Court dismisses appeal against stamp duty ruling due to applicants' fundamental mistake of fact regarding contract terms.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Administrative Court dismissed the applicants' appeal against the Customs Officer's decision to impose stamp duty on a loan agreement with the European Investment Bank. The applicants argued that a contractual clause exempted them from the duty under specific environmental laws, but the court found they acted under a fundamental mistake of fact. The court held that the applicants failed to properly investigate the contract terms and relevant statutes, leading to their claim being rejected.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArticles 4 and 29 of the Stamp Duty Law 1963; Article 42A of the Drainage Systems Law 1971: A party acting under a fundamental mistake of fact regarding the existence of a contractual exemption cannot successfully challenge a tax authority's decision to impose liability.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
ΑΝΑΦΟΡΕΣ:
Κυπριακή νομολογία στην οποία κάνει αναφορά η απόφαση αυτή:
Φυτεία Φόιζα Λτδ ν. Kυπριακής Δημοκρατίας (2001) 3 ΑΑΔ 1121
Κυπριακή νομοθεσία στην οποία κάνει αναφορά η απόφαση αυτή:
Ν. 1/1971 - Ο περί Αποχετευτικών Συστημάτων Νόμος του 1971
Ν. 19/1963 - Ο περί Χαρτοσήμων Νόμος του 1963
Ν. 19/1963 - Ο περί Χαρτοσήμων Νόμος του 1963
ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΠΟΦΑΣΗΣ:
ECLI:CY:DD:2017:19
ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
(Υπόθεση Αρ. 1954/2012)
27 Ιανουαρίου, 2017
[Α. ΕΥΣΤΑΘΙΟΥ – ΝΙΚΟΛΕΤΟΠΟΥΛΟΥ, ΔΔΔ]
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ
ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΕΩΝ ΛΕΜΕΣΟΥ - ΑΜΑΘΟΥΝΤΑΣ
Αιτητές,
-και-
ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ
ΕΦΟΡΟΥ ΤΕΛΩΝ ΧΑΡΤΟΣΗΜΩΝ
Καθ’ ων η αίτηση.
Στ. Μαξούτη (κα), για Τ. Παπαδόπουλος και Συνεργάτες Δ.Ε.Π.Ε, για τους αιτητές.
Ε. Παπαγεωργίου (κα), Δικηγόρος της Δημοκρατίας Α΄, για τον Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, για τους καθ’ ων η αίτηση.
Α Π Ο Φ Α Σ Η
Α. ΕΥΣΤΑΘΙΟΥ-ΝΙΚΟΛΕΤΟΠΟΥΛΟΥ, ΔΔΔ: Οι αιτητές, με την παρούσα προσφυγή προσβάλλουν την νομιμότητα της απόφασης των καθ’ ων η αίτηση, η οποία τους κοινοποιήθηκε στις 14/11/2012 και με την οποία αποφασίστηκε ότι υπόκειται σε χαρτοσήμανση συγκεκριμένη συμφωνία δανείου που συνήψαν οι αιτητές με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και ότι δεν μπορεί να εξαιρεθεί με πρόνοια του εγγράφου.
Τα πραγματικά γεγονότα της περίπτωσης είναι τα ακόλουθα:
Το Συμβούλιο Αποχετεύσεων Λεμεσού – Αμαθούντας με επιστολή τους ημερομηνίας 30/8/2012 προς τον Έφορο Τελών Χαρτοσήμων, ζήτησαν πληροφόρηση για το κατά πόσο η συμφωνία δανείου που σύναψαν με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, υπόκειται σε τέλος χαρτοσήμου.
Σε απαντητική τους επιστολή ημερομηνίας 14/11/2012, οι καθ’ ων η αίτηση πληροφόρησαν τους αιτητές ότι, με βάση το άρθρο 4 του περί Χαρτοσήμων Νόμου, Ν. 19/1963(όπως αυτός τροποποιήθηκε), οι συμφωνίες δανείων χαρτοσημαίνονται και με βάση το άρθρο 29 του ιδίου Νόμου, την υποχρέωση καταβολής του τέλους χαρτοσήμων έχει η Τράπεζα. Συνεπώς η συμφωνία δανείου με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα, υπόκειται σε χαρτοσήμανση και δεν μπορεί να εξαιρεθεί με πρόνοια του εγγράφου. Η πιο πάνω απόφαση αποτελεί και την προσβαλλόμενη απόφαση.
Οι ευπαίδευτοι συνήγοροι για τους αιτητές, προβάλλουν ότι στη συμφωνία δανείου που υπογράφηκε μεταξύ τους και της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, υπήρχε ρητή πρόνοια στους όρους της σύμβασης ότι, το κόστος χαρτοσήμανσης θα βαρύνει τους αιτητές, γεγονός που ενεργοποιεί το άρθρο 42Α του περί Αποχετευτικών Συστημάτων Νόμου του 1971 (Ν. 1/1971), με αποτέλεσμα η εν λόγω συμφωνία να εξαιρείται της υποχρέωσης για καταβολή τελών χαρτοσήμανσης.
Τούτο διότι, στις πρόνοιες του άρθρου 29 του περί Χαρτοσήμων Νόμου του 1963 (Ν.19/63)καθορίζεται το συμβαλλόμενο εκείνο μέρος που υπόκειται στην καταβολή του σχετικού τέλους χαρτοσήμου, μόνο “ελλείψει συμφωνίας περί του αντιθέτου”. Συναφώς, ο Έφορος όφειλε εκ του Νόμου να διερευνήσει κατά πόσο υπήρχε ήδη σχετική συμφωνία μεταξύ των μερών. Ως εκ τούτου, σύμφωνα με τους συνηγόρους των αιτητών, η προσβαλλόμενη απόφαση πάσχει λόγω μη διεξαγωγής δέουσας έρευνας και εμφιλοχώρησης ουσιώδους νομικής και πραγματικής πλάνης.
Από την άλλη, η ευπαίδευτη συνήγορος για τους καθ’ ων η αίτηση, αντιτείνει ότι το τέλος χαρτοσήμου βαρύνει το έγγραφο και όχι τα συμβαλλόμενα πρόσωπα, τα οποία και βαρύνονται με την καταβολή του τέλους χαρτοσήμου.
Τα εδάφια (α) μέχρι (θ) του άρθρου 29 του Ν.19/1963, καθορίζουν τη γενική αρχή σύμφωνα με την οποία καθορίζεται το πρόσωπο το οποίο βαρύνεται με τη καταβολή του τέλους χαρτοσήμου. Η φράση στο ίδιο άρθρο του Νόμου “ελλείψει συμφωνίας περί του αντιθέτου”, στόχο έχει να παρέχει στα συμβαλλόμενα μέρη την ευχέρεια του μεταξύ τους διακανονισμού, ως προς το μέρος που θα καταβάλει το τέλος.
Είναι η θέση των καθ’ ων η αίτηση ότι, πρόθεση του Νομοθέτη με την εισαγωγή του άρθρου 42Α(α) του περί Αποχετευτικών Συστημάτων Νόμου (Ν.1/1971), ήταν η απαλλαγή των Συμβουλίων Αποχετεύσεων από την καταβολή τέλους χαρτοσήμανσης στις περιπτώσεις που σύμφωνα με τα εδάφια (α) μέχρι (θ) του άρθρου 29 του περί Χαρτοσήμων Νόμου (Ν.19/1963), τα Συμβούλια Αποχετεύσεων βαρύνονται με την καταβολή του τέλους χαρτοσήμανσης και ως εκ τούτου, δεν έχει εμφιλοχωρήσει οποιαδήποτε πλάνη κατά τη λήψη της προσβαλλόμενης απόφασης.
Έχω μελετήσει με μεγάλη προσοχή τις εκατέρωθεν θέσεις των ευπαιδεύτων συνηγόρων και των δύο πλευρών και έχω καταλήξει στα ακόλουθα:
Σύμφωνα με τις πρόνοιες του άρθρου 42Α του περί Αποχετευτικών Συστημάτων Νόμου, Ν.1/1971, ως έχει τροποποιηθεί:
«42A. Τo Συμβoύλιov απαλλάττεται:
(α) oιωvδήπoτε τελώv χαρτoσήμωv καταβλητέωv δυvάμει της εκάστoτε ισχυoύσης περί χαρτoσήμωv voμoθεσίας και
(β) της πληρωμής oιoυδήπoτε φόρoυ ή τέλoυς καταβλητέoυ δυvάμει της εκάστoτε ισχυoύσης περί Μηχαvoκιvήτωv Οχημάτωv και Τρoχαίας Κιvήσεως Νoμoθεσίας επί τη εγγραφή ή τη χoρηγήσει αδείας κυκλoφoρίας εις oιovδήπoτε μηχαvoκίvητov όχημα αvήκov εις τo Συμβoύλιov.»
Στον περί Χαρτοσήμων Νόμο, Ν.19/1963, όπως έχει τροποποιηθεί, στο άρθρο 29 προνοούνται τα εξής:
«Ελλείψει συµφωνίας περί του αντιθέτου, η καταβολή του προσήκοντος τέλους χαρτοσήµου βαρύνει— (α) εις την περίπτωσιν γραµµατίου εις διαταγήν, γραµµατίου, οµολογίας (debenture) ή εγγυητικής επιστολής—τον εκδότην, ή τον συντάττοντα ή υπογράφοντα το τοιούτον έγγραφον· (β) εις την περίπτωσιν συναλλαγµατικής—τον εκδότην· (γ) εις την περίπτωσιν ασφαλιστηρίων—τον ασφαλιζόµενον· (δ) εις την περίπτωσιν συµβάσεως, ή µνηµονίου συµβάσεως πωλήσεως—τον αγοραστήν· εις την περίπτωσιν µισθώσεως, ή συµφωνίας µισθώσεως—τον µισθωτήν, ή τον φερόµενον ως µισθωτήν· (ε) εις την περίπτωσιν µεταβιβάσεως µετοχών εταιρείας ή ετέρου νοµικού προσώπου—τον αγοραστήν ή εκδοχέα· (στ) εις την περίπτωσιν µεταβιβάσεως οµολογιών αίτινες είναι εµπορεύσιµα αξιόγραφα ανεξαρτήτως ή όχι—τον αγοραστήν ή εκδοχέα· (ζ) εις την περίπτωσιν µεταβιβάσεως συµφέροντός τινος ησφαλισµένου διά γραµµατίου ή ασφαλιστηρίου—τον αγοραστήν ή εκδοχέα· (η) εις την περίπτωσιν εγγράφου δι' ου συνιστάται εµπράγµατον βάρος υπό τινος εταιρείας—την εταιρείαν· του (θ) στην περίπτωση σύµβασης ανάθεσης εκτέλεσης οικοδοµικού έργου ή τεχνικού έργου υπό εργολήπτη - τον εργολήπτη.
Για τους σκοπούς της παρούσας παραγράφου, οι όροι 'οικοδοµικό έργο', 'τεχνικό έργο' και 'εργολήπτης' έχουν την έννοια που αποδίδεται στους όρους αυτούς από τον περί Εγγραφής και Ελέγχου Εργοληπτών Οικοδοµικών και Τεχνικών Έργων Νόµο του 2001.»
Σύμφωνα δε με τη νομολογία (βλ. Φυτεία Φοίζα Λτδ V. Δημοκρατίας (2001) 3Β ΑΑΔ 1121), οι διατάξεις οι οποίες θεσπίζουν φορολογική εξαίρεση ή απαλλαγή, ερμηνεύονται στενά. Στην προκείμενη περίπτωση θεωρώ ότι η ερμηνεία που οι καθ’ ων η αίτηση ακολούθησαν δεν είναι ορθή αφού, σύμφωνα με τις σαφείς πρόνοιες του άρθρου 29 του περί Χαρτοσήμων Νόμου (ανωτέρω), αν υπάρχει περί του αντιθέτου ρύθμιση των συμβαλλομένων (“Ελλείψει συμφωνίας περί του αντιθέτου”), δεν υπάρχει νομοθετική υποχρέωση καταβολής του τέλους χαρτοσήμου σε συγκεκριμένο πρόσωπο. Το θέμα έχει απασχολήσει το Ανώτατο Δικαστήριο στην υπόθεση Συμβούλιο Αποχετεύσεων Λεμεσού – Αμαθούντας και Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω Έφορου Τελών Χαρτοσήμων, υπόθεση αρ. 1283/2011, ημερομηνίας 25/5/2015, στην οποία η έντιμη Δικαστής κα Τ. Ψαρά – Μιλτιάδου, αποδεχόμενη τη προσφυγή των αιτητών, αποφάσισε τα ακόλουθα, τα οποία υιοθετούνται πλήρως για τους σκοπούς της παρούσας περίπτωσης.
«Έχω μελετήσει τις αντίστοιχες θέσεις υπό το πρίσμα των πιο πάνω νομοθετικών διατάξεων. Θεωρώ ότι η ερμηνεία και η προσέγγιση που ακολούθησε η πλευρά των καθ’ ων η αίτηση δεν είναι η ορθή. Από το λεκτικό και μόνο του άρθρου 29 του περί Χαρτοσήμων Νόμου είναι σαφές ότι δεν υπάρχει νομοθετική υποχρέωση καταβολής του τέλους χαρτοσήμου σε συγκεκριμένο πρόσωπο εάν υπάρχει περί του αντιθέτου ρύθμιση των συμβαλλομένων. Δεν μπορεί να στοιχειοθετηθεί άλλη ερμηνεία από το ίδιο το άρθρο 29, ότι δηλαδή οι διατάξεις του εφαρμόζονται μόνο σε περίπτωση όπου δεν υπάρχει ρητή πρόνοια στην εκάστοτε συμφωνία ως προς το ποιο συμβαλλόμενο μέρος βαρύνεται με την καταβολή του τέλους. Ο νομοθέτης με το άρθρο 29 θέλησε να καλύψει την περίπτωση που υπήρχε κενό εκ της συμφωνίας ως προς το ποιος θα είχε τη σχετική υποχρέωση και καθόρισε ακριβώς την υποχρέωση αυτή με βάση το είδος της συμφωνίας.
Στην κρινόμενη περίπτωση, εφόσον η κοινή θέση ως έχει διαμορφωθεί είναι ότι στις επίδικες συμφωνίες η υποχρέωση θα βάρυνε την πλευρά των αιτητών και όχι τους αντισυμβαλλόμενους τους, έρχεται στο προσκήνιο το περιεχόμενο και η ισχύς του άρθρου 42Α του περί Αποχετευτικών Νόμου το οποίο ακριβώς ενεργοποιείται, σε περίπτωση που το Συμβούλιο υποχρεούται δυνάμει συμφωνίας ή άλλως πως να καταβάλει σχετικό τέλος. Σε τέτοια περίπτωση, θα απαλλάσσεται της υποχρέωσης αυτής δυνάμει της πιο πάνω πρόνοιας. Ως εκ τούτου οι επίδικες συμφωνίες με βάση την ειδική πρόνοια και όχι ως εκ του περιεχομένου τους εξαιρούνται από την καταβολή τέλους χαρτοσήμου διότι δεν υφίσταται τέτοια υποχρέωση του Συμβουλίου. Με βάση τα υπάρχοντα ενώπιον του Δικαστηρίου στοιχεία ειδικά από το Παράρτημα Β της ένστασης και παράρτ.Α΄ της προσφυγής, προκύπτει ότι οι καθ’ ων η αίτηση ενήργησαν κάτω από καθεστώς πλάνης σε σχέση με τα γεγονότα και την εμβέλεια της εφαρμογής των πιο πάνω άρθρων με αποτέλεσμα να μη διεξάγουν έρευνα στα ορθά πλαίσια και εν πάση περιπτώσει όχι με το δέοντα τρόπο, παραβλέποντας ειδική νομοθεσία περί του θέματος.
Σημειώνεται ότι η πιο πάνω απόφαση δεν έχει εφεσιβληθεί. Συναφώς τα πιο πάνω αποφασισθέντα, με τα οποία όπως έχει αναφερθεί, συμφωνώ απόλυτα, τυγχάνουν απόλυτης εφαρμογής και στην εξεταζόμενη περίπτωση, όπου διαπιστώνεται ότι οι καθ’ ων η αίτηση ενήργησαν υπό το καθεστώς ουσιώδους πλάνης, ως αποτέλεσμα ελλιπούς διερεύνησης όλων των ουσιωδών στοιχείων.
Υπό το φως των ανωτέρω, η προσφυγή επιτυγχάνει και η προσβαλλόμενη απόφαση ακυρώνεται. Επιδικάζονται €1300 έξοδα, πλέον Φ.Π.Α, υπέρ των αιτητών και εναντίον των καθ’ ων η αίτηση.
Α. ΕΥΣΤΑΘΙΟΥ – ΝΙΚΟΛΕΤΟΠΟΥΛΟΥ, ΔΔΔ
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο