χαραλάμπους, Πολ. Αιτ. Αρ. 28/2014, ημερ. 25.2.2014, με αναφορά στην Ανδρέας Ανδρέου ν. Δημοκρατίας μέσω του Συμβουλίου Αποφυλάκισης Κρατουμένων επ΄ Αδεία, Υποθ. Αρ. 1026/2010, ημερ. 31.5.2011 (βλ. επίσης Αίτηση Σωτήρη Μεχμέτ, Πολ. Αιτ. Αρ. 101/2017, ημερ. 19.7.2017). Μάλιστα, επί του ιδίου θέματος, η προσέγγιση στην Άθως Χαραλάμπους, ανωτέρω, ακολουθήθηκε στη συνέχεια ως «πειστική» στην Αίτηση Παναγιώτης Αγαπίου, Πολ. Αιτ. Αρ. 100/2017, ημερ. 19.7.2017. Στην τελευταία αυτή υπόθεση, το Ανώτατο Δικαστήριο, σχολιάζοντας την προαναφερθείσα απόφαση του Διοικητικού Δικαστηρίου στην Παναγιώτης Αγαπίου Παναγή, άλλως Καυκαρής, ανωτέρω, ανέφερε τα εξής επί του υπό εξέταση θέματος (η έμφαση είναι του παρόντος Δικαστηρίου):
«Εν πάση περιπτώσει, δεν διαπιστώνεται διάσταση, υπό την έννοια της συγκρουόμενης νομολογίας. Ό,τι αποτελεί πειστικό προηγούμενο, ως ζήτημα δικαστηριακής ιεράρχησης και νομικής τάξης είναι η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου σε μονομελή σύνθεση. Οι εν λόγω αποφάσεις του Διοικητικού Δικαστηρίου δεν είναι υπ’ αυτή την έννοια πειστικές, αλλ’ ούτε και ευρύτερα μπορούν να θεωρηθούν ως τέτοιες. Ακολουθώ, συνεπώς, ως πειστική την προσέγγιση του αδελφού Ναθαναήλ, Δ., στην υπόθεση Άθου Χαραλάμπους, ανωτέρω.».
Αντλώντας λοιπόν καθοδήγηση από τις πιο πάνω αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου, οι οποίες, ας σημειωθεί, δεν έχουν εφεσιβληθεί, κρίνω ότι και εν προκειμένω η προσβαλλόμενη απόφαση συνιστά εκτελεστή διοικητική πράξη, η εξέταση της οποίας εμπίπτει στη δικαιοδοσία του παρόντος Δικαστηρίου.
Εξάλλου, επί του ιδίου ζητήματος, θεωρώ ότι τίθεται ευθέως και θέμα έλλειψης του απαραίτητου εννόμου συμφέροντος εκ μέρους των καθ’ ων η αίτηση προς έγερση μιας τέτοιας προδικαστικής ένστασης, δεδομένου ότι η ίδια η πλευρά που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση προβάλλει, μέσω βεβαίως του νομικού της εκπροσώπου, ισχυρισμούς περί της ίδιας της υπόστασης της πράξης αυτής, την ίδια ώρα που επιχειρηματολογεί και υπέρ της νομιμότητας και εγκυρότητάς της. Η παραδοξότητα δε του πράγματος καθίσταται πιο εμφανής από το γεγονός ότι, ενώ στο ίδιο το σώμα της επίδικης απόφαση ρητά αναγράφεται ότι η αιτήτρια «δικαιούται ενός 75 ημερών από σήμερα να αποταθεί στο Ανώτατο Δικαστήριο με προσφυγή για ακύρωση της παρούσας απόφασης», αμφισβητείται στη συνέχεια δια της υπό εξέταση προδικαστικής ένστασης, από την ίδια την πλευρά που εξέδωσε την εν λόγω απόφαση, η ίδια η φύση της απόφασης αυτής.
Συνακόλουθα, κρίνω ότι η προδικαστική ένσταση δεν ευσταθεί και απορρίπτεται.
Προχωρώ, επομένως, να εξετάσω τους προβαλλόμενους λόγους ακύρωσης, με τη σειρά που αυτοί αναπτύσσονται στη γραπτή αγόρευση της αιτήτριας.
Με τον πρώτο προβαλλόμενο λόγο ακύρωσης, τίθεται ζήτημα ελλιπών πρακτικών. Κατά το συνήγορο του αιτητή, τα πρακτικά παρουσιάζουν αναμφίβολα πολλά κενά και ελλείψεις.
Θεωρώ αβάσιμο το συγκεκριμένο ισχυρισμό. Εν πρώτοις, δεν διευκρινίζεται επαρκώς σε ποια πρακτικά αναφέρεται η πλευρά της αιτήτριας. Εν πάση όμως περιπτώσει, από μελέτη των πρωτοτύπων πρακτικών, ως αυτά περιέχονται στον οικείο διοικητικό φάκελο, δε διαπιστώνω οτιδήποτε μεμπτό: στο πρακτικό της συνέντευξης της αιτήτριας, ημερομηνίας 3.3.2017, αναγράφεται η ημερομηνία και η ώρα που αυτή έλαβε χώρα, αλλά και ότι το σύνολο των μελών του Συμβουλίου, τα ονόματα και η ιδιότητα των οποίων εκτίθενται επί του εντύπου, ήσαν παρόντες. Αναγράφεται επίσης το όνομα και η ιδιότητα του προσώπου που τηρούσε τα εν λόγω πρακτικά. Στο τέλος δε των υπό αναφορά πρακτικών και κατ’ εφαρμογή του άρθρου 14Θ(2) του Νόμου[1], αφού αναγράφεται χειρόγραφα ότι αυτά αναγνώστηκαν και εγκρίθηκαν από το Συμβούλιο (υπάρχει συναφώς και σχετική σφραγίδα του Συμβουλίου), τίθεται η υπογραφή και το όνομα του Προέδρου του Συμβουλίου. Συνεπώς, πρόκειται για ένα άρτιο πρακτικό και οι περί του αντιθέτου ισχυρισμοί της αιτήτριας στερούνται ερείσματος.
Τα ίδια ισχύουν εν πολλοίς και αναφορικά με την προσβαλλόμενη απόφαση, η οποία φέρει ημερομηνία 7.4.2017 και υπογράφεται από τον Πρόεδρο, τον Αντιπρόεδρο και όλα τα μέλη του Συμβουλίου.
Ενόψει των πιο πάνω, ο πρώτος προβαλλόμενος λόγος ακύρωσης κρίνεται αβάσιμος και απορρίπτεται.
Με τον δεύτερο εγειρόμενο λόγο ακύρωσης, προβάλλεται ο ισχυρισμός περί ανεπαρκούς και/ή μη δέουσας αιτιολογίας της προσβαλλόμενης απόφασης. Οι αιτιάσεις της αιτήτριας έγκεινται στο ότι δεν υπήρξε ειδική αιτιολόγηση της εν λόγω απόφασης, παρόλο που οι καθ’ ων η αίτηση όφειλαν να το πράξουν, εφόσον αυτή διαφοροποιείται και, εν πάση περιπτώσει, δε συνάδει με το περιεχόμενο των σχετικών εκθέσεων και δη την έκθεση/γνώμη της ψυχιάτρου των φυλακών και των Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας, η οποία πρέπει να λαμβάνεται υπόψη σύμφωνα με το Νόμο και στην οποία γίνεται εισήγηση για κοινωνική επανένταξη της αιτήτριας.
Ο προβαλλόμενος λόγος ακύρωσης θα εξεταστεί, λόγω άμεσης συνάρτησής του και συνάφειας, με τον αυτοτελώς προβαλλόμενο λόγο ακύρωσης περί έλλειψης αιτιολογίας και δέουσας έρευνας, καθώς και πραγματικής πλάνης. Σύμφωνα με τα όσα προβάλλονται στο πλαίσιο του συγκεκριμένου λόγου ακύρωσης (πέμπτου στην γραπτή αγόρευση της αιτήτριας), κατά την εξέταση της αίτησης της αιτήτριας, οι καθ’ ων η αίτηση παρέλειψαν να λάβουν υπόψη ουσιαστικούς παράγοντες, κατά παράβαση του άρθρου 14Η του Νόμου.
Προς υποστήριξη της σχετικής του επιχειρηματολογίας, ο συνήγορος της αιτήτριας παραπέμπει στην Παναγιώτης Αγαπίου Παναγή, άλλως Καυκαρής ν. Συμβουλίου Αποφυλάκισης Κρατουμένων επ’ Αδεία, ECLI:CY:AD:2015:D132, Υποθ. Αρ. 1407/2014, ημερ. 25.2.2015, εισηγούμενος ότι τίποτα από όσα καταγράφονται στην εν λόγω απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου δεν λήφθηκε υπόψη από τους καθ’ ων η αίτηση κατά την εξέταση της αίτησης της αιτήτριας, η οποία (εξέταση) διενεργήθηκε «στατικά και όχι δυναμικά», χωρίς να λαμβάνεται υπόψη το σύνολο των δεδομένων.
Αφετηρία εξέτασης των πιο πάνω ισχυρισμών θα αποτελέσει το άρθρο 14Η του Νόμου, το οποίο, με πλαγιότιτλο «Εξέταση αιτημάτων για επ’ αδεία αποφυλάκιση», προβλέπει για την υπό του Συμβουλίου συνεκτίμηση σειράς παραγόντων, που εξειδικεύονται στο εδάφιο (1) του εν λόγω άρθρου, κατά την εξέταση τέτοιων αιτημάτων.
Ο πρώτος παράγοντας που καθορίζεται στη συγκεκριμένη διάταξη είναι ο βαθμός επικινδυνότητας του κρατουμένου και οι πιθανότητες υποτροπής του, ενώ ως δεύτερος παράγοντας που επίσης λαμβάνεται υπόψη, προβλέπεται η διασφάλιση της προστασίας της κοινωνίας για την πρόληψη αδικημάτων, «όπως εκείνα για τα οποία ο κρατούμενος εκτίει ποινή» και το εναπομένον μέρος της ποινής που θα εκτίσει ο κρατούμενος εκτός των φυλακών.
Επιπρόσθετα, εκτιμούνται οι τυχόν προσωπικές, οικογενειακές και άλλες συνθήκες που συνηγορούν σε υπό όρους αποφυλάκιση. Εν συνεχεία, στο εδάφιο (2) του ιδίου άρθρου εξειδικεύονται έτι περαιτέρω οι παράγοντες του εδαφίου (1). Προς τούτο, λαμβάνονται υπόψη, μεταξύ άλλων, το είδος του αδικήματος για το οποίο εκτίεται ποινή φυλάκισης, η ποινή που έχει επιβληθεί, τα γραπτά σχόλια του Δικαστηρίου κατά την επιβολή της ποινής, το ποινικό μητρώο του κρατουμένου, οι προηγούμενες ευκαιρίες που τυχόν δόθηκαν σ’ αυτόν από Δικαστήριο ή τη διεύθυνση των Φυλακών για αποτροπή υποτροπής του, οι προθέσεις και τα σχέδια του κρατουμένου για επιτυχή και νομοταγή ένταξη του στην κοινωνία, η συμπεριφορά του κρατουμένου κατά τη διάρκεια της έκτισης ποινής, κατά πόσο αυτός έχει έμπρακτα μετανοήσει για την εγκληματική του συμπεριφορά, κατά πόσο έχει επίγνωση των δικών του προβλημάτων ή αντιλήψεων που οδήγησαν στη διάπραξη του αδικήματος, η έκθεση του δικανικού ψυχιάτρου των Φυλακών, οι τυχόν βάσιμες πληροφορίες από τη διεύθυνση των Φυλακών ή την αστυνομία που να δημιουργούν εύλογη υπόνοια ότι ο κρατούμενος σχεδιάζει κακόβουλες πράξεις εναντίον του θύματος, της οικογένειας ή φίλων του θύματος μετά την αποφυλάκισή του υπό όρους και ο δείκτης επικινδυνότητας του κρατουμένου.
Όπως λέχθηκε στην Παναγιώτης Αγαπίου Παναγή, άλλως Καυκαρής, Υποθ. Αρ. 1407/2014, ανωτέρω, η οποία επίσης δεν εφεσιβλήθηκε, οι πιο πάνω παράγοντες θα πρέπει να εξετάζονται σφαιρικά και συνολικά. Με αναφορά δε στην Vinter and Others v. The United Kingdom, απόφαση της Μείζονος Σύνθεσης του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (Ε.Δ.Α.Δ.) στις Αιτήσεις Αρ. 6609/09, 130/10 και 3896/10, ημερ. 9.7.2013, το Ανώτατο Δικαστήριο επεσήμανε ότι «η εξισορρόπηση των λόγων που συνηγορούν στην κράτηση δεν παραμένει κατ’ ανάγκην στατική και είναι δυνατόν να μετατοπίζεται κατά τη διάρκεια του χρόνου της έκτισης της ποινής». Είναι το όλο ιστορικό ενός κρατούμενου που πρέπει να κρίνεται από το Συμβούλιο, συνεχίζει το Δικαστήριο, με κριτήριο όχι στατικό, αλλά δυναμικό, «εξ ου και οι παράγοντες που λαμβάνονται υπόψη δεν περιορίζονται στο έγκλημα ή εγκλήματα που οδήγησαν στην καταδίκη και τη φυλάκιση, αλλά στη συνέχεια λαμβάνουν υπόψη την όλη ιστορία του ισοβίτη, τις οικογενειακές του συνθήκες, τις ψυχιατρικές του εκθέσεις, τη συμπεριφορά του στη φυλακή, τη μεταμέλεια του, το χρόνο που διέρρευσε από το έγκλημα και τον εγκλεισμό του στις φυλακές, κλπ».
Στην υπό εξέταση περίπτωση, όπως προκύπτει από τα ενώπιον μου στοιχεία, είχαν ετοιμαστεί συγκεκριμένες εκθέσεις, αναφορικά με την αιτήτρια, οι οποίες και τέθηκαν ενώπιον του Συμβουλίου για την εξέταση του αιτήματός της: έκθεση Ειδικής Ψυχολόγου των Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας του Τμήματος Φυλακών, ημερομηνίας 6.10.2016, ιατρική έκθεση Ιατρικής Λειτουργού των Κεντρικών Φυλακών, ημερομηνίας 17.10.2016, καθώς και κοινωνικο-οικονομική έκθεση του Τμήματος Κοινωνικών Υπηρεσιών, ημερομηνίας 18.10.2016.
Στα συμπεράσματα της έκθεσης της Ειδικής Ψυχολόγου, αναφέρεται, μεταξύ άλλων, ότι η αιτήτρια έχει επίγνωση της σοβαρότητας του αδικήματος που έχει διαπράξει και αποδέχεται την ποινή της, «γνωρίζοντας ότι η πράξη της ήταν καταδικαστέα από τους νόμους της κοινωνίας και της πολιτείας και τιμωρείται με φυλάκιση», ενώ δε χρειάστηκε ποτέ ψυχιατρική ή ψυχολογική στήριξη. Στο τέλος δε της εν λόγω έκθεσης, συστήνεται όπως γίνει προσπάθεια επανένταξης της αιτήτριας στο κοινωνικό σύνολο και όπως αυτή, μετά την αποφυλάκισή της, ενισχυθεί από επιτήρηση, καθώς και κοινωνικο-λειτουργική και ψυχολογική στήριξη.
Περαιτέρω, στην ιατρική έκθεση της Ιατρικής Λειτουργού, αναφέρεται ότι η αιτήτρια παρουσιάζει πολλαπλά προβλήματα υγείας και ότι «υποβάλλεται σε φυσιοθεραπεία από μηνών χωρίς αξιόλογο αποτέλεσμα». Γίνεται επίσης λόγος για επιδείνωση της κατάστασης της υγείας της μετά την ένταξή της στις Κεντρικές Φυλακές και του εγκλεισμού της «λόγω στρεσογόνων καταστάσεων». Καταλήγει δε η έκθεση αναφέροντας ότι η αιτήτρια χρειάζεται συνεχή ιατρική παρακολούθηση και φροντίδα, λόγω των πολλών προβλημάτων υγείας που αντιμετωπίζει, του χρόνιου εγκλεισμού της και του προχωρημένου της ηλικίας της.
Επιπρόσθετα, στην προαναφερθείσα κοινωνικο-οικονομική έκθεση του Τμήματος Κοινωνικών Υπηρεσιών, αναφέρεται μεταξύ άλλων ότι, σε περίπτωση έγκρισης της αίτησης της αιτήτριας, αυτή θα διαμένει στην τελευταία κατοικία διαμονής της, στον προσφυγικό συνοικισμό Σωτήρας, όπου οι συνθήκες διαβίωσης «περιγράφονται ως πολύ ικανοποιητικές και υπάρχει πλήρης εξοπλισμός», και θα συντηρείται τόσο από το εισόδημα που θα της καταβάλλεται από την οικογενειακή επιχείρηση θερμοκηπίων, όσο και από σύνταξη που θα αρχίσει να λαμβάνει από τις Κοινωνικές Ασφαλίσεις. Καταγράφονται επίσης τα προβλήματα οστεοπόρωσης και χοληστερόλης που αντιμετωπίζει η αιτήτρια ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια, καθώς και η μεταμέλειά της για το αδίκημα για το οποίο καταδικάστηκε.
Τέλος, σχετική είναι και η επιστολή της Διευθύντριας Τμήματος Φυλακών προς το Συμβούλιο, ημερομηνίας 25.8.2016, στην οποία αναφέρεται ότι, σε περίπτωση απόφασης του Συμβουλίου για την υπό όρους αποφυλάκιση σειράς κρατουμένων, περιλαμβανομένης και της αιτήτριας, η Διεύθυνση Φυλακών δε φέρει οποιαδήποτε ένσταση, καθότι οι υπό αναφορά κρατούμενοι δεν έχουν απασχολήσει με θέματα πειθαρχίας ή οποιασδήποτε άλλης συμπεριφοράς.
Εντούτοις, εξετάζοντας προσεκτικά την επίδικη απόφαση του Συμβουλίου, πέραν της γενικόλογης αναφοράς σε ενδελεχή μελέτη όλων των ενώπιον του εκθέσεων των αρμόδιων κρατικών Υπηρεσιών, χωρίς οποιαδήποτε ειδικότερη αναφορά σε συγκεκριμένες εκθέσεις, διαπιστώνω επίσης ότι από κανένα σημείο αυτής δεν προκύπτει πως οι εν λόγω εκθέσεις αντιμετωπίστηκαν από το Συμβούλιο, πως αξιολογήθηκαν και πως συσταθμίστηκαν με τους επτά παράγοντες που το Συμβούλιο αναφέρει στη συνέχεια, προκειμένου να καταλήξει στην απορριπτική απόφασή του, ιδιαίτερα δε από τη στιγμή που οι πιο πάνω εκθέσεις και μαρτυρίες, είτε περιείχαν θετικά συμπεράσματα και θετικές αξιολογήσεις/εισηγήσεις για την αιτήτρια (βλ. έκθεση Ειδικής Ψυχολόγου και κοινωνικο-οικονομική έκθεση του Τμήματος Κοινωνικών Υπηρεσιών) είτε, γενικότερα, συνηγορούσαν υπέρ της θετικής αντίκρισης του αιτήματός της (βλ. ιατρική έκθεση αναφορικά με τα πολλαπλά προβλήματα υγείας της αιτήτριας).
Αντίθετα, και υπό το φως των κατευθυντήριων της απόφασης του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην Υποθ. Αρ. 1407/2014, ανωτέρω, θα έλεγα ότι από το κείμενο της προσβαλλόμενης απόφασης, προκύπτει ότι δεν λήφθηκαν επαρκώς υπόψη και κατά τρόπο εξισορροπητικό οι προαναφερθείσες εκθέσεις και οι μαρτυρίες που είχε ενώπιον του το Συμβούλιο, ούτε και δόθηκε σε αυτές οι ανάλογη βαρύτητα. Μάλιστα, θα προσέθετα ότι κάποιοι από τους παράγοντες που το Συμβούλιο έλαβε υπόψη του για να καταλήξει στην απορριπτική απόφασή του, έρχονται σε αντίθεση και, εν πάση περιπτώσει, δεν συνάδουν με τις εν λόγω εκθέσεις, χωρίς να δίδεται προς τούτο οποιαδήποτε αιτιολογία: αναφέρω ιδιαίτερα τη διαπίστωση του Συμβουλίου περί ύπαρξης βαθμού επικινδυνότητας υποτροπής της αιτήτριας, αλλά και την αναφορά σε βιαιοπραγία εναντίον της αιτήτριας από άλλη συγκρατούμενή της εντός των Φυλακών, γεγονός που δεν αντιλαμβάνομαι πως επέδρασε στην τελική κρίση των καθ’ ων η αίτηση.
Περαιτέρω, μέσα από την επίδικη απόφαση, προκύπτει πως το Συμβούλιο δεν εστίασε την προσοχή του, και εν πάση περιπτώσει δε φαίνεται να αποδόθηκε η ανάλογη βαρύτητα και σημασία, σε συγκεκριμένους παράγοντες που προκύπτουν από τις προαναφερθείσες εκθέσεις, όπως η υγεία της αιτήτριας, η ηλικία της, η συμπεριφορά της, η ψυχική της κατάσταση, η μεταμέλειά της, αλλά και το ευρύτερο οικογενειακό της περιβάλλον στο οποίο θα διαβιώσει, εάν και εφόσον αποφυλακισθεί υπό όρους. Αυτά, βεβαίως, σε συνάρτηση με το κριτήριο της επικινδυνότητας και της πιθανότητας υποτροπής. Αντ’ αυτού, επαναλαμβάνω ότι το Συμβούλιο περιορίστηκε να αναφέρει ότι λήφθηκαν δεόντως υπόψη όλες οι εκθέσεις, χωρίς ωστόσο να φαίνεται να έχει συσταθμίσει, και αν ναι, πως, τις εκεί περιεχόμενες θετικές για την αιτήτρια αξιολογήσεις και/ή εισηγήσεις και/ή συμπεράσματα, με αποτέλεσμα εύλογα να τίθεται ζήτημα ανεπαρκούς έρευνας αλλά και αιτιολόγησης της επίδικης απόφασης, χωρίς να αποκλείεται και το ενδεχόμενο πλάνης.
Σε συνέχεια των πιο πάνω, αναφέρω συναφώς, την έκθεση της Ειδικής Ψυχολόγου, στην οποία γίνεται σύσταση για προσπάθεια επανένταξης της αιτήτριας στο κοινωνικό σύνολο. Από το κείμενο της απόφασης των καθ’ ων η αίτηση, δε φαίνεται αν και πως λήφθηκε υπόψη η συγκεκριμένη, θετική για την αιτήτρια, σύσταση, αφού ουδεμία αναφορά γίνεται σε αυτήν. Αντίθετα, χωρίς να φαίνεται η οποιαδήποτε συστάθμιση των πιο πάνω, εκτίθενται ως παράγοντες απόρριψης της αίτησης της αιτήτριας η ανάγκη προστασίας της κοινωνίας από τέτοιας μορφής αδικήματα, καθώς και ο κίνδυνος υποτροπής της αιτήτριας. Αυτά, την ίδια ώρα που είχε τεθεί ενώπιον του Συμβουλίου ως αδιαμφισβήτητο γεγονός και το ότι η αιτήτρια από 24.5.2016 είχε ενταχθεί στην Ανοικτή Φυλακή, ενώ της παραχωρήθηκε άδεια κάποιες φορές για να μεταβεί χωρίς συνοδεία στην οικία της. Εντούτοις, είναι άγνωστο πως οι συγκεκριμένοι παράγοντες συσταθμίστηκαν από τους καθ’ ων η αίτηση.
Γενικότερα, λαμβανομένων υπόψη των πιο πάνω, δε φαίνεται το Συμβούλιο να έλαβε υπόψη του κατά τρόπο εξισορροπητικό τις προαναφερθείσες εκθέσεις και άλλες μαρτυρίες για την αιτήτρια, οι οποίες περιείχαν στοιχεία που συνηγορούσαν υπέρ της θετικής αντίκρισης του αιτήματός της για αποφυλάκιση επ’ αδεία.
Υπενθυμίζεται συναφώς, όπως άλλωστε λέχθηκε και στην Παναγιώτης Αγαπίου Παναγή, άλλως Καυκαρής, Υποθ. Αρ. 1407/2014, ανωτέρω, με αναφορά στην Vinter and Others v. The United Kingdom, ανωτέρω, ότι «η εξισορρόπηση των λόγων που συνηγορούν στην κράτηση δεν παραμένει κατ’ ανάγκην στατική και είναι δυνατόν να μετατοπίζεται κατά τη διάρκεια του χρόνου της έκτισης της ποινής».
Το Ανώτατο Δικαστήριο, στην εν λόγω υπόθεση, επεσήμανε τη δυναμική, σε αντίθεση με τη στατική, μέθοδο που θα πρέπει να ακολουθείται από το Συμβούλιο σε τέτοιες περιπτώσεις, καθώς και τους παράγοντες που θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά την εξέταση αίτησης αποφυλάκισης, ως η υπό εξέταση. Το Δικαστήριο, σε εκείνη την υπόθεση, προχώρησε στην ακύρωση της ενώπιον του απορριπτικής απόφασης του Συμβουλίου, διαπιστώνοντας έλλειψη δέουσας έρευνας και πλάνη του τελευταίου, καθότι αυτό, «ενώ είχε ενώπιον του τις θετικές μαρτυρίες του Αξιωματικού των Φυλακών Λαζάρου, της Αναπληρώτριας Διευθύντριας Τμήματος Φυλακών Βατυλιώτη, της Κοινωνικής Λειτουργού των Φυλακών και του Ψυχιάτρου των Φυλακών, δεν απέδωσε τη σημασία που θα έπρεπε γιατί πέραν της αναφοράς και καταγραφής των εκθέσεων αυτών συνοπτικά, δεν συστάθμισε τη θετική αυτή εικόνα για τον αιτητή μετά από 27 χρόνια εγκλεισμού του στις Φυλακές κατά τρόπο ώστε να διαφανεί πώς αντιμετωπίστηκαν οι θετικές αυτές εκθέσεις.».
Περαιτέρω, όπως επίσης αναφέρει το Δικαστήριο στην απόφασή του, με την ενεργοποίηση του δικαιώματος ενός κρατούμενου να αιτηθεί αποφυλάκισης υπό όρους, το Συμβούλιο θα πρέπει να εστιάζει την προσοχή του περισσότερο στους παράγοντες που αφορούν τον ίδιο τον κρατούμενο, «δηλαδή, την ηλικία του, τη συμπεριφορά του, την ψυχική του κατάσταση, τη μεταμέλεια του και το ευρύτερο οικογενειακό του περιβάλλον στο οποίο θα διαβιώσει εάν και εφόσον αποφυλακισθεί υπό όρους.
Αυτά σε συνάρτηση με το κριτήριο της επικινδυνότητας και της πιθανότητας υποτροπής». Ως έχω ήδη αναφέρει πιο πάνω, κάτι τέτοιο δεν φαίνεται να έγινε στην παρούσα περίπτωση. Δε φαίνεται να συσταθμίστηκαν οι πιο πάνω παράγοντες, στους οποίους γίνεται αναφορά στις προαναφερθείσες εκθέσεις, ούτε και αποκαλύπτεται εν πάση περιπτώσει πως αυτοί αντιμετωπίστηκαν από το Συμβούλιο, ιδιαίτερα, επαναλαμβάνω, από τη στιγμή που υπήρχαν στοιχεία εντός των προαναφερθεισών εκθέσεων και μαρτυρίες που συνηγορούσαν υπέρ της θετικής αντίκρισης του αιτήματος της αιτήτριας για αποφυλάκισή της επ’ αδεία.
Ενόψει λοιπόν των πιο πάνω, καταλήγω ότι η προσβαλλόμενη απόφαση πάσχει, αφού διαπιστώνεται ανεπαρκής αιτιολόγησή της, καθώς και η μη διενέργεια της δέουσας έρευνας εκ μέρους των καθ’ ων η αίτηση, με αποτέλεσμα και το ενδεχόμενο πλάνης να μην μπορεί να αποκλειστεί.
Με αυτή δε τη διαπίστωση, παρέλκει η εξέταση άλλων ζητημάτων που έχουν εγερθεί στην παρούσα προσφυγή.
Κατά συνέπεια, η προσφυγή επιτυγχάνει και η προσβαλλόμενη απόφαση ακυρώνεται, με €1.400 έξοδα υπέρ της αιτήτριας και εναντίον των καθ’ ων η αίτηση, πλέον Φ.Π.Α., εάν υπάρχει.
Φ.ΚΩΜΟΔΡΟΜΟΣ, Δ.Δ.Δ.
[1] Σύμφωνα με την εν λόγω διάταξη, «Για τις συνεντεύξεις κρατουµένων τηρούνται πρακτικά τα οποία αφού εγκριθούν από το Συμβούλιο Αποφυλάκισης, επικυρώνονται από αυτό και υπογράφονται από τον πρόεδρό του.».
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο