Administrative court annuls planning permit due to unconstitutional land use restriction violating property rights.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Administrative Court annulled a planning permit issued by the Paphu planning authority, ruling that a specific land reservation clause violated the applicant's constitutional property rights. The court found that the authority improperly relied on an unpublished road network plan to impose restrictive conditions on the applicant's property. Consequently, the permit was declared void as a product of legal error and abuse of power.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArticles 28 and 146 of the Constitution; The administrative authority cannot impose land use restrictions based on unpublished road network plans, as such conditions constitute an unlawful and disproportionate limitation of private property rights without legal basis.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
ΑΝΑΦΟΡΕΣ:
Κυπριακή νομολογία στην οποία κάνει αναφορά η απόφαση αυτή:
Θαλασσινός Γρηγόρης, ν. Kυπριακής Δημοκρατίας μέσω Eπιτροπής Δημόσιας Yπηρεσίας (Aρ. 1) (1995) 3 ΑΑΔ 255
Γεωργίου Kλεάνθης Hλία ν. Kυπριακής Δημοκρατίας μέσω του Διευθυντή Kοινωνικών Aσφαλίσεων και άλλου. (1995) 3 ΑΑΔ 349
Έπαρχος Λευκωσίας ως Πρόεδρος του Συμβουλίου Bελτιώσεως Kακοπετριάς και Άλλος ν. Σπαρσή Mόδεστου υπό την ιδιότητά του ως Προέδρου του Σωματείου Tαμείου Eυημερίας Yπαλλήλων Aρχής Tηλεπικοινωνιών Kύπρου και Άλλου (1996) 3 ΑΑΔ 256
Mυλωνάς Xαράλαμπος ν. Kυπριακής Δημοκρατίας, μέσω Tμήματος Πολεοδομίας και Oικήσεως (Aρ. 2) (1997) 3 ΑΑΔ 332
Kυπριακό Διϋλιστήριο Πετρελαίου Λτδ ν. Δήμου Λάρνακας (2000) 3 ΑΑΔ 345
Κυπριακή νομοθεσία στην οποία κάνει αναφορά η απόφαση αυτή:
Ν. 90/1972 - Ο περί Πολεοδομίας και Χωροταξίας Νόμος του 1972
Ν. 90/1972 - Ο περί Πολεοδομίας και Χωροταξίας Νόμος του 1972
ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΠΟΦΑΣΗΣ:
ECLI:CY:DD:2017:210
ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
(Υπόθεση Αρ. 679/2014)
30 Μαΐου 2017
[Γ. ΣΕΡΑΦΕΙΜ, ΔΔΔ.]
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΑΡΘΡΑ 28 ΚΑΙ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ
ΜΙΧΑΛΗΣ ΑΝΔΡΕΟΥ
Αιτητής,
-ΚΑΙ-
ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ
1. ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΗΣΕΩΣ, ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΠΑΦΟΥ
2. ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
Καθ’ ης η Αίτηση.
_____________________
Ά. Κουντούρη (κα), για Κώστας Μ. Κωνσταντίνου & Σία Δ.Ε.Π.Ε, δικηγόροι για τον αιτητή.
Δ. Καλλίγερος, Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, δικηγόρο για καθ’ ης η αίτηση.
______________________
ΑΠΟΦΑΣΗ
Γ. ΣΕΡΑΦΕΙΜ, ΔΔΔ.: Με τις παραγράφους Α και Β του αιτητικού της παρούσας προσφυγής ο αιτητής εξαιτείται ως ακολούθως:
«Α. Διάταγμα του Σεβαστού Δικαστηρίου με το οποίο να ακυρώνεται η απόφαση του Διευθυντή Τμήματος Πολεοδομίας & Οικήσεως, Επαρχιακό Γραφείο Πολεοδομίας Πάφου, ημερ. 6/3/2013, που κοινοποιήθηκε προς τον αιτητή με επιστολή που ταχυδρομήθηκε την 28/2/2014, με βάση την οποία χορηγήθηκε προς τον αιτητή πολεοδομική άδεια προσθηκομετατροπών σε υφιστάμενη κατοικία που βρίσκεται εντός του ακινήτου του με αριθμό εγγραφής 0/5114, φύλλο/Σχέδιο 26/30, τεμάχιο 53, τοποθεσία ΚΟΚΚΙΝΟΚΑΜΠΟΣ, χωρίο ΓΙΑΛΙΑ, επαρχία Πάφου, αρ. αιτήσεως 00180/2013, στην οποία όμως τέθηκε όρος (501) που απαιτεί όπως το μέρος του τεμαχίου που δείχνεται με κόκκινη γραμμή και μπλε χρώμα στο εγκεκριμένο χωρομετρικό σχέδιο να μην γίνει οποιαδήποτε κατασκευή υπό σημείωση σχετικά με τον όρο (501) ότι το τμήμα γης που δείχνεται με κόκκινη γραμμή και γαλάζιο χρώμα στο εγκριθέν χωρομετρικό σχέδιο διαφυλάσσεται για σκοπούς κατασκευής, μελλοντικά του δρόμου Πόλης Χρυσοχού-Πωμού, Παράρτημα Α, ο οποίος όρος και/ή απόφαση συνιστά παράνομο περιορισμό του δικαιώματος ιδιοκτησίας του αιτητή και αντίκειται στο Σύνταγμα, στις αρχές της φυσικής δικαιοσύνης, της χρηστής διοίκησης, της καλής πίστης και/ή της αναλογικότητας και/ή αποτελούν κατάχρηση εξουσίας και/ή δυσμενώς επηρεάζουν ή/και αποστερούν παράνομα από τον αιτητή μέρος της ως άνω ιδιοκτησίας του.
Β. Διάταγμα του Σεβαστού Δικαστηρίου που να ακυρώνει την πιο πάνω στην Α παράγραφο αναφερόμενη πράξη και/ή απόφαση των καθ’ ων η αίτηση που περιέχεται στην χορηγηθείσα πολεοδομική άδεια του ως άνω αναφερόμενου ακινήτου του αιτητή αναφορικά με προσθηκομετατροπές σε υφιστάμενη κατοικία που βρίσκεται εντός του ακινήτου του και έγκριση απαλλαγής όρων ή/και διάταγμα του Δικαστηρίου που να διατάττει ότι οι (sic) ρηθείσα άδεια ή/και όροι είναι άκυροι ή/και παράνομοι ή/και στερούνται εννόμου αποτελέσματος ή/και λήφθηκαν υπό καθεστώς πραγματικής και νομικής πλάνης ή/ και άλλως πως ως αναφέρεται στην παράγραφο Α ανωτέρω.»
Τα ουσιώδη γεγονότα της παρούσας υπόθεσης έχουν ως εξής:
Ο αιτητής είναι ιδιοκτήτης του τεμαχίου αρ. 53, Φ/Σχ. 26/30 στην Κοινότητα Γιαλιάς, της Επαρχίας Πάφου (εφεξής «το τεμάχιο»). Το τεμάχιο βρίσκεται εντός της Γεωργικής Ζώνης Γ3. Το τεμάχιο βρίσκεται εκτός των ορίων Υδατοπρομήθειας της Κοινότητας Γιαλιάς και εφάπτεται δημόσιου δρόμου. Στις 25.4.2007 υποβλήθηκε στο Επαρχιακό Γραφείο Πάφου του Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως, η πολεοδομική αίτηση με αρ.
φακέλου ΠΑΦ/0673/2007 για την ανέγερση Διώροφης Κατοικίας με Κολυμβητική Δεξαμενή και Περίφραξη στο τεμάχιο. Η Πολεοδομική Αρχή Πάφου, έχοντας διαπιστώσει τον επηρεασμό του υπό ανάπτυξη τεμαχίου από την όδευση του προτεινόμενου Νέου Δημόσιου Δρόμου Πόλεως Χρυσοχούς-Πωμού, ζήτησε τις απόψεις του Διευθυντή του Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως, σχετικά με τον ακριβή επηρεασμό του υπό αναφορά τεμαχίου, από το δρόμο αυτό.
Ο Διευθυντής του Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως έστειλε τις απόψεις του, με απαντητική επιστολή του ημερομηνίας 27.2.2008. Μετά από ολοκλήρωση της μελέτης της εν λόγω πολεοδομικής αίτησης, από την Πολεοδομική Αρχή Πάφου, χορηγήθηκε η πολεοδομική άδεια με αριθμό ΠΑΦ/0673/2007 ημερομηνίας 30.4.2008, για την ανέγερση Κατοικίας με Κολυμβητική Δεξαμενή και Περίφραξη.
Με τη χορήγηση της εν λόγω πολεοδομικής άδειας, τέθηκε ο όρος (501) με βάση τον οποίο θα έπρεπε το επηρεαζόμενο τμήμα του τεμαχίου από το προβλεπόμενο οδικό δίκτυο του μελλοντικού δρόμου υπερτοπικής σημασίας, να παραχωρηθεί στο δημόσιο. Στις 6.3.2013 υποβλήθηκε η πολεοδομική αίτηση με αρ. φακέλου ΠΑΦ/0180/2013 για Προσθηκομετατροπές σε Υφιστάμενη Κατοικία, για την οποία είχε χορηγηθεί η προαναφερόμενη πολεοδομική άδεια με αρ.
ΠΑΦ/0673/2007 ημερομηνίας 30.4.2008, καθώς και η απαιτούμενη άδεια οικοδομής με αρ. φακέλου Β665/2008 από τον Έπαρχο Πάφου. Μαζί με τα απαιτούμενα στοιχεία και σχέδια για την αιτούμενη πολεοδομική αίτηση, ο αιτητής υπέβαλε και σχετική επιστολή, αιτούμενος την κατάργηση του προαναφερόμενου όρου (501) της πολεοδομικής άδειας με αρ.
ΠΑΦ/0673/2007 ημερομηνίας 30.4.2008. Μετά από εξέταση της εν λόγω πολεοδομικής αίτησης από την Πολεοδομική Αρχή Πάφου, χορηγήθηκε η πολεοδομική άδεια με αριθμό ΠΑΦ/0180/2013 ημερομηνίας 28.2.2014, για Προσθηκομετατροπές σε Υφιστάμενη Κατοικία. Η Πολεοδομική Αρχή Πάφου, με τη χορήγηση της εν λόγω πολεοδομικής άδειας και την επιβολή του όρου αρ. (501), ουσιαστικά, τροποποίησε τον αντίστοιχο όρο αρ (501) της αρχικής πολεοδομικής άδειας με αριθμό ΠΑΦ/0673/2007 ημερομηνίας 30.4.2008, αναγνωρίζοντας, ότι από τη στιγμή που το προβλεπόμενο οδικό δίκτυο δεν είχε δημοσιευτεί, η επιβολή όρου για παραχώρηση του στο δημόσιο, έπασχε νομικά.
Με την επιβολή του νέου όρου (501), ορίζεται, ότι δεν επιτρέπεται οποιαδήποτε κατασκευή στο τμήμα αυτό, με σκοπό τη διαφύλαξη του τμήματος γης που δείχνεται με κόκκινη γραμμή και γαλάζιο χρώμα στο εγκριθέν χωρομετρικό σχέδιο, για σκοπούς κατασκευής μελλοντικά, όταν οι συνθήκες το επιτρέψουν, του Νέου Προτεινόμενου Δημόσιου Δρόμου Πόλεως Χρυσοχούς-Πωμού, η υλοποίηση του οποίου θα συμπληρώσει το Δίκτυο Δρόμων Πρωταρχικής Σημασίας (Εθνικό Οδικό Δίκτυο) και θα συμβάλει τα μέγιστα στην ανάπτυξη του σχετικά υποβαθμισμένου βόρειου γεωγραφικού διαμερίσματος της ελεύθερης Κύπρου.
Ως η καθ’ ης η αίτηση σημειώνει στην ένσταση της, ο όρος (501), ως τελικώς διαμορφώθηκε, ορίζει, ότι δεν επιτρέπεται οποιαδήποτε κατασκευή στο τμήμα του τεμαχίου που δείχνεται στο εγκεκριμένο χωρομετρικό σχέδιο. Για να επιτραπεί οποιαδήποτε κατασκευή, θα πρέπει να εξασφαλιστεί έγκριση από την αρμόδια αρχή, υποβάλλοντας τα απαιτούμενα στοιχεία και σχέδια. Στο τμήμα αυτό του τεμαχίου, δεν υποδεικνυόταν οποιαδήποτε κατασκευή με τα υποβληθέντα σχέδια και, ουσιαστικά, ο όρος αυτός δεν αφορούσε οποιοδήποτε παράνομο περιορισμό στην ακίνητη ιδιοκτησία του προσφεύγοντος.
Πριν επιληφθώ των λόγων ακυρώσεως, οι οποίοι προβάλλονται με τη γραπτή αγόρευση του αιτητή, χρήζει εξέτασης προδικαστική ένσταση, την οποία προβάλλει ο ευπαίδευτος συνήγορος για την καθ’ ης η αίτηση με την γραπτή του αγόρευση, περί απαραδέκτου της προσφυγής, λόγω έλλειψης εννόμου συμφέροντος του αιτητή, με το σκεπτικό, ότι η επίδικη απόφαση χορήγησης πολεοδομικής άδειας (όπως και οι όροι της, συνολικά) ωφελεί τον αιτητή.
Το θέμα του εννόμου συμφέροντος, βέβαια, ως θέμα παραδεκτού της προσφυγής, μπορεί να εξεταστεί και αυτεπάγγελτα από το ίδιο το Δικαστήριο, ως θέμα δημόσιας τάξεως (Βλ. ΘΑΛΑΣΣΙΝΟΣ Ν. ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ (1995) 3 Α.Α.Δ. 255 και ΓΕΩΡΓΙΟΥ Ν. ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ (1995) 3 Α.Α.Δ. 349).
Στην παρούσα περίπτωση ο αιτητής εξαιτήθηκε, στα πλαίσια της αίτησης του ημερομηνίας 6.3.2013 με αριθμό φακέλου ΠΑΦ/0180/2013 για χορήγηση πολεοδομικής άδειας, την κατάργηση του όρου (501) της πολεοδομικής άδειας με αρ. ΠΑΦ/0673/2007 ημερομηνίας 30.4.2008. Η Πολεοδομική Αρχή Πάφου τροποποίησε τον αντίστοιχο όρο αρ (501) της αρχικής πολεοδομικής άδειας με αριθμό ΠΑΦ/0673/2007 ημερομηνίας 30.4.2008, αναγνωρίζοντας, ότι από τη στιγμή που το προβλεπόμενο οδικό δίκτυο δεν είχε δημοσιευτεί, η επιβολή όρου για παραχώρηση μέρους του τεμαχίου στο δημόσιο, έπασχε νομικά. Με την επιβολή του νέου όρου (501), ορίζεται, ότι δεν επιτρέπεται οποιαδήποτε κατασκευή στο τμήμα αυτό, με σκοπό τη διαφύλαξη του τμήματος γης που δείχνεται με κόκκινη γραμμή και γαλάζιο χρώμα στο εγκριθέν χωρομετρικό σχέδιο, για σκοπούς κατασκευής μελλοντικά, όταν οι συνθήκες το επιτρέψουν, του Νέου Προτεινόμενου Δημόσιου Δρόμου Πόλεως Χρυσοχούς-Πωμού.
Με δεδομένη την τροποποίηση του όρου 501 που αρχικώς με την πολεοδομική άδεια με αριθμό ΠΑΦ/0673/2007 ημερομηνίας 30.4.2008 επιβλήθηκε, δεν τίθεται θέμα, ότι η προσβαλλόμενη απόφαση είναι απλά βεβαιωτική προηγούμενης απόφασης (επιβολής του όρου 501, στα πλαίσια της αιτηθείσας πολεοδομικής άδειας με αριθμό φακέλου ΠΑΦ/0673/2007 ημερομηνίας 30.4.2008), την οποία ο αιτητής αποδέχθηκε.
Με δεδομένο, επίσης, ότι ο αιτητής αιτήθηκε την απαλοιφή του εν λόγω αρχικώς επιβληθέντος όρου (501) και με την τροποποίηση αυτού του όρου από την καθ’ ης η αίτηση, δεν εγκρίθηκε το αίτημα του, αλλά ορίσθηκε ότι δεν επιτρέπεται οποιαδήποτε κατασκευή στο τμήμα αυτό, με σκοπό τη διαφύλαξη του τμήματος γης που δείχνεται με κόκκινη γραμμή και γαλάζιο χρώμα στο εγκριθέν χωρομετρικό σχέδιο, για σκοπούς κατασκευής μελλοντικά, όταν οι συνθήκες το επιτρέψουν, του Νέου Προτεινόμενου Δημόσιου Δρόμου Πόλεως Χρυσοχούς-Πωμού, ο αιτητής έχει πιθανολογήσει το έννομο συμφέρον του να προσβάλλει την χορηγηθείσα σε αυτόν πολεοδομική άδεια με τον επίδικο όρο, αφού τέτοια απόφαση συνιστά περιορισμό (παράνομο ή μη, είναι θέμα διαπίστωσης κατά την εξέταση της ουσίας της προσφυγής) χρήσης της ιδιοκτησίας του αιτητή, έστω και για σκοπό μόνο μη οικοδόμησης.
Το γεγονός, ότι η χορηγηθείσα πολεοδομική άδεια στον αιτητή είναι, ως τέτοια, ευμενής για αυτόν πράξη, δεν του αποστερεί το δικαίωμα να προσβάλλει δυσχερείς όρους αυτής, τους οποίους, όμως, δεν δύναται να προσβάλλει αυτοτελώς, αλλά στο πλαίσιο προσβολής της πολεοδομικής άδειας που του χορηγήθηκε. Το ζήτημα, βέβαια, κατά πόσον, σε περίπτωση κήρυξης επίδικου όρου πολεοδομικής άδειας ως παράνομου και άκυρου η πολεοδομική άδεια εν συνόλω ακυρώνεται, αφορά ζήτημα προς απόφαση από το Δικαστήριο, σε τέτοια περίπτωση, κατ’ εφαρμογή και της οικείας νομοθεσίας, καθώς και της παραχθείσας σχετικής νομολογίας του Ανωτάτου Δικαστηρίου.
Συνεπώς, η προδικαστική ένσταση περί έλλειψης εννόμου συμφέροντος του αιτητή απορρίπτεται.
Επί της ουσίας, ο αιτητής, με την γραπτή αγόρευση του ευπαίδευτου συνηγόρου του, εισηγείται ως πρώτο λόγο ακυρώσεως της επίδικης απόφασης την έλλειψη δέουσας έρευνας, πλάνης περί το νόμο και τα πραγματικά γεγονότα. Και αυτό, διότι, κατά την πλευρά του αιτητή, αυτοί «…δεν έλαβαν υπόψη τους, ως όφειλαν, ότι κανένας πολεοδομικός σχεδιασμός στην πράξη δεν έχει γίνει, καμία απαλλοτρίωση δεν έγινε και ούτε υπάρχει πρόθεση απαλλοτρίωση με σκοπό την κατασκευή του Δρόμου Πόλης Χρυσοχούς-Πωμού στο προβλεπτό μέλλον…Η ύπαρξη πολεοδομικού σκοπού με τον χαρακτηρισμό «μελλοντικός» χαρακτηρίζεται από ασάφεια και αοριστία με αποτέλεσμα οι επίδικες αποφάσεις των καθ’ ων η αίτηση να πλήττουν το δικαίωμα ιδιοκτησίας του αιτητή και ιδιαίτερα εφόσον τίθενται επαχθείς όροι, χωρίς προηγουμένως να έχει γίνει απαλλοτρίωση ή να προσφερθεί στον αιτητή οποιαδήποτε αποζημίωση»
Από την πλευρά της η καθ’ ης η αίτηση απορρίπτει τον πιο πάνω ισχυρισμό, αναφέροντας, μεταξύ άλλων, ότι «…Η αρμόδια Πολεοδομική Αρχή Πάφου ακολουθεί τον Πολεοδομικό Σχεδιασμό ο οποίος υφίσταται εδώ και πολλά χρόνια σε σχέση με το σημαντικό προτεινόμενο Μελλοντικό, Δημόσιο Δρόμο Πόλεως Χρυσοχούς-Πωμού..»
Εξέτασα τα πιο πάνω με προσοχή, υπό το φως και της νομολογίας του Ανωτάτου Δικαστηρίου.
Στην απόφαση ημερομηνίας 6.7.2010 ΜΙΧΑΛΗΣ ΜΙΧΑΗΛ ΚΑΙ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ στην Προσφυγή Αρ. 1839/2008, λέχθηκαν και τα ακόλουθα, τα οποία παραθέτω με δικές μου υπογραμμίσεις:
«…Οι αιτητές είναι ιδιοκτήτες του τεμαχίου με αρ. 87, Φ/Σχ.ΧΧVΙ729, στην κοινότητα Αργάκα, το οποίο περιλαμβάνεται στην τουριστική ζώνη Τ3β και διαθέτει για προσπέλαση δημόσιο εγγεγραμμένο δρόμο.
Στις 15.3.06 οι αιτητές υπέβαλαν αίτηση στον καθ' ου η αίτηση αρ.1 για χορήγηση πολεοδομικής άδειας , για τη διαίρεση γης σε πέντε οικόπεδα. Με επιστολή ημερ. 23.5.08 μετά από την εξέταση της αίτησης, οι καθ' ων η αίτηση ενημέρωσαν τους αιτητές ότι για να καταστεί δυνατή η προώθηση του αιτήματος τους θα πρέπει να υποβάλουν νέο χωρομετρικό και χωροταξικό σχέδιο. Οι αιτητές αρνήθηκαν την πρόταση θεωρώντας την επιζήμια και άδικη.
Στη συνέχεια με απόφαση ημερ. 25.8.08, η Πολεοδομική Αρχή χορήγησε την άδεια ΠΑΦ/0357/2006 με συγκεκριμένους όρους που προνοούσαν τον διαχωρισμό του τεμαχίου ως η πρόταση που είχε γίνει στους αιτητές. Περαιτέρω, σύμφωνα με τις πρόνοιες της Πολιτικής 3.1(1) και 3.2 των Γενικών Προνοιών Πολιτικής της Δήλωσης Πολιτικής, λήφθηκε πρόνοια όπως:
i. Παραχωρηθούν προς το Δημόσιο τμήματα γης, για τη διεύρυνση του υφιστάμενου δρόμου (όρος 60) και να διαφυλαχθεί τμήμα γης, για την κατασκευή του δρόμου πρωταρχικής σημασίας Πόλης Χρυσοχούς - Πωμού (όρος 500).
ii. Παραχωρηθεί προς το Δημόσιο ανοικτός ελεύθερος χώρος (πρασίνου), εμβαδού 810 τ.μ., που αντιστοιχεί στο 10% του καθαρού εμβαδού του υπό ανάπτυξη τεμαχίου (όρος 100).
Εν τω μεταξύ στις 31.8.07 οι αιτητές υπέβαλαν νέα αίτηση η οποία αφορούσε τη χορήγηση πολεοδομικής άδειας, για την ανέγερση κατοικίας με κολυμβητική δεξαμενή στο εν λόγω τεμάχιο. Κατά τη μελέτη της αίτησης ο Διευθυντής του Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως έστειλε επιστολή στην οποία επισύναψε χωρομετρικό σχέδιο όπου φαίνεται ο ακριβής επηρεασμός του υπό αναφορά τεμαχίου από τον προγραμματιζόμενο νέο δρόμο Πόλης Χρυσοχούς - Πωμού. Ενόψει του επηρεασμού, ζητήθηκε από τους αιτητές όπως τροποποιηθεί η θέση της κατοικίας, ώστε να επιτυγχάνεται η διαφύλαξη του δρόμου, γεγονός το οποίο δεν έγινε αποδεκτό. Στις 25.5.08 η Πολεοδομική Αρχή Αρχή χορήγησε με τους προαναφερόμενους όρους που ίσχυσαν και για την προηγούμενη την αιτούμενη πολεοδομική άδεια, τροποποιώντας την θέση της οικοδομής στα εγκριθέντα χωροταξικά σχέδια έτσι ώστε να μην επηρεάζεται η κατασκευή του δρόμου. (ΠΑΦ/1364/2007).
Για το συγκεκριμένο τεμάχιο έχουν επίσης εκδοθεί οι ακόλουθες άδειες:
1. ΠΑΦ/1228/2002, ημερομηνίας 28.03.2003, που αφορά διαίρεση γης σε οικόπεδο και χωράφι. Τέθηκε όρος για παραχώρηση και εγγραφή του δρόμου Πόλης Χρυσοχούς - Πωμού, το πλάτος του οποίου ανερχόταν στα 80' - 00' 924.348 μ.).
2. ΠΑΦ/2684/2003, ημερομηνίας 11.03.2004, που αφορά ανέγερση κατοικίας στο υπό δημιουργία οικόπεδο. Στα πλαίσια χορήγησης της άδειας αυτής έχει τεθεί ο όρος (501), που προβλέπει την υλοποίηση των πιο πάνω όρων. Σημειώνεται ότι, οι αιτητές δεν έφεραν ένσταση στους επιβληθέντες όρους της άδειας αυτής και προχώρησαν στην υλοποίηση της ανάπτυξης και στην ανέγερση της οικοδομής.
3. ΠΑΦ/1228/2002/Α, ημερομηνίας 25.8.2008, που αφορά Έγκριση Απαλλαγής Όρων στην χορηγηθείσα Πολεοδομική Άδεια ΠΑΦ/1228/2002 (Διαίρεση γης σε οικόπεδο). Στην προκείμενη περίπτωση, το αίτημα αφορούσε απαλλαγή του όρου (501), το οποίο η Πολεοδομική Αρχή ικανοποίησε μερικώς, αφού με τον όρο (505) απαιτείται η διαφύλαξη του τμήματος του τεμαχίου για την κατασκευή του προβλεπόμενου δρόμου Πόλης Χρυσοχούς - Πωμού και όχι η παραχώρησή του προς το δημόσιο, όπως προνοούσε η αρχική Άδεια. Τονίζεται επίσης ότι, το πλάτος του προβλεπόμενου δρόμου, έχει μειωθεί στα 15.00 μ.
……………………………………..
Οι αιτητές με την παρούσα προσφυγή προσβάλλουν αφενός την γνωστοποίηση χορήγηση πολεοδομικής άδειας διαχωρισμού σε οικόπεδα (5) ημερ. 25.8.08 ως προς τον όρο (500) που έχει ως εξής:
«Το μέρος του τεμαχίου που δείχνεται με κόκκινη γραμμή και μπλε χρώμα στο εγκριμένο χωρομετρικό σχέδιο να διαφυλαχθεί για την κατασκευή του δρόμου Πόλης Χρ. - Πωμού. Επ΄ αυτού να μην γίνει οποιαδήποτε κατασκευή.»
……………………………………………………………………
H εισήγηση των καθ' ων η αίτηση ότι οι ενστάσιμοι όροι αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των δοθεισών αδειών είναι ορθή. Συνιστούν προϋπόθεση για την υλοποίηση/χρήση των εκδοθέντων πολεοδομικών αδειών. Δεν θα μπορούσε να τους αποδοθεί διαφορετική υπόσταση, τόσο λόγω της λεκτικής τους διατύπωσης όσο και λόγω της ρητής επιφύλαξης του όρου 12 («η ανάπτυξη να μην τεθεί σε χρήση εκτός αν εκτελεστούν όλοι οι όροι της άδειας αυτής»).
Από μια εξάλλου απλή ανάγνωση του επίμαχου άρθρου 25(2) του περί Πολεοδομίας και Χωροταξίας Νόμου Ν.90/72(«ο Νόμος»), προκύπτει σαφώς ότι στοχεύει στο να καταστήσει τους όρους που τίθενται σε μια πολεοδομική άδειας αναπόσπαστο μέρος της. Προβλέπει ως ρήτρα ότι «η εκτελεσθείσα ανάπτυξις θεωρείται ως μη αποτελούσα ανάπτυξιν δια την οποίαν έχει χορηγηθεί πολεοδομική άδεια εκτός εάν οι όροι αυτοί εκτελεσθώσιν». (Έπαρχος Λευκωσίας κ.α. ν. Μοδέστου κ.α. (1996) 3 Α.Α.Δ. 256 και Κυπριακού Διϋλιστηρίου ν. Δήμου Λάρνακας (2000) 3 ΑΑΔ 345).
Δεκτικές λοιπόν προσβολής στην παρούσα περίπτωση είναι ολόκληρες οι άδειες, και όχι οι όροι τους που δεν είναι διαιρετοί. Οι αιτητές εδώ, όπως προκύπτει από το αιτητικό αλλά και από τα όσα διευκρινίζουν στην απαντητική τους αγόρευση, ζητούν την ακύρωση των αποφάσεων ημερ. 25.808 στο σύνολο τους, έστω και αν οι λόγοι ακυρώσεως που προβλήθηκαν στοχεύουν μόνο στους επίδικους και συγκεκριμένους όρους. Το ότι αντικείμενο της προσφυγής είναι οι πολεοδομικές άδειες και όχι μέρος τους, φαίνεται και από το γεγονός ότι καταχώρησαν προσφυγή χωρίς να προχωρήσουν με αιτήσεις για εξασφάλιση αδειών οικοδομής ούτε προώθησαν καθόλου τις πολεοδομικές άδειες. (βλ.κυανούν 29-30 στο Τεκμήριο 1).
Οι αιτητές υποστηρίζουν με τους λόγους ακυρώσεως, ότι με τους τεθέντες όρους οι καθ' ων η αίτηση παραβίασαν το συνταγματικό τους δικαίωμα στην ιδιοκτησία τους καθώς και την αρχή της καλής πιστής και της χρηστής διοίκησης, διότι τους αποστέρησαν μέρος των κτημάτων τους για κατασκευή δημοσίου έργου σε απροσδιόριστο χρόνο, χωρίς απαλλοτρίωση ή αποζημίωση. Ισχυρίζονται ότι οποιοσδήποτε μελλοντικός σχεδιασμός δεν μπορεί να αποτελέσει λόγο περιορισμού της αιτηθείσας ανάπτυξης, χωρίς απαλλοτρίωση.
Οι καθ' ων η αίτηση αντιτείνουν ως έρεισμα για την επιβολή των όρων το άρθρο 23(3) του Συντάγματος καθώς τα άρθρα 25(Ι) και 26(Ι) του Νόμου που προνοεί τα εξής:
«Για να καταλήξει σε πολεοδομική απόφαση δυνάμει του παρόντος Νόμου, η Πολεοδομική Αρχή λαμβάνει υπόψη τις πρόνοιες του εφαρμοστέου στην περίπτωση σχεδίου αναπτύξεως καθώς και οποιοδήποτε άλλο ουσιώδη παράγοντα.»
Κατά την εισήγηση, ο δρόμος Πόλης Χρυσοχούς-Πωμού που αποτελεί όδευση του εθνικού δικτύου, είναι τέτοιος ουσιώδης παράγοντας. Η διοίκηση ωστόσο, δεν δίνει οποιαδήποτε αιτιολογία που να τον καθιστά ουσιώδη παράγοντα. (Μυλωνάς ν. Δημοκρατίας (Αρ. 2) (1997) 3 ΑΑΔ 332).
Οι καθ' ων η αίτηση ισχυρίζονται περαιτέρω ότι ο προβλεπόμενος νέος δρόμος εντάσσεται ως πρωταρχικής σημασίας στα πλαίσια των Γενικών Προνοιών της Δήλωσης Πολιτικής. Ο προκαταρκτικός άξονας της όδευσης σχεδιάστηκε από τις αρχές της δεκαετίας του 80, χωρίς όμως να έχει δημοσιευθεί η όδευση του δρόμου ούτε να έχει εκδοθεί διάταγμα απαλλοτρίωσης των επηρεαζόμενων τεμαχίων. Απλά ως θέμα πρακτικής, η πολεοδομική αρχή στα πλαίσια εξέτασης αιτήσεων των τεμαχίων από τα οποία διέρχεται ο προβλεπόμενος δρόμος διαβουλεύεται με το Διευθυντή του τμήματος για τον ακριβή επηρεασμό των τεμαχίων και θέτει όρους για τη διαφύλαξη των τμημάτων γης που θα διασφαλίσουν τη μελλοντική κατασκευή του.
Η παραδοχή αυτή που αφορά στη μη δημοσίευση ρυμοτομικού σχεδίου, καθιστά την επιβολή των επίδικων περιοριστικών της ιδιοκτησίας των αιτητών όρων στις προσβαλλόμενες πολεοδομικές άδειες παράνομη και καταχρηστική. Δεν επιτρέπεται στην εκάστοτε Πολεοδομική Αρχή κατ' επίκληση του άρθρου 26(1) του Νόμου στα πλαίσια λήψης πολεοδομικής απόφασης, να λαμβάνει υπόψη ως ουσιώδη παράγοντα, οποιοδήποτε σχέδιο οδικού δικτύου το οποίο όμως δεν είναι δημοσιευμένο με ρυμοτομικό σχέδιο ώστε να φαίνεται επακριβώς ο επηρεασμός των παρακείμενων τεμαχίων.
Εφόσον με τους επιβαλλόμενους όρους επιφυλάχθηκε μέρος της ιδιοκτησίας των αιτητών υπέρ του Δημοσίου χωρίς νόμιμο λόγο, υπήρξε παραβίαση του δικαιώματος άμεσης απόλαυσης και αξιοποίησης της ακίνητης τους ιδιοκτησίας. Δεν συντρέχουν εδώ οι προϋποθέσεις του άρθρου 23.3 και 23.4 του Συντάγματος για απαλλοτρίωση.
Είναι αξιοκατάκριτο δε το γεγονός ότι για ένα τόσο σημαντικό έργο, όπως οι ίδιοι οι καθ' ων η αίτηση ισχυρίζονται, δεν υπήρξε πρόοδος ουσιαστική από το 1980 αλλά αποσπασματική διαφύλαξη μέρους των επηρεαζόμενων ακινήτων και επιβολή όρων παράνομων όπως των επίδικων σ πολεοδομικές άδειες που εξυπηρετούσαν ένα μάλλον αβέβαιο οδικό σχεδιασμό.
Συνεπώς η προσφυγή επιτυγχάνει και για τους λόγους που καθιστούν την επιβολή των επίμαχων όρων παράνομη. Οι προσβαλλόμενες πολεοδομικές άδειες ακυρώνονται. Επιδικάζονται €1200 έξοδα πλέον ΦΠΑ υπέρ των αιτητών.».
Κατ’ εφαρμογή των πιο πάνω αποφασισθέντων, τα οποία κρίνω, ότι βρίσκουν εφαρμογή και στην παρούσα περίπτωση, κρίνω, ότι η προσβαλλόμενη απόφαση αποτελεί προϊόν πλάνης περί το νόμο και τα πραγματικά γεγονότα. Ως κρίθηκε και στην απόφαση στην Προσφυγή Αρ. 1839/2008 (supra) και υιοθετώ και εδώ ως σκεπτικό μου, η επιβολή του επίδικου περιοριστικού της ιδιοκτησίας του αιτητή όρου (501) στην επίδικη πολεοδομική άδεια είναι παράνομη και καταχρηστική. Δεν επιτρέπεται στην εκάστοτε Πολεοδομική Αρχή κατ' επίκληση του άρθρου 26(1) του περί Πολεοδομίας και Χωροταξίας Νόμου, Ν.90/1972, ως ίσχυε κατά τον ουσιώδη χρόνο, στα πλαίσια λήψης πολεοδομικής απόφασης, να λαμβάνει υπόψη ως ουσιώδη παράγοντα, οποιοδήποτε σχέδιο οδικού δικτύου, το οποίο παραμένει μελλοντικό και αβέβαιο κατά τον ουσιώδη χρόνο λήψης της επίδικης απόφασης. Ούτε δέχομαι τη θέση των καθ’ ων η αίτηση, ότι η απαγόρευση και όχι η στέρηση της περιουσίας ή η μη αναφορά των λέξεων «διαφύλαξη», «στέρηση» ή «παραχώρηση» στον επίδικο όρο (501) διαφοροποιεί τα πράγματα. Ο επίδικος όρος (501), ως διαμορφώθηκε, συνιστά, για τους λόγους που προαναφέρθηκαν, περιορισμό της χρήσης γης του τεμαχίου του αιτητή και, για τους λόγους που προαναφέρθηκαν, τέτοιος περιορισμός είναι παράνομος.
Για τους ανωτέρω λόγους, η προσφυγή επιτυγχάνει.
Η προσβαλλόμενη πολεοδομική άδεια, λόγω παρανομίας του όρου (501), ως επεξηγήθηκε ανωτέρω, ακυρώνεται στην ολότητα της (βλ. ανωτέρω νομολογία), με €1300 έξοδα πλέον ΦΠΑ υπέρ των αιτητών και εναντίον της καθ’ ης η αίτηση.
Γ. ΣΕΡΑΦΕΙΜ, ΔΔΔ.
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο